“IJzer is een belangrijke stof voor een goede gezondheid. De indruk die het tv-programma wekt dat het om gemalen spijkers of ijzervijlsel zou gaan is flauwekul. “

De VWA is ook overgestapt op polemische taal. Hebben ze echt niet gereageerd op de nuances hier?

Na lappen tekst op deze log, het is mij duidelijk dat VWA of Keuringsdienst van Waarden prutswerk levert. Ik weet niet wat ik ervan moet denken.

Judith, waren de vragen zoals ik ze vanmorgen stelde aan de VWA dan niet helder? Jazeker, de KvW was onzorgvuldig en vroeg niet door, maar doe je dat wel dan blijven er vragen over die de unisono persberichten van VWA en Kellogg’s in een raar licht plaatsen.

Dick,
Ja, je vragen lijken me helder. Ik vind het een serieus onderwerp en vind het dus niet zinvol om te speculeren.
Belangrijk dat er uitsluitsel komt. Degene die ongelijk heeft, mag zich nu al schamen voor de uitkomst.

Discussie lang gevolgd maar bewust buiten gebleven. We doen met zijn allen te moeilijk. Van leven ga je dood. Alleen dat kun je op een paar manieren uitstellen, o.a.door te eten. Als je al het eten ontleed dan kun je niets meer eten. En als je al iets vind dan zal het alleen dat maar eten ook geen gezondheid garanderen. Ik wil een klein voorbeeld geven. KAAS

Men is hier gek op kaas en met name de beemsterkaas. Echter zit in kaas (word toegevoegd)SALPETER! Dit is om bacteriewerking tegen te gaan zodat kaas kan doorrijpen en daardoor niet zuur word. Enkele feiten van SALPETER:
Herkomst:
Komt van nature voor als mineraal. Komt ook voor in vrijwel alle (blad)groente.

Functie en eigenschappen
Een wit poeder gebruikt als conserveermiddel en om kleurverlies in vlees tegen te gaan.

Producten:
kaas, vleeswaar, pizza

Acceptabele dagelijkse inname (ADI) :
Tot 3.7 mg/kg lichaamsgewicht

Bijwerkingen :
Nitraten hebben geen bijwerkingen, maar kunnen bij verhitting en in de maag omgezet worden tot nitrieten (zie E250)

Zie hier het laatse kopje bijwerkingen.
Dan gaan we automatisch even kijken bij E250:

E250 : Natriumnitriet
Herkomst:
Komt van nature voor als mineraal. Wordt direct gewonnen of gemaakt uit natriumnitraat.

Functie en eigenschappen
Een wit poeder gebruikt als conserveermiddel tegen de bacterie Clostridium botulinum (de bacterie die botulisme veroorzaakt) in vlees en visproducten.

Producten:
vlees en visproducten

Acceptabele dagelijkse inname (ADI) :
Tot 0.06 mg/kg lichaamsgewicht

Bijwerkingen :
Nitrieten kunnen in de maag met eiwitten reageren tot de (potentieel kankerverwekkende) nitrosamines. Hoge concentraties kunnen ook reageren met hemoglobine. Het mag niet gebruikt worden in voeding voor kinderen onder de 6 maanden. Kleine kinderen hebben een andere vorm van hemoglobine, die veel gevoeliger is voor nitrieten dan normaal hemoglobine.

EN LAAT NU NET KAAS BARSTEN VAN DE EIWITTEN!!

Gaat KVW nu een programma maken dat je van kaas eten verhoogd risico op kanker krijgt? Ik denk dat we hier allemaal denken van niet.
Waarom dan wel dat geneuzel over het ijzer.

Alles wat je verkeerd wil uitleggen kan wel een gelijk vinden als je het eenzijdig benaderd.
Ik vind het daarom een journalistieke misser.

als er kleine deeltjes ijzer in je lichaam komen, hebben die dan niet het zelfde irriterende effect als asbest?

asbest zit in je longen, ijzer in je bloed

Het gaat om heel kleine deeltjes die met moderne technologie (en zeker niet sinds 1930) te maken zijn. Of er bewezen harde nevenwerkingen zijn konden wij zaterdag niet naar boven halen.
Het lijkt erop dat er slechts wat experimenten zijn gedaan met stoffen die zelf niet beschreven zijn omdat het recepten met intellectueel eigendom van fabrikanten zijn. Tevens lijkt het erop dat daarvan m.n. de opname-efficiency is getest en niet zozeer de voedselveiligheid. Niettemin mogen ze volgens de VWA worden toegepast.

Asbest kan overal zitten. Je kan het inademen, je kunt er buikvlieskanker van krijgen. De vraag is natuurlijk dat asbestdeeltjes microscopisch klein zijn en zo hard en scherp dat ze een irriterende werking hebben. De ijzerdeeltjes in de kellogs zijn niet microscopisch klein, maar zijn ze misschien ook hard en scherp zodat ze je darmen kunnen irriteren?

Asbest is geen ijzer. Laten we ophouden met alle fantasie-angsten, al is de vraag naar de eigen bijwerking van ijzerpoeder terecht. 

De werkelijke case die hier voorligt is de voedingsclaim van Kellogg’s alsmede de gezondheidsclaim die het bedrijf daar direct en onverholen aan verbindt. Dat onderwerp is door het effectbejag van de KvW ondergesneeuwd. Er is goede grond om aan te nemen dat Kellogg’s menstruerende vrouwen voor het lapje houdt. Het ijzer poep je hoogstwaarschijnlijk weer uit, als de deeltjes maar groot genoeg zijn.

Niettemin is ijzer een zgn. inerte stof, die dus niet kan worden afgebroken. Als het ijzer maar groot genoeg is, levert het geen gevaar op omdat het zich dan niet kan ophopen in ons lichaam. In geval van heel fijn ijzer bestaat die mogelijkheid theoretisch wel. Vandaar de vraag aan de VWA met betrekking tot deugdelijke tests omtrent de voedselveiligheid van het in Kellogg’s Special K gebruikte ijzerstof.
Het zou toch wat zijn als we hier gingen ontdekken dat er zomaar stoffen met een theoretisch risico in populaire ontbijtproducten gestopt mogen worden, terwijl de voedselveiligheidswaakhond kennelijk van niets weet en desgevraagd een kritisch TV-programma als ‘flauwekul’ afdoet.

FF opnieuw om de case scherp te houden:
1. als de ijzerdeeltjes maar groot genoeg zijn, is er zeker geen gevaar voor de volksgezondheid (dan kunnen ze zich niet nestelen in ons lichaam en poep je ze uit)
2. als 1. dan kunnen de voedings- en gezondheidsclaims van Kellogg’s in de prullenbak
3. als de ijzerdeeltjes maar fijn genoeg zijn, dan kunnen we ze wel opnemen (en kunnen ze zich ophopen in ons celweefsel)
4. als 3. dan is er ook een theoretisch opeenhopingsrisico (m.n. voor mannen, kinderen en niet-menstruerende vrouwen)

Dat betekent dus dat Kellogg’s en de VWA door er voor een officiële instantie met forse woorden - ‘flauwekul’ - in mee te gaan zich in een lastig parket hebben gemanoeuvreerd. Of 1 of 3 is waar. In dat geval zijn ook 2 of 4 waar en sneuvelt er of een voedingsclaim of moet het product als theoretisch risicovol voor de volksgezondheid worden betiteld.

Even voor de goede orde: de VwA noemt niet de het programma flauwekul! In het persbericht staat enkel:

De indruk die het tv-programma wekt dat het om gemalen spijkers of ijzervijlsel zou gaan is flauwekul.

Dus niet het programma, maar enkel de suggestie van de spijkers is flauwekul.

Daarnaast wordt de suggestie dat ijzertoevoeging in Denemarken verboden is, ook tegengesproken, met de woorden ‘Dit is onjuist.’

De VwA is dus wat genunanceerder dan hierboven gesuggereerd wordt…

Overigens vind ik de reactie van Kellog’s ook niet zo ijzersterk, en lijkt het meer op een paniek-reactie, waarbij de tekst even snel in een brainstorm sessie in elkaar is gedraaid.

@Dick Veerman: je zegt ‘als de ijzerdeeltjes maar fijn genoeg zijn, dan kunnen we ze wel opnemen (en kunnen ze zich ophopen in ons celweefsel)’. Is dat ophopingsrisico daadwerkelijk aanwezig? Of neemt ons lichaam het ijzer tóch op, en zet het om naar hemoglobine?

Dát is de cruciale vraag hierin, die bepaalt of datgene wat Kellog’s zegt/doet (ijzer toevoegen) gezondheidsbevorderend is, dan wel risicovol…

ijzer wordt eerst in de maag (?) omgezet in het ijzer-ion. Het ijzer-ion kan dan worden opgenomen in het lichaam. De fijnheid van de ijzerdeeltjes heeft vermoedelijk alleen effect op de snelheid van de opname van ijzer (plat gezegd : kleine deeltjes lossen sneller op in het maagzuur).

Hoe een teveel aan ijzer-ionen het lichaam weer verlaat weet ik niet. Waarschijnlijk spelen lever en nieren een rol. Van zware metalen is bekend dat deze zich in het lichaam kunnen ophopen. Hoe dat zit met ijzer-ionen of ijzerzouten weet ik niet, maar ik kan me voorstellen dat ook ijzer zich kan ophopen in een van de organen.

Leest er een medicus of bioloog mee?

Of deze discussie relevant is hangt dus af van (1) kan het lichaam ijzer weer uitstoten, (2) zou je door het dagelijks eten van Kelloggs een teveel aan ijzer kunnen binnenkrijgen. Gezien de discussie rondom de opname van ijzer, lijkt vraag (2) beantwoord kunnen worden met “nee, metallisch ijzer wordt slecht opgenomen, dus teveel ijzer binnenkrijgen door de consumptie van Kelloggs lijkt niet waarschijnlijk”

Nu eerst maar even wachten op antwoord van de VWA, voordat we doorgaan met de discussie. Mijn inschatting : de VWA gaat (voorlopig) geen antwoord geven. Ik betwijfel of er voldoende kennis aanwezig is bij de VWA om de vragen überhaupt te kunnen beantwoorden.

Ik sta niet in de voor betrouwbaarheid van onderstaande bron, maar wellicht is het toch interessant leesvoer :
http://www.veganisme.org/gi/g26/g26_p08.htm

Er wordt gesproken over een voorraad ijzer (welke vorm?) van enkele grammen in het menselijk lichaam verstopt in lever en mild. Deze voorraad wordt dus hergebruikt in het bloed, waardoor extra ijzer consumptie beperkt hoeft te zijn tot 1 milligram per dag (dus een factor duizend lager dan onze eigen voorraad).

http://www.animalfreedom.org/paginas/informatie/ijzertekort.html

Linkje naar het persbericht van de VWA waaraan Kelloggs refereert?

Linkje naar het persbericht van de VWA waaraan Kelloggs refereert

Mark, ik beweerde dat het een theoretisch risico is. Je zou het moeten vergelijken met de zilverdeeltjes in je sokken om zweetvoetengeur tegen te gaan (die ons lichaam binnendringen en daar niet meer uit verdwijnen). Indien dus, want dat weet ik netzomin als Wouter de Heij (waar zijn de voedingsmedici in deze draad?), ijzer niet oplost.

Natuurlijk gebruikt de VWA ‘flauwekul’ niet zo sterk als Kellogg’s. Feit is wel dat Kellogg’s zich sterk voelt om het te gebruiken en het woord in hun beider oorpronkelijke persberichten wordt gebruikt. Voor die teksten: even terug naar de oorspronkelijke draad.

Mark, dank voor linkje. Wat zullen de kranten blij zijn met deze grote advertenties in een tijd waarin de inkomsten uit advertenties zijn teruggelopen. Dat de communicatie via advertentiepagina’s loopt, wat een verrijking van de discussie ;-).

Boeiend is ook de tip die in het veganisme linkje staat van Wouter Een oud huismiddeltje is dit: je neemt een zure appel, doe er een spijker door en wanneer die is gaan roesten, de appel (zonder spijker...) eten.

Hoe kom je daar nu op?

Tijd voor een medicus. Waar is onze dr.House?

Heeft iemand gisteravond Martijn Katan, die van de officiele eethoogleraren het dichtst in de buurt van een voedingsmedicus komt, in Editie NL gezien?
Ik begreep zojuist dat hij daar gezegd zou hebben dat ijzer in spinazie hetzelfde is als ijzer in Kellogg’s. Dat is in ieder geval niet waar, hoewel ijzer ijzer is. Dat is wel waar. De vorm waarin we het aangeboden krijgen maakt alleen wel uit of ons lichaam er iets mee kan.

De berichten op blogs en in de kranten beginnen langzaam op stoom te komen. Het wordt een mooie case en een aardige case om kaf van korenberichtgeving na mediarampjes te beoordelen.

Als ijzer in spinazie (van nature aanwezig) hetzelfde is als ijzer in cornflakes (toegevoegd), en je neemt ijzer niet goed op wanneer er zuivel wordt toegevoegd, wat doen we dan met spinazie à la crème?

De Volkskrant van vanmorgen legt het het Nederlandse volk prima uit: ijzer in je Kellogg’s is onzin. Er zijn maar twee vragen:
- wordt het Kellogg’s verboden om nog langer door te gaan met z’n onzinnige voedings- en gezondheidsclaims?
- is er een potentieel gezondheidsrisico dat 60% van de vrouwen en mannen en kinderen lopen agv deze commerciele grappen van Kellogg’s? (dat zou het geval kunnen zijn als er nano kleine deeltjes ijzer worden gebruikt)

Zuiver ijzer roest heel snel, dus ik vraag me af of het ijzer in Kellog’s wel in zuivere vorm aanwezig is. Vooral omdat het heel kleine deeltjes zijn is een zuurstofreactie met lucht snel voor elkaar en heb je dus ijzeroxide.
Daarboven heb je nog 2-waardige en 3-waardige ijzerionen. De 2-waardige worden goed door het lichaam opgenomen (vlees-ijzer), het 3-waardige ijzer moet via zuren omget worden in 2-waardig ijzer voordat het wordt opgenomen.

Maagzuur is dus niet meteen een vereiste zolang je niet weet om wat voor ijzerdeeltjes het gaat.

Kellog’s zit nu in de vuurlinie, maar bij Topvit beweren ze iets soortgelijks. Zij beweren ook dat je door hun producten (met melk, kwark of yoghurt) te eten 1/3 van je dagelijkse ijzerbehoefte binnenkrijgt:
http://www.topvit.nl/ccms.1147.TopVit.IJzer.html

Of is hun ijzer beter dan dat van Kellog’s?

Nog wat vergeten:
3-waardig ijzer is plantenijzer. Dat heeft maagzuur nodig om te veranderen in 2-waardige ijzerionen. Van Fe_3+ naar Fe_2+.

Wie maakt Topvit?

@Lizet: dat weet ik niet. Via de website vond ik dit:

In welke supermarkten kan ik TopVit producten kopen?
Het merk TopVit is een ‘eigen merk’ van verschillende supermarkten . Je vindt TopVit in de volgende supermarkten: MCD, Boni-markt, Coop, Supercoop, Deen, Dekamarkt, Jumbo, EmTé, Hoogvliet, Jan Linders, Nettorama, Plus, Poiesz, Attent, Meermarkt, Golff, Spar, Vomar, Dirk, Bas, Digros en Sanders.

Maar het kan net zo goed ook uit de fabrieken van Kellog’s kunnen komen, geen idee.

Ik hoop dat we allemaal wel ook de eerder linkjes en artikelen op foodlog gelezen hebben :-), anders blijven we het verschil tussen metallisch ijzer en ijzer-zouten uitleggen. Nu wordt er in de literatuur ook gesproken over haem-ijzer. Chemisch gezien is dat een aan een organisch molecuul gebonden ijzer-ion (of te wel een ijzer-complex, meestal Fe2+). Meer hierover op http://en.wikipedia.org/wiki/Heme

Dergelijke complexen zitten in vlees (niet zo gek natuurlijk ;-), en worden ook door ons lijf goed opgenomen), en niet in groente. De vraag is natuurlijk welk type ijzer (ijzer-zout, metallisch ijzer of ijzer-complex) er in spinazie zit. Ik heb geen tijd om het uit te zoeken, maar ik denk dat er ijzer-zouten (niet-haem en niet metallisch ijzer zoals in Kelloggs) in Spinazie zit.

Hahaha! Dat stukje van de Volkskrant verstaat de kunst van het overdrijven ook prima:

de met ijzer verrijkte Special K-cornflakes van Kellogg’s bevatten zoveel
ijzer dat het ontbijtkommetje met een magneet kan worden voortgetrokken.

Over Topvit:

Na wat Googlen vind je dat Topvit een private label is van Superunie, en men hangt het aldaar onder de Melkan vlag. En dat komt weer van Royal Friesland Foods-Campina.

Verder kan ik er niet veel over vinden.

@ Lia, Volgens de declaratie van TopVit zit er “ijzer(II)fumaraat” in hun TopVit Flakes. Dat is een ijzerzout en ook nog eens Fe_2+. Vergeleken bij het metallische ijzer van Kelloggs is dat beter opneembaar.

Nou heb ik net het persbericht van de VWA zitten lezen en het viel mij op dat ze het zichzelf wel heel moeilijk maken, door in een persbericht te zeggen dat er ijzerpoeder toegevoegd word aan de cornflakes. En dan vervolgens aan het eind van het bericht te zeggen dat de indruk die de KvW schept met de gemalen spijkers of ijzervijzels flauwekul is. Ligt het aan mij of zal de gemiddelde consument toch echt het idee hebben dat ijzerpoeder en ijzervijzels hetzelfde is.
verder moet ik tegen de zeggen, dat het op dit moment wel tijd voor openheid en duidelijkheid word (van wie welke kant dan ook), voordat er een angst bij de consument gaat bestaan voor ijzer en natuurlijk ijzer in voedingsmiddelen.

Betreffende het afgebeelde proza moet je wel vaststellen dat de copywriters ook niet meer zijn wat ze geweest zijn. Koppen met “een ijzersterk verhaal” en uitsmijten met “een ijzersterk antwoord op een onzorgvuldig verhaal”. Jezelf even teruglezen wil je verhaal nog wel eens ten goede komen.

@ Annemarie, als je een ijzerstaaf hebt en je maakt daar ijzervijzel van dan krijg je dus ijzerpoeder dat in een voedingsmiddel gebruikt zou mogen worden. Nu is het wel zo dat fietsen en spijkers zelfden gemaakt worden uit puur ijzer (Fe), de metaallegeringen zijn meestal complexer van samenstelling . Dus een fiets of spijkers vermalen levert niet gewoon ijzerpoeder op.

Natuurlijk is de vergelijking met spijkers door KvW onzin (100% effectbejag), aan de andere kant is het persbericht van VWA ook niet echt sterk (zeg maar gerust : zwak). Ik hoop werkelijk - maar verwacht eigenlijk van niet - dat de VWA nog even wat reactie gaat geven op de vragen van Dick.

@ Wouter, dat is dus precies wat ik probeerde te illustreren, dat het verhaal van het VWA gewoon uiterst zwak is en ze zich gewoon proberen in te dekken. Naar mijn idee zal er binnenkort toch echt iemand de waarheid moeten vertellen, de vraag is alleen als het blijkt dat de antwoorden die uit de vragen van Dick komen betekenen dat de Kellog’s cornflakes verboden worden of in iedergeval in deze samenstelling. Hoe gaat het dan met de VWA, aangezien die op dit moment toch wel achter Kellog’s staan. Wat is de VWA dan nog waard?

Topvit komt dus uit de zuivelhoek en is dan in combinatie met ijzertoevoeging helemaal onzin, als ik bovenstaande allemaal goed begrepen heb. Kunnen we af van de ‘functional foods’, als afgedankte trend (zó noughties) in het volgende decennium van deze eeuw?

@ Lizet, dat is een te gemakkelijke (en foutieve) conclusie. Metallisch ijzer lost in combinatie met zuivel slecht op. In de maag kan er dan heel slecht Fe_2+ (ijzer ion) van gemaakt worden. Zo te zien stopt Topvit echter geen metallisch ijzer maar een ijzer-zout in hun product. De opname daarvan is beter dan van het kelloggs metallisch ijzer. Ik ben het overigens wel met je eens dat functional foods zo 90-ties zijn :-) . Binnen TOP spreken wij liever over smartness-from-nature. Gebruik de natuur op een slimme manier.

@ Annemarie, eens het verhaal van de VWA is heel erg zwak. De VWA de schuld geven gaat me wel wat ver. We leven immers in een maatschappij die erg gericht is op het ‘managementproces’ en niet of veel te weinig meer op de inhoud. Experts zijn heden ten dage dun gezaaid. Velen denken dat alle kennis gratis op internet staat ... .... ....

@ Wouter, het gaat mij er niet om dat het allemaal de schuld van de VWA is. En ik weet dat experts hedendaags heel schaars zijn. Waar het mij omgaat is de combinatie ervan, de experts zijn schaars en er zijn een hoop voedingsmiddelen op de markt, hoe is het dan mogelijk dat de VWA alles goed kan controleren. Dat wil niet zeggen dat er dan maar niet zo’n instantie moet bestaan, geloof mij als die er niet is wordt het alleen maar erger. Maar misschien word het dan is tijd dat de VWA zijn werkwijzes aanpast, zodat als er vragen als dit naar boven komen de VWA met een goed en onderbouwd persbericht naar buiten kan komen en niet een zwak verhaal. Uiteindelijk doen zij voor de meeste consumenten dienst als laatste checkpunt als het gaat om voedselveiligheid en voedsel- en gezondheidclaims

Ik ben wel een stuk wijzer geworden. Ik weet nu dat melk drinken tijdens de groentemaaltijd geen zin heeft als je uit bent op een beter ijzergehalte in je lijf.
Groenten leveren Fe_3+, melk neutraliseert maagzuur, dus Fe_3+ wordt niet omgezet in Fe_2+. En dat is nou net de ion-vorm die het lijf wil hebben.

Mijn eerdere opmerking over zeersnelroestende ijzerdeeltjes, klopt die?
En zo ja, is de samenstelling van deze roest (FeO, Fe2O3) goed door het lichaam om te zetten in bruikbaar materiaal?

Om m’n eigen vraag te beantwoorden: nee. IJzeroxides zijn kleurstoffen en hebben zelfs een E-nummer.
Ze worden niet door het lichaam opgenomen.

Opname van ijzerdeeltjes kan volgens mij theoretisch via twee processen verlopen. Oplossen in maagzuur en absorptie van de dan ontstane ijzerzouten of de opname van ijzerdeeltjes door darmwandcellen. In deze cellen zullen de ijzerdeeltjes ook oplossen omdat de pH lager wordt bij endocytose. Dat zal alleen gebeuren bij hele kleine deeltjes maar de inname met melk speelt dan geen grote rol.
Het originele artikel waarvan ik het abstract citeerde (in de originele draad)geeft beide mogelijkheden (oplossen en Caco opname voor de liefhebber) en toont ook aan dat ijzerdeeltjes wel degelijk een ijzerbron zijn. Maar, dat de kwaliteit daarvan nogal verschilt. Tiny’s artikel geeft aan dat er geen ijzeropname is bij inname van deeltjes. Dat kan dus goed liggen aan het soort ijzerpartikels dat gebruikt is. Ik heb geen idee welk proces, endocytose of oplossen, het belangrijkst is en ga dat ook niet opzoeken. Ik denk ook niet dat ooit is onderzocht of cornflakeijzerpartikels worden opgenomen en dat is het enige onderzoek dat deze discussie voorgoed kan doen verstommen.

Erg relevant is het allemaal niet want dat ijzerdeeltjes en of ontbijtgranen (net als spinazie!) geen goede ijzerbron bron zijn is niet erg verassend. Er is alleen een probleem voor Kellogs wanneer ze beweren dat cornflakes goed zijn voor ijzergebreksbloedarmoede maar dat heb ik nergens gezien.

@Wouter: dank voor de uitleg, weer wat geleerd vandaag :-) Ik vroeg me gewoon af of wat voor Kellog’s producten geld ook voor andere cornflakes geldt.

@Judith: Kellog’s beweert dan misschien niet explicietdat hun cornflakes bloedarmoede tegengaan, maar die suggestie wordt in hun adverdentie m.i. toch wel gewekt: ze voegen ijzer toe aan Special K omdat meer dan de helft van de vrouwen ijzergebrek zou hebben. Dat is althans mijn interpretatie.

WouterdH: dank voor de correctie, voor de eenvoudige consument blijft het een lastige materie. Waren de ff’s al in de nineties? Ik tel ze eerder tot de noughties, het eerste decennium van deze nieuwe eeuw, als ‘gangbaar.’ Smartness from nature klinkt boeiend. Kun je daar niet eens een verhaal over schrijven hier?

“Er is alleen een probleem voor Kellogs wanneer ze beweren dat cornflakes goed zijn voor ijzergebreksbloedarmoede maar dat heb ik nergens gezien.” Jurgen, wat zeg je nou? Kellogg’s beweert dat ze menstruerende vrouwen een grote dienst bewijzen! Dat is onzin, zoals jij ook stelt.

Mijn eerdere bericht was ook voor Jurgen en niet voor Judith. Sorry voor de verwarring.

Lia, Dick,
Mijn punt is dat het eten van cornflakes noch spinazie erg effectief is voor mensen met ijzergebrek. Vlees eten werkt dan veel beter. Oude koek, zie mijn eerste post helemaal bovenin de originele draad.

Kellogs wekt natuurlijk wel de indruk dat hun product een goede ijzerbron is en dat is fout. Totale onzin. Maar, je kunt ook weer niet stellen dat hun flakes helemaal geen ijzer leveren. De WHO laat ijzerpartikels toe en er zijn genoeg aanwijzingen dat er wat van wordt opgenomen.

Voor de duidelijkheid. Ik eet geen cornflakes, heb geen relatie met Kellogs en vind vrijwel al dit soort toevoegingen aan voedsel onnodig.

Jurgen, je wuift nu weg wat voor het grote publiek een verrassing is: Cornflakes zijn gezond, zegt Kellogg’s. Nee, zeggen we - jij incluis -, want gemalen ijzer is geen beste bron in die dingen. Bovendien is er een theoretisch voedselveiligheidsrisico’s.
Of lees ik je nou verkeerd?

Flauwe kul (VWA en Kellogs). Oude koek (Jurgen op Foodlog)
Maar bloedarmoedige zwangere vrouwen verenigt u en eis bewijs.
Heer Kellogs MOET bewijzen dat dezelfde grondstof waar ook kinderfietsjes van worden gemaakt en draadnagels, de grondstof die hij in poedervorm door de pap roert waar hij maisvlokken van bakt, dat dat ijzer u helpt aan ijzer.
En de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) dient dat dan te bevestigen, want die is van ons, wij burgers betalen de VWA-ambtenaren opdat ze ons beschermen tegen moord en misleiding en ons goed informeren. Als ze ons lastig vinden en ons uitlachen worden ze meteen ontslagen.
En nu je het zegt, waar is de Consumentenbond eigenlijk?

Hoeveel zwangere vrouwen in dit land eten er Kellogs cornflakes om voldoende ijzer binnen te krijgen? Dat zou ik dan wel eens willen weten. Het lijken mij van die loze kreten, die veroorzaken vast het gevoel bij de consument: baat het niet, het zal ook wel niet schaden.

Lizet, Kellogg’s richt zich in de kranten tot ‘de helft van alle vrouwen in Europa’ en noemt daarbij rustig de VWA als autoriteit om zijn reclameboodschap te steunen.
De laatste vindt dat kennelijk prima.

Ik sprak vandaag de programmamakers van de KvW-uitzending. De VWA blijkt hen voorafgaand aan de uitzending te hebben aangegeven niet te kunnen reageren op hun bevindingen omdat ze er weken over zouden doen om een geinformeerd antwoord te kunnen geven. Het is dus uitermate bevreemdend dat de VWA daags na de uitzending zonder die kennis toch een persbericht de wereld instuurde met een nogal forse stellingname. Waarom?

De VWA heeft nu te verklaren waarom het dat deed. Die daad kan niet in stilte passeren. Wordt dat wel getolereerd, dan ga ik mij als Nederlands staatsburger zorgen maken over zowel de kundigheid als onafhankelijkheid van ‘mijn’ VWA.

Ik heb alleen vertrouwen in inhoudelijk mensen zoals Jurgen, Tiny en mezelf (en mijn eigen kundige collega’s). VWA kijkt teveel naar kwaliteitsmanagementsystemen (zonder deze inhoudelijk goed te kunnen beoordelen); voedingscentrum is een PR centrum geworden zonder inhoud (en teveel samen met IKB). Alle kennis en inzichten ten spijt, ik wordt cynisch en bedroeft van het kennisniveau van onze ‘overheidsdienaren’. Misschien word ik gek, maar ik heb sterk het gevoel dat we in een kafka situatie zijn aanbeland. Uitleg over metallisch ijzer versus ijzer-ion, is standaard VWO klas 3 chemie les. Kelloggs die dingen suggereert die inhoudelijk niet kloppen, een slecht persbericht van VWA en dan ook nog weken moeten wachten op mogelijke antwoorden op een paar simpele vragen. 

Ook begin ik me zorgen te maken over journalisten (KvW, maar ook Dick :-)) die vragen blijven stellen en dan ook denken dat er tijd en inzit om-niet wordt vrijgemaakt om antwoord te geven. Een ieder die gelooft in het business model Free - get a live, it doesn’t excist. Ik heb begrepen dat Tiny door Kelloggs is benaderd. Ik verwacht (en hoop) dat Kelloggs gewoon het standaard uurtatief van Tiny van 199 euro exclusief BTW betaald voor geleverde diensten.

@ Lizet, ik heb nu al weer veel te veel tijd aan deze lijn besteed, terwijl mijn echte werk hier op kantoor ophoopt. Ook ik heb een bedrijf te runnen, salarissen aan het einde van de maand te betalen. Mijn omgeving denk dat de opbouw van onze kennis gratis is, dat kennis op internet is te vinden. Gemiddeld kost het 10x meer tijd om een inzicht te krijgen, dan het resultaat van dat inzicht weer door te vertellen. Daarnaast heb ik te maken met universiteiten en kennisinstellingen (TNO) die onder te kostprijs (door grote basisfinanciering overheid), adviesbureautje spelen.

Hoe graag ik ook zou willen leuke verhalen te vertellen over smartness from nature, de rek is er bij mij uit. Mocht een journalist het leuk vinden : kom een keertje langs rond 17.00 hr in Wageningen, ik zal je in twee uur een paar leuke cases vertellen, die het waard zijn om verteld te worden. Ik hoop dat jullie een beetje begrip hebt voor dit standpunt.

Beste dames en heren, excuses voor mijn reactie. Ik ben moe en overwerkt.

@ Annemarie. Tegenwoordig kan je beter bankier of verkoper worden. Je hoeft niet te investeren in kennisopbouw. je kan sneller rijk worden, en ‘s avonds gewoon een wijntje pakken zonder je nog te hoeven inlezen. Ik heb gewoon het verkeerde vak gekozen :-) . Natuurlijk kunnen we niet zonder de VWA. Maar de VWA kan natuurlijk wel ff een betaalde opdracht uitzetten bij Tiny, Jurgen of een van mijn collega’s. Inkoop heet dat. VWA controleert alleen de controle systemen (van producenten), niet de VWA maar de producent is verantwoordelijk voor de productie van veilig voedsel.

Raar he, dat sommige dingen steeds weer terugkomen. “Ik citeer Wouter de Heij uit het draadje Is volkorenmeel uit de AH wel volkoren?”
“De VWA heeft inderdaad niet de taak voedsel te beoordelen op kwaliteit. Wel heeft de VWA twee heel heldere wettelijke taken (1) in de gaten houden dat voedsel veilig is (lees dat we niet ziek worden), (2) consumenten mogen niet worden misleid”. ...

“Nu ben ik bang dat het werkelijke probleem ligt bij het feit dat de inhoudelijke competenties bij zowel VWA als AH waarschijnlijk niet meer aanwezig zijn. VWA heeft de neiging om ‘goedkope’ tijdelijke controleurs in dienst te nemen; en AH tja wat zal ik hier over zeggen ........ “

Al met al vrees ik dat Wouter het indertijd al goed heeft gezien. Vermoedelijk heeft de VWA wel controleurs in dienst, maar het zijn even vermoedelijk ook niet de beste krachten die er zijn.
En dat is natuurlijk verrekte jammer want als regelmatig lezer van Foodlog weet je dat bijna niks harder nodig is dan een VWA met ballen.

Wat moet ik nou als bloedarmoedige vrouw met een VWA zonder ballen?

Wouter, je geeft de reactie van een techneut, maar niet die van een democraat. Hoewel de democraat die jou goed leest, moet vrezen voor de kwaliteit van de democratie in een wereld die bestaat uit en dankzij technologie. Burgers en hun officiele waakhonden hebben er geen grip meer op. Dat zeg jij en je geeft het nog op ook. Het zij je vergeven voor dit moment! Morgen ben je weer onder de mensen.

NB: zeker, in de oorspronkelijke draad is genoeg geschreven over ijzer in metaal- en ionvorm. Degenen die dat willen weten, moeten het linkspoor maar ff terug volgen.

Heer Heij: ‘Ook begin ik me zorgen te maken over journalisten die vragen blijven stellen en dan ook denken dat er tijd en inzit om-niet wordt vrijgemaakt om antwoord te geven.’
Journalisten, stop met vragen stellen, Wageningen wordt moe.

Beste Wouter de Heij,

Graag maak ik van het aanbod gebruik om 2 uurtjes langs te komen.
Misschien een hapje eten bij de beroemde pizzeria in Wageningen.
Maar eerst eens even uitrusten.

Vriendelijke groet,
Maurice Dekkers

@ Maurice, WouterK, ik ben inderdaad moe en ga wat rusten. To be continued.

@ Maurice, morgenavond vanaf 19.00 hr, vrijdagavond vanaf 17.00 hr, zaterdag, zondag, maandag of dinsdag vanaf 16.00 hr te Wageningen zijn de mogelijkheden op korte termijn. (of we beroemde pizzeria’s hebben weet ik niet, zelf woon ik pas 3 maanden in Wageningen :-) ).

@ Akke, mijn reacties zijn soms lomp en ongenuanceerd, ik hoop dat je er doorheen prikt. Maar wel altijd met een kern van waarheid en gebaseerd op inside information. De controle van onze instanties zijn vooral gericht op de controle van de kwaliteitsmanagement systemen (HACCP, BRC, IFS, ...). Nu is eindproductcontrole ook lastiger dan je denkt. Producenten vertrouwen in de praktijk hun toeleveranciers (en hun kwaliteitsmanagement systemen). Overigens is ons voedsel grosso modo veilig en van hoge kwaliteit, wat dat betreft hoef je je geen zorgen te maken.

WouterdeH: zat ik niet gezellig vast in een gipscorset de komende tijd, dan kwam ik subiet langs, maar dat doet maurice nu al, dat is prima. Ik begrijp je probleem, kennis opbouwen is niet gratis, maar wanneer ik hier iets zeg over copyright krijg ik een sneer wanneer ik die in mijn eigen tijd opgebouwde kennis heel pro forma wil beschermen. Ook ik heb een bedrijf te runnen ;-).

@ Lizet, ik kom wel bij jouw langs :-). Van mij zal je nooit een sneer krijgen rondom copyright. Als jij iets schrijft is het van jouw. Ik denk niet dat we daar een meningsverschil over hebben. Veel sterkte met je gipscorset.

Dank je WouterdeH, over een week ben ik weer soort van ontvangrijp ;-).

Als Kellogg zich tot de helft van de vrouwen in Europa richt, is dan de helft van de vrouwen in Eu zwanger? Of heeft de helft van de zwangere vrouwen in Eu ijzergebrek? En neemt dan die helft van de vrouwen cornflakes om dat manco te compenseren?
Als ‘onze’ VWA dit soort statements onderschrijft (wie is trouwens de echte auteur van dat persbericht?) op welke onderzoeken baseren zij zich dan?

Ik ben geen biochemicus en kan daarom helaas de vraag niet beantwoorden of het ijzer in Kellog’s wel of niet wordt opgenomen. Als het niet wordt opgenomen, voegt het niets toe en moet het uit het product. Ik geloof niet in ‘baat het niet, schaadt het niet’

Maar een ander item in de discussie is het gevaar van een teveel aan ijzer (als het wel zou worden opgenomen): door te veel ijzer kan ijzerstapeling ontstaan en dat is schadelijk: dat kan leiden tot levercirrose (bron: ons Voedsel van De Jong)
Daarom imoet je dan ook niet zomaar extra ijzer binnenkrijgen maar eerst (laten) vastellen of je dat wel nodig hebt. Het is dan ook maar de vraag of functional food met extra ijzer wel zo’n goed product is.

Zwangere vrouwen nemen trouwens meer ijzer op dan vrouwen die niet zwanger zijn

Nog wat extra info: http://www.bloedziekten.nl/media/476_EindverslagWilmaArts_He mochromatose.pdf

PS Ik ben geen journalist maar heb op persoonlijke titel wel eens contact met persvoorlichter van de consumentenbond. Heb hem een mail gestuurd en zijn mening gevraagd

Na al de lappen tekst, over elkaar buitelende foodloggers, is het onderhand tijd om conclusies te trekken:
- Kellog’s maakt misleidende claims. De consument wil ijzer, dan krijgt deze ijzer. Toezichthouder.....?
- VWA geeft niet thuis en kan er niet in slagen om een vertrouwen wekkend oordeel te geven.
- KvW vind een scoop maar is onzorgvuldig. Kunnen die jonge honden (of moet ik zeggen schoolkrantpubers) een cursus journalistiek krijgen? Alles voor de kijkcijfers.

Al met al een cynisch geheel. Hopelijk komt er iets positiefs uit. IJzer uit cornflakes en beter toezicht.
Dick/Wouter: jullie zijn toch close met KvW? Hoe borgen die makers dat ze zuiver onderzoek doen en een beetje diepgang bereiken. Bij de publieke omroep moet dat toch kunnen?

Gevonden! kleinere metaal deeltjes zijn inderdaad beter (dat was mijn hypothese in een van mijn eerdere reacties).

http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi =B6TB1-4KGHTDJ-8&_user=496085&_rdoc=1&_fmt=&_orig =search&_sort=d&_docanchor=&view=c&_acct=C0000242 18&_version=1&_urlVersion=0&_userid=496085&md5=23 59de9dc953e63d38cb9e13695dc93a

De grap is dat ik eigenlijk via google op http://www.fok.nl terecht kwam. Het niveau van de discussie aldaar viel met niet tegen. http://frontpage.fok.nl/nieuws/119422/2/100 . Ik weet zeker dat er veel meer interessante studies zijn uitgevoerd. Het artikel waar Jurgen op 17 oktober om 13.05 naar verwees hebben we inmiddels ook in ons bezit. (http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/spijkers_ontbijten). dit vraagt om meer.....

Enfin, ik heb er geen tijd voor, maar een gedegen wetenschappelijke literatuurstudie is nu echt op zijn plek. Spijtig genoeg kost dit normaal ongeveer 40 tot 80 uur werk. Ik -of een van mijn collegas-kan deze hoeveelheid tijd niet vrijmaken. Het beoogde resultaat zou overigens op foodlog niet mistaan! Wil iemand sponsoren? De competenties hebben we in huis. @ Jurgen, doe je mee? Als we de schouders eronder zetten dan is ons antwoord sneller klaar dan het antwoord van de VWA :-)

@wouterdeH, met jouw heb ik dan ook de verkeerde studie gekozen, aangezien ik dit jaar hoop af te studeren als voedingsmiddelentechnoloog:-). Maar dat we niet zonder de VWA kunnen lijkt me nog al logisch. Het is alleen zo jammer dat de VWA het er zich in mijn ogen nogal makkelijk vanaf maakt, door slechte persberichten naar buiten te brengen die de gros van de consumenten naast zich neer leggen, omdat ze het goed vinden of het door alle tegenstrijdige informatie niet meer snappen. En dat is precies wat ik bedoel dat de VWA er misschien aan moet denken om zijn manier van werken en de bronnen (lees deskundige mensen) die ze gebruiken voor hun onderzoeken. Daarnaast is het misschien ondertussen ook wel eens tijd dat de VWA en de producenten eens gaan nadenken over al die zogenaamde voedsel en gezondheidsclaimen die tegenwoordig op weet ik veel wat voor producten gezet worden. Want naar mijn idee kan dit nog wel eens een trend zijn die slecht kan aflopen, doo misleiding waardoor de consument denkt gezond te eten, maar het niet doet. Er zou naar mijn idee gewoon beter onderzoek gedaan moeten worden naar de gezondheidsclaims die op de pakken gezet worden en of wat er om die reden toegevoegd word ook echt wel relevant is

Lieve mensen, de VWA controleert of de afspraken zijn nagekomen en niet de inhoud van de afspraken (dat voert te ver en kan niet meer, hoe eng dat ook klinkt). Dat is wat Wouter de Heij een stukje hierboven probeerde te zeggen vanuit zijn techneutenkennis. Hoe het anders moet? Daar zit het drama van dit verhaal. Er is geen echt alternatief. Tenminste: als je de wegen van de wet volgt. De controleur weet minder dan degene die hij moet controleren. Die kan dus makkelijke ontsnappen. Daar gaat in de grond van de zaak dit hele gevalletje vwb de VWA over.

Kan het ook anders: jawel, zoals de Heij het zojuist voorstelt. Laat wetenschappers het maar onderzoeken in de onderlinge interacties tussen TV programma’s, sites zoals deze en kranten die het nieuws overnemen. Het kost minder, heeft meer impact en zorgt voor meer democratie en informatie onder het publiek.
Journalisten en wetenschappers zorgen er onderling wel voor dat er iets uitkomt dat helder is om naar een groot publiek te communiceren.

Nu moet er eerst 1 ding worden bewezen: dat de VWA echt niet wist waar dit over ging. De traagheid van reactie nu (van de KvW weet ik dat ze de boel vandaag volledig hebben afgehouden) en de snelheid van het persbericht afgelopen week zijn tekenen aan de wand.

@ Annemarie. Ik ben tevreden over de Europese wetgeving rondom Nutritional & Health claims. Best complexe materie dat wel, maar in de basis prima in orde. Weet je wie over deze nieuwe regelgeving klaagt? Juist, een paar grote productiebedrijven (en de branchvereniging zoals FNLI). Daarnaast zijn er ook nog de nodige kleine producenten die allerlei vage gezondheidsclaims willen hanteren zonder filing bij de EFSA en zonder wetenschappelijke onderbouwing (ook daar wordt op foodlog.nl regelmatig aandacht aan besteed). Studeer je af in Wageningen (Uni) of aan de HAS DB (HBO?), als je een keertje wilt komen buurten dan is dat mogelijk.

Onderzoek naar gezondheidsclaims (goed bij bloedarmoede, helpt je hart, ...) is heel erg duur en duurt jaren. Wie gaat dat betalen? Een nutritionele claim (meer ijzer, minder suiker, meer omega3, ...) kan nog wel. Goed onderzoek naar gezondheid en voeding kost als snel 500.000 tot 2.000.000 euro. Je raad het al, in de huidige marktomstandigheden (lage marge, veel concurrentie, supermarktoorlog) zijn er maar heel weinig bedrijven die dit soort bedragen willen en kunnen neerleggen.

Dus wetgeving is in de basis dus prima in orde en onderzoek is heel duur (wie gaat de rekening betalen?) Maar nu de handhaving nog. Is dat een taak van de de VWA of van de Reclame code Commissie of rechters. Je voelt m al aankomen. De ingediende voorbeelden (lees foodlog er maar op na) bij de RcC hebben niet altijd het verwachte resultaat opgeleverd. En de VWA laat zich nu ook niet van haar beste kant zien. En in die ene rechtszaak die ik (als ingehuurde experts) heb meegemaakt, heeft bij mij ook niet geleid tot een toename van mijn vertrouwen in onze rechtsstaat. Om somber van te worden! Laten we blijven lachen :-) :-)

@ Dick, ik ben een voorstander voor een samenwerking tussen (private) wetenschappers en media. Dit onderzoek zou gewoon richting externe adviseurs maar wel door de VWA gesponsord kunnen worden. VWA hoeft dan haar handen niet te branden, externe kennis kan optimaal worden ingezet. De media mogen dan de betreffende onderzoekers ‘doorzagen’. En tevens weet je ook zeker dat het onafhankelijk gebeurd. Op een moderne manier (wiki?) kan het ook nog aangevuld of gecorrigeerd worden door de community. Ik vind overigens niet dat een dergelijk inbreng de taak is van medewerkers van universiteiten (meer daarover :  Nederland Innovatieland 3.0

Ook Kellogs doet onderzoek. Al jarenlang.
http://www.journals.elsevierhealth.com/periodicals/ntr/artic le/PIIS0271531702005572/abstract
Heel erg ingewikkeld. Veel lezen ook. En vast geen speld tussen te kijgen.
Met gezond verstand kom je gelukkig ook al een eindje. Hoe fijner het ijzer hoe gemakkelijker de opname. Lijkt me logisch. Hoef ik ook niet zoveel voor te lezen.
Kellogs beweerd in hun ijzersterke advertentie dat meer dan 150 miljoen vrouwen in Europa last hebben van ijzertekort (over sensatie gesproken). Is me dat even schrikken. Moeten we het weggegooide Europese geld voor de ‘er was iets met kalfsvlees’ promotie niet gebruiken om cornflakes te promoten? Of nog beter. Ijzerpoeder in de chocolade. (Chocolonely met ijzer?).
Of zijn het juist die 150 miljoen vrouwen met ijzertekort die elke ochtend een kommetje Special K om af te vallen oplepelen?
Is daar al onderzoek naar gedaan?

@ Maurice, neen, deze vrouwen dienen allemaal het juiste stukje (paarde)vlees te eten. Beter dan Special K, chocolade met ijzer is ook onzin. Het ijzercomplex in vlees wordt uiteindelijk het beste opgenomen (zie ook de eerder reacties op dit forum). Verder wekt Kelloggs via haar persberichten de schijn een oplossing te hebben voor alle vrouwen met een ijzertekort. Met een dergelijke uitspraak zitten ze op de rand (of er toch over?) mbt ‘gezondheidsclaims’. Hier mag de VWA een formele uitspraak over doen.

Hoe fijner het ijzerpoeder des te meer ‘contactoppervlak’ met het maagzuur. De conversie naar het ijzer-ion verloopt dan sneller, waardoor de opname effectiviteit wordt vergroot. Zoals Tiny (en anderen) al meerdere keren hebben gezegd : bij consumptie van Special K met melk wordt er vrijwel geen ijzer-ionen gevormd, dus fijn poeder of niet, uiteindelijk wordt het vrijwel niet opgenomen.

Geen blank kalfsvlees neem ik aan?
En Wouter...het is al over twaalven…
Duidt moe zijn niet op een ijzer tekort?

Je moet lever nemen, met daarbij wat gesmoorde sinaasappelpartjes. Heerlijk!

Is dat kalfshart wat je ons bij de laatste Groeneveldproeverij liet proeven niet ook wat?

Volgens mij weer een typische situatie.

Mensen, bedrijven liegen (misleiden) constant op de verpakkingen.
Op melk pakken zetten ze ook ‘verbeterde houdbaarheidsdatum’ terwijl je alleen de houdbaarheid kan verbeteren. (niet de datum)

Hoe lang gaat het nog duren voordat we erachter komen dat fundamentele dingen in ons systeem niet deugen.

Kellogs is uiteindelijk het ZOVEELSTE bedrijf (misleiding is al bijna een eigenschap van reclame) dat op een valse manier reclame maakt. (puur en alleen voor winstbejag)

... tijd voor revolutie