De Reclame Code Commissie inzake AH’s Australian Homemade
Herkomstaanduidingen worden steeds serieuzer genomen. Dat is een kwestie van producentenbelangen die met hun specifieke herkomst goede sier willen maken. Champagne moet uit de Franse Champagne-regio komen. Elders mag het zelfs niet meer 'op z'n champagnes' (méthode champenoise) heten of als naam op een flesje Dior-parfum staan. Parmaham komt voortaan alleen nog uit Parma. Bier uit Beieren, zodat Bavaria zijn eigennaam misschien wel niet zou mogen gebruiken ook al hanteert het bedrijf die al sinds jaar en dag.
Zo zijn nog talrijke voorbeelden te noemen. Voor 'echte Belgische Bonbons' komt niemand op. Evenmin als de kreeften opkomen voor de eisen die aan kreeftensoep moeten worden gesteld om zo te mogen heten. Noch komen verse producten op voor de eisen waaraan 'vers' moet voldoen om op je blik (!) of andere verpakking te mogen staan. Idem voor de 'bosvruchten' die prijken op een pak yoghurt zonder ooit een bos gezien hebben. Niettemin zijn ze allemaal de oorsprong voor de naamgeving van een product.
Die scheve belangenkant zorgt ervoor dat de consument - die het allemaal maar over zich heen laat komen - wordt geconfronteerd met een steeds hollere eettaal die leidt tot een steeds lozere eetwerkelijkheid. Eten is tenslotte alleen nog wat op het schap ligt en wat op het schap ligt wordt volledig ondersteund door reclamische beeldvorming.
Da's kwalijk. Al helemaal in een tijd waar we mensen juist bewuster willen maken van ze eten, waar het vandaan komt en wat het doet in hun lijf.
Een goede reden dus om na inmiddels een flink gestoffeerde serie postings over wordnappings eindelijk eens een klacht in te dienen bij de Reclame Code Commissie. Slachtoffer is in dit geval de Australian Homemade-advertentie van Albert Heijn. Aangetekend zij dat AH bepaald niet de enige is die onze taal uitholt. Een case moet echter de testcase zijn: wat vindt de Reclame Code Commissie hier nou van?
Ik ben benieuwd. De tekst van mijn klacht vind je hieronder. AH misleidt met deze reclame-uiting de consument door te suggereren dat de bonbons in kwestie uit Australie komen. Ze worden echter geproduceerd in Amsterdam. Waar het inmiddels usance is om in reclame bijv. het oorsprongsadjectief ' Belgisch' en de kwalificatie ' echte' referentieel betekenisloos te gebruiken in bijvoorbeeld de notie 'Echte Belgische chocolade', suggereert de Australian Homemade advertentie van AH wel degelijk een aanwijsbare herkomst. Daarmee schaadt AH het vertrouwen in de waarachtigheid van reclame-uitingen en draagt het bedrijf bij aan het uithollen van de informatieve waarde van reclame. De advertentie in kwestie kunt u vinden op http://www.foodlog.nl/comments.php?id=1629_0_1_0_C waar reeds een openbare discussie over het onderwerp plaatsvond.
Ik acht de advertentie in strijd met de algemene artikelen 5 en 7 van de NRC.
Reacties (34)
/*GeenStijl modus aan/
Pak ze, de lutsers !
/*GeenStijl modus uit/
‘Belgische bonbons’ is eigenlijk een pleonasme. Werd de praline niet door Jean Neuhaus in Brussel uitgevonden ? Wat ‘Australische’ bonbons zijn, daar kan ik me niets bij voorstellen. Wordt dat een mogelijke ontsnappingsroute voor AH ?
Ik vrees trouwens dat ‘Australian homemade’ als een (enkele) uitdrukking gezien moet worden - en daardoor zowel het ‘Australian’ als het ‘homemade’ niet letterlijk genomen hoeft te worden. Of gaan we hier nog beter scoren en beide afserveren ? Met het ‘homemade’ heb ik eigenlijk nog meer moeite dan met het ‘Australian’. Ben benieuwd.
Mijn verdediging als AH zou o.a. zijn dat de meeste consumenten nauwelijks associaties hebben bij de frase ‘Australische bonbons’. Een ‘Australian trainingspak’ werd indertijd ook niet aan het continent gekoppeld. Men denkt misschien aan kangoeroes en koala’s, maar niet aan een bepaalde kwaliteit chocolade. Een zo’n vage asociatie kan simpelweg niet misleidend zijn.
Vergelijk verder het Chiemsee arrest: “Een geografische benaming kan volgens het Hof niet als merk dienen, als de benaming door het publiek als herkomstaanduiding wordt of kán worden opgevat. Met die maatstaf legt het Hof de lat hoog voor wat betreft het onderscheidend vermogen van merken die uit een geografische benaming bestaan.” Australian is een merk met geografie-aanduiding, maar het bestaat. Dus vat het publiek het niet alszodanig op. In elk geval niet genoeg op te gaan procederen.
Verder is de kopregel, zoals alle AH-kopregels, overduidelijk woordspelerig. De Allerhande-lezer is ermee vertrouwd dat hij ze niet 100% letterlijk moet nemen.
De zinnen uit de bodytekst, “Wat je van ver haalt is lekker. En wat je van heel ver haalt is nóg lekkerder. Dat bewijzen onze Australian Homemade-bonbons.” zijn inderdaad niet helemaal zuiver op de graat, maar geschreven door een stgagiair bij ons reclamebureau.
Tot slot gaat het om een eenmalige uiting. Er zal geen herplaatsing volgen.
Leve de onnozele stagiair(e)die onze opgedrongen vage hersenspinsels weer verkeerd heeft geintepreteerd! We kunnen niet zonder ze, ze vegen altijd prima de straatjes weer schoon.
Ik snap nog steeds niet het verband tussen Australie en bonbonnetjes. Waarom wil iemand ons zo graag doen geloven dat deze bonbonnetjes uit Australie komen en niet uit, pak ‘m beet, Argentinie of Nieuw-Zeeland? Voor zover ik kan lezen woont Bart van Elsland niet in Australie.
Verder wil ik even stilstaan bij dit:
Daarmee schaadt AH het vertrouwen in de waarachtigheid van reclame-uitingen en draagt het bedrijf bij aan het uithollen van de informatieve waarde van reclame.
Het vertrouwen in waarachtigheid in reclame? Moet ik toch even om grinniken
@P, Bart heeft Australian niet opgericht, maar alleen grootgemaakt en naar Nederland gehaald. Het bedrijf is in België opgericht. Dat zegt althans Elsevier.
Mij staat vaag bij dat het een alternatief voor Belgische bonbons wilde bieden. Vandaar dat men op een andere landbenaming kwam. ‘Belgian homemade’ zou niet ondescheidend zijn. Zie nu ook AH, waar er een stuk of zeven soorten ‘belgische bonbons’, al dan niet nep, in het schap liggen.
Ahaaaa
Vandaar dat hier in Brussel Australian wel ‘homemade’ genoemd mag worden ;-)
- Champagnebier mag vergeleken worden met champagne:
De maker van het Belgische bier Malheur, een bier dat wordt geproduceerd op de wijze van champagne, mag onder bepaalde voorwaarden zijn product vergelijken met de ‘godendrank’ uit Reims en omstreken.
- Inbev brouwt alternatief voor wijn in Frankrijk
Wanneer is champagne champagne? Wanneer is bier nog bier en wanneer is Cola nog Cola? Ik bedoel: één Cola per dag, daar kan je caloriemeter nog mee om, denk ik. Maar de bedoeling zal vooral zijn om 1 fles Cola per dag te kunnen drinken. Mag je dit nog een softdrink noemen? Vooral omdat de gevolgen van die kunstmatige zoetstoffen niet te verontachtzamen zijn: http://www.fonteine.com/aspartaam.html
Weten mensen dat ze kunstmatige zoetstoffen binnenwerken met Cola Zero? Moet je aannemen dat de consument weet wat aspartaam is?
Wat betreft Belgische bieren bestaat er een “Collectieve bescherming” van de banaming abdijbieren of trappistbieren.
Vooral deze clausule is bijzonder interessant, wat betreft abdijbieren:
“een bier dat gebrouwen wordt door een lekenbrouwerij die een juridische band heeft via contract met een bestaande abdij voor het gebruik van de naam. De commercialisatie gebeurt door de lekenbrouwerij”
Interbrew ‘brouwt’ zo bijvoorbeeld Leffe. Maar niet in Leffe zelf, ze betalen de paters in Dinant gewoon een flink bedrag om de naam te mogen gebruiken. Ik vind dat bedriegerij. Ook omdat het hier kwalitatief een minder bier betreft.
@Wouter, begrijp ik het nou goed: de stagiaire kwam van jouw bureau ;-)
Ik ben zeer benieuwd hoe en of de RCC ingaat op de case (ze kunnen hem tenlostte terzijde leggen). Hij mag dan onnozel zijn omdat hij eenmalig is, maar hij is beslist niet zuiver op de plek die Wouter aangeeft (hoewel ik me ook daar nog kan voorstellen dat AH zich eruit kan redden: ‘iedereen weet toch dat reclame met een korrel zout moet worden genomen, cq. spitsvondig moet zijn’).
Een lullige aanleiding? Misschien, maar vanwege een diepere vraag: verklaren we reclame voortaan definitief onzin, terwijl het wel de belangrijkste eetopvoeder is?
Kan de RCC daar nog wat mee binnen de procedurele middelen die zij heeft? Dat is de werkelijke testcase.
Tekenend is de reactie van P op het zinnetje “Daarmee schaadt AH het vertrouwen in de waarachtigheid van reclame-uitingen en draagt het bedrijf bij aan het uithollen van de informatieve waarde van reclame.”
Het feit dat je daarom moet grinniken (net als ik, maar het is ook een grimlach) moet zich toch op de een of andere manier verhouden tot artikel 5 van de algemene bepalingen die de RCC hoort toe te passen:
Reclame behoort naar vorm en inhoud zodanig te zijn dat het vertrouwen in de reclame niet wordt geschaad.
Vraag: zijn we dat al helemaal kwijt dan? Zo ja, dan zijn we dus vogelvrij. Het lijkt me boeiend vast te stellen of dat ook volgens de Commissie een feit is.
Vandaar mijn keuze voor het woord ‘waarachtigheid’ waarmee ik graag de aard en betekenis van het in het artikel gebruikte begrip ‘vertrouwen’ zou willen toetsen
Diezelfde ironische grinnik moet zich ook verhouden tot artikel 7:
Reclame mag niet misleiden, met name niet omtrent de prijs, de inhoud, de herkomst, de samenstelling, de eigenschappen of de doelmatigheid van de aangeboden producten. Reclame dient zo duidelijk en volledig mogelijk te zijn, mede gelet op haar aard en vorm en het publiek waarvoor zij is bestemd. Duidelijk behoort ook te zijn door wie de producten worden angeboden.
De advertentie jokt over de herkomst van het product. Mogelijk over meer, maar dat doet de copywriter minder grof en ‘onpakbaar’.
Aan de hand van die simpele herkomstleugen wil ik graag eens duidelijkheid over een helemaal niet zo eenvoudige vraag: heeft de consument nog recht op zijn eigen taal of mogen producent en retailer onze taal en talige intuities zomaar inpikken door er mee te spelen en suggeren?
Ik vind het juridische aspect van dit soort zaken allang best en constateerde al eens dat er geen beter medium is dan een publiek prikbord waar je deze humor ophangt en onschadelijk maakt. Zo werkt taal nl. ook. Veel effectiever bovendien dan juridische molens. Maar ...... ik wil wél weten hoe de officiële instanties hun rol, ruimte en doelstellingen opvatten. Dan weet je tenminste hoe de boel er ‘echt’ bij ligt.
Steven, ik weet dat die ons lezen. Laten ze er vooral mee doen wat ze niet kunnen laten. Ik probeer slechts de vragen te stellen en argumenten te verzamelen.
Creative Commons-licentie invoeren op foodlog.nl?
‘Zij’ lezen het wellicht, maar weten hun lezers dat?
@ Dick, ik heb momenteel geen stageplaats. Ik denk dat je klacht aangenomen zal worden. De klacht die ik ooit i.v.m. een lasagnesaus indiende was een stuk zwakker. Ik zou het niet uitsluiten dat AH kiest voor een schuldbekentenis. Dan belt binnenkort de postbode aan en krijg je een tas vol lekkers. Daarmee wordt ook voorkomen dat de commissie zich al te principieel hoeft te uiten met allerlei ‘jurisprudentie’ als gevolg. Maar ik zou mijn geld eerder op een paard op Duindigt zetten.
De hele zak die ze hier vlgs Wouter gaan bezorgen. Je mag hem zo meenemen ;-)
Ik zie 2 problemen waar de reclame code commissie zich over moet buigen:
Australian dat geen Australian blijkt te zijn.
En homemade. Home made wil zeggen thuis gemaakt, en dus kleinschalig. Volgens mij als ik iets wil verkopen dat ik thuis heb gemaakt, dat ik dat niet zal kunnen omdat ik dan onder de warenwet regels kom. Daar moet ik dan een vergunning voor hebben.
Dus in mijn ogen moet niet alleen AH voor de reclame code commissie komen maar ook Australian homemade zelf ook. Ze exploiteren een aantal eigen winkels in Amsterdam, dus kunnen de chocolates niet thuis gemaakt worden, dat moet in een fabriek gebeuren. Het aanbod is te groot.
Homemade geeft toch een ambachtelijk en kleinschalige sfeer weer die er niet is?
Hiermee wordt toch de consument op een vals spoor gezet?
Australian dat geen Australian blijkt te zijn.
En homemade. Home made wil zeggen thuis gemaakt, en dus kleinschalig.
Ik kan me nog voorstellen dat er advocaten zijn die stellen dat Australian Homemade die lading weliswaar in engelstalige landen dekt maar niet in Nederland.
P en Jo, dat lijken me interessante overwegingen. Welllicht wil de Commissie ze in een intentie-uitspraak meenemen.
Bedenk alleen wel dat ‘ambachtelijk’ in Ndl. een vogelvrij - lees: industrieel - begrip is. Een waarschijnlijk even probate als absurde uitweg, maar zo-is-het-hier-nu-eenmaal.
Dat is de wereld van Kafka. Iedere dag in het ‘echt’ te krijgen in de supermarkt en nep warme bakker.
Een aardig tegenvoorbeeld voor de neptrend is een klein bedrijf dat zich de Goudse Wafelindustrie te noemen. Ze zitten daadwerkelijk in Gouda! Maar ook hier kun je desondanks uit de naam niets keihards over de kwaliteit aflezen. Waarom zouden de wafels uit Waddinxveen minder smaken?
Dick en Wouter K
1) Zie
de website van de Keuringsdienst van waarde
Daar wordt ook al de vraag gesteld: wat is ambachtelijk? Is niet hetzelfde als home-made, maar vist naar hetzelfde publiek.
2) Leffe van Interbrew: Interbrew zet een keten aan Leffe Cafés op met de boodschap: “Keten van cafés verbonden aan de brouwerij van de paters Norbertijnen te Dinant”.
http://www.leffe.be/nl/abdij.htm
Ook dit is je reinste volverlakkerij. Want Leffe wordt al lang niet meer gebrouwen door de Norbertijnen. Dat gebeurde tussen 1954 en 1980 eerst door Brouwerij Lootvoet: http://www.hetvolk.be/Article/Detail.aspx?articleID=gql13tqos
Sindsdien worden de bieren gebrouwen door brouwerij in Mont-Saint-Guibert.
Dus, terwijl je nog steeds de Abdij van Leffe in Dinant kan bezoeken, wordt het bier nu in Waals-Brabant gebrouwen.
Met bovenstaande is alles wettelijk in orde, maar wie een abdijbier drinkt, veronderstelt wellicht (zeker voor wie de Belgische bierwereld niet kent) dat dit nog echt door paters wordt gebrouwen, of op zijn minst in hun abdij. Dit is geen muggezifterij, want een ZEER BELANGRIJK ingrediënt in bier is water. En dat water is heel bepalend voor de smaak.
Steven, ideetje. Moet er geen ‘société pour la protection de la vraie bière belge’ worden opgericht? Keurmerkje op een ‘echt’flesje en de rest heeft het nakijken.
Mooie quote inderdaad uit het filmpje bij deze chocolaatjes: ‘ambachtelijk is gewoon een merknaam’.
Nog even voor alle duidelijkheid, foodlog.nl heeft niets met de KvW te maken. Da’s een ander programma, andere zender. Wel erg leuke feitelijke foodjournalistiek!
De norbertijnen van Leffe krijgen wel geld van InBev voor het gebruik van de naam, die van Grimbergen ook, maar dan van Alken-Maes. Maredsous (Benedictijnen) is ook in dat geval. Andere brouwgroepen spelen het nog slimmer, zij noemen zich naar een verdwenen abdij zodat ze niets hoeven betalen: Ename, Vieille Villers, Dieleghem…
Dan heb je Steendonk, een niet bestaande locatie, Het is een samenwerking tussen Palm (Steenhuffel) en Duvel (Breendonk). En St bernardus (lekker overigens) dat al jaren (bewust)verward wordt met St Sixtus, de trappist uit West-Vleteren.
Je moet slim zijn in het leven.
En dan nog: hoe herken je nep-belgische bonbons? Wij Belgen zouden die nooit bonbons noemen, maar “pralinen”. Jacques Brel bracht ongechocolateerde snoepjes naar zijn would-be lief in het liedje “Je vous ai apporté des bonbons”.
Voor de Nederlanders onder onze lezers ;-)
‘Bonbons’ (Fr) = ‘snoepjes’ (Ndl). Pralinen = chocolade bonbons. Belgische en Franse bonbons varieren van Smarties tot zuurtjes en winegums.
Nick, zijn er in België ‘Belgische pralines’ te koop? Het lijkt me dat de benaming alle bellen bij de consument zou moeten laten rinkelen.
Er bestaat al zoiets als zo’n societé, Dick: http://www.beerparadise.be/emc.asp?pageId=294
Wat dacht je van deze over pralines gesproken?
http://www.belgische-pralines.be/
Dit is een klepper (kwa reputatie en smaak):
http://www.leonidas.com/smartsite.dws?id=447
Leuke anekdote: Hier in Hasselt beweert de dame achter de toog in de Leonidas-winkel (ligt 100 meter van de Wereldwinkel in de Dorpsstraat) dat het momenteel het koelste plekje in Hasselt is.
Ik weet wel dat KvW en Foodlog op zich niks met elkaar te maken hebben, maar Wouter blijft zo stil de laatste dagen (althans in dit dossiertje). Terwijl KvW hier toch schitterend werk heeft geleverd in het verleden.
Zie Geloof nooit een reclame:
http://www.nrc.nl/media/article504039.ece
“De formule van de Keuringsdienst is even eenvoudig als doeltreffend: met argwaan, argeloosheid en nieuwsgierigheid op zoek gaan naar de waarheid achter een etiket,” kopt dit artikel. Da’s toch iets gelijkaardigs als Dick hier probeert te doen/op gang te brengen?
Ik mag toch aannemen dat een beetje bierdrinker het verschil weet tussen trappistenbieren (de echte) en abdijbieren (de gelicentieerde) ? In die bescherming van trappistenbieren zit trouwens iets wat mij verbaast: alleen Cistercienzer kloosters zijn erkend. In Duitsland heb ik vroeger bij een Benediktijnenklosster gelogeerd dat toch ook ‘echt’ brouwde. Hoe zit het daarmee ?
Wat de pralines betreft: ik heb vaak genoeg ‘Belgian chocolates’ gezien in Brussel - zou ook moeilijk anders kunnen met alle toeristen. En ook de ‘beroemde’ ‘Australian homemade’ - waar die ook vandaan moge komen (laat ‘Australian etc.’ nou net voor Belgie geen website hebben.... merkwaardig). Ik weet overigens niet beter dan dat er nog maar 2 of 3 echte chocoladefabrikanten in Belgie (Callebaut, Cote-d’Or, was er nog eentje ?) over zijn - en dat iedereen half--fabrikaten van hen koopt. Het zelf kopen, mengen, branden etc. van cacao is te veel moeite voor zelfs de grote pralinefabrikanten, eh, ateliers. Dat durfden ze bij Duval (Schaarbeek) tenminste eerlijk te vertellen.
1) Trappisten zijn Trappisten, daar kan je moeilijk over discussiëren: “Als kiem van de trappistenorde kan de ‘Strikte Observantie’ in de orde der Cisterciënzers worden beschouwd,” zegt http://nl.wikipedia.org/wiki/Trappisten
D’r zullen ook wel Duitse Trappisten zijn, zeker?
2) In Hasselt hebben we nog een echte chocolatier pur-sang: Boon. The chocolate experience
Jacques maakt ook chocola, maar die is gefusseerd met Callebaut.
http://www.chocojacques.be
Zoals ik het begrijp is er maar één grote chocoladefabriek meer in België: Callebaut in Wieze bij Aalst. Maar ik kan me vergissen. Alle grote merken (Jacques, Galler, Côte d’or,… kopen hun basischocolade bij Callebaut en maken er hun eigen mengsels mee, bij chocolade speelt daarbij ook nog de tempering mee, een kunst op zichzelf.
Overal hoor je dat chocolade een Zwitserse uitvinding is, maar ooit dacht ik te weten dat het oorspronkelijk een Hollandse vondst was(Droste?). waar of niet?
Nou Dick, als die tas met allerlei lekkers van Appie arriveert zou ik die als ik jou was publiekelijk aanbieden aan de stagiare.
Erg leuk en motiverend om de schuld te krijgen van je verantwoordelijken waar jij juist iets van zou moeten leren.
Ik kan het mis hebben, maar bij mijn weten bestaat Australian al een paar jaar als merk in Nederland, al weet ik niet of ze van het begin af aan “homemade” in hun naam meevoerden. Ze zijn begonnen met ijs, daarna kwamen de bonbons. Ze beweren biologische grondstoffen te gebruiken en ze zijn (althans waren) ook in de Groene (biologische) Winkels te koop. En ze worden in biologisch restaurant Groenland in Driebergen bij de koffie geserveerd. Albert Heyn is dus eerder trendvolger dan trendsetter.
Over biologische bonbons: die van AH waren ooit lekker, inmiddels zijn ze een stuk viezer (want zoeter) geworden. Kan, natuurlijk, want er bestaat heus ook biologische suiker…
En tenslotte over wordnapping: in Amsterdam is een bonbonwinkel die Puccini Bomboni heet. Pure cacao-fantasie, want in het Italiaans zijn bonbons geen “bomboni”.
Marie-Louise, dat heb je ook niet mis! AH voert ze nu ook. Ze zijn groot gemaakt door Bakker Bart. En werden altijd al home gemaakt in Amsterdam. Wist je trouwens dat tomatenketchup of de meest gore mayonnaise uit willekeurig welke fles in een biologisch restaurant biologisch mag worden genoemd?
Daar zijn nl. geen regels voor. Overtuigde hard core biokoks, bijv. Eric van Veluwen (Rhederoord bij Arnhem), vechten dan ook voor regulering, want het is inderdaad niet eerlijk. En dat in de BD-belt van Ndl: Driebergen-Rijssenburg/Zeist ;-)
Want ... euuhh ...de Amsterdamse Homemade’s uit Austalië pretenderen slechts van natuurlijke ingredienten te zijn gemaakt. Niet bio dus.
Prima tent overigens, Groenland. Heb er altijd uitstekend mee gewerkt. Aardige jongens. Goed eten. Prima wijn (heb ze ooit nog aan hun sterrensysteem geholpen). Maar alles bio, nee dus. Ze zeggen dan ook “biologische ingrediënten”, maar niet welke - dus ze zijn gedekt.
