VWA: Kellogg’s hanteert geen misleidende gezondheidsclaim


21 oktober 2009 11:19 dick veerman

In reactie op foodlog.nl's vragen naar aanleiding van de uitzending van de Keuringsdienst van Waren over Kellogg's Special K ontving ik zojuist de volgende reactie van de Voedsel- en Warenautoriteit:

Geachte heer Veerman,

Hieronder volgt de VWA-reactie op uw mail van 19 oktober jl.

Allereerst is het goed om in gedachten te houden wat de taak van de VWA is. De VWA houdt toezicht op de veiligheid van producten. Dat toezicht houden doet de VWA aan de hand van vigerende wetgeving. De VWA maakt dus zelf geen wetgeving.

De wetgever heeft bepaald dat het verrijken met ijzer van levensmiddelen / ontbijtgranen is toegestaan. De limieten die daarvoor gelden zijn o.i. duidelijk: tenminste 15% en ten hoogste 100% van 14 mg ijzer per 100gram. De producten van Kellog's op de Nl markt voldoen hieraan. Deze normen in verordening 1925/2006; 108/2008 en richtlijn 90/496 spreken over gehaltes, niet over de hoeveelheid die uiteindelijk wordt opgenomen.

Zoals we in het nieuwsbericht al aangaven, willen we benadrukken dat het nuttigen van producten die binnen de wettelijke limiet verrijkt zijn met ijzer bij normaal gebruik geen risico vormen voor de gezondheid.

Bij de absorptie van ijzer door het lichaam spelen meerdere factoren een rol, zoals voedingsstatus, type ijzerverbinding en de interactie met andere voedselcomponenten. Elementair ijzerpoeder wordt vaak toegepast voor het verrijken van levensmiddelen met ijzer. De biobeschikbaarheid van ijzersulfaat is hoger dan van elementair ijzerpoeder maar heeft een lage stabiliteit en bevordert oxidatie van vetten hetgeen kan leiden tot kleur- en smaakafwijkingen. Daarom wordt in dergelijke gevallen vaak elementair ijzerpoeder gebruikt.

Wij hebben geen aanwijzingen dat de absorptie van ijzerpoeder dusdanig laag is dat er sprake kan zijn van misleiding.

Met vriendelijke groeten,

Chris Krikken

Voedsel en Waren Autoriteit / Persvoorlichting

image



Mijn mail aan de directie van de VWA luidde als volgt:

LS,

Afgelopen week werd in een uitzending van de Keuringsdienst van Waarde aandacht besteed aan Special K Cornflakes van Kellogg's. In persberichten noemden zowel de VWA als Kellogg's sentimenten die door de uitzending werden opgeroepen 'flauwekul'.

In de na-discussie op foodlog.nl met wetenschappelijk onderzoekers, w.o. professor Tiny van Boekel, bleek dat er wel degelijk iets aan de hand is. Er is gegronde twijfel aan de toelaatbaarheid van metallisch ijzer uit hoofde van EU-verordeningen. Uit de frasering van de persberichten kan zelfs worden gelezen dat zowel de VWA als Kellogg's niet op de hoogte zijn van essentiele voedingswetenschappelijke kennis.

Graag vraag ik u te reageren op de openbare vragen aan de VWA zoals die gesteld zijn in het item Cornflake-vragen aan de VWA




Reacties (48)


21 oktober 13.49 Annemarie

Het is ‘een mooi en politiek correct verhaal’ van de VWA. En als je goed leest zijn er zelfs wat vragen van uit het item ‘Cornflake-vragen aan de VWA’ beantwoord.

b) zo ja, is de VWA op de hoogte van het feit dat Kellogg’s suggestie dat de producten van het bedrijf de ijzerdeficiëntie van vrouwen in de vruchtbare leeftijd helpen bestrijden, moet worden afgewezen op basis van deze inzichten?
Hierop luidt het antwoord van de VWA nee, want ze schrijven letterlijk
Wij hebben geen aanwijzingen dat de absorptie van ijzerpoeder dusdanig laag is dat er sprake kan zijn van misleiding.
Daaruit mag je dan misschien ook wel concluderen dat het antwoord op vraag a) is de VWA op de hoogte van de inzichten zoals Prof. Van Boekel die afgelopen weekend op foodlog.nl naar voren bracht?
Ook nee is anders hadden ze niet gezegd dat er geen aanwijzingen zijn.

Op vraag c. was de VWA op de hoogte van het feit dat Kellogg’s haar producten verrijkt met ijzerpoeder in plaats van het door mensen veel beter opneembare, maar duurdere ion-ijzer? Geven ze het antwoord ja; De wetgever heeft bepaald dat het verrijken met ijzer van levensmiddelen / ontbijtgranen is toegestaan. De limieten die daarvoor gelden zijn o.i. duidelijk: tenminste 15% en ten hoogste 100% van 14 mg ijzer per 100gram. De producten van Kellog’s op de Nl markt voldoen hieraan
Al zou je wel kunnen opmerken dat ze misschien niet weten over welk ijzer ze het hebben, omdat ze niet duidelijk ijzerpoeder of ijzer-ionen zeggen.

En met dit stuk: De wetgever heeft bepaald dat het verrijken met ijzer van levensmiddelen / ontbijtgranen is toegestaan. De limieten die daarvoor gelden zijn o.i. duidelijk: tenminste 15% en ten hoogste 100% van 14 mg ijzer per 100gram. De producten van Kellog’s op de Nl markt voldoen hieraan. Deze normen in verordening 1925/2006; 108/2008 en richtlijn 90/496 spreken over gehaltes, niet over de hoeveelheid die uiteindelijk wordt opgenomen, zou gezegd kunnen worden dat het antwoord op vraag d is de VWA bekend met tests die i) de voedingsefficiency (uit EU verordeningen 108/2008 en 1925/2006 kan worden afgeleid dat metallisch ijzer niet mag worden toegevoegd omdat het slechter door het menselijk lichaam wordt opgenomen dan ijzerzouten) en ii) de voedselveiligheid van metallisch ijzer voor mensen zo eenduidig aantonen dat deze door Kellogg’s geclaimd mogen worden zoals het bedrijf dat doet in zijn persbericht van zaterdag jongstleden? Is dat ze niet eens weten van de EU vorderingen 108/2008 en 1925/2006, dat volgens hun de wet (ze zeggen niet welke) zegt dat het goedgekeurd is.

Nu is dit verhaal natuurlijk heel onduidelijk geworden, maar heel simpel komt het er naar mijn idee op neer dat de VWA een politiek correct antwoord heeft proberen te geven die eigenlijk geen harde antwoorden geven op de vragen, behalve als je tussen de regels doorleest en die zijn weer vrij open voor een vrije interpretatie.


21 oktober 14.03 lizet kruyff

Mag je ook dooie mussen door de cornflakes doen?


21 oktober 14.06 Annemarie

Geen idee, misschien wel als het niet een gevaar is voor de gezondheid van de mens en staat in een wet dat het mag of als het niet in de wet staat dat het niet mag.


21 oktober 14.19 Annemarie

Ok nou klink ik wel heel dom. Nee kan me niet voorstellen dat het mag, maar als je het verhaal van de VWA zo leest zouden er misschien mensen zijn die denken ja waarom zou het niet mogen, als je naar de argumenten kijkt het is niet schadelijk voor de gezondheid (dat is het waarschijnlijk wel, maar stel dat zou niet zo zijn) en er is geen wet die het verbied, dus......
Het is maar hoe het allemaal wil interpreteren


21 oktober 15.37 Marc

Onderstaande even overgenomen van EVMI:
“Ook wekte de uitzending de suggestie dat ontbijtgranen met toegevoegd ijzer in Denemarken verboden zouden zijn. Dit is volgens de VWA onjuist. ‘Ook daar is het toegestaan ijzer aan ontbijtgranen toe te voegen, mits er toestemming van de autoriteiten is verkregen.’”

Als het VWA alleen maar de wet uitvoert lijkt het er op dat we een instantie missen in Nederland. Namelijk eentje die zijn hersens gebruikt en bepaalt dat het kolder is ijzer in voedingsmiddelen te verwerken. Het lijkt er op dan de Denen zo’n instantie wel hebben…


21 oktober 20.44 Jurgen

Omdat we hier aan feiten hechten:
Metallisch ijzer wordt opgenomen, niet zo efficient als ijzerzout, maar wel voldoende om vast te stellen dat cornflakes met ijzerdeeltjes een ijzerbron zijn.
Dat blijkt uit vele wetenschappelijke studies. (lees de originele draad er maar op na)
Meel- en graanproducten met ijzer verrijken heeft bijgedragen aan het verminderen van ijzergebreksbloedarmoede wereldwijd.

De VWA en Kellogs hebben dus gewoon voor het grootste deel gelijk.

Bij een goed en gevarieerd voedingspatroon heb je met ijzer verrijkt graan niet nodig maar dat aan iedereen opleggen lijkt me een utopie. IJzer toevoegen aan graanproducten is dan een goed alternatief.

Mijn conclusie: De KvW heeft flink gescoord met slechte journalistiek.
Jammer, want er zijn veel misstanden op voedselgebied en dit komt hun geloofwaardigheid niet ten goede.


21 oktober 21.07 judith

Ik ben geen wetenschapper en kan alle feiten niet op waarde schatten, maar kom tot dezelfde conclusie als Jurgen.

Dat fabrikanten overdreven claims maken verbaasd mij niets. Kellog’s is daar eentje van. Foodlog, Kassa, Radar en andere media spelen een essentiele rol om die te ontmaskeren. Ik kan me bijna niet voorstellen dat binnen Kellog’s intern deze zaak geen opvolging zou krijgen.

Maar echt teleurgesteld ben ik in KvW. Een heerlijk programma, dat zich in mijn optiek in haar jacht naar kijkcijfers vergalloppeerd heeft. Je kunt het niet maken om zo’n programma uit te zenden, met zoveel open eindjes. Achter Kellog’s zitten ook echte mensen, banen en hypotheken.
Ik begrijp niet waarom de redactie zichzelf niet verantwoord over zijn werkwijze, bijvoorbeeld op foodlog? ZOf heb ik dat gemist?


21 oktober 21.12 Wouter de Heij

Kleine aanvulling op Jurgen. Een ijzer tekort komt met name voor in de derde wereld (Afrika). Bij een normaal voedingspatroon is toevoegen van ijzer voor de gemiddelde Nederlander niet nodig. Zelf vind ik de inhoudelijke reacties van de VWA (te) vaag, jammer dat ze geen inhoudelijk antwoord hebben gegeven op de concrete vragen van foodlog. KvW krijgt inderdaad een gele kaart, gedeeltelijke excuses richting Kelloggs zijn op zijn plaatst wat mij betreft.

De uitspraken die Kelloggs doet in het persbericht over “40% vrouwen met bloedarmoede” en “het effect van consumptie van Special K” vind ik juridisch op de rand zitten (of net erover). Dit is bijna een zg gezondheidsclaim in de trand van “eet je Kelloggs dan lossen wij je bloedarmoede op”. Dit mag pas na een dossier indiening en toelating van de EFSA.

Het stof is opgetrokken .... ik denk dat het gross van het publiek het niet meer kan volgen ... .....


21 oktober 23.04 Wouter de Heij

Toch nog maar wat twijfel brengen : het hoofdargument van Tiny was “metallisch ijzer in combinatie met melk wordt slecht opgenomen”. Nu heb ik zelf maar 1 artikel gezien, en dat onderzoek is ook nog eens door Kelloggs betaald. Op dit punt - de combinatie van metallisch ijzer in combi met melk op de opname van het ijzer- zou ik toch nog graag meer argumenten (en wetenschappelijk artikelen) willen zien.

Dat metallisch ijzer -mits het juiste type en deeltjesgrootte - opgenomen kan worden staat overigens vast. IJzerzouten zijn beter dan metallisch ijzer, ook dat staat vast.


21 oktober 23.10 dick veerman

De uitzending van de KvW verdient kritiek, omdat de gemalen spijker en fietsjes en het magnetisme van het gebruikte ijzerpoeder de eenvoudige burgerman en -vrouw zo in verwarring brachten dat het afleidde van de boodschap: wat doet dat ijzer in onze Cornflakes? De metafoor werd reclamisch zo knap uitgesponnen dat de KvW in dezelfde val viel als hun tegenstander de reclamemaker die ijzer nou juist aanprijst. De uitzending werd grotesk. Is’ie daarmee ‘waardeloos’ of is wat er de afgelopen week is gebeurd zinloos? Nee.

Ik las de afgelopen week van verschillende kanten toegestuurde wetenschappelijke publicaties. Ze tonen aan dat ijzerpoeder wordt opgenomen door ons lichaam. Weliswaar minder efficiënt dan ion-ijzer, maar zeker niet helemaal onverdienstelijk. Jurgen en Wouter de Heij haalden dat al snel boven water. Aangezien ion-ijzer toevoegingen zorgen voor vervelende smaakeffecten en een lagere houdbaarheid is het pleit zelfs gauw beslist. In Cornflakes gebruik je dus ijzerpoeder van metallisch ijzer. Je voegt nog wat zuur toe in de vorm van vitamine C en het is geregeld. Dat blijkt o.m. uit deze studie die werd gesponsord door Kellogg’s en zelfs met medewerkers van het bedrijf aan boord werd uitgevoerd.
Een andere studie werd uitgevoerd in Wageningen. Daaruit blijkt geen effect van zgn. ijzerfortifcatie met metallisch ijzer. Ik zag nog meer studies en nog veel langere literatuurlijsten met studies. Ik ontdekte ook dat ijzerfortificatiespecialisten voor de Derde Wereld - De Heij geeft het aan: daar zit het probleem - verbaasd zijn over het gebruik van metallisch ijzer.

Wat is waar? Een ding is heel duidelijk: juridisch heeft Kellogg’s een ijzersterk verhaal. Een rechter kan niet honoreren dat wetenschappelijk correct uitgevoerde onderzoeken door hun oriëntatie toch sturend kunnen zijn. Kellogg’s wint. Daar valt niet aan te twijfelen.
Waar wel aan te twijfelen valt is of 40% van de Europese vrouwen extra ijzer nodig hebben. Ik kwam belangeloos gesponsorde onderzoeken tegen die laten zien dat 20% van de wereldbevolking een ijzertekort heeft. Die bloedarmoede patiënten wonen grotendeels in de Derde Wereld, waar ze moeten eten van een vnl. koolhydraatrijk dieet zonder voldoende ijzer. Vlees is er uitermate schaars. Dat is iets anders dan hier 40% van de vrouwen een ijzergebrek aan praten en ons op verpakkingen leren dat ijzer moet en goed voor ons zou zijn. Er zijn nl. aanwijzingen dat dat niet zo is in ons deel van de wereld; dat komt uit eveneens commercieel belangeloze onderzoeken naar de voedingsomstandigheden van arme mensen in de Derde Wereld. Hier moet je gewoon naar de dokter gaan. Als je staalpillen nodig hebt neem je ze, maar zadel je daar niet je hele gezin mee op, laat staan de hele samenleving. Dat is de reden dat Denen geen Special K willen. Zoiets regel je in die paar voorkomende gevallen individueel bij de dokter.

Over wat deze opmerkingen betekenen had de uitzending moeten gaan. Geef de KvW de kans om in een rebound dat duidelijk te maken. De programmamakers hier aan de paal nagelen gaat me te ver. Het gaat nu om de nuance in al zijn brute eenvoud.

Weet de foodloglezer hoe Europese richtlijnen tot stand komen? Dat is een overleg tussen bedrijven en wetenschappers waar wat oninhoudelijk deskundige ambtenaren de pen voeren; als hoogleraren al niet meer weten wat er gebeurt, hoe moeten ambtenaren dat dan weten? Die hoogleraren weten het niet omdat ze dom of lui zijn, maar omdat commercie en onderzoek veel mogelijk maken wat wetenschappelijk is, maar niet noodzakelijk met gezonde voeding te maken heeft. Maar wat nog veel gekker is: er komen geen politici - = onze wetgevers!!! - meer aan te pas.
In de grond van de zaak hebben we het over het gat in onze voedingsdemocratie. Daar kan niemand meer wat aan doen. Het is een feit. Maar daar kun je het wel over hebben.


21 oktober 23.44 judith

Dick, ik vind je reaktie teleurstellend: “geeft de KvW de kans om in een rebound dat duidelijk te maken....”

Jij als marketeer weet dat de schade voor Kellogg’s allang geleden is. Op prime time is dit product afgekraakt.

De uitzending is geplugd op foodlog waarbij notabene jijzelf termen achter liet als “morsdood”.
Wouter Klootwijk plugt het KvW stukje met: “Hoe het komt dat vrijdagochtend supermarkten het ontbijtgranenschap opnieuw moeten indelen?”

Allemaal hijgerig zonder enkele nuance. Waar wacht KvW op?

Er zijn meer merken in een pennestreek om zeep geholpen. Ik herinner me de Mercedes Smart en Omo power.

Deze publicatie kost Kellogg’s heel veel consumenten. En dan maakt het niet uit of ze juridisch gelijk hebben of niet. Welke consument koopt een product, waar hij/zij aan twijfelt?!?

Sorry, maar ik vind het onzorgvuldig en stel vast dat 6 dagen naar uitzending KvW niets van zich laten horen.

De redactie van foodlog houdt de hand boven het hoofd van KvW? Dat moet je niet doen, blijf onafhankelijk. Morgen is nieuwe aflevering van KvW en ik zal gespannen kijken.


22 oktober 0.22 dick veerman

Judith, dank voor deze kritiek, want ik vergeet iets: een reactie op het antwoord van de VWA. De VWA baseert zich op de richtlijnen en volgens de richtlijnen is naar het oordeel van de VWA alles in orde.

Op metallisch ijzer gebaseerde fortificaties in combinatie met melk halen normaal gesproken niets uit; de VWA heeft daar geen richtlijnen voor en kijkt daar dus ook niet naar zoals de instantie het hierbobven ook keurig aangeeft. Voedingsdeskundigen - van hooggeleerd tot gerespecteerd onderzoeker - maakten me duidelijk dat melk de opname van ijzer buffert en DUS in combinatie met ijzerpoeder GEEN ZIN HEEFT. In die zin is de claim van Kellogg’s voedingskundig zinloos, alleen houdt dat standpunt het juridisch waarschijnlijk niet. Om het simpel te zeggen: het recht is krom en maakt de onwaarheid waar.

Metallisch ijzer wordt, weliswaar mondjesmaat, opgenomen. In de discussie hier wordt steeds gemeld dat ijzerzouten veel beter zijn. Ze zijn alleen niet makkelijk lekker te krijgen met cornflakes. Niemand maakt hier de opmerking - die wat duurdere consequenties heeft - waarom er dan niet wordt gezocht naar ‘verpakte’ ijzerzouten die pas na de mond uit elkaar vallen (wat technisch mogelijk is). Maar daar gaat deze discussie niet over.

Wat ik zojuist zei, komt er neer dat Kellogg’s zijn voedings- en gezondheidsclaim op basis van tientallen tegenstrijdige resultaten juridisch overeind zal kunnen houden. De vraag of het voedingskundig zinvol is (voor Westerlingen) en gegeven onze manier van Cornflakes-eten (met melk) wordt niet meer gesteld. Consumenten en zelfs heel wat lezers hier zullen in dit schemerdonker tussen inhoudelijke en juridische feiten helaas de weg kijwtraken.

Het hierboven gelinkte Kellogg’s onderzoek is het enige - voorzover mijn correspondenten nu bekend - met melk. Er zit dus wel degelijk metaforisch schroot in je Kellogg’s dat er niet in thuis hoort omdat het niks doet. Als het een nieuw nanopoedertje zou zijn - niemand die het weet, ook de VWA niet, want die heeft daar geen richtlijnen en geen declaratieformuliertje voor terwijl het poeder kennelijk wel aan de bestaande voldoet - slaat het zich mogelijk zonder op te lossen in je lichaam op.

Judith, de vraag is en blijft wel degelijk wat doet Kellogg’s met ijzerpoeder in onze schappen? Morsdood zul je er niet van gaan omdat de melk het wel zal bufferen. Wat je alleen niet weet is wat er nog meer in het schap staat voor dagelijks gebruik, zonder dat er meer dan een handjevol mensen iets van weten. Dat is wel degelijk om je rot - zo niet morsdood - van te schrikken.


22 oktober 9.29 gerrit jan groothedde

Wat je alleen niet weet is wat er nog meer in het schap staat voor dagelijks gebruik, zonder dat er meer dan een handjevol mensen iets van weten. Dat is wel degelijk om je rot - zo niet morsdood - van te schrikken

Ik zou zeggen: conjecture, Your Honor. Ik zeg niet dat het niet waar is, verre van. Maar als je zoiets zegt, hoor je het met vermelding van namen en rugnummers, te onderbouwen. Van beweringen als “dit kan misschien geen kwaad, maar wie weet wat er wél kwaad kan” die rieken naar gratuite stemmingmakerij, hoort Foodlog zich verre te houden.


22 oktober 10.11 lizet kruyff

Blijft voor mij de vraag: wie weet nou of er zwangere vrouwen met ijzergebrek subiet aan de cornflakes-met-ijzertoevoeging gaan? Dat schijnt de doelgroep?
Ik probeer me wat scenario’s voor te stellen:
1. je bent zwanger, je weet niet dat je bloedarmoede hebt, je ontbijt bestaat uit dat wat je al jaren als ontbijt neemt.
2. je bent zwanger, je weet dat je bloedarmoede hebt en
a. je eet wat vaker biefstuk
b. je koopt een pot speciaal voor zwangere vrouwen bedoelde vitaminepillen (nu ook met foliumzuur en baarmoederversteviger)
c. je koopt cornflakes met ijzer.
Wat denken jullie dat het meest waarschijnlijke en meest voorkomende scenario is? En heeft iemand dat ooit onderzocht?


22 oktober 10.11 dick veerman

Dat is spannende kritiek Gerrit-Jan, ik ben heel benieuwd wat anderen daarvan vinden.


22 oktober 10.16 dick veerman

Judas M. komt zojuist vanuit paleo-perspectief met een kritiek op Kellogg’s.


22 oktober 10.42 Koen

Overigens, en dat niet eens geheel terzijde, werd gisteren in een BBC programma getoond hoe cornflakes gemaakt worden.
Zonder blikken, blozen, of acht te slaan op enige mogelijke nieuwswaarde werd gemeld dat in cornflakes ijzer zit. En dan niet ‘spinazie-ijzer’, maar iron filings (ijzervijlsel). Food grade, dat dan weer wel.

Om maar aan te tonen dat dit blijkbaar lang niet voor iedereen even bijzonder is.

Een bijzonder toeval overigens, dat zowel Nederlandse als Engelse publieke omroep aandacht schenken aan de toevoegingen aan cornflakes. Iemand deze week ZDF of TV5 gevolgd?


22 oktober 11.06 Steven

Waarom niet het terug eens over de essentie van die waardeloze ontbijttoestanden als cornflakes hebben?

Gezondheidscoach Sonja Kimpen wil komaf maken met cornflakes-cultuur
,,Ik zei het al. Eet niets waar een verpakking rondzit. En de mensen worden door die informatie op die verpakkingen zo misleid. Neem nu die hele cornflakes-cultuur. Er staat dan op dat het voor zoveel procent voldoet aan de normen van een regelgeving, waardoor de mensen automatisch denken: ja, het zal dan wel in orde zijn zeker? Ga bij een goede groenteboer en visboer, en koop kabeljauw en spruitjes!’’

En neem nu de Special K: Special K bevat meer suikers, evenveel calorieën en vrijwel evenveel vet en voedingsvezel ten opzichte van gewone cornflakes. Maar het wordt wel in een ander sfeertje geplugd.

Persoonlijk vind ik wat Sonja Kimpen zegt veel ophefmakender dan het aantal fietsen dat je uit 100 pakken cornflakes kan halen.

Maar mss hoort deze opmerkign eerder thuis onder Foodlog Dossier: “Vrolijk na Ik Kies Bewust”


22 oktober 11.10 dick veerman

Koen, ijzer in je eten is ook niets nieuws. Niemand zou moeten omvallen van het feit dat er ijzer in je biefstuk zit. Dat betekent ook niet dat een koe een lopend stuk schroot is. De hele kwestie draait om 2 doodsimpele vragen:
- waarom zit er ‘gewoon’ ijzer (om ‘metallisch’ eens te vermijden) in de Special K als dat volgens Nederlandse academische voedingsmiddelentechnologen niet wordt opgenomen (correctie: nu blijkt dat fijn poeder een beetje wordt opgenomen), en al helemaal niet als je het - zoals veel mensen - met melk neemt?
- hebben Nederlanders dat soort pimpfood wel nodig en waarom wordt ons dat aangepraat? De Denen hebben in ieder geval besloten van niet.

Daar zit de nieuwswaarde van de uitzending. Helaas ontstond de opschudding over het metaforische schroot en ijzervijlsel, dat veel te veel nadruk heeft gekregen en journalistiek enorm heeft afgeleid van het eigenlijke onderwerp dat bloedsimpel is: wie bepaalt wat we eten en waarom kunnen we het daar niet eens over hebben?


22 oktober 11.17 gerrit jan groothedde

Helaas ontstond de opschudding over het metaforische schroot, dat veel te veel nadruk heeft gekregen

Nou ja, daar heeft de Keuringsdienst van Waarde het natuurlijk ook wel een beetje naar gemaakt. Wat dat betreft begrijp ik de mensen wel die vinden dat informatie is opgeofferd aan amusementswaarde.


22 oktober 11.27 dick veerman

Hoe vaak moet ik het nog zeggen? Eens!!

Wil je ook horen hoe ze het wel goed hadden gedaan? Nou vooruit, meteen maar dan:  door 10 voedingswetenschappers te interviewen en te vragen of die zouden geloven dat er gewoon ijzer in poedervorm in je Cornflakes zitten. Naar ik inmiddels weet, was het niet moeilijk geweest om er tien te vinden (waarschijnlijk gewoon de eerste tien). Nog verrassender zou het vervolgens geweest zijn om te laten zien dat er werkelijk tientallen onderzoeken zijn naar de opname van ijzerpoeder en daar de dames en heren onderzoekers mee te confronteren.
Hoe komt het dat u dat niet weet, dames en heren?
En dan had je een spannende uitzending gekregen: er is dus veel onderzoek, alleen kent niemand het spontaan? Hoe kan dat? En dan stoppen. Cliffhanger voor de volgende keer en kijken wat er gebeurt en daar een volgende uitzending van maken.

Dan had je de hele case gehad. En ook spannend.


22 oktober 11.29 Koen

Dick,

Dat is het nu juist.
De BBC liet - vrij achteloos - vanuit Jimmy’s schuurtje zien dat aan cornflakes ijzervijlsel wordt toegevoegd. Metalisch, zo u wilt.
Dat riep de vraag bij mij op waarom het BBC programma er zo lichtvoetig aan voorbij gaat. Of anders bekeken, waarom er door de RVU zwaarder aan wordt getild dan door de BBC.

Sterker nog, de BBC presenteerde het toevoegen van ‘gewoon ijzer’ aan cornflakes als de normaalste zaak van de wereld. Daar was dus helemaal geen onderzoeksjournalistiek voor nodig, blijkbaar.

Dat hier vragen worden gesteld aan VWA is, mijns inziens, niet meer dan logisch. Hetgeen mij echter bevreemdt is dat de toevoegingen aan cornflakes bij sommigen blijkbaar al lang en breed bekend zijn en voor hen weinig nieuwswaarde bevatten.

En: Ach, wij zijn blijkbaar ook te porren voor yoghurt met frambozensmaak tussen twee crackertjes, verpakt onder beschermende atmosfeer.


22 oktober 11.29 Steven

‘informatie geofferd aan amusemtswaarde’: wat doet Kellogg’s dan zelf? Maandag in mijn postbus: Branded Corn Flakes are great for branding. Hoe Kellogg’s insuneerde dat het - in haar strijd tegen de goedkopere huismerken - zou overwegen om in iedere vlok met de laser haar logo te branden. Bleek natuurlijk enkel maar een trucje om gratis publiciteit te halen. Zoöok de insteek van KvW met het schrootverhaal.


22 oktober 11.37 gerrit jan groothedde

Dan had je de hele case gehad

Maar dat is dus de makke: dat past niet in het format. Zie je meteen het nadeel van die eigentijdse formule-tv: je móet het op een bepaalde manier brengen, zelfs al is dat niet de beste manier.


22 oktober 11.37 dick veerman

Koen, weet je zeker dat ze zeiden dat er ijzervijlsel in zat? Dat is nl. alleen metaforisch het geval.


22 oktober 11.39 gerrit jan groothedde

@Steven: precies. Omdat iedereen ervan overtuigd is dat er geen hond meer interesse heeft als het allemaal niet tien keer zo groot wordt gemaakt als wat door Barnum als onhaalbaar zou zijn afgedaan. Of de show er omheen nog iets te maken heeft met het te berde gebrachte? Ach, als het kan is het meegenomen…

De debilisering van de samenleving in beeld.


22 oktober 11.52 gerrit jan groothedde

Even googelen laat overigens zien waar Abraham de mosterd en de KvW zijn inspiratie haalt. “This is the same iron as in a bike or a nail!”. Klinkt bekend? Dit proza is gedateerd 11 november 2007.


22 oktober 12.04 Koen

Dick, met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid.

De stevige slag die ik me graag om de arm houd is de volgende.
Het programma waar ik naar verwijs bestaat eruit te laten zien hoe supermarktvoedsel wordt gemaakt. De presentator probeert vervolgens dit zelf na te doen in zijn schuur. Ik kan me voorstellen dat hij het ijzervijlsel gebruikte om de toevoeging te duiden. Dat de presentator het gebruikte bij zijn poging cornflakes te maken staat vast.


22 oktober 12.20 Steven

Gerrit Jan: puik gegoogled. Televisiemakers zijn ook maar mensen. Ligt daar niet precies het probleem?

Dit doet me plots denken aan deze foodlogdraad van anderhalf jaar geleden toen ik zei over KvW: “Die ‘militante’ pose op jullie DVD-box, net zoals Amerikaanse Hardcore-groepjes dat plegen te doen, is dat dan toch geen zelfrelativerende humor?”

Zelfrelativering is een belangrijk begrip in het leven.

De stijl van hoe Nederlanders communiceren heb ik ondertussen wat beter door dan toen, maar die zin blijft toch altijd opduiken in mijn hoofd bij het zien van programma’s op LLink of andere KvWs.


22 oktober 12.27 dick veerman

Pfoehh, ben ik ff blij dat foodlog de beelden van vissen, kippen, wortels en koeien hanteert. Anders was het nooit wat geworden in Vlaanderen ;-)


22 oktober 12.35 Steven

Dick, ik weet niet wat je bedoelt. Zal ik ze ooit begripen, die ‘Ollanders ...

Grappig is wel dat die Tobintaks, die ik in die draad aanhaalde, precies voor ogen had te voorkomen waar we vandaag wereldwijd in beland zijn.

Maarre… De Foodlogsmaakteevee vond ik tot op heden heel goed gemaakt. Zo kan het ook op de echte tv, daar ben ik heel zeker van.


22 oktober 12.40 dick veerman

O shit, nou heb ik het weer verbruid! Ik bedoel de ‘koppen’ in de foodlogheader die op z’n minst een aantal Vlaamstaligen hier niet hebben verjaagd.

En Ollanders, nou geen grappen maken!


22 oktober 13.07 lizet kruyff

GJ, doet de KvW aan bronvermelding?


22 oktober 13.16 gerrit jan groothedde

Lizet, ik moet eens kijken. Ik heb de uitzending opgenomen.


22 oktober 23.55 judith

En? heeft de KvW aflevering van vanavond nog iets gezegd over Kellogg’s?


23 oktober 2.01 dick veerman

Ik niet. Zit op een plek zonder Ndl. TV en met een PeeCee waar ik nog de goeie mediaplayer op moet zetten. Maar er was niets te zien over ijzer.

Er is wel sinds een paar dagen iets te zien op de site van het Voedingscentrum. Daar staat: In een tv-uitzending op 15 oktober van het programma ‘Keuringsdienst van Waarde’ werd ten onrechte gesteld dat het toegevoegde ijzer in Kellogg’s Special K onveilig is.

Dat zei de KvW niet. Ze zeiden dat er echt ijzerpoeder in zit en dat dat niets doet. De programmamakers willen weten of het echt onschadelijk is en of het echt waar is dat de helft van de vrouwen Kellogg’s voorgeschreven moet worden om ervoor te zorgen dat ze geen ijzertekort krijgen of om het te verhelpen.


23 oktober 2.24 Peter van der Wilt

Toevallig ook deze week in het nieuws in de VS:

FDA Cracks Down on Deceptive Food Labels

http://www.cbsnews.com/stories/2009/10/20/health/main5402704 .shtml
(Sorry, ik ben vergeten hoe je een mooie hyperlink maakt.)
Ook in Amerika gaat het over ontbijtproducten van o.a. Kellogs, maar niet specifiek over ijzer. Wel interessant misschien voor de IKB-discussie alhier!


23 oktober 7.13 Wouter de Heij

Een citaat vanaf de betreffende site :

“The point of the program is to make processed foods look healthy when you really want people eating foods that have been as minimally processed as possible,” Dr. Marian Nestle, a professor of nutritional studies at New York University, told CBS News correspondent Randall Pinkston last month.

Deze uitspraken verwacht ik nu ook van al onze professoren! Zo simpel is het nu .  professor Seidell. Beste Klink, wanneer ga je eens ingrijpen in de discussie rondom de gezondheislogo’s? Of ga je er gewoon een “balkenende” van maken (pappen en nat houden)?

http://www.cbsnews.com/stories/2009/09/14/earlyshow/health/m ain5309620.shtml?source=related_story&tag=related


23 oktober 8.45 gerrit jan groothedde

Dat is spannende kritiek Gerrit-Jan, ik ben heel benieuwd wat anderen daarvan vinden

Helemaal niets, zo mag je wel concluderen. :-)


23 oktober 11.51 Liesbeth

Ik ben geen journalist maar houd erg van het checken van feiten. Ik heb daarom Kellog’s zelf gebeld. Ik heb gesproken met een dietiste. Ik heb het gevoel dat het verhaal dat ze vertelde wel klopte (ik ben geen chemicus).

In Kellog’s Special K zit gehydrogyneerd elementair ijzer. Dit wordt minder opgenomen dan ijzer in een zoutverbinding maar in een zoutverbinding krijgt eten een rare kleur en smaak en dat wil je niet bij eten. De biologische beschikbaarheid is afhankelijk van veel aspecten maar bedraagt gemiddeld ca 5% bij special K.

Ijzer komt zoals eerder geschreven door anderen in 2 vormen voor:
a. haemijzer in dierlijke producten, beter opgenomen dan nonhaem, ca 25%
b. non-haemijzer in plantaardige producten, opname tussen 1 en 10%

Special K ligt daar zo’n beetje tussen in. Ik ben absoluut geen voorstander van dit soort knutseleten maar ik denk niet dat Kellog’s onveiligere producten maakt dan andere leveranciers. Ik denk daarom dat het programma Keuringsdienst van Waarde geen goede uitzending heeft gemaakt. dat had niet gericht moeten zijn op een merk maar op knutselvoeding in het algemeen. Overigens heb ik begrepen van de consumentenbond (die helaas geen tijd heeft om hier in te duiken) dat er volgende week een vervolg komt door de Keuringsdienst van Waarde.

Persoonlijk ben ik geen voorstander van verrijking van voedsel. Dan is het steeds moeilijker om
een overzicht te hebben wat je binnen krijgt. Volgens het voedingscentrum is de logica: een gewoon ontbijt is een volkoren boterham als je daar een ander product voor verzint moet het minimaal die voedingswaarde hebben. Als dat niet zo is, voeg je dat toe. Persoonlijk vind ik dan dat je VEEL BETER een bruine boterham kunt eten. Dat lijkt me veel gezonder dan al dat geknutsel in de fabriek.


23 oktober 11.58 Steven

Liesbeth, wat mij betreft verdien je de prijs van de maand voor deze reactie.

“dat had niet gericht moeten zijn op een merk maar op knutselvoeding in het
algemeen”

zeer juist, alleen: mensen eten knutselvoedsel bij de massa en gaan niet naar een programma zitten kijken dat hen afraadt te doen wat ze doen, i.e. ‘gemak/luiheid laten primeren op lekker/gezond/...’

Ik verwacht dat de KvW nachten door zal werken dezer dagen en jouw opmerking meenemen :-)


23 oktober 12.05 dick veerman

Liesbeth, goed te zien dat Kellogg’s nu wel antwoord geeft. In de uitzending deden ze dat - zoals je hebt gezien - niet. Beslist niet zelfs.

Om het nog 1x duidelijk te zeggen (en mede aangevuld vanuit mijn meest recente contacten over dit onderwerp):
1. Van Boekel’s verbazing (en naar ik nu weet ook van zijn collega’s) betrof niet het magnetisme van ijzerpoeder, maar het feit dat er ijzerpoeder in Kellogg’s gaat.
Dat wordt nl. gebufferd door melk en heeft daardoor een verwaarloosbare zgn. bioavailablity.
Het hierboven genoemde voor Kellogg’s uitgevoerde onderzoek wordt vlgs mijn wetenschappelijke contacten in het Wageningse afgeschoten. Zij vertellen me dat er niet uit blijkt dat het opgenomen ijzer een resultaat is van het toegevoegde ijzer.

2. Als de helft van de Europese vrouwen last heeft van bloedarmoede - wat naar wetenschappelijke bronnen mij bevestigen nonsens is - is Special K niet de oplossing.

3. Dit onderwerp - Liesbeth heeft gelijk - moet gaan over de manier waarop dit type voedingsproducten wordt gereguleerd en op de markt kan komen met claims die inhoudelijk door wetenschappers worden afgewezen, maar die toch door scientific papers worden ondersteund op een zodanige manier dat ze juridisch houdbaar worden.


23 oktober 12.14 dick veerman

Voor de lezers hier: als de Consumentenbond het toch al verklapt - er is inderdaad een vervolguitzending in de maak.


23 oktober 12.16 Liesbeth

De opname van ijzer wordt inderdaad mede bepaald door inname van melk(producten). Dan is de opname nihil. Maar als je daar weer fruit bij zou eten bevordert de vitamine C weer de opname van ijzer. In dat geval zou de biologische beschikbaarheid in Special K ca 5% zijn. De vraag is natuurlijk wel of mensen die dit eten er wel fruit bij gebruiken.

Die 45% zou volgens Kellog’s afkomstig zijn van de WHO en is gebaseerd op de bevolking van de hele wereld: die getallen zullen niet voor Nederland gelden. Bij (vastgestelde) bloedarmoede lijkt me Special K inderdaad niet de oplossing.


23 oktober 12.26 dick veerman

“Bij (vastgestelde) bloedarmoede lijkt me Special K inderdaad niet de oplossing.” En zelfs niet (als bijdrage) ter voorkoming daarvan, gegeven een bioavailability uit hoofde van dat poeder die nadert tot 0 (zoals niet 1 maar meerdere voedinsgwetenschappers stellen).


23 oktober 13.47 dick veerman

Een Vlaamse hoogleraar farmacie aarzelt niet om van ‘ijzer zoals in je fiets’ te spreken:  http://www.skynet.be/nieuws-sport/nieuws/videos_gemalen-ijze r-cornflakes?id=581601#


23 oktober 20.24 judith

He dick! dat is nieuws. KvW reageert veel te langzaam, maar ik ben blij om te lezen dat het gaat gebeuren.
En Wouter Klootwijk? Van hem lees ik niets meer hier, na zijn grote woorden vorige week. Heeft hij nog een mening?


23 oktober 20.59 Wouter de Heij

@ Liesbeth, ik heb je geciteerd, mocht je er een probleem mee hebben laat me dat dan ff weten.

Reageer op dit bericht

Naam
E-mail
Website

Code
Type code

Reactie   [url=http://www.link.nl]omschrijving[/url]


LAATSTE REACTIES

Meer Reacties

POLL

Deze poll is geëindigd op 22 augustus om 0.24 uur.


ZOEK OP DEZE SITE

Uitgebreid zoeken

ARCHIEF