Je gaat je heerlijk voelen van het filmpje. Beesten liepen ooit buiten. Ze moesten naar binnen vanwege de centen. Alles moest lekker efficiënt, dan werd het vlees goedkoop. Dat is fout, weten we nu. Wie daaraan twijfelt is gek.

Bah, zegt de boer, ik ga weer terug naar hoe het was. En dat vinden we leuk. Wat zalig dat de beesten weer buiten kunnen. Daarom moeten we kiezen voor Chipotle en tegen McDonald's. Dat is de bedoeling van het filmpje.

Hoe het was? Toen alle beesten nog buiten liepen, droegen wij nog berenvellen en sloegen we ook elkaar makkelijker dood dan tegenwoordig. Het varken stond al bij de Romeinen in een hok. Mensen hadden zijn stront nl. hoognodig voor de planten in hun tuin. Steeds industriëlere landbouw, die niet alleen uitliep op megastallen maar ook op megagraanakkers en reuzenkassen, bracht welvaart. Het varken verdween uit de achtertuin, waarin het ook in Nederland tot in de jaren '50 is gehouden. In een klein hokje en alleen.

Toen we ons eten nog zelf moesten verbouwen, hadden we geen tijd om voor een baas te gaan werken. We zwoegden op onze strookjes land. Met wat geluk, kunst en vliegwerk hadden we net genoeg te eten. Kopen konden we niks. Dat eten kwam ook allemaal uit de buurt. De keuze was alleen beperkt tot wat uit je eigen achtertuin kwam. Je kon hooguit wat ruilen met je buren en die weer met de hunne. Maar als je woonde in wat nu Weststellingwerf of Brasschaat heet, kon je toch echt fluiten naar sinaasappels en bananen. Die miste je trouwens niet, want je had er nog nooit van gehoord. Van een flesje Spa-water was geen sprake, want dat werd niet gemaakt. Als niemand het kan kopen, is er geen baas zo gek om het te gaan maken. Het water was nog degelijk onbetrouwbaar en kwam vers uit een put.

Pas toen boeren niet alleen voor zichzelf, maar ook voor ons eten gingen maken, kregen we het beter. Langzaamaan kregen we geld en konden we eindelijk voor een baas gaan werken. Tot ver na de Middeleeuwen gaf die ons geen geld, maar wat eten en een veilig plekje om te wonen. Pas toen we al tienduizend jaar in dorpjes en de voorlopers van steden waren gaan wonen, kwam de 18e eeuw. De uitvinding van de stoommachine veranderde alles. We werden van het land geplukt en in de fabriek gezet. Net als de beesten in het filmpje. Maar we waren er blij mee. Plots konden we heel veel maken voor weinig. We gingen geld verdienen en konden dingen kopen waar we voordien niet eens van hadden konden dromen. Maak je geen illusies over het begin van die periode. Ook dat was nog armoe, maar dan anders. Ontegenzeggelijk werd het echter steeds beter. Het geluk van een betere toekomst lachte ons toe.

Dick Veerman
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


In de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw had iedere arbeider zat te eten én ook nog eens een 2e hands auto. Daar was'ie trots op. Hij reed er nauwelijks 30 kilometer mee. Dan pakte hij zijn spons en emmer al om het ding te wassen. Blinken moest'ie. De arbeider was gelukkig en kon zelfs een paar keer in de week vlees eten. Dat doen rijke mensen.

De arbeider genoot. Hij ging nog meer genieten. Boeren werden steeds groter en konden daarom hun graan, appels, komkommers, aardbeien, eieren en varkens steeds goedkoper aan ons verkopen. Wat in 1960 nog een godsvermogen kostte, is nu bijna voor niks. Daarom kon de arbeider later ook op vakantie. Nog later in een nieuw auto en zelfs twee keer. Nog weer later ging hij op stap met een mobiele telefoon en al. Daarom puilt onze klerenkast uit, vliegen we volgende week even naar Barcelona en heeft de jeugd als vanzelfsprekend een Blackberry.

En daar staan we nou. We zijn rijk geworden over de rug van beesten, boeren en het goedkope graan.

Tot hoever gaan we terug? Tot de 2e hands auto, het zelf boeren of het maar helemaal laten van het eten van beesten. Op dat ene varken na dan, want behalve jijzelf moet iemand voor de stront in je tuin zorgen. Anders heb je niks te eten. Zelfs geen planten.

Er zijn lieden in dit land die het over lokale voedselstrategieën hebben. Terug naar de crisis. Terug naar de armoe, 's mensen vijand. Dat is een heel andere boodschap dan die van Chipotle. Daar kom je niet meer binnen. Veel te duur!



Echt, de muziek is prachtig. De tekst ook: 'nobody said it was easy'. Maar nou de consequenties: 'goin' back to the start'. Of bedoelt de zanger dat we dit luxe leventje alleen voor onszelf willen houden en de mensen elders in de wereld zo arm willen laten leven als in de tijd dat er nog geen flesjes Spa waren? Zo 3,5 miljard mensen leven nog op dat niveau, al weten zij wél dat er Spa en andere rijkdommen zijn.

Als we het voor iedereen willen, moet je dit beeld echt vergeten. Het is onbetaalbaar en de planeet kan het niet aan. Dit feel good beeld is mensvijandig. Het is de hoogste tijd dat we dit soort beelden gaan vergeten en de blik naar voren richten. Wie daaraan twijfelt is ook gek.
Dit artikel afdrukken