Eise van der Sluis, sinds september de nieuwe directeur van LTO Noord: "Er zijn veel boeren gigantisch in de knel gekomen. We waren niet als enige verantwoordelijk, maar dit had van onze kant veel beter gemoeten.” Van der Sluis wijst er op dat de problemen te voorspellen waren, toen na het afschaffen van het melkquotum boeren bleven investeren, banken bleven financieren en de overheid vergunningen bleef afgeven, terwijl Nederland al aan het plafond van zijn fosfaatvolume zat. "Ik zeg niet dat LTO heeft zitten pitten, die heeft wel degelijk geluiden afgegeven naar het kabinet en ook naar de achterban. Maar toch is het misgegaan, en daarin heeft LTO natuurlijk ook wel haar aandeel gehad. We hebben nog wel iets van een demping kunnen regelen, maar je blijft met een aantal knelgevallen zitten waarvan niemand weet hoe het verder moet. Dat is heel zuur. We kijken of we iets voor die boeren kunnen doen, maar dat kunnen we niet alleen.”

Boeren die zichzelf tussen twee werkelijkheden hebben gemanoeuvreerd hebben geen recht op coulance
Overgangsregeling gebruikelijk
Bij de toekenning van de fosfaatrechten hebben duizenden boeren bezwaar gemaakt. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft te veel rechten toegekend, waardoor Nederland nu het toegestane fosfaatplafond (van 84,9 miljoen kilo) overschrijdt. Volgens minister Carola Schouten is er dan ook geen ruimte om extra rechten toe te delen aan de melkveehouders die in de knel zijn gekomen. In overgangssituaties naar een nieuw systeem van regelgeving is het gebruikelijk dat zogenaamde 'knelgevallen' die tussen twee werkelijkheden klem komen te zitten met coulance worden behandeld door de overheid door middel van overgangsregelingen.

Er vindt overleg plaats met de Europese Commissie over de termijn waarop het aantal fosfaatrechten weer onder het fosfaatplafond moet zijn. Daar zou politieke ruimte voor een overgang in kunnen worden gevonden.

LTO Noord verklaart eigenlijk dat de in de knel gekomen boeren onvoldoende konden weten welke risico's ze namen door uit te breiden
Telefoontje Den Haag en banken
Op Foodlog vond onlangs een aanvankelijk geïrriteerde, maar uiteindelijk heel informatieve discussie plaats over de historie van het fosfaatrechtendrama voor boeren die in de knel kwamen. Daar zijn ze zelf verantwoordelijk voor, beweerden Wiebren van Stralen* (voormalig mestexpert LTO Nederland) en Frans Aarts* (oud-WUR en dossierkenner). Van Stralen kenmerkte de zich maar voortslepende discussie over hulp aan knelgevallen als onterecht 'extra gebedel'. Vrij vertaald, zegt Van Stralen: boeren die zichzelf tussen twee werkelijkheden hebben gemanoeuvreerd hebben geen recht op coulance.* (UPDATE, 19 december, 00:10 uur, lees de noot onder deze tekst)

Vermoedelijk moet de (mede-)schuldbekentenis van LTO Noord gezien worden als steun aan het massale gebedel om toch politieke ruimte te creëren voor boeren die mogelijk omvallen door de klem - niet af te schrijven investeringen in hun stallen omdat ze minder koeien mogen houden, dan ze hadden ingeschat - waarin ze terecht zijn gekomen. Dat kan wijzen op een andere interpretatie van de verantwoordelijkheid van boeren. Ook LTO had duidelijker moeten zijn, zegt de organisatie, die daarmee eigenlijk verklaart dat de in de knel gekomen boeren onvoldoende konden weten welke risico's ze namen door uit te breiden op een moment waarop nieuwe regelgeving te voorzien was.

Dick Veerman
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Het is aan bank en minister om te bepalen of er goede redenen zijn om hun boerderijen onder hun leiding te laten voortbestaan. Het is immers ook denkbaar dat die via een faillissement in handen van een naburige boer worden gebracht om zo de benodigde schaalvergroting op bedrijfsniveau binnen de met Brussel overeengekomen spelregels tot stand te brengen. Het is dan ook te verwachten dat er telefoontjes worden gepleegd tussen Den Haag en Rabobank en ABN Amro, de banken met de grootste posities in de melkveehouderij.

* in de reacties #1 en #2 geven Wiebren van Stralen en Frans Aarts aan dat ik hen onjuist interpreteer. Alle woorden die ik hierboven over hen schreef komen dus geheel voor mijn rekening en mag de lezer niet beschouwen als de hunne.

UPDATE 19 december, 10:15 uur: lezeres Wilma Kraaij stuurde ons bijgaande ingezonden brief van een niet-gegroeide boer in De Gelderlander. Tevens plaatsen we de waarschuwing tegen fosfaatoverschrijding van de nota bene notoir pro-boeren CDA-staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker (uit 2010) die Wiebren van Stralen aanbracht in reactie #8.



Als de fosfaatnormen niet worden gehaald dan komen er dierrechten from Co Scholten on Vimeo.


Dit artikel afdrukken