Bisschop voorzag 'speelruimte' in de formuleringen van het staatssteungoedkeuringsbesluit en de derogatiebeschikking. Die zouden het volgens hem mogelijk maken de verwachte vrijkomende ruimte onder het nationale fosfaatplafond te gebruiken voor de zogeheten knelgevallen. Bisschop: "Wat we absoluut niet willen is dat we aan het eind van het jaar ruim onder het melkveefosfaatplafond blijken te zitten, terwijl gezonde gezinsbedrijven kopje onder zijn gegaan.” De overige fracties in de Kamer bleken achter het beleid van minister Carola Schouten te blijven staan.

Wél aangenomen werd de motie van Kamerlid Carla Dik-Faber (CU), om de "oer-Nederlandse rundveerassen te ondersteunen door de (provinciale) POP-subsidie aan te wenden voor individuele dierpremies." De Stichting Zeldzame Huisdierrassen meldt verheugd: "Het betreft de Brandrode runderen, het Fries Hollandse en Roodbont Friese vee, de Groninger Blaarkoppen, Lakenvelders en Witrikken die gemolken worden. Daarnaast wordt gevraagd de houders van deze zeldzame melkkoeien te ondersteunen vanuit het nieuwe GLB. Deze motie is ondersteund door D66, CDA, Groen Links, SP, VVD en PvdA. Dit onderstreept het belang wat al deze partijen hechten aan het behoud van ons genetisch erfgoed. Zeker met het oog op de toekomstig zo gewenste kringlooplandbouw landbouw, waar deze van oorsprong dubbeldoel rassen helemaal in passen."

Dit is in de moderne geschiedenis van de landbouw nog nooit voorgekomen
In de knel
Henk Antonissen van de actiegroep Innovatief uit de knel laat ons weten onaangenaam verrast te zijn door het isolement waarin de motie van de SGP terecht is gekomen. "We hadden de indruk dat we er met het ministerie uit hadden kunnen komen. Onverwachts ging daar de deur al eerder dicht en nu dus ook in de Kamer. Het is in de moderne geschiedenis nog nooit voorgekomen dat er geen regeling werd getroffen voor investeerders die niet meer terug konden. Daardoor zitten nu zo'n 800 boeren in de knel, terwijl het enige wat ze 'verkeerd' hebben gedaan is zich houden aan beleid dat voormalig staatssecretaris Dijksma eind 2013 in een Kamerbrief heeft vastgelegd. Ze hebben duurzame innovatieve stallen neergezet die grondgebonden zijn én mits nodig voldeden zij aan de plicht om een deel van de mest te verwerken. Onder deze boeren zijn er circa driekwart die nog jong zijn of klaar staan om hun ouders op te volgen. Het is intriest dat hen hun toekomst en geïnvesteerd kapitaal door de neus wordt geboord." Volgens Antonissen zijn de knelgevallen opgelost als Nederland ruimte maakt voor 30.000 koeien extra. Volgens hem is dat geen enkel probleem omdat Nederland met de daarvoor extra benodigde fosfaatruimte van 1,3 miljoen kg nog altijd duidelijk onder het toegestane plafond zal blijven. "Daar komt nog eens bij dat de dit weekend overeengekomen warme sanering van de varkenshouderij nog eens extra milieuruimte biedt," zegt Antonissen. De Kamer oordeelt echter streng: wie zijn stallen wil vullen, moet fosfaatrechten van andere boeren kopen, want er worden geen extra rechten meer uitgegeven. Antonissen maakt ons duidelijk dat Innovatief uit de Knel de zaak niet laat rusten. "Ook Brussel," zegt Antonissen, "is allerminst enthousiast hoe Nederland haar moderne jonge ondernemers en vitale gezinsbedrijven opoffert." Wordt dus vervolgd.

Waar het precies misging legde boerenblad Nieuwe Oogst uit in een video: op de datum waarop nieuw beleid inging (2 juli 2015) hadden ze hun stallen nog niet afgebouwd of gevuld met het aantal koeien waarop die waren voorzien. Ze konden echter niet meer terug en zitten nu met de brokken in hun volgens eigen zeggen duurzame en diervriendelijke stallen.



Cécile Janssen
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Nu ik hoor dat de dubbeldoelkoeien een uitzonderingspositie krijgen omdat ze zo geschikt zijn voor kringlooplandbouw, zou ik de Kamer willen wijzen op weinig consistent denken
De essentie van kringloopboeren: biologisch dynamisch
Piet van IJzendoorn schreef samen met Bert Van Ruitenbeek en Piet Schrijver een open brief aan politiek en regering met het verzoek de biologisch-dynamische melkveehouderij te ontzien. Ook die bijzondere vorm van boeren, moet koeien inleveren terwijl BD-boeren nu juist al met een mesttekort zitten. De Kamer en de minister laten de BD-boeren zitten. Hoe kijken zij tegen de aangenomen motie Dik-Faber aan? Piet van IJzendoorn: "Wij zijn voor dubbeldoeldieren, maar de gang van zaken is feitelijk te gek voor woorden. BD-boeren krijgen geen uitzondering terwijl juist in onze kringloopgerichte vorm van koeien houden het dier nooit een milieuprobleem kan opleveren. We houden de koeien niet alleen voor de melk en/of het vlees, maar omdat ze passen in de kringlopen die we op onze bedrijven zo goed mogelijk proberen te sluiten. We hebben dus niet één of twee, maar zelfs drie troeven. Dat we desondanks moeten inleveren, is daarom een gotspe. Nu ik hoor dat de dubbeldoelkoeien een uitzonderingspositie krijgen omdat ze zo geschikt zijn voor de kringlooplandbouw, zou ik de Kamer willen wijzen op weinig consistent denken. Wij zijn de kringloopboeren bij uitstek en krijgen geen uitzondering? Dat is raar. Ik vraag me af welke logica de Kamer hanteert."

Koeien voor de mest, melk als bijproduct
Van IJzendoorn licht toe dat koeien in de manier van werken van BD-boeren een cruciale bodemvruchtbaarheidsfunctie hebben. "De dieren zetten voor mensen ongeschikte plantaardig ruwvoer om in mest, dat wil zeggen waardevol natuurlijk voedsel voor bodemleven en bodemvruchtbaarheid. Melk en vlees als voedsel voor de mens, komt daar nog eens bovenop maar de productie daarvan is niet de kern. Wij houden koeien voor de mest en pas daarna voor de melk en het vlees." Van IJzendoorn zou graag meer politieke waardering zien voor de rol van de BD-landbouw als wegberijder voor de verandering die de Kamer nu zegt te willen. De aangenomen motie kringlooplandbouw van Tjeerd de Groot (D66) past bij de ontwikkeling die het 'nooit meer honger-' denken van de industriële landbouw van na WO II inruilt voor de op natuurlijke kringlopen gestoelde ecologische landbouw waar het publiek en de Kamer om vragen. "Kom naar onze bedrijven om te zien wat echte kringlooplandbouw betekent," nodigt Van IJzendoorn de Kamer uit.

Nu zitten we straks met boeren die dure rechten hebben, terwijl hun manier van werken niet past bij de zich ontwikkelende markt
Niettemin mogelijk failliet
Afgelopen week publiceerde de biologisch-dynamische boerin Hanna Hilhorst een column waarin ze zich boos maakte over de voor haar bedrijf torenhoge boet van €21.000 die ze kreeg voor het houden van 40 koeien op de manier die Van IJzendoorn beschrijft; volgens de nieuwe regels heeft ze er te veel. Ze is bang dat haar bedrijf failliet zal gaan door de boete.

Niet de koe, maar de manier van boeren
René Cruijssen is voorzitter van de biologische melkcoöperatie EkoHolland. Hij reageert vanuit een toekomstvisie op de keuzen die de Kamer afgelopen week heeft gemaakt: "De laatste woorden over de fosfaatrechten zijn nog lang niet gesproken. Nederland beweegt zich naar een vorm van grondgebondenheid; daar ligt de voorkeur van consumenten en dat weten de winkeliers die hen bedienen ook. Fosfaatrechten zijn een onhandig en kostenverzwarend instrument om daar te komen. Dat gaat onderweg de nodige slachtoffers opleveren. Wie nu fosfaatrechten koopt, kan weer even vooruit met boeren. Maar wat moet de boer die ze koopt, straks met een bedrijf dat zijn dure melk als gewone wereldmarktmelk moet zien kwijt te raken?

Als de politiek nu vindt dat dubbeldoelkoeien een uitzonderingspositie hebben, dan had ze beter nog eens wat dieper na kunnen denken en zeggen dat de mate van grondgebondenheid bepalend moet zijn voor de aantallen dieren die een boer verantwoord kan houden. Nu zitten we straks met boeren die dure rechten hebben, terwijl hun manier van werken niet past bij de nieuwe landbouw die je zich als een nadrukkelijke trend ziet ontwikkelen. De uitzondering had dus niet aan een type koe maar aan de manier van boeren moeten worden gegeven. Natuurlijk ben ik wel blij voor onze leden die dubbeldoelkoeien hebben en nu mogelijk hun dieren en bedrijven kunnen redden."
Dit artikel afdrukken