Dat in de bodem ontstane methaangas - een broeikasgas dat 25 keer zo sterk is als CO2 en weliswaar veel sneller afbreekt, maar niet zo snel dat het geen klimaatimpact heeft - via ondiep en stilstaand oppervlaktewater zoals in meren, sloten en draslanden naar boven borrelt, was al bekend. Stadswaters zijn in de huidige klimaatmodellen een onbekende factor voor wat betreft hun methaanuitstoot. Van rijstvelden, wetlands en ontdooiende permafrostgebieden is de klimaatimpact inmiddels beter in kaart gebracht.

De Nijmeegse onderzoekers hielden een jaar lang bij hoeveel broeikasgas in de Korte Loef, een vijver ter grootte van een voetbalveld in de gemeente Malden, vrijkwam. Doorgerekend naar alle stadsvijvers in heel Nederland (zo'n 8.000 hectare) zou dat te vergelijken zijn met de uitstoot van ongeveer 193.000 auto's. "Dan heb je het over ongeveer 1 procent van alle uitstoot door voertuigen in Nederland", zegt hoofdonderzoeker Tamara van Bergen in De Volkskrant. Uiteraard is dit een ruwe schatting.

Opvallend is dat de onderzoekers aangeven dat het niet zo veel hoeft te zijn. De broeikasgassen ontstaan in de dikke laag organisch materiaal op de bodem van de vijver. Bladafval, algen, straatvuil, brood voor de eendjes en ook hondenpoep van waterkant verrijken het water met voedingsstoffen voor de methaanuitstotende bacteriën in de bodem. Hogere temperaturen versnellen dat proces nog eens, met nog meer broeikasgasuitstoot tot gevolg.

Schoonhouden?
Volgens de onderzoekers ligt de oplossing voor de hand: schoonhouden van de stadsvijvers en waterkanten. Dat kan enerzijds door een verbetering van gescheiden rioolstelsels, zodat alleen schoon regenwater in de vijvers terecht komt. En anderzijds door bewoners en gemeente samen te laten optrekken. Geen eendjes meer voeren, de hondenpoep opruimen, minder bladhoudende bomen aan de watergrens en regelmatig schoonbaggeren: kleine gedragsaanpassingen en nauwelijks kosten. "Dat kun je niet van alle klimaatmaatregelen zeggen," schrijft Trouw.

De onderzoekers willen met hun resultaten de schonere stadsvijver op de agenda krijgen bij gemeenten en waterschappen. "Dan hebben we het nog niet eens over alle slootjes", zegt medeonderzoeker Sarian Kosten. "Daar heeft Nederland 300.000 kilometer van, vaak vervuild. Pak dat aan. En tel uit je klimaatwinst.”

Cécile Janssen
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Regelmatige lezers van Foodlog weten inmiddels dat rottingsprocessen tot de omzet van koolstof in de natuur horen. Het teveel dat klimaatverandering veroorzaakt, is niet de omzet maar de toevoeging van organisch restmateriaal aan de bestaande omzettingscyclus. Met andere woorden: die 1% auto's veranderen het klimaat omdat ze methaan uitstoten dat niet van groeiende en weer afstervende plantaardige massa afkomstig is, maar van gefossiliseerde koolstof (kolen, olie en gas) uit het Carboon. Van bijvoorbeeld de bomen rond stadsvijvers kan dat - tenzij ze met kunstmest worden geteeld - niet gezegd worden. De onderzoekers lopen het gevaar met hun advies de natuur tegen zichzelf in bescherming te willen nemen door het planten van bomen (die juist klimaatonvriendelijke overschotten aan koolstof binden) in de stad te ontraden.

Dit artikel afdrukken