Met die woorden leidde Trouw gisteren de actie van Milieudefensie in om supermarkten vanuit een openlucht call center door consumenten 'plat te bellen'. Doel: een eerlijker melkprijs afdwingen voor Nederlandse boeren. Het AD zette gisteren een filmpje met de bellende cabaretier Vincent Bijlo vanuit het openlucht belcentrum van Milieudefensie in Utrecht online.

Een boer heeft 1 stal, 1 kudde, 1 melktank en 1 melkophaler die het naar 1 fabriek brengt. Hij kan geen onderscheiden maken in zijn bedrijfsvoering
Nederland exportland
Op Foodlog is de zin van dergelijke acties in de afgelopen 10 jaar al vaak besproken. Omdat Nederlandse melk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Zwitserse, over de hele wereld verkocht wordt en slechts voor zo'n 20% van de productie in Nederland wordt geconsumeerd, vindt de prijsvorming niet in Nederland plaats. Wie Nederlandse prijsvorming wil, moet een stukje van de productie afschermen en gescheiden verwerken. Op dat laatste zijn de zuivelverwerkende fabrieken van de grootste verwerkers in ons land - zoals FrieslandCampina - niet ingericht. Kleinere - zoals Cono en Rouveen - zouden het wel kunnen. Daarmee zijn we er echter nog niet. Het zou ook betekenen dat zo'n 4 op de 5 Nederlandse melkveehouders van deze 'eerlijke melk' moeten worden uitgesloten omdat een boer niet een beetje 'betere Nederlandse melk' en een ander beetje 'exportmelk' kan maken. Een boer heeft 1 stal, 1 kudde, 1 melktank en 1 melkophaler die het naar 1 fabriek brengt. Hij kan geen onderscheid maken in zijn bedrijfsvoering.

'Milieudefensie slaat de plank mis'
Het CBL, de koepel van Nederlandse supermarktorganisaties, protesteerde gisteren met een advertentie in de landelijke dagbladen (zie hieronder) tegen de actie van Milieudefensie. Vandaag bracht de organisatie ook een persbericht naar buiten. Daarin schrijven de gezamenlijke supermarkten dat Milieudefensie niets begrijpt van de situatie:

Het CBL, de brancheorganisatie van supermarkten en foodservicebedrijven, vindt dat Milieudefensie een vals spel speelt door onwaarheden en onwerkelijkheden naar buiten te brengen. Supermarkten bepalen niet de prijs die een boer voor zijn melk krijgt. En dat geldt voor alle agrarische producten, zoals suikerbieten, varkensvlees en paprika’s.
Dit is een oproep om de wet te overtreden. Dat is onverantwoordelijk gedrag van een organisatie die werkt met subsidies en donaties van met name de Postcodeloterij, Marc Jansen, directeur CBL
De melkprijs die een boer ontvangt komt tot stand op de wereldwijde markt van vraag en aanbod. Voor Nederlandse boeren en tuinders is dit extra van belang, omdat de sector gemiddeld 70 – 80% van de productie exporteert. Bovendien zijn agrarische markten door de overheid gereguleerd, denk hierbij aan het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid. Ook dit heeft invloed op de prijs die de boer ontvangt.

“Milieudefensie geeft blijk geen kennis te hebben van marktwerking in agrarische sectoren. Kwalijker is dat Milieudefensie voorstelt, dat supermarkten gezamenlijk een minimumprijs of bodemprijs van melk gaan hanteren. Dit is een oproep om de wet te overtreden. Dat is onverantwoordelijk gedrag van een organisatie die werkt met subsidies en donaties van met name de Postcodeloterij”, aldus Marc Jansen, directeur van het CBL.

Dick Veerman
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


De afgelopen maanden is het CBL in gesprek geweest met Milieudefensie over de melkprijs voor de boeren en verduurzaming van de zuivelketen. Aangegeven is dat supermarkten al grote stappen hebben gezet in het verduurzamen van de zuivelketen, zoals weidegang voor melkkoeien en duurzaam veevoer. Issues als weidevogels, grondgebondenheid en mest- en emissienormen zijn complexer en daar speelt wetgeving een belangrijke rol. Middels het initiatief Duurzame Zuivelketen wordt in ketenverband opgetrokken.

Ook worden proefprojecten uitgevoerd om de productie van eiwithoudende gewassen voor veevoer te testen. Het CBL is zeer geïnteresseerd in deze proefprojecten van de veevoerindustrie waar lokale (Europese) productie van eiwithoudende gewassen voor veevoer worden getest. Het CBL zet hierop in door met ketenpartijen (boeren, fabrikanten, cateraars, horeca en veevoerindustrie) in de Alliantie Verduurzaming Voedsel te overleggen hoe hier vorm aangegeven kan worden. Het op dergelijke grote schaal produceren van eiwithoudende gewassen voor veevoerproductie in Europa is een forse uitdaging. De gewenste praktijk van Milieudefensie, (Europees) lokaal geteeld veevoer, gaat ten koste van de productie van bestaande gewassen en het ontginnen van gebieden die niet voor landbouw worden gebruikt.

“Milieudefensie heeft tot nu toe de boot afgehouden om constructief met ketenpartijen aan tafel te komen om te zoeken naar realistische en praktische oplossingen, om de zuivelproductie verdergaand te verduurzamen. Wat het CBL betreft zijn alle maatschappelijke organisaties met een constructieve opstelling van harte welkom”, aldus Marc Jansen.


De vraag bij deze actie is dan ook: welk paar klompen op de foto boven dit stuk willen we in Nederland houden en wie zadelen we op met een 'oneerlijke prijs'? Er is immers maar plaats voor één paar. De andere vraag is: willen we die keuze laten maken door de supermarkten, Milieudefensie, de Dierenbescherming of moeten de boeren daar zelf voor zorgen?
Eén paar klompen
De advertentie in de kranten geeft vermoedelijk aan dat het CBL, ondanks de terechte kritiek op Milieudefensie, toch een beetje bang is voor het effect op de publieke opinie. De plofkip verdween uit de Nederlandse supers en leidde - zoals het CBL hierboven zegt - inderdaad tot problemen met Mededingsautoriteit NMA die vond dat supermarkten geen prijs- en productafspraken mogen maken.

Niettemin is er een aparte stroom kippen voor Nederlandse supers op gang gekomen en raakte de 'gewone' (snelgroeiende 'plof'-) kip definitief in diskrediet. Wie daar het meest bang voor moeten zijn, zijn de 80% boeren die straks buiten de boot vallen voor een afgezonderd en goed gereguleerd aanbod. Dat het laatste een must is, heeft de Dierenbescherming - die graag zijn sterren wil leveren voor de eerlijke melk waar Milieudefensie voor ijvert - immers geleerd. Er is overaanbod van sterrenvarkens ontstaan door gebrek aan merkregulering; als de organisatie samen met zuivelverwerkers sterrenmelk gaat vormgeven voor de Nederlandse markt, zitten de boeren die aan zo'n concept mogen deelnemen op rozen omdat mag worden aangenomen dat de Dierenbescherming geleerd heeft en aanbod zal gaan reguleren.

De collega's van die blije boeren zijn aan de haaien van de internationale markt overgeleverd. Niettemin sprak onlangs oud-melkboerenvoorman Kees Romijn (van boerenkoepel LTO Nederland) zijn sympathie uit voor acties die tot een betere melkprijs voor Nederlandse boeren leiden. Wie op deze wijze uitvoering aan die wens wil geven, stuurt 4 op de 5 Nederlandse melkboeren het bos in. Slechts 1 op iedere 5 melkboeren kan op de rozen van de Nederlandse markt zitten. De vraag bij deze actie is dan ook: welk paar klompen willen we in Nederland houden en wie zadelen we op met een 'oneerlijke prijs'? Er is immers maar plaats voor één paar. De andere vraag is: willen we die keuze laten maken door de supermarkten, Milieudefensie, de Dierenbescherming of moeten de boeren daar zelf voor zorgen?


Dit artikel afdrukken