Ammerlaan en de balans tussen kop en kont


2 januari 2009 19:22 wouter klootwijk

Het winternummer van Smaakmakend in de brievenbus. De Allerhande van de Natuurwinkels, uitgave van Biologica. Hoofdredacteur van Smaakmakend is de veelzijdige Anneke Ammerlaan. Ze verhuurt zich ook als voedingstrendwatcher en voorspelde een paar jaar geleden de revival van vet spek. Tezelfdertijd heb ik haar horen zeggen dat ze in de Verenigde Staten een enorme organic foodbeweging waarneemt die naar Europa komt overwaaien.
De trend doet nooit wat waarzeggers orakelen. De trend gaat zijn eigen gang.

Er is iets met haar blad. Het zou weergaloos geweldig moeten zijn, maar het redactionele deel is vaker onnozel dan spannend. Heb je een keer de kans om milieuprofessor Lucas Reijnders te interviewen - spannende man - drukt het blad in dit winternummer het slaapwekkendst denkbare verslag af van een gesprek.
Maar wat mij keer op keer verwondert als ik het blad lees, is dat Biologica het helemaal laat financieren door kwakzalvers die de advertentiepagina’s domineren.
Natuurwinkels zouden niet alleen af moeten van hun verschrompelde schorsenerenimago, maar de toverij moeten afzweren.
Een inventarisatie van advertenties.
Er is een biologische deodorant met een ‘milieuvriendelijk pompje’. Wat de werkzame biologische stoffen zijn staat niet in de advertentie. En al helemaal niet dat de deodorant nergens toe dient. Nee natuurlijk staat dat er niet, want dan kun je net zo goed ophouden met je handel. Ja, dat bedoel ik.
Doodonschuldig, met een leuke tijger zo uit een stripblad gestapt, adverteert een handelshuis kinderthee. Onschuldig? Van Tijgerthee worden kinderen ‘sterk’. En er is een variant die ze dromerig maakt en eentje waar ze ‘vrolijk van worden en blij’.

image

Geen uitleg, gewoon gezellig. Maar wat zijn dat voor teksten, Ammerlaan?
Dan is er Perfect Balance. Adverteerder vindt het niet nodig te vertellen wat het is, maar het komt uit een fles en zit ‘boordevol goede Omegavetten die belangrijk zijn voor je ingewanden en je hersenen’.
De dominante adverteerder in Smaakmakend op aan aantal bladzijden, is een onderneming in Belgie die zich Noble-house noemt en onder veel meer ‘ethische palmolie’ verkoopt. Goed werk. Alleen geven de peperdure flesjes en potjes olie mij ook ‘serene levenskracht’. De handel van een toverheks.
Tenslotte; de olieboer uit Belgie heeft iets nieuws. Want achterop Smaakmakend staat NIEUW in een advertentie. ‘Okinawa Omega Detox Perilla ontgift en schenkt balans voor lichaam en geest’.
Het zit in een flesje. Maar wat het is? Detox olie. Zoek op Google detox olie en Youp van t Hek is nergens meer.
Mevrouw de hoofdredacteur, kunt u niet beter van nut zijn in de advertentieacquisitie van Smaakmakend?






Reacties (124)


2 januari 20.27 dick veerman

Misschien wonen we in de verkeerde buurt - we krijgen het blad hier nooit - maar het verbaast me niet minder: ik wist niet dat het onkritische en onwijsmakende zweefgehalte nog zo hoog is.

Overigens een tip voor deodorant waar je zelfs geen pompje bij nodig hebt: Aluinsteen. Een staafje gaat vele en vele jaren mee en is volstrekt geurneutraal. Geeft bovendien geen vlekken in je kostbare katoen, zodat je er weer een extra dot vlekkendepper kunt besparen op je rekening met het milieu.


2 januari 21.01 anne uulderma

Dick,kan me niet voorstellen dat je in de verkeerde buurt woont.Het is te verkrijgen in de natuurvoedingswinkels naar mijn beste weten.Eens per maand?Geen huis aan huis blad of zoiets.


2 januari 21.03 Wouter klootwijk

Vergat ik nog een bijsluiter bij Smaakmakend te noemen. Een dun boekje dat voorop ‘Gezonde start 2009’ heet. Met advertenties en advertorials, of op advertorials lijkende redactionele stukjes, die multivitaminepillen aanbevelen, want het is winter.
Er staat te lezen dat in de winter ‘de blaas extra op proef wordt gesteld’. Een goede blaasfunctie wordt gegarandeerd bij twee keer daags slikken van capsules van proanthocyanidezuur uit Terschellinger cranberry’s.’
Niet alleen een gewone supermarkt heeft veel makkelijk tot je te nemen ontbijt, ook de Natuurwinkel heeft ontbijtjes uit een doosje en een fles. Met ‘extra hulp voor de stoelgang’; Lynolax ontbijtmix en Lynolax olie om de ontbijtmix door je strot te laten glijden.
Aloe Vera nog lang niet vergeten, nee, volgens Smaakmakend groeit de belangstelling nog steeds en moet je elke ochtend een eetlepel Vitadrink nemen, met Aloe Vera.
Er is een Chinese heildrank met duizelingwekkend veel anti-oxidanten en er zijn Eko-goedgekeurde, afweersysteem versterkende, hoofdhaarkwaliteitbevorderende en vermoeidheidsbestrijdende stuifmeelkorrels waar je bovendien beter van presteert en die de maag versterken. Het staat er allemaal alsof het heel gewoontjes is. Je kunt er ook op vermageren trouwens en er een onregelmatig eetpatroon bij op na houden.
Was ik Natuurwinkelier, dan zou ik dit blaadje Smaakmakend onder de toonbank verstoppen.


2 januari 21.18 dick veerman

Tsja, Anne, ik kom kennelijk niet zo vaak in een Natuurvoedingswinkel omdat ik al heel gevarieerd eet (en niet zelden biologisch of nog natuurlijker, maar niet noodzakelijk uit de Groene Winkel). Ik ben niet eenkennig en neem supplementen maar deze claims presenteren als de gewoonte zaak vd wereld gaat me te ver.

Ik Kies Bewust is absurd, maar als dit de tegenpartij moet wezen ...


2 januari 21.37 anne uulderma

Dick,ik kom er ook niet dagelijks.Ik zag daarnet in een Smaakmakend 2007 dat het vier keer per jaar uitgegeven wordt.
Ik zou het ook niet als tegenpartij willen zien.Maar soms hebben ze ingredienten die ik nergens anders in de buurt kan krijgen.Handig.


2 januari 21.46 wouter van der land

In de natuursuper hier om de hoek is een hele muur gereserveerd voor foldertjes voor esoterische activiteiten en alternatieve geneeswijzen. Kennelijk overlapt de doelgroep. Dat biologisch “Heel logisch” is, wil nog niet zeggen dat er alleen rationele verantwoorde waren aangeprezen worden.

Ze verkopen ook Celestial Seanonings, wat te denken geeft..


2 januari 22.40 matthijs

Dat vieze blaadje zat ook in onze biologiese groentetas (elke week paksoi!). Als je wil dat normale mensen fatsoenlijke groenten gaan eten, moet je ze niet bij hun paksoi een reclamefolder met esoterische zweefteverij kado geven, lijkt mij, maar goed, alle biologiese-groentenverkopers die ik ken zijn inderdaad nogal, eh, pseudowetenschappelijk van aard, dus, tsja, ze zullen wel denken dat het erbij hoort.


3 januari 2.02 robin

Ik ken het blad niet, maar volgens mij hebben die advertentiemijnheren heel goed in de smiezen waar hun doelgroep ligt. Mijn vooroordelen over de gemiddelde biologische consument wordt daarmee volledig bevestigd.


3 januari 10.50 Guillaume

Wie de moeite neemt naar de site van Biologica/Smaakmakend te gaan, komt er achter, zeker als hij de jaarverslagen doorneemt, dat deze organisatie geen voedingsadviesbureau is, dat op eigen kracht draait. Het overleeft door staatssubsidie (?) en een ‘goede doelen ondersteuning’.

Een schimmige wereld waar men parasiteert op de gemeenschap en het belastinggeld van de burger. Een dolle wereld waar het blijkbaar goede vertoeven is en je op politiek correcte wijze je eigen zak kunt vullen met ethische prietpraat.

Uit de verslagen lees je, dat ‘Projecten’ per project worden geëvalueerd voor subsidie.
Dus wordt er zeer hard op de duimen gezogen om zoveel mogelijk ‘projecten’ op te hoesten.
Onnozel den Haag heeft nog steeds niet door, dat de afhankelijkheid van dit soort organisaties hen dwingt tot een hoge productie van pseudo-wetenschappelijke ‘kul’ om te overleven.
Maar waarschijnlijk bewijst de verantwoordelijke minister en staatssecretaris er met dat soort subisidies naar de Kamer mee, “dat er wat gedaan wordt...”


3 januari 12.03 Paulusfranciscus

@Guillaume: Mag dat niet, die staatssubsidie?  Unilever, Sara Lee en noem maar op krijgen toch ook staatssubsidie, via het Voedingscentrum?

En de farmaceutische industrie wordt toch ook via de zorgsector en de patientenverenigingen gesubsidieerd?


3 januari 15.32 Guillaume

Pater Paulus Franciscus@

Politieke stellingname hoort per definitie niet gesubsidieerd te zijn.
Wij subsidiëren ter linkerzijde zowat alles wat los en vast zit, als het de labeltjes duurzaam, ecologisch en natuurlijk draagt.

Persoonlijk ervaar ik een enorm genot aan het slachten van dieren.
Vooral als het vlees van het gedode dier in een klomp sissende goede boter bruint.
Zou dat genot, en de verbreiding van de gevoelswaarde ervaren, onderhand ook niet een gesubsidieerd mogen worden ?
Waarom kan er geen overheidsgeld worden vrijgemaakt voor de verbreiding van mijn techniek ‘hoe de kop van jonge duifjes te trekken’ ? Of ‘hoe efficiënt een tam konijn te villen’ ? Ik kan daar waardevolle, eeuwenoude techniek in over dragen.

Heel simpel Paules Franciscus:
Omdat dat niet in het linkse politieke linkse plaatje past, en dus per definitie als activiteit als minderwaardig wordt ingeschat.

Marcel van Dam wist het zo mooi te verwoorden tegenover een politicus, die varkens efficiënt in flats wilde plaatsen: ‘Meneer, U bent een minderwaardig mens’. En daarmee een vrijkaartje gaf voor moord aan een bestuurslid van Milieudefensie.


3 januari 15.48 Wouter Klootwijk

Guillaume sloopt Foodlog.


3 januari 16.08 johanna

mijnheer Guillaume, ik stem links, eet geen vlees maar wel vis. Lekker eten is zeer belangrijk voor mij, en ik weet graag wat ik eet. Ik volg foodlog iedere dag maar voel me door uw commentaren steeds minder welkom.


3 januari 16.09 lizet kruyff

WouterK: alleen als wij dat goed vinden en dat vinden wij niet. Goed voornemen voor het nieuwe jaar: geen podium bieden aan dit soort onzindelijke bijdragen.


3 januari 16.14 Guillaume

Klootwijk, ik zal me terug trekken. Jij je zin.
Jij, als ex-journalist van linkse demagogie in de Groene, VN en ander linkse gazetten wil ik zeker niet met de voeten treden.
Ik houd liever mijn schoenzolen schoon…
Maar plaats alsjeblief eerder geplaatste prut niet meer in de PZC.
Ok ?
Sorry, Dick.
Nu moet je weer gaan ‘bannen’ en het ‘vrije woord’ hier deleten.
Maar als je dat doet zul je je journalistieke onafhankelijkheid inleveren.
Foodlog als instrument van het politiek correcte linkse denken.
Is dat het doel ?


3 januari 16.19 Nick Trachet

“alleen als wij dat goed vinden en dat vinden wij niet”
Ik weet niet waar jij (Ulieden?) je het recht toeeigend om een imprimatur te verlenen aan bijdragen
Vrije meningsuiting is onaantastbaar.
Meningen zijn weerlegbaar.

Lomme zegt veel dingen waar ik het niet mee eens ben, maar de discussie is relevant. (Alleen, Lomme, zijn dat wat veel stellingen voor één discussie)

WIJ hebben gezegd.


3 januari 16.37 Wouter klootwijk

Nick: ‘Vrije meningsuiting is onaantastbaar.
Meningen zijn weerlegbaar.’

Ben ik t zeer wel mee eens.
Maar Guillaume meent niet. Hij schreeuwt. En wat nou discussieren als je kwakzalverij in Natuurvoedingswinkels doodleuk in verband brengt met de moord op P. Fortuin en mij aldus de mond snoert, sprakeloos van verbijstering?


3 januari 16.38 anne uulderma

Johanna,ik zou zeggen:trek het je niet persoonlijk aan.

Guillaume,wat in den vrede heeft De Groene of andere kranten er nu mee te maken.
We leven toch niet meer in de tijd,dat je met een speciale krant onder de arm duidelijk maakte aan welke kant je stond.De Groene heeft nog steeds aardige artikelen.En vanochtend hoorde ik in de Tros Nieuwsshow,dat het zeer goed is te blijven ,nadenken,.Dit i.v.m. dementie.Dus,nooit weg je op meerdere terreinen te begeven,om zodoende tot meerdere kennis en andere eventuele inzichten te komen.Of je meningen bijstellen,kan ook nog.
Moet je dan wel voor open staan.
Verder,wanneer je het hebt over vrije meningsuiting,GUN dat dan ook de ander.
Een ieder moet nu haast toch wel duidelijk zijn,dat we bij jou terecht kunnen voor en hoe een kip of wat dan ook te slachten etc.

En dat gedreig,dat je dan wel niet meer zult schrijven,komt mij enigszins puberaal over.Sorry.Terwijl je best aardige dingen over koken etc.kan vertellen.Jammer.


3 januari 16.43 Nick Trachet

Wouter K:

Lomme heeft allicht last van nieuwjaarsrecepties. Ze zijn dik gezaaid, deze maand.
Misschien IS er wel een verband tussen kwakzalverij en de moord op Fortuyn?
Alleen geen rechtstreeks.


3 januari 16.55 anne uulderma

Nick,dat geeft dan toch nog geen recht op een ander te beperken op zijn of haar visie.Kan je beter m.i. maar even wachten tot na de nieuwsjaarsrecepties,mocht het daaraan liggen.
En om hier Fortuyn in te betrekken,lijkt me ook niet zinvol.Was al zeer ernstig en tragisch of je nu voor,tegen of geen mening over hem en het gebeuren had.
Ik vind dat je de natuurwinkels,de mensen die daar kopen helemaal niet mag vereenzelvigen met de moord op Fortuyn.Wij kochten er vanochtend nog,omdat de molen gesloten was en ik toch graag meel wilde.Oeps,Oef,Ohjee,Ohwee.Foei,Anne toch.


3 januari 17.11 wouter van der land

Kwakzalverij in natuurvoedingswinkels zelf is dus ook een punt van kritiek? Dan kun je nog bozer worden op winkels als De Tuinen en de Etos. Er wordt onvoorstelbaar veel geld verdiend met middeltjes die niet of nauwelijks werken ten koste van de iets te goedgelovige consument. Het esoterisch-homeopathische hoekje in de natuursuper is als de fruitkast in de kroeg. Een dubieuze omzetmachine.

Voorlichting helpt niet want mensen blijven erin geloven ondanks overweldigend tegenbewijs. Verbieden helpt ook niet, want dan krijg je illegale verkopen (Ginseng-dealers). Het verbieden van reclame voor dit soort producten waarin een werking wordt gesuggereerd die niet hard kan worden gemaakt misschien wel. De wetgever is wel heel coulant wat betreft bijvoorbeeld homeopathie.

PS. Mensen met een natuurwinkel staan dichter bij Volkert vd Graaf dan zeg eigenaren van een Hubo. So what? Dat maakt ze zelf niet crimineel.


3 januari 17.15 lizet kruyff

GuillaumeMariekeMathildaLomme heeft wel vaker last van nieuwjaarsreceptieblabla. Moet dan maar eerst flink sterke koffie drinken voor ze (meervoud) hier de andere lezers de rechten die voor zichzelf/henzelf worden opgeeist ontzegd. Wel in waarde gelaten worden, dat anderen niet vergunnen. En ik bedoelde ‘wij’ als in de virtuele community. Niet als pluralis majestatis ;-).


3 januari 17.17 lizet kruyff

WoutervdL zegt: Mensen met een natuurwinkel staan dichter bij Volkert vd Graaf dan zeg eigenaren van een Hubo.
Wat een merkwaardige generalisatie.


3 januari 17.19 dick veerman

Zelden gaat hier iemand in de ban. In het verleden paste ik dat uiterste middel slechts 2x toe. Het betroft ene Chalias die in lange tekstlappen onwaarheden rond kippen als waarheden bleef verkopen en Guillaume’s alter ego Marieke die net als hier meningen boven feiten meende te moeten stellen.

Ik heb vertrouwen in de wijsheid van de community om kletskouserij uit te schakelen. Meningen mogen en moeten, maar ze moeten wel te toetsen en relevant zijn. 

Ik ben stomverbaasd over het feit dat Marcel van Dam rond dit item word opgevoerd als de moordenaar van Fortuyn. Wat heeft dat te doen met de kwaliteit van het blad in kwestie? Wat voegt het toe? De oerknal is een zekerder ‘dader’ dan Van Dam. En sinds wanneer is een links wereldbeeld per definitie zweverig (het omgekeerde is ideologisch is eerder waar, zeker in confessioneel Nederland)?

En vanwaar een verbod om ‘prut’ te plaatsen in de PZC? Die ‘prut’ gaat niet zelden over onderwerpen die Guillaume zo na aan het hart liggen. Ongesubsidieerd en wel. 

De regel hier is niet zo ingewikkeld: voor onredelijkheid is hier geen plaats. Wel voor rede. Die kan alle kleuren aannemen en wordt daardoor boeiend en tolerant. Dat is het doel.


3 januari 17.40 wouter van der land

@Lizet,
Ik bedoelde in het algemeen. De man van de Hubo in Harderwijk bijvoorbeeld uitgezonderd. Ik zou zelf trouwens zomaar slechts 2 of 3 handshakes verwijderd kunnen zijn van de man.

Het lijkt mij dat zich onder natuursuperbezoekers een hoger percentage linkse kiezers en een hoger percentage “zweverige"mensen bevindt dan onder de bevolking als geheel. Ik zal het lezersprofiel van bovengenoemd blad opvragen bij de advertentieverkopers dan weten we misschien meer. Foodlog = feiten, toch?


3 januari 17.52 lizet kruyff

WoutervdL: je wilt VolkertvdG toch niet ‘links’ noemen? Laten we de politiek er toch maar weer buiten laten. Wel interessant om het lezersprofiel van SmaakMakend te kennen. Ik ken trouwens veel mensen uit de sectie ‘zweef’, hoor er in zekere zin zelf ook wel bij, maar dan liever met de voeten op de grond, maar dat geen veganisten, of eh rooie rakkers ofzo. Meer Vrije School enzo.


3 januari 18.19 Guillaume

Klootwijk !
“En wat nou discussiëren als je kwakzalverij in Natuurvoedingswinkels doodleuk in verband brengt met de moord op P. Fortuin en mij aldus de mond snoert, sprakeloos van verbijstering? “

1. Jou de mond snoeren, sprakeloos van verbijstering… ?
2. De eco-cult hype waaraan je terecht refereert, vindt zijn oorsprong in het linkse ‘romantische’ gedachtegoed. Je attaqueert de mallotigheid ervan, maar kan confirmatie uit een andere hoek niet accepteren. Het was onder PvdA-er Joop den Uyl dat kwakzalverij, tot dan toe verboden, als ‘alternatieve geneeskunde’ geïntroduceerd werd.
3. De moord op Fortuyn vond zijn basis absoluut in het gedachtegoed, dat kritiek op het ecologisch politiek correcte denken afgestraft dient te worden. Dat was de drijfveer. En geen andere. Waarschijnlijk vergeten met hoeveel verve hij door links gedemoniseerd werd.
4. Kwakzalverij werd en wordt door links nog steeds gepromoot. Groen Links verdiende daarmee in 2007 de Kackadorisprijs. Wat zever je dan ?

Vrijwel elke keer als een discussie tot een essentie komt, vind jij het, uit journalistiek onvermogen, noodzakelijk de argumentatie te ontwijken en mensen persoonlijk aan te vallen.

Lizet@
Burgemeester Jaap Sala (PvdA) ligt in Sluis op dit moment onder vuur. Functioneert zeer slecht. Werd naar ZVL ‘verbannen’, omdat hij ook al slecht functioneerde in Wageningen, waar hij zijn wethouder Jack Bogers (GroenLinks en geen onderwijzer op de ‘Vrije School’) niet onder controle had, en die Millieu-Offensief (nu Milieudefensie) informeerde en adviseerde in de uren na de moord alle data van hun computers te wissen. Wat ook gebeurde. Wat ook door gerechtelijk onderzoek bevestigd werd.

En nu ben ik de hypocrisie even beu.


3 januari 18.37 Jurgen

Terug on topic.

Goede post, het irriteert me al heel lang dat biologisch vaak gepaard gaat met stompzinnig kwakzalvend gezwatel. Het is de voornaamste reden dat ik nooit in de buurt kom van “biologische” winkels.

De biologisch dynamische bloedgroep is denk ik de boosdoener. 
Zodra biologisch meer mainstream wordt krijgen zeloten geen kans meer een groot stempel te drukken. In het VK en de VS is “organic” meer ingeburgerd en heb je minder last van deze idiotie. Met wat geduld verdwijnt deze onzin hier vanzelf.


3 januari 18.43 Dirk Jan Polak

@Lizet idd Lizet Folkert vd G is niet zo links als hij voordoet. Hij is net zo commercieel als de rest vd wereld. Hij trekt zijn bezwaar tegen een bouwvergunning voor een kalvermesterij tegen betaling net zo hard terug als hij hem indient!


3 januari 19.05 Wouter klootwijk

Jurgen signaleert iets. De ‘biologische dynamische leer’ is mogelijk schuld aan de enge sfeer in de Natuurwinkel. Antroposofen.
Maakt mij niet uit waar t allemaal vandaan komt; het hindert in elk geval. Natuurvoedingswinkels hebben in Nederland nooit een relatief groot publiek weten te vinden. Dat kan veranderen, vrij eenvoudig, als ze de beste winkels worden in de beste spullen, doorzichtig, begrijpelijk en wars van toverkollenklets.
Biologica zou t roer moeten durven omgooien en kwakzalvers de deur moeten wijzen.
Overigens voorspelt Anneke Ammerlaan in Distrifood dit weekend dat de Natuurvoerwinkels geen last zullen hebben van de financiele crisis die ons volgens andere voorspellers te wachten staat.


3 januari 19.15 dick veerman

Mij lijkt de stelling eco = links nogal aanvechtbaar. Eco is zowel in Engeland als op het vaste land van Europa zowel verbonden met linksen als met denkers van notoir rechtse signatuur, Blut u. Boden type. Eco vindt zijn voedingsbodem niet in gelijkheid vs ongelijkheid, maar in de tegenstelling tussen rationaliteit/wetenschap/maakbaarheid enerzijds en romantiek/bescheidenheid/vertrouwen in traditie en hogere ordes dan ons brein anderzijds.

Als de discussie over ‘links’ en ‘rechts’ niet verder komt dan gebral en de gemeentepolitiek van Wageningen en Sluis, stel ik voor hem hierbij te sluiten.


3 januari 20.13 dick veerman

Die voorspelling van Ammerlaan is niet zo gek. Het aandeel believers in het natuurvoedingsklantenbestand in Nederland is door de beperkte ontwikkeling van biologisch in Nederland altijd hoog gebleven. Zou biologisch succesvoller zijn geweest, dan zou de terugval hoger zijn. Het is dus niet ondanks de crisis dat natuurvoeding het beter doet, maar door het beperkte succes van biologisch in de periode ervoor.

Maar volstrekt eens: irrationaliteit helpt de case voor een duurzamere productie van voeding niet vooruit. Betere voeding met een ‘hard’ geloofwaardig verhaal wel. En dat is niet onbelangrijk nu de supers alweer zinnen op nog goedkoper spul zonder inlevering van marge.


4 januari 10.53 co

@ Dick
“Als de discussie over ‘links’ en ‘rechts’ niet verder komt dan gebral en de gemeentepolitiek van Wageningen en Sluis, stel ik voor hem hierbij te sluiten”, schreef je.

Inderdaad wordt de discussie regelmatig ‘vervuild’. Toch zou het jammer zijn als daarmee het punt dat door Wouter Klootwijk, en in aanvulling daarop door Jurgen en Dick, gemaakt wordt alsnog verzand.

Wouter Klootwijk schreef: “Dat kan veranderen, vrij eenvoudig, als ze de beste winkels worden in de beste spullen, doorzichtig, begrijpelijk en wars van toverknollenklets.”

Heel helder, de vinger op de zere plek. In bijvoorbeeld Engeland, Frankrijk of Italië lukt het wel om biologisch geproduceerde producten op een WYSIWYG-wijze aan de m/v te brengen, zonder humbug en zweverige flauwekul.


4 januari 11.30 lizet kruyff

De Biotoop, o.a. in Den Bosch, is al een stap op weg in die richting. Enige minpuntje: de lekkende zaken meel staan naast de glutenvrije producten in het schap. Hebben ze het toch even niet begrepen.


4 januari 11.39 Marja

Zo nu en dan kopen wij een voorraadje biologische groenten bij een twee keer in de week winkelhoudende boerin. Daar ligt het gewraakte blaadje. Ik neem dat altijd mee, omdat er altijd wel wat aardige recepten in staan. Die advertenties en -torials ‘zie’ ik als het ware niet eens, en ik zal niet de enige zijn die die dingen automatisch negeert.
En wanneer het echtpaar Guillaume-Marieke zo nodig de aardbol voor hun kleinkinderen willen verpesten dan moeten ze dat nodig doen. Wat heeft dat met rechts en links te maken? Dat is alleen maar kortzichtig. Gelukkig ken ik nog wel wat fatsoenlijke ‘rechtse’ mensen, die graag hun belastinggeld zouden zien verdwijnen in milieuprojecten en duurzame economie.


4 januari 12.46 Peter Jens

Zo Forum, dit is een goed begin van 2009! Als eindverantwoordelijke voor Smaakmakend is jullie kritiek (waar “on topic") me veel waard. En, goed getimed, want deze week hebben we een redactievergadering waar ik veel van jullie opmerkingen de revue zal laten passeren. Zijn er additionele zaken die jullie kwijt willen over Smaakmakend (of over de wijze waar “biologisch” in het algemeen mee communiceert) hoor ik dat graag. Ik denk dat er inderdaad roeren in beweging gebracht kunnen worden.


4 januari 13.42 anne uulderma

Peter J.,dat noem ik nog eens sportief.


4 januari 14.16 wouter van der land

@Peter Jens,
De titel van het blad is “Smaakmakend”, een samentrekking van spraakmakend en smaak. Dat zou wmb meer uit de verf kunnen komen. dat Mieke van der Weij niet van kaas houdt (las ik in het zomernummer geloof ik, ze haat het echt) is leuk om te weten, maar niet echt opzienbarend nieuws. En dat terwijl er nog heel veel echt interessants over biologisch te vertellen is. Lekkere smaak is een belofte van biologisch dus zou een rubriek over smaak een goed idee zijn (vind ik). Een terugkerende blinde proef van allerlei biologische en niet-biologische rassen van een bepaalde groente o.i.d. Er is toch ook een rubriek waarin iemand gaat koken met de groentetas? Die is echt briljant en zou nog veel prominenter vormgegeven moeten worden, vind ik. De groentetas is HET icoon van de biologische winkels.

En misschien iets redactioneels doen met die esoterische tak. Dan kan alles weer door 1 deur.


4 januari 14.28 Nick Trachet

WVDL: je schreef: “Een terugkerende blinde proef van allerlei biologische en niet-biologische rassen van een bepaalde groente o.i.d.”

Daar zit het probleem: er is geen enkel garantie dat bio-rassen het in zo’n tests ook gaan halen.  En dan sta je daar, als Bio-grootgrutter.
Als het toch zo zou uitschijnen in het blad, zal Ik dat alvast heel verdacht vinden.

Bio is immers een garantielabel voor een (wel gedefinieerde) productiemethode, niet voor smaakkwaliteit (en ook niet voor gezondheid, zo blijkt).


4 januari 14.42 dick veerman

Wat krijgen we nou? Biologische rassen? Er zijn klonen die geschikter zijn dan andere om biologisch te worden geteeld, maar ‘biologisch ras’ is een onzinbegrip. Er is slechts biologische teelt.


4 januari 15.40 Fien

Ik sluit me aan bij anne uulderma: inderdaad erg sportief. Wat mij altijd opvalt in Smaakmakend zijn de prachtige foto’s bij de recepten. Een lust voor het oog. Ik ben het eens met de kritiek dat die ene esoterische adverteerder in vrijwel alle nummers domineert (en irriteert) met zijn drie hele pagina’s. Maar er zijn gelukkig nog genoeg andere, niet zweverige adverteerders.

Als de biowinkel nog steeds een negatief imago heeft en mensen huiverig zijn om er binnen te stappen, is het misschien een idee om eens een serie te wijden aan de diverse afzetkanalen, zoals de nieuwe EkoPlaza’s, boerenmarkten, shop-in-shop, online winkels, bezorgservice enzovoort?


4 januari 16.29 Gerard Poot

Als fervent winkelbezoeker kan ik voor de zoetvervangers Stevia en Agave siroop slechts terecht bij één bio winkel op een achteraf industrieterrein in mijn woonplaats Almere. (bijna 190.000 inwoners)
Ook quinoa - in het buitenland ruimer verkrijgbaar, ook in reguliere winkelketens - is in nederland slechts verkrijgbaar bij de bio winkels. Inclusief diverse pasta varianten. Als nog niet spuitend diabeet weet ik o.a. zo uit de gevarenzone te blijven. Alle drie bovenstaande producten waren NIET bekend bij artsen en dietisten die in de reguliere zorg mijn pad gekruisd hebben (die komen nog steeds vrolijk met aspartaam aanzetten, de sukkels). Wel te vinden in alle recente amerikaanse publicaties over behandelingdiabetes, en te vinden in de door velen zo gevreesde bio winkels....
De bio winkels hebben een prachtige voorsprong, met producten waar meer en meer aandacht voor komt! Vasthouden en meer de publiciteit in hiermee.
Smaakmakend, ik kijk wel door alle flauwekuladvertenties heen, ook de Allerhande staat daar per slot van rekening vol van. Jullie schoorsteen moet ook roken.
En als ik dan toch weer quinoa haal, dan neem ik en passant wel een geweldig lekker notenbrood mee, dat de snelbinderproef van Maarten ‘t Hart (Dovemansorendieet) met glans doorstaat!


4 januari 17.02 Wouter klootwijk

De mooiste, duidelijkste naam Boerenmarkt hoor je weinig noemen buiten Amsterdam. Er is er een in Amsterdam en alleen op zaterdag. En als ik me niet vergis heet een vrijdagmarktje in Utrecht ook zo. Er zijn wel meer markten waar we rechtstreeks van boeren en tuinders kunnen kopen maar die heten geen Boerenmarkt omdat die naam als merknaam gedeponeerd is. Wie een Boerenmarkt op touw wil zetten moet naar het pijpen dansen van de eigenaar van de merknaam. Jammer, het houdt een goede ontwikkeling tegen.
Van het hierboven genoemde EkoPlaza verwachtte ik veel toen de opening van de eerste van dit type moderne biologische supermarkten werd aangekondigd. Maar het assortiment ingredienten voor toverheksen om Hans en Grietje mee te kruiden voor ze gaargestoofd worden is ook hier overweldigend, net als jet aanbod van onwaarschijnlijk dure Amerikaanse voedingssupplementen die je elke dag als een soort Brinta moet eten. En dan de rijke keus aan zouten uit de Himalaya die weldoen en dus duurder zijn dan peper. Zuivel en groente zijn er super, brood ook. Maar lieve help wat is er veel thee waar je iets van krijgt of juist iets van kwijt raakt, allemaal humbug.
Er is een koelmeubel vol rariteiten. Dure doosjes en pakjes met iets er in wat moet lijken een plakje worst. Soms doet de vorm er aan herinneren. Maar de smaak is zo afgrijselijk dat je twijfelt aan de goede bedoelingen. Er is (of was) ook vegetarische tonijn. Knap om zo iets smerig in elkaar te zetten van bonen en kippeneiwit.
Onderweg naar EkoPlaza in Alkmaar laad ik m’n fietstassen vol bij verschillende aanbieders lang de route, boeren en tuinders, en stel ik vast dat ik alleen nog melk uit de winkel nodig heb. EkoPlaza en Natuurvoedingswinkels (die een betere naam moeten verzinnen, zoiets als Boerenmarkt of de Super van de Boer) zouden korte aanvoerlijnen moeten aanleggen in de directe omgeving en dat dan goed aan ons, klanten uitleggen. Dan zouden de winkels om te beginnen de eersten zijn met kippeneieren DIE GISTEREN ZIJN GELEGD. Dat is andere koek dan biologische eieren voor goudgeld die alleen nog geschikt zijn om naar ministers en staatssecretarissen te gooien.


4 januari 17.15 Wouter klootwijk

Er zijn meer Boerenmarkten dan ik hierboven noem. Ik vind ze op t internet. Over de organisatie, de eigenaar van de naam nog niks teruggevonden. Wie weet er meer van?


4 januari 17.21 Nick Trachet

Sorry, Dick, natuurlijk zijn er geen biorassen.  Ik heb niet hard genoeg door WVDL’s tekst heengekeken, maar dat bedoelde ik ook niet. “Bio-versies” ware hier beter geweest.

Peter: ik heb quinoa leren kennen uit de Oxfam Wereldwinkels. Zijn die er niet in NL?


4 januari 17.24 wouter van der land

@Nick, Dick,
Natuurlijk zijn er geen biologische rassen, maar je kunt bijvoorbeeld het verguisde gifbintje testen tov de frietaardappel uit de bioteelt.

Stel nou dat er uit zou komen dat een gifras betere frieten oplevert. Dan is dat toch juist een gouden discussiepunt? Het is heel erg 2008 om je zwakke punten perse te willen verbergen.

Nog een smaakvraag: waarom is er geen keuze in ras bij prei?


4 januari 17.48 Nick Trachet

“Peter: ik heb quinoa leren kennen uit de Oxfam Wereldwinkels. Zijn die er niet in NL? “

Het is mijn dag niet, he, dat moet voor “Gerard Poot” zijn

Dus: Gerard:Ik heb quinoa leren kennen uit de Oxfam Wereldwinkels. Zijn die er niet in NL?

Maar ik vind je opmerking over “zoetvervangers"(hoewel niet echt on topic) ook wel interessant: “(die komen nog steeds vrolijk met aspartaam aanzetten, de sukkels)”.  Wat is er ‘misser’ met aspartaam dan met agave (toch maar gewoon glucosestroop, vaak dan nog versneden met HF corn syrup, want goedkoper )of met het nog erg dubieuze stevia. Bij aspartaam is (in matige hoeveelheden) nooit iets mis aangetoond, van stevia is nog zo goed als niets geweten, dat is het verschil.


4 januari 18.41 Fien

Dat Boerenmarkt een merknaam zou zijn is nieuw voor mij, maar ik schrijf zelf boerenmarkt gewoon met een kleine letter, dus dan bestaan er al gauw een stuk of veertig.


4 januari 18.55 wouter van der land

“ Wie een Boerenmarkt op touw wil zetten moet naar het pijpen dansen van de eigenaar van de merknaam. Jammer, het houdt een goede ontwikkeling tegen.”

Ik kan de naam “boerenmarkt” niet vinden in het register van het Benelux Merkenbureau. Dit zal een broodje aap zijn. Dit soort algemene benamingen is ook niet/lastig te registreren als handelsmerk.


4 januari 19.03 robin

Ik zou er geloof ik wel bezwaar tegen hebben als de term boerenmarkt gebruikt zou worden voor biologische markt. Niet alle boeren produceren toch biologisch?


4 januari 19.05 Fien

Broodjes aap of klepelloze klokken kunnen beter niet als waarheid worden opgedist. Er wordt misschien de Stichting Landelijk Platform Biologische Boerenmarkten bedoeld?


4 januari 19.17 Wouter klootwijk

Fien zegt: ‘Er wordt misschien de Stichting Landelijk Platform Biologische Boerenmarkten bedoeld?’
Ik heb geen idee. Nogal wat Jaren geleden had ik voor de Volkskrant een gesprek met een aardige man die zich ontpopte als de eigenaar van het merk Boerenmarkt. Het was in Utrecht, waar toen net een armzalig Boerenmarktje was begonnen. Hij legde me uit dat niet iedereen zomaar een Boerenmarkt kon beginnen, althans zo een markt niet zo mocht noemen. Ik zocht het na en wat hij zei klopte. Indertijd. Ik houd geen archief bij - stom, ik weet het - maar mogelijk is het onthoudbaar gebleken, de claim op het begrip.
Maar duizend en duizend foodlogbezoekers, iemand van u weet toch wel t fijne?


4 januari 19.18 anne uulderma

Robin,zeker niet alle boeren produceren biologisch.Netzo min dat aan de weg bij boeren altijd even mooie produkten staan.Bij iemand een keer doorgevraagd[geen boer]of het echt allemaal biologisch was zoals het bordje aangaf.Nee dus.


4 januari 20.22 Wouter klootwijk

Robin zegt: ‘Ik zou er geloof ik wel bezwaar tegen hebben als de term boerenmarkt gebruikt zou worden voor biologische markt.’
Ik ook! Het gebeurt al dat kooplui op dit soort markten die als biologisch worden aangeprezen, waren aanbieden die niets met het aureool van biologisch van doen hebben.
Ik heb ook liever eerst een echte boerenmarkt en daarna eventueel kramen met biologische waar. Niet andersom.


4 januari 22.24 Karine

Grappig. Over dit onderwerp schreef ik ruim 3 jaar geleden een stukje in de onvolprezen gratis krant Metro. Hieronder geplaatst, voor wie zin heeft om het te lezen. En verder hoop ik op meer van deze lekker felle discussies in 2009 hier op Foodlog.  Groet! Karine

Stofnest

Licht benauwd stommel ik naar buiten. Kuchend probeer ik de muffe lucht uit mijn keelholte te verwijderen. Het stof kriebelt in mijn haar en alle eetlust is verdwenen.
Dat zit zo: ik was in de natuurvoedingswinkel. Ik wilde het gewoon weer eens proberen, met een open mind en vol goede moed. Het vorige bezoek was lang geleden, minstens drie jaar of zo. Toen was dat de druppel. Ik besloot nooit meer een voet te zetten in die gortdroge, volmaakt onaantrekkelijke, altijd bedompte winkels waar je consequent teveel betaalt voor je verantwoorde boodschappen.

Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Biologisch eten is tenslotte hip, je wilt wel weer eens iets goeds doen voor het milieu en mijn lievelingsthee was uitverkocht in de supermarkt. Dus toch weer naar de gezonde natuurvoedingswinkel. Had ik het maar niet gedaan.
In die drie jaar bleek er werkelijk helemaal niets veranderd. Sterker nog, volgens mij stonden nog steeds dezelfde pakken speltmeel, biologisch-dynamische havermelk en zelf te kneden gierstburgers in de schappen. Verder een halve kast vol dure, onaantrekkelijke, maar verantwoorde koekjes en snoepjes, zo zogenaamd gezond omdat ze geen suiker bevatten. Een argeloze winkelklant denkt dat je deze snaaierij dus gerust kunt geven aan het vrijeschoolkroost. Hoewel, bij nader bestuderen van het etiket bevatten ze wel mierzoete maïsstroop, tarwemoutstroop of honing. Alsof dat de tandjes niet bederft. Dan nog een armzalig gevulde vitrine met vegetarische kaas, bakjes volle geitenyoghurt en wat restanten biologische groenten. O ja, en natuurlijk een stuk of veertien kasten vol vitaminesupplementen, laxerende afslanktheeën, visvetoliecapsules, ginseng, haaienkraakbeen, homeopathische niksmedicijnen en stuifmeelkorrels. Kan iemand mij vertellen waarom mensen die zó gezond eten zóveel pillen nodig hebben? Wat doen al deze middelen in een winkel waar gezond eten de boventoon hoort te voeren?

Pardon, dat zeg ik fout. Ik bedoel natuurlijk een winkel waarin lékker de boventoon hoort te voeren. Gezond, natuurlijk en goed voor het milieu komt pas later. Men eet niet als het niet te eten is. Geef mij een natuurvoedingswinkel waar het echt genieten is van natuurlijk eten! Ik droom van een zalige zaak, die ruikt naar versgebrande noten en bossen verse kruiden. Waar ze handgemaakte bonbons verkopen, knapperige broodjes, fruitige olijfolie, taart, salades, melk en boerenkaas. Waar de koelvitrine vol ligt met scharrelkarbonaadjes, biologische kippenbouten, zelfgerookte rookworst en romige boerenkaas. Waar je zelf je favoriete mueslimix kunt samenstellen, waar je geen dubieuze koekjes en pillen vindt én waar regelmatig de witkwast en stofdoek wordt gehanteerd.

De overheid trekt de portemonnee voor een campagne om biologisch voedsel te promoten. Dat gaat best lukken, want Nederlanders zijn in toenemende mate bereid om meer te betalen voor dierenwelzijn, milieu en hun gezondheid. Maar dat geld gaan we vast niet in de natuurvoedingswinkels uitgeven. Want daar zijn ze vergeten dat eten vooral lekker hoort te zijn.


4 januari 23.15 dick veerman

Nou Karine, dan staat het nu eindelijk geagendeerd voor de aankomende redactievergadering ;-)


4 januari 23.36 Gerard Poot

@ Nick
Inderdaad off-topic.
Dus maar even kort; stevia wordt al tientallen jaren wereldwijd gebruikt als zoetvervanger en er zijn geen bijverschijnselen bekend. Op internet is hierover niets te vinden. Aspartaam daarentegen....tik dat maar in en dan krijg je toch een hoeveelheid shit over je heen! (gewoon één voorbeeld: http://www.mpwhi.com/main.htm)
Pseudo-wetenschappelijk of niet, het luchtje aan aspartaam is vele malen groter dan jou angst voor stevia, Nick.
Maar goed, gauw weer terug naar schitterende inmiddels spraakmakende start van 2009 op Foodlog, kan niet wachten tot het eerstvolgende nummer van Smaakmakend!


5 januari 0.09 Ailko Faber

In ieder geval heeft @PeterJens ook een flink aantal punten voor zijn redactievergadering. Inderdaad @Gerard Poot, erg benieuwd naar het volgende nummer.


5 januari 18.47 Alexis van Erp

Wat betreft de links/rechts discussie wil ik verwijzen naar dit fragment, afkomstig uit een brief van Michael Pollan aan Obama, waarin hij een voorstel doet voor een radicale herziening van de voedselvoorziening in de VS, op basis van historisch besef en mondiale ontwikkelingen: “Het zal niet moeilijk zijn om de beschuldiging van elitarisme, waarvan de beweging voor duurzaam voedsel soms word beschuldigd, af te werpen. Het hervormen van onze voedselvoorziening is op zich geen links of rechts punt: want tegenover elke natuurvoedingswinkelklant kunt u een evangelische familie zetten die de controle over de gezinsmaaltijd en de samenstelling van hun voedsel terug uit handen wil nemen van de snackindustrie – het culinaire equivalent van thuisonderwijs . U zou de jacht moeten promoten als een bijzonder duurzame manier om vlees te kunnen eten – vlees dat zonder enige fossiele brandstof is geteeld. Er zit ook een sterk libertarisch aspect aan het zon-voedselplan, dat ernaar streeft om kleine producenten te verlossen van de last van overheidsregulering, teneinde de plattelandsontwikkeling aan te wakkeren. En, ten slotte, wat is nu een sterkere family value dan elke avond tijd vrijmaken om samen aan de maaltijd te gaan zitten?”


5 januari 20.32 dick veerman

Maar dat is wel een beetje heel Amerikaans L/R: natuurvoedings hippy links vs conservatieve christelijkheid. Aan onze kant van de Atlantische oceaan vallen Steineriaans links en stromingen met een vleugje van dat soort rechts soms zomaar samen ;-)
Laten we er vooral uit wegblijven, want het onderwerp heeft niets rechts/links in zich. Het gaat over de tegenstelling rationaliteit vs. romantiek. De romantiek en het natuurgeloof hebben te lang overheerst en een rare tegenstelling tussen natuurlijkheid en technisch begrip en gebruik daarvan in de benen gehouden. Het is tijd voor meer natuurlijke rationaliteit. Pollan pleit daar op een uitstekende manier voor en kijkt, zoals hij zelf zegt, ‘way beyond organic’.


6 januari 0.18 wouter van der land

De links-rechtscontroverse (klassenloos vs klassenverschillen) lijkt mij wel degelijke relevant voor voedselproblematiek. Hebben de minder verdienenden in de samenleving recht op een wekelijkse biefstuk, of gaan dierenrechten voor? Verder is het zo dat linkse politici regelmatig qua dierenwelzijn veel verder willen gaan dan arbeiders belangrijk lijken te vinden. Dan is het nog heel apart dat ontwikkelingslanden gestimuleerd wordt om vooral luxe goederen voor de rijkere landen te produceren. Als Marx herboren zou worden, zou hij er ongetwijfeld hier over komen bloggen/reaguren. 

Er is best het een en ander om over te discussiëren zonder dat het per se ontaard in het gooien met rotte vis.


6 januari 0.27 dick veerman

Maar dan zou Marx, opgevoed in een grondige Duitse denktraditie, toch echt zeggen: dit ging over toverpraat rond eten. Dat heeft niets met het klassenonderwerp te maken. De (mate van) toegang tot beschibaar eten wel. Alleen ging het daar hier niet over.


6 januari 0.37 wouter van der land

Dat klopt natuurlijk. Guillaume was off-topic. Maar de verhouding tussen de politieke beslisser & beïnvloeders aan de ene kant en de consument aan de andere kant zou hier wmb meer belicht kunnen worden.


6 januari 7.21 Peter Jens

Tjeempie… waar Smaakmakend al niet toe kan leiden… zeer bedankt voor de input. Ik denk dat de redactie weer een stuk verder is gekomen met jullie veelal ongezouten opmerkingen.

Over de politieke dimensies van voedselveiligheid en voedselsoevereiniteit zullen we niet uitgepraat raken op dit forum, immers, deze onderwerpen bewegen eenieder met een goed stel hersens en een gezonde dosis sociaal gevoel ten diepste. Misschien een apart topic van maken een keer?


6 januari 9.26 Marius

@ Wouter Klootwijk
Een goed stuk! Mijn conclusie is vooral dat er dus veel behoefte is aan unieke producten, ambacht en authenticiteit en dat dit volgens jullie jammer genoeg enkel te vinden is binnen het ‘biologische’ natuurvoedingkanaal. En juist dit kanaal is volgens velen té veel een gezondheidswinkel en gaat te weinig voor bijvoorbeeld smaak, ambacht en regionale aanleveringen....

Je rijdt echter wel een beetje een scheve schaats. Zo is het wel erg kort door de bocht om alle traditionele geneeswijzen (die wellicht overbodig aanwezig zijn in de natuurvoedingswinkel) allemaal af te doen als onzin. Velen zijn gebaseerd op duizenden jaren kennis terwijl de geneesmiddelen en gebruikelijke ‘ziekenhuiswijsheden’ allemaal gestaafd zijn op maximaal 90 jaar kennis! Zonder dat ik daar als kenner een duidelijk uitspraak over doe is homeopathie bijvoorbeeld voor velen discutabel, maar dan gaan we toch niet meteen alles op 1 hoop gooien? Deze ongenuanceerdheid ben ik niet van je gewend en het lijkt erop dat je hier weinig kennis van hebt?


6 januari 10.55 Nick Trachet

Marius: “some people make the same mistake for a thousand years and call it tradition”


6 januari 11.21 Guillaume

Alexis@: natuurvoedingswinkelklant
1. Er zit natuurlijk geen groot verschil tussen de principiële natuurvoedingswinkelklant en een evangelische familie, die thuisonderwijs paart aan een aversie tegen overheidsbemoeienis. Beiden belijden een geloof. De aversie tegen staatsbemoeienis is dan ook het enige dat de ‘Amish’ en een libertarier bindt.
2. De krampachtigheid, ik noemde dat eerder, waarbij men een sterke overlapping tussen ‘duurzaam’’, biologisch, natuurlijk, footprint, alternatieve geneeskunde (kwakzalverij), en ‘humane behandeling van dieren’ ziet, is politiek nog steeds determineerbaar. Een figuur als Gaus (PVV) ten spijt. Dat wordt hier door de redactie, Dick en Klootwijk jammer genoeg ontweken. Ik onderschrijf Wouter vdL@ volledig, dat het negeren van politieke impact op de productie en distributie van voeding geen issue zou zijn. Het is g*d de nationale en Europese landbouwpolitiek, die een van de oorzaken vormt voor unfair trade en honger, wetgeving rondom chemisch geknoei, en subsidieregels voor crimineel misbruik met landbouw/melkproductie subsidies in de nieuwe Eu-landen.

Peter Jens@: Amerlaan/Smaakmakend
De zorg die hier ervaren worden als agendapunt op de redactievergadering ? Ik gaf bovenstaand de link aan de andere bloggers naar julie jaarbalans. Jouw organisatie bestaat niet bij gratie behoefte in de markt, die kan leiden tot een selfsupporting structuur, maar als hype uitsluitend op basis van subsidie boven drijft onder referentie aan bovengenoemde begrippen als duurzaam, biologisch etc. etc..  Jullie cijfers bewijzen dat.
Honderduizenden kleine bedrijven moet wel in hun eigen financiën voorzien en echt bedrijfsrisico nemen. En ik wil wel eens zien of Smaakmakend in staat is om te kwakzalveradvertenties te weigeren, die, zoals ook door anderen vastgesteld (Wouter vd L) afgestemd zijn op een ‘overlappende doelgroep’. Jouw doelgroep bestaat nu eenmaal voor een deel uit zwevers. Je geeft het zelf toe.

Marja@: subsidie
“Gelukkig ken ik nog wel wat fatsoenlijke ‘rechtse’ mensen, die graag hun belastinggeld zouden zien verdwijnen in milieuprojecten en duurzame economie….”
Dat verdwijnen is juist het probleem, Marja, en ik ben niet rechts maar liberaal.

Klootwijk en Boerenmarkten@
Klootwijk valt terecht over het dubieuze zweverige gehalte aan in de natuurwinkels. Ook voor mij een reden daar geen stap binnen te zetten, omdat mensen die pillenbedrog verkopen geen integer verkoopbeleid kunnen hebben, maar hij vervalt in de zelfde zweverigheid met ‘boerenmarkten’ Daarover het volgende:

1. Er zijn, uitgezonderd enkele ‘Goede Aarde’-boeren, geen boeren meer die kippeneitjes en sla en besjes een zelfgemaakt geitenkaas en jam en biologische aardappeltjes naar de markt brengen. Voor dat soort ‘alternatieve’ zaken heeft een echte boer geen tijd. Die verkoopt hooguit aardappelen, uien en fruit in een hoek van zijn stal of een stalletje aan de weg.
2. Het is ook hier weer de alternatieve ‘Kringloop’, die in de periferie van de voedselvoorziening sentimenten bedient met producten waarvan onderzoek bewezen heeft, dat ze a) niet gezonder zijn dan reguliere groenten en b) in meer dan 50% van de gevallen geen biologische herkomst hebben.
3. Ook in Frankrijk loopt het aantal boerenvrouwtjes met hun bosjes ui, eieren onder de poep en in een mand een paar Kaapse Kezen hard terug. Wat de Fransen dankzij hun rijke eetcultuur wel bieden, zijn regionale/artisanale producten in hun supermarkten. Dat begint hier vorm te krijgen, en is zinvoller dan de folkloristische boerenmarkten. Die hebben vooral toeristische waarde.

@Klootwijk redactioneel
Om tal van nuchtere reële redenen, waarvan ik overbevolking en logistiek in de geïndustrialiseerde samenleving eerder uitvoerig noemde, blijf ik er bij, dat het politieke impact van links mij zorgen baart, omdat de sympathie vanuit deze politieke invalshoek naar excessen dikwijls onverholen gedemonstreerd en zelfs gesponsord werd, en historisch eenvoudig aangetoond kan worden wat haar rol de laatste decennia was (mijn link naar de kwakzalverprijs voor Groenlinks en de kwakzalverpolitiek van den Uyl zijn feiten en on-topic !). Net zoals onlangs Ploumen er nu voor uitkwam, dat het integratiebeleid faliekant fout was, voorspel ik dat ook zal gebeuren mbt het energie en landbouw/veeteeltbeleid. Distributie voor 16.000.000 mensen is een andere zaak is, dan bio- en dieren-freaks op een marktje een eitje met stront er aan te laten kopen.

Met betrekking tot zij ongefundeerde schreeuw: “Guillaume sloopt Foodlog”:

Klootwijk is niet in staat zijn redactionele verantwoordelijkheid te splitsen van zijn persoonlijk (politieke) voorkeur en antipathie. Dat is redactioneel zwak en not done. Klootwijk meulenbelt (werkwoordsvorm van het begrip ‘meulenbelten’ op internetblogging, waarbij de redacht niet beheert, maar zelf openlijk bezoekers aanvalt en verwidjert om de richting van een discussie te forceren)

Guillaume


6 januari 11.33 lizet kruyff

Guillaume, lees je laatste alinea nou eens over en kijk naar de veelzeggende typo: redacht in plaats van redactie. Verdacht hoor ;-).


6 januari 17.50 Peter

@Guillaume: Een goed blog werkt m.i. het best wanneer je zoveel mogelijk “on topic” blijft. “Smaakmakend” was de topic. Vandaar dat ik jouw reactie inzake onze financiering niet ter zake acht. Maar kom gerust eens langs in Utrecht en dan geef ik je haarfijn aan hoe onze toegevoegde waarde vermarkt wordt. Altijd leuk om met een collega liberaal van gedachten te wisselen…


6 januari 18.31 dick veerman

Guillaume, om je uit de politieke droom te helpen: Rudy Rabbinge is een prominent lid van de PvdA, hoogleraar in Wageningen en een van de felste bestrijders in ons land van biologische landbouw vanwege de problemen (toegang tot voedsel voor zoveel mogelijk mensen) die jij schetst.

Hier een mooie video van deze PvdA politicus en wetenschapper, aan het werk in de 1e Kamer. Zou je niet weten van welke partij hij was, dan zou je zomaar denken dat hier een liberaal aan het woord is. Hij heeft het alleen over het landbouwbeleid van de PvdA.


6 januari 19.16 Steven

Klootwijk zegt: “Dat kan veranderen, vrij eenvoudig, als ze de beste winkels worden in de beste spullen, doorzichtig, begrijpelijk en wars van toverkollenklets.”

Het is net hier dat Guillaume in de fout gaat met zijn analyse over links. Die natuurvoedingswinkels vind ik meestal conservatief rechts.

PvdA is de Vlaamse SP-a. Dat heeft al lang niks meer met links te maken. Zo beslist de kiezeroms hoe langer meer.


6 januari 19.20 Fien

De teneur van de reacties, ook elders op foodlog, is kortom: weg met Zweverig, lang leve Elitair! Inclusief exquise handgebreide biologische bonbons en chique mélange de boeuf in plaats van het o zo goedkoop klinkende corned beef. En passant wordt nog gemeld dat bij EkoPlaza zuivel, brood en groenten super zijn, maar gelukkig gaat deze volstrekt irrelevante mededeling totaal verloren in het schamperen, neersabelen en afbranden waar sommigen hier het patent op lijken te hebben.

Misschien is niks anders te verwachten van een culiclubje fijnproevers voor wie het beste niet goed genoeg is. Stiekem hoop ik toch dat Smaakmakend de oren meer laat hangen naar de mening van de gewone consumenten van biologische producten in plaats van liberaal met schuimbekkers van gedachten te gaan wisselen.


6 januari 19.29 Steven

Fien, ik zie het zo. De meeste correspondenten en commentatoren willen wat die zogenoemde zweverige mensen (bio of fair trade of meer diervriendelijkheid etc...) claimen, willen heel graag in de praktijk gebracht zien worden. Het woord ‘claimen’ is hier belangrijk. Ik zit zelf in de fairtradebeweging en kom naar Foodlog om te lezen (helaas nog heel weinig tijd voor wegens steeds meer interesse in fair trade).

De teneur van je reactie moet anderzijds heel ernstig genomen worden door de Foodlog-redactie. Vind ik. Want moest ik in dergelijke sfeer op Foodlog hier voor de eerste keer zijn komen aanwaaien (ik kende indertijd geen Dick Veerman noch Nick Trachet, bijv) dan zou ik niet snel teruggekomen zijn.


6 januari 19.30 Steven

Excuus: ik kom naar foodlog om te leRRRRen.


6 januari 19.34 Guillaume

Fien@
Uiteindelijk gaat het om een haalbare consesus, die niet primair ecologisch, maar primair humanitair is. waarbij opgemerkt, dat ecologie absoluut op de 2e en niet derde plaats komt. Veel waar we hier ons druk over maken, maar dat is persoonlijk, zie ik dikwijls als franje.

Dick, zoals je aan het IP ziet zit ik niet thuis; zal thuis de link checken. merci.


6 januari 20.15 Peter Jens

@Fien: No worries… schuimbekkers bepalen de Smaakmakend koers niet… nooit… ook “elitair” is niet de bedoeling, net als “intolerantie”, integendeel. Gewone consumenten zijn er voor mij niet, wel individuen, burgers die brede en geinformeerde voedingskeuzes moeten kunnen blijven maken.
Dank voor je post…


6 januari 20.17 wouter van der land

“De teneur van de reacties(...) op Foodlog is (...)weg met Zweverig, lang leve Elitair! “

Interessant verwijt. De doctrine van met name Dick Veerman hier is volgens mij dat iedereen een eigen rasvarken in de tuin dan wel cavolo nero op het balkon met zorg moet opkweken en anders maar insectennuggets moet gaan eten.  Dat lijkt misschien nog elitairder dan Marie-Antoinette, van wie je als sloeber nog brioches mocht eten, maar zegt uiteindelijk niets over de verdeling van kapitaal in de wereld. Ook yuppen moeten aan de McMeelworm als ze niet aandachtig willen kauwen, want anders zijn ze een dierenleven niet waard.

Zweverig wordt aangevallen voor zover het leidt tot bedrieglijke marketing. Zolang je alleen jezelf voor de gek houdt is er niets aan de hand.

En. tot slot, volgens mij wordt Smaakmakend qua redactie nergens neergesabeld. Er is alleen een kerstvakantiediscussie of het slim is om er voodoopriesters in te laten adverteren als je de biologische beweging een serieuze opmars wil laten maken.


6 januari 20.42 Dirk Jan Polak

Wouter schreef: Natuurvoedingswinkels hebben in Nederland nooit een relatief groot publiek weten te vinden.

Wouter praktijk case: zaterdag was ik in een natuurvoedingswinkel in Ridderkerk, (vd Ent), daar staat een echtpaar in die winkel met een enorme schat aan waren kennis. Ze kramen beslist geen onzin uit. Het zijn innemende mensen, als je d’r binnen komt voel je je thuis, niks geen zweverig gedoe.
De winkel staat dan helaas in wijk waar je echt moet zijn anders vindt je ze niet, maar op overbrugbare afstand van het centrum.
Je zou daar een stroom klanten verwachten. en dat is ook weer niet het geval. Volgens mij is het gewoon de sfeer die rond de naam natuurvoeding hangt.

Ik heb ook eens overwogen om wat samen te doen met een kok, een antroposoof wel te verstaan. Toen ik dacht dat ik een goeie had bleek dat ie alleen maar voor “geloofsgenoten” wilde werken. dat magie natuurlijk helemaal zelf weten maar ik denk dat ie beter af is als ie z’n producten voor groter publiek zou beschikbaar stellen.


6 januari 21.00 dick veerman

Is het elitair, Wouter en Fien, om te pleiten voor:
- insecten als hoogwaardige bron van eiwit?
- varkens in de stad? (nee, niet bij particulieren)
- minder koeien op goed land?
- vormen van permaculture (slimme gesloten cycli)?
- duurzaamheid bevorderend gebruik van technologie? (way beyond organic)
- grootschalige gaarkeukens die wel lekkere KenK produceren (onderzoek wijst uit dat gemiddelde mensen KenK niet lekker vinden, maar voor lief nemen vanwege het gemak)?
- ketenverkorting zodat een boer zijn dieren en gewassen kan telen zoals het moet en een redelijke beloning krijgt voor zijn ondernemersrisico terwijl de consument een nette prijs betaalt?
- (tegen) nep, omdat dat zorgt voor lucht en niet voor een beter product (en dus een cumulatie van niet terugvloeiende winst aan het verkeerde eind van de keten)?
- eigen, particuliere productie een beetje te bevorderen?

Bijzonder - ik ben stomverbaasd - dat dat zo gezien wordt. Ziedaar dus mijn credo’s. Als ze elitair worden gevonden: so be it.

Ja Steven, die reactie neem ik heel serieus, hoewel ik weinig kan met de stelling dat ‘weg met zweverig’ (ja! - we zijn voor afstoffen en feiten) ‘elitair’ impliceert. Dat heeft iets te maken met die vragen.


6 januari 21.24 wouter van der land

Dick,
Ik noem jouw standpunt hierboven juist niet-elitair, maar er zijn vragen die opkomen. Je noemt insecten hoogwaardig, maar de beleving zal toch vooral van sausjes, deegkorstjes of de eigen structuur moeten komen, niet van een hoogwaardige eigen smaak. Is een meelworm nou echt zoveel hoogwaardiger qua eiwit dan plantaardig eiwit?

“grootschalige gaarkeukens met lekkere k&k;”

Dat klinkt inderdaad heel old-school socialistisch. Ik heb Johannes van Dam er geloof ik ook al eens over gehoord. Maar wat is de prikkel om dat te realiseren? Ik at gisteren de nu overal geadverteerde wrap met kip van McDonald’s. Dat is echt heel erg slecht eten, al is de eiwit waar de kip zijn leven voor heeft gegeven vast wel hoogwaardig. Dank daarvoor, kip. Punt: als een commercieel bedrijf als McDo ermee wegkomt, waarom zou een staatsgaarkeuken dan meer zijn best doen?

Maar jouw old-school socialistisme is dus toch elitair. Je weet het beter dan het volk zelf. Maar is dat zeker? Wie weet vind een grote groep die slechte smaken wel het summum. En zijn zij elitair en niet jij.


6 januari 21.42 dick veerman

Ah, dat stelt me dan een beetje gerust.

‘Gaarkeukens’ - dat was een beetje anders bedoeld: lekkere tafeltje-dekje, gemaakt door fabrikanten als Unilever, Nestle en Procter of misschien AH zelf wel. Geen rijen klodder met een kledder.

Kip biedt uitstekend en duurzaam dierlijk eiwit. Ook - hoewel afhankelijk van wat McDo ermee uithaalt - in een slecht smakend product. Over plantaardige (toch echt verschillend in voedingswaarde dan dierlijke) en dierlijke eiwitten valt altijd weer die simpele vraag te stellen: waarom hebben wij knobbelkiezen (= het kenmerk van omnivoren)?

Daarom pleit ik voor insectennuggets, hoezeer op smaak gebracht ze ook mogen wezen. Dat scheelt veel grote en veel slimmere dieren en zorgt voor voerconversies die naderen tot 1.

We raken wel heel erg off topic.


7 januari 14.12 Steven

Nick, wat betreft die quinoa. Maak je die soms nog klaar? In combinatie met? Over quinoa bestaan er ook veel gezondheids-/voedingswaarde claims. De VN zag het tot tien jaar geleden ook nog eens als de basis van het oplossen van de hongerproblematiek: groeit kwasi overal (van in mijn tuin tot op 4000 meter hoogte op de Boliviaanse altiplano). Hoe sta jij hier tegenover?

Voor de liefhebbers, hier nog wat quinoarecepten die ik gebruik bij kookworkshops.

Dick, wat betreft dat “elitair”. Iedereen begrijpt het wel, maar ik wil het voor die honderden nieuwkomers toch nog effe stellen: Niet iedereen heeft de tijd/de ambitie om veel op Foodlog te vertoeven. Sommigen hebben die wel. Ik durf er van uitgaan dat men op Foodlog leert. Onvermijdelijk ontstaat er zo een ‘leerachterstand’. Niet het hele kader/scala te kunnen overzien van wat hier al dan niet door iemand gezegd wordt en waarom, kan overkomen als elitair. Perceptie was hier in Vlaanderen nog niet lang geleden een modewoord. En is er ook nog zoiets als mondigheid.


7 januari 16.18 Nick Trachet

Steven en foodloggemeenschap:

Wat Steven zegt over elitair is bijzonder belangrijk en daarom moeten bepaalde onderwerpen en discussies regelmatig weer van 0 herbeginnen. 
Daar is niet mis mee. 
Niet waar ons standpunt staat, maar hoe we er gekomen zijn is belangrijk. In dit Darwinjaar bijzonder relevant: Darwin is alleen aanvechtbaar bij wie de ontstaansgeschiedenis mist.  dat geldt evengoed voor andere kennisvormen, zoals de standpunten rond antibiotica etc.

Over quinoa.  Ik dacht dat het hier een ontdekking van de fairtrade betrof.  Tot ik Stappaerts las (de bijbel van de Belgische tuinbouw, leraar aan een fabelachtige tuinbouwschool, Vilvoorde, waar vandaag mijn jongste zoon zi - maar dit geheel terzijde).  Stappaerts beschrijft Quinoa als “rijstmelde” in de jaren ‘20.  Werd toen hier al gekweekt door amateurs. Het product is moeilijk bruikbaar in de keuken.  Als rijst wordt het snel klef, toasten op voorhand maakt er een heel wat beter voedsel van, maar het zal nog niet gauw koeskoes vervangen.


8 januari 13.23 Kees

Fien,

Goed gezegd. Wat een stel over het paard getilde azijnpissers. Zie eens hoe geweldig modern en weldenkend ik ben! Jasses. Vroeger kwam ik hier wel eens, maar inmiddels steeds minder. Het valt me ook op dat sommige posters die voor werkelijk goede en nieuwswaardige content zorgden, geruisloos zijn vertrokken.


8 januari 13.29 dick veerman

Kees, welke posters bedoel je precies?


8 januari 14.01 flipse

Kees en Fien, niet zo negatief. Soms draaft het wel eens een beetje door, maar iedereen moet wel de werkelijkheid willen blijven zien. Kom regelmatig in natuurwinkels en heb een natuurlijke interesse en drang om te proeven van alles wat ik niet ken (wordt trouwens steeds minder, dat wat ik niet ken bedoel ik). Zo was ik bijvoorbeeld regelmatig aangenaam verrast door de kwaliteit van de producten uit de winkel van Bioplanet in Eindhoven(filiaal van Colruyt uit België en intussen helaas terziele in NL). Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik dergelijke gevoelens nog nooit (echt niet!!) heb gehad bij het proeven van de handel die ik in de gangbare natuurvoedingswinkels heb gekocht. Ik zie vooral klonen uit het gangbare assortiment, waarbij het item “bio” vooropstaat en de smaak (ja ja Nick) op de allerlaatste plaats schijnt te worden ingevuld. Is dat elitair? Door dit vast te stellen, ben ik nu een azijnpisser? Heb het net nog gecontroleerd. Alles wel aan boord....


8 januari 16.36 Steven

Flipse: Bioplanet bleek economisch niet houdbaar in Eindhoven. Heb ik uit kwasi eerste hand. Dat de producten van uitstekende kwaliteit waren: kan niet anders. Dat is een condition sine qua non wanneer je als Belgische keten wil staan waar Colruyt vandaag staat. In België, dus.

Wat betreft natuurvoedingswinkels. Waar ik woon verkoopt de ‘natuurvoeding’-swinkel (etaleert het aan de voordeur en op de toog) allerhande preparaten voor bodybuilders en andere spiermaniaken. Zou ik niks op tegen hebben, maar de uitbaters willen er niks over kwijt. Wél over waarom melk slecht zou zijn. Blabla.

TOCH: wanneer mensen hun geld willen besteden aan Fanta of cornflakes (ook heel dure producten voor wat ze zijn) vind ik dat prima. Iemand zei hier pas dat hij/zij veel Fanta dronk. Dus als mensen in de natuurvoedingswinkel hun gading vinden, wil ik daarover, net zomin als over Fanta-drinken, niet lacherig doen.

ECHTER: Fanta zal (ik hoop dat ik hier geen flater bega...) niet snel een spaaractie voor tandenborstels opzetten. En ook niet snel mensen gaan wijzen op wat frisdrank voor je botten betekent (Nick of Wouter of… wijs me terecht wanneer ik hier een indianenverhaal oprakel).

Foodlog gaat ook over wat eten met je doet, las ik ooit. Dus moet er de mogelijkheid bestaan om hier iets over te zeggen. Net zo goed moet dat over natuurvoedingswinkels kunnen. En hebben Fien of Flipse of… mij aan hun kant, wanneer ze zich hier tegenover willen verdedigen, maar zich in de hoek gedrumd voelen. Dick doet zijn best om het goed te modereren (ja, toch?).

Klootwijk staat het wat mij betreft volledig vrij om in een dubbelrol te kruipen: en schrijver/poster en olifant in de porseleinwinkel.

Wat Nick zegt is voor mij de Foodlog-quote van het jonge jaar: “some people make the same mistake for a thousand years and call it tradition”. Ik voel er me zelfs op aangesproken als fairtrader. Foodlog heeft me zelfs in deze volwassener gemaakt. Waar ik me er vroeger makkelijkheidshalve (ik ben soms een echte luierik) afmaakte met praatjes, hebben scherpe woorden op Foodlog me daarover alert gemaakt. Ik was mezelf niet bewust van mijn eigen weinig ethisch gedrag. Napraten ipv echt uizoeken.

Natuurvoedingswinkels gebruiken het woord ‘natuur’ en fairtrade ‘eerlijk’. Dat zijn begrippen waar je niet mee mag knoeien. Maar de twee begrippen zeggen niks over smaak of uitzicht.

QUINOA: dat is als meer dan vijfduizend jaar het basisvoedsel van vele groepen indianen in Zuid-Amerika. Kan niet als couscousvervanger dienen. Maar is superlekker in ovenschotels, zelfgemaakte vegeballetjes, soep,… De Wereldwinkels kopen het van boerengroepen op de Boliviaanse Altiplano. Sinds de spanjaarden hen vroeger van de kusten wegdreven, hebben ze kunnen overleven op een dieet van quasi enkel quinoa en lama-vlees/-melk. Wij eten enkel de zaadjes (het is niochtans geen graan) van deze zuiderse variant van de spinazie-familie.

Opes, ik moet terug aan het werk.


8 januari 18.17 dick veerman

Steven, dank voor je reactie. Online communiceren is niet altijd makkelijk. Een online collectieve krant maken al helemaal niet. Jij en Nick signaleren het gevaar van incrowd: een hechte groep dagelijkse bezoekers maakt de ontwikkeling van denklijnen en de karakters en humeuren van schrijvers mee. Zelfs 1x-in-de-week lezers missen al een boel ‘achtergrond’ van die dagelijkse stoeipartij. Er is niks aan te doen. Een onderwerp in de krant is niet anders. Degene die dagelijks de politiek en zijn bespelers op de voet volgt, leest de krant anders dan degene die het maar af en toe doet.

Er zijn stokpaardjes ontstaan. Er ontstaan soms wekelijks nieuwe. Er zijn onderwerpen waar een foodlogmening over bestaat. Er zijn er ook waarover die juist niet bestaat, eeuwig terugkerende punten van verschil. Soms lossen lange meningsverschillen zich op of ontwikkelen ze zich toch (mijn GMO-standpunt is er zo eentje: ik ben van ‘tegen, maar niet vanwege de techniek’, naar ‘voor onder voorwaarden, vanwege de realiteit om ons heen’ gegaan). Sommige onderwerpen verdwijnen.

Ik schrijf en modereer vanuit 2 principes:
- altijd ruimte laten voor argumenten, die er dan wel moeten zijn
- mensen opmerkzaam maken op witte vlekken in geldende meningen of presentaties van feiten die - naar mijn idee, dat ook bevraagd moet kunnen worden - het verdienen nog eens vanuit een ander perspectief te worden bekeken. Eea altijd op basis van feiten, want meningen zijn er om op basis van feiten te worden gevormd en bijgesteld

Bannen doe ik niet graag en vermijd ik tot het uiterste, hoewel ik merk dat het moment nadert om het in sommige gevallen wel te doen. Dit blog heeft een eigen toon en signatuur gekregen - hoewel daarbinnen grote verschillen van meningen kunnen bestaat tussen bijv. Wouter van der Land en mijzelf.  Zeer dominante, argumentatief onzuivere maar wel veel voorkomende reacties die daarbinnen niet passen verwarren juist de niet zo frequente lezer tav wat foodlog.nl ‘vindt’. Zo vind ik heel duidelijk niet wat Guillaume hierboven vindt en vind ik zijn reacties ergerlijk lui en niet onderbouwd, cq. niet terzake doend. Ze zijn er niettemin, en zijn nog lang en frequent ook.
Dat is een dilemma voor me waar ik over nadenk. Erop ingaan maakt de aandacht voor iets dat ik geen aanvulling vind alleen maar groter. Er niet op ingaan vertroebelt de mening van het blog, cq. maakt een dominant standpunt waar ik als moderator niet blij mee ben.

In dit onderwerp spelen ook sentimenten ten aanzien van onderwerpen - nu: biologisch, vaak ook: de weldoenersrol en goede bedoelingen van Wakker Dier - een rol. Het is zonder meer waar dat we sentimenten bevragen op hun feitelijke waarde. Zoek je dus bevestiging van het sentiment, dan is dit niet echt je krant. Mijn moderatie is erop gericht je dan te bevragen en wordt dan vaak feitelijk scherp. Ik werd begin deze week geinterviewd (Elsevier, door sommigen hier ongetwijfeld als ‘rechts’ gezien) en kreeg de vraag of retailers en voedingswarenmakers ons nog steeds als biologisch en geitenwollensokkig zien. Die vraag is een aardig signaal. Het tegengestelde dus van wat hier gebeurt. We hebben geen vooringenomen standpunten en als we het wel zouden hebben, is dat reden om die aan de orde te stellen.  We zijn wel steeds scherper geworden door de historie van denklijnen en cases die de incrowd heeft opgebouwd. Technokratisch noem ik het inmiddels maar.
Die keuze maak ik als moderator: het gaat altijd om de argumenten. Dan kan alles gezegd en bevraagd worden.

Ter info: ik koop nogal ‘ns biologisch (en natuurlijker dan dat, want het is verworden tot een definitie enerzijds en anderzijds een weinig diepgaande religie voor anderen) en gebruik voedingssupplementen. Mocht je het niet geloven: het is echt waar.

Als ik me niet vergis, is Wouter Klootwijk geabonneerd op Smaakmakend (daarom krijgt hij het wel in de bus en ik niet). Ik denk - weet wel zeker - dat hij het meent: dit blad kan informatiever. Moet het een foodlog worden? Natuurlijk niet, maar wil je groeien in biologisch (en het weer verder helpen ontwikkelen naar de toekomst, inhoudelijk en door er een grotere markt voor te maken), dan moet je vertellen waarom je die producten moet kopen. Niet dat je die - vanuit het karikaturale biologische geitenwollensokkengevoel dat het gezellig met zichzelf eens is en anderen uitsluit - moet kopen.

En over de toon hier: die mag in heel wat gevallen veel strakker. Niks is sterker dan feiten die voor zich spreken, hoewel het wel onderhoudend moet blijven. Anders leest niemand het meer ;-)


8 januari 19.00 Steven

Dick, beter als dit is moeilijk voor Foodlog, hoor. De top halen is altijd makkelijker dan de top houden. Maar wie hier minstens enkele malen per maand komt lezen endat een jaartje volhoudt, die weet dat deze online-krant integriteit uitademt. We moeten geen non-discussies voeren.

Maar dit wilde ik toch ook wel nog effe zeggen: waar ik me in 2008 hier zelf het meest heb aan geërgerd is die BMW (denk ik toch)-reclame. Die rode auto, die halverwege bepaalde Foodlogpagina’s maar blijft opduiken. Ik zie het verband niet met voeding. Ik vind het een schoonheidsfout.


8 januari 19.37 dick veerman

Die reclames stammen uit het ontwerp. Ze zijn nog altijd niet echt. We gaan er binnenkort eindelijk eens echte op toelaten. Van etenswarenmakers. Maar misschien ook wel van de Golf Blue Motion. En banenadvertenties voor mensen in de voedingswereld.


8 januari 20.43 Dirk Jan Polak

Dick, ik wil toch een bommetje onder de natuurvoedingwinkels leggen.
Ook zij houden met al hun goede bedoelingen, kunstmatig een systeem in leven.
Er zijn namelijk vruchten in de gangbare handel te koop die puur natuur zijn maar niet het predikaat biologisch mogen dragen. Het gaat om vruchten die in het wild groeien en waar geen mens naar kijkt laat staan een vinger naar uitsteekt todat ze oogstrijp zijn. Op dat moment zijn ze in de vrije natuur geplukt en in de handel gebracht. Vraag voor iedereen: wat is daar niet biologisch aan vertel vertel?


8 januari 21.16 dick veerman

Dirk-Jan, dingen uit de natuur die bewegen mogen nog altijd niet biologisch heten. Maar ... nwe wetgeving bepaalt dat stilstaande dingen, onder voorwaarden, inmiddels wel degelijk biologisch mogen heten. Er zijn dus bijv. tegenwoordig wel degelijk biologische bessen uit de vrije natuur.

Wilde biologische zalm of fazant gaat niet. Dat is waar. Die voorwaarden? Kunnen garanderen dat de grond/omgeving/voeding/context niet vervuild is. Dat kan niet met een dier, want je weet niet waar het is geweest en wat het per ogeluk heeft gegeten. Van een plant, boom of struik kun je ervan uitgaan dat het allemaal klopt. En dus: biologisch staat tegenwoordig veel opener voor ‘puur natuur’.


8 januari 21.54 Dirk Jan Polak

Dick, ik begrijp de gedachte wel maar toch vind ik het aanvechtbaar. Want hiermee is biologisch roomser dan de paus (beter dan de natuur) geworden? Zo komt het tenminste wel bij me over.


8 januari 22.45 dick veerman

Wat uit de natuur komt is biologisch, behalve als het vervuild kan zijn. Als je het zo formuleert is het toch OK?

Anderzijds: eieren uit gecontroleerde biologisch-dynamische teelt van buitenscharrelaars bevatten meer PCB’s dan binnenscharrelaars. Dat is het probleem: wat zit er achter een definitie?

Hoe dan ook, er bestaat tegenwoordig ook biologisch uit de natuur. De altijd weer verbazingwekkende opmerking dat biologisch nooit uit de natuur kon komen, is ten dele weggenomen.


8 januari 23.04 Dirk Jan Polak

Het is wel oké, maar ik ben huiverig dat de door ons gemaakte normen uit de hand gaan lopen en daarmee aan het eigenlijke doel, idd wat zit er achter de definitie, voorbij gaan.


9 januari 9.26 Nick Trachet

Dick, jullie doen mee aan de verdere erosie van het begrip bio. “Bio” is een landbouwlabel: een cultuurlabel, geen natuurlabel. Als het niet uit (gecontroleerde) landbouw of veeteelt komt, KAN het geen biolabel dragen. Punt aan de lijn. Wildpluk-jacht-vangst is trouwens niet traceerbaar (welke vos heeft op die bessen gepiest, wat heeft die ree of die karper gegeten?).  Deze producten zijn zo al verdacht voor de “gewone” voedingsinspectie.

Omwille van commerciele belangen (biolabels zorgen voor meerwinst bij verkoop) is de druk groot om het label uit te breiden naar jacht- en pluk (jacht, visvangst, wilde bessen) maar sorry mensen: niet doen! Je ondermijnt het wezen van het biolabel en dan ook finaal het vertrouwen erin. 

Het MSC label, bijvoorbeeld, is een vondst van Unilever om een biolabel te parafraseren voor wildvangst. Ze wisten dat gevangen vis nooit een bio-label kon krijgen (per definitie niet), maar wilden wel mee incashen op de meeropbrengst van zo’n label.  Dus maakten ze hun eigen regeltjes. 
Wie biolabels tot wildvangst (-pluk)wilt uitbreiden sloopt het label zelf.


9 januari 9.47 dick veerman

Ik ben bang dat je helemaal gelijk hebt omdat jij als professional de categorieën natuur/cultuur zo duidelijk uit elkaar weet te houden. Het publiek hebben ‘we’ alleen geleerd dat biologisch natuurlijk is en ‘heel logisch’ (een slogan die in Nederland een paar jaar heeft gedraaid). Hoe moest dat publiek dan nog snappen dat biologisch nooit uit de natuur kan komen? Het antwoord is natuurlijk precies dat wat je geeft: omdat de natuur ongecontroleerd zijn gang gaat. 
De natuur is niet biologisch maar wild.

Wat je daar tussen neus en lippen door even zegt is nogal belangrijk voor de op handen zijnde wetgeving rond de controleerbaarheid van teelt en de definitie van biologisch in Europees verband. Nieuwe milieuwetgeving maakt teelt in de volle grond bijna onmogelijk. Er worden zodanige eisen gesteld dat volle gronds teelt - waar ‘biologisch’ als een heilige eis van natuurlijkheid aan vasthoudt - vrijwel onmogelijk wordt, terwijl ‘conventionele’ teelt schoner wordt dan biologisch ooit geweest is. Het natuur/cultuur onderscheid verwijst die manier van kijken en de gigantische praktische en kostprijsproblemen die eruit naar voren komen in 1 klap irrelevant. Ik ben het met je eens: dat is correct. Zij het dat ‘biologisch’ voor het publiek ‘natuurlijk’ betekent ...


9 januari 11.05 Dirk Jan Polak

Nick je schreef: Wildpluk-jacht-vangst is trouwens niet traceerbaar (welke vos heeft op die bessen gepiest, wat heeft die ree of die karper gegeten?).  Deze producten zijn zo al verdacht voor de “gewone” voedingsinspectie.

Dit is een voedselveiligheidsaspect en heeft volgens mij niets me biologisch te maken.
Zo’n vos kan net zo goed over een veld gecultiveerde gewassen als over een veld met biologisch geteelde gewassen hebben gelopen. Ik meen in Finland enkele jaren terug een salmonella uitbraak doordat faces van een stel herten in de sla terecht was gekomen. 

Wat betreft de traceerbaarheid is natuurlijk een belangrijk punt. De ongecontroleerde voedselinname. je weet immers niet wat het beest heeft gegeten, of waar die vruchten gegroeid zijn. Je moet er ook niet aan denken dat stel Russen uit de omgeving van Tsjernobil hun wild geplukte bessen in het gangbare circuit brengen.


9 januari 11.35 robin

Biologisch is dus helemaal niet zo natuurlijk. Biologisch is zeer beheerst en gecontroleerd.


9 januari 14.31 Nick Trachet

Is beheerst en gecontroleerd zijn niet natuurlijk?
Is een hooligan of chaoot natuurlijker dan een zen-boeddhist?


9 januari 14.40 robin

Inderdaad.


10 januari 17.17 Fien

Mijn excuses dat ik zo laat reageer. Ik zie dat ik een en ander moet rechtzetten. Om te beginnen vind ik de onderwerpen die hier op foodlog aan de orde komen beslist niet elitair. Dat heb ik nergens gezegd en ook niet willen impliceren. Eerlijk gezegd begrijp ik niet goed hoe je tot die conclusie komt, Dick. Ik lees foodlog juist vanwege de boeiende onderwerpen en net als Steven wil ik hier informatie opdoen en meer leren. Lukt aardig tot nu toe. :)

Iets anders is dat ik me erger aan de toon van sommigen en het gemak waarmee men
dingen afbrandt die niet in het eigen straatje passen. Zoals eerder gezegd, ben ik het ten dele eens met de kritiek van WouterK op het imago van “natuurvoedingswinkel” (van mij mag dat ouderwetse woord met z’n negatieve bijklank zo de vuilnisbak in), maar op het moment dat hij over EkoPlaza begint vraag ik me af waar het nou nog over gaat. Wat kan het schelen of er in een supermarkt voor een breder publiek spullen staan die je zelf nooit zou kopen. Daar loop je toch gewoon langs?

Tegenover die anecdotische natuurvoedingswinkel van Karine zet ik de biowinkel waar ik het zelf het meest koop. In een wijk met een hoog percentage goed verdienende bewoners. Nergens toverkollendrankjes, voedingssupplementen, ginseng, stuifmeelkorrels etcetera te bekennen. Echt niet? Nee, echt niet. Men mikt duidelijk op een ander publiek. Wel een enorme wand met talloze soorten koffie en thee. Daartussenin staan dozen met bonbons. Geen handgemaakte, maar toch. Toen ik voor het eerst in de winkel kwam twee jaar geleden, waren er chocoladerepen met allerlei exotische smaakjes te krijgen die inmiddels uit de schappen verdwenen zijn. Maar het assortiment chocola is nog steeds groot. Ook zijn er “knapperige broodjes, fruitige olijfolie, taart, melk en boerenkaas”. Meer kaas met dan zonder dierlijk stremsel, trouwens. Geen salades. Wel gerookte zalm. Geen geur van versgebrande noten, wel manden met hazelnoten, walnoten, kastanjes, pinda’s. Vijftien meter verderop kan je bij de kleine biologische slager “scharrelkarbonaadjes, biologische kippenbouten, zelfgerookte rookworst” krijgen.

Dat komt al een beetje in de buurt van de winkel die Karine en Diny Schouten voor ogen staat. En wat wordt er gekocht? De gewone dagelijkse spullen. De chocola loopt voor geen meter. Mijn favoriete koelverse broodsmeerseltje kan ik er niet meer krijgen, want te duur en geen belangstelling voor. Het is er altijd druk bij de groentenafdeling, met gelukkig veel dagverse groenten van een kweker een paar kilometer verderop waar geen verdeelcentrum aan te pas komt. Kortom, ik geloof er helemaal niets van dat men zit te wachten op handgemaakte bonbons. Dat is wat ik
bedoel met Zweverig verruilen voor Elitair. Het gros van de klanten in de biowinkel wil volgens mij geen van beide.


10 januari 18.12 anne uulderma

Fien,Dat is ook zo in Groningen.De Groenewegsl.en de biol.winkel zijn a.h.w.buren.Met dit verschil,dat de Gr.weg.sl.er eigentijds en mooi uitziet m.i.De biol.winkel handig is voor bepaalde ingredienten,maar om nu te zeggen hoi hoi,wat krijg ik toch een zin in eten,nee dat dan weer niet.
En ik eens eerder heb gezegd,wat is elitair als het gaat om eten wat je verkiest.
Minimaal een beetje raar wanneer je je daar over zou moeten verantwoorden.
Als iemand zijn of haar tuin volpropt met kerstverlichting,heb ik daar toch ook geen mening over.Mag een ieder van mij zelf weten.Ik hoef dat b.v niet.
Inderdaad,je kan de spullen die je niet wilt links laten liggen.Waar dan ook.


17 januari 13.33 roel van rijnsoever

Beste lezers/reageerders (m/v)
Met verbazing/verontwaardiging heb ik het ‘thema’ en veel van de reactie gelezen.
Ik heb als vergelijk maar eens een ‘allerhande’ van de plusmarkt erbij gepakt. Dat ding heet heel orgineel Plus Boodschappen: Daar staat zelfs geen slaapverwekkend interview in! Daar staat in deze editie een heel apart ‘katren’ in voor kinderen. Ik wil het kort houden, dus geinteresseerden raad ik aan om ook dit blad te halen. Het is te gek voor woorden. en OOK advertenties met een zweverige inhoud/claim, die als je er dieper op in zou gaan geen antwoord geeft op vragen, zoals alle advertenties bedoeld zijn om de verkoop te stimuleren!
Dan nog even de sfeer in een winkel voor natuurvoeding (ik werk in de enige natuurvoedingswinkel in Almere) Ja we hebbne het karater van een ECHTE buurtsuper, waarbij we en heel klein deel van 1 muur mensen de ruimte geven om oproepen op te hangen en daar zitten inderdaad veel zweverige aankondigingen bij, maar de winkel is verder een winkel voor mensen die iets verder denken dan dat de winkelwagen BEWUSTELOOS moet worden volgegooid met allelei productie die veel smaakversterkers hebben omdat de ‘normale’ producten geen smaak meer hebben. Zie ook het aanbod van vandaag om 22 kilo maggi aardappelpuree gratis op te halen bij de maxis!
Maar goed: als mensen niet door de zweverige aspecten heen kunnen kijken, dan verbaas ik om over de mentale starheid van die mensen. Blijkbaar wordt de houding van ENKELE klanten zo bezwarend ervaren dat sommigen niet bewust durven te denken over voeding en gezondheid!

Met vriendelijke groet, Roel van Rijnsoever


17 januari 15.17 wouter van der land

@Roel,
Goed punt. De Allerhande en Boodschappen staan ook vol met advertenties die de goedgelovigheid/bijgeloof van de supermarktbezoekers uitmelken. Bij AH kun je ook de Happinez kopen. Zweveriger kan niet. We zullen moeten concluderen dat een aanzienlijk deel van de bevolking lijdt aan ernstige ontkenning van de werkelijkheid en vlucht in onzin.

Maar het punt hier was, volgens mij, dat je eerlijke producten juist NIET moet associëren met onzin.


17 januari 16.18 Fien

“Maar het punt hier was, volgens mij, dat je eerlijke producten juist NIET moet associëren met onzin.”

En wat wordt hier aan alle kanten geprezen? Hinderlijk opgeklopte zogenaamd edele verontwaardiging in een columpje dat er overduidelijk op uit is met verkrampte overdrijving de aandacht van de Metro-lezer vast te houden, die zoals we allemaal weten een attention span van vier seconden heeft en dus moet het vooral leuk en vlot weglezen. Alsof dergelijke columpjes *niet* zouden bijdragen aan het negatieve beeld van biowinkels. HA!


17 januari 16.30 wouter van der land

Fien, misschien las ik Dhr. Klootwijk verkeerd. Ik dacht dat hij bedoelde dat biologisch (goed geteelde) producten iets geweldigs kunnen zijn, maar dat je het in een magazine het dan ook DAAR over moet hebben, inclusief de advertenties. Vertel waarom en hoe de producten zijn zoals ze zijn en waarom ze precies beter zijn. Door met Madam Mikmak in zee te gaan haal je de biologische belofte onderuit. Maar dat is mijn lezing.


17 januari 16.33 Fien

Ik heb over de column van ene Karine in de Metro, die ze zelf herplaatste ergens hierboven.


17 januari 16.51 wouter van der land

OK, ze is wat ongenuanceerd, maar dat hoort toch bij een column of een polemisch stuk? Ik durf te wedden dat Mevr. Hoenderdos regelmatig met veel plezier iets koopt bij een natuursuper. Evengoed heeft ze een punt.


17 januari 17.01 Fien

O ja, doet ze dat? Vandaar die reclame voor Becel op haar website zeker.

Maar ik moet mijn mond gaan houden, want ik merk dat het me begint te ergeren dat u mij nu al tot twee keer toe verkeerd wenst te begrijpen, meneer Van der Land.


17 januari 17.09 wouter van der land

Fien, spreek je uit. Hoe begrijp ik je verkeerd en waarerger je je aan? Dhr. Klootwijk en mevr. Hoenderdos richten zich tegen de zweefkant van de natuursuper en vinden dat de biologische belofte veel beter waargemaakt kan worden. De rest is stijl en zo je wilt bedoeld om de Metro-lezer te amuseren.

Jouw punt is dat kritiek op de natuursuper het imago van de biovoeding ook heel erg schaadt. waarom zou dit niet door de biosector als iets opbouwends gezien kunnen worden?

Waar maakt mevr. Hoenderdos reclame voor Becel?


18 januari 1.30 Fien

En dit is de derde keer dat u mij verkeerd wenst te begrijpen. U doet wel heel erg uw best, moet ik zeggen. Waarom leest u niet eerst rustig mijn reacties hierboven, liefst allemaal, want dat hebt u kennelijk niet gedaan.


18 januari 2.33 dick veerman

Fien, Karine Hoenderdos, dietiste van huis uit, maakt wellicht ten dele gebruik van een stijlfiguur - uitvergroting - maar het is een veelgehoorde kritiek van niet-natuurvoedingswinkelklanten. En het is zelfs niet alleen een vooroordeel van mensen die er niet komen. In heel wat natuurvoedingswinkels hangt dat typische natuurvoedingsluchtje dat hen stigmatiseert en gestigmatiseerd laat. Goedwillenden die het eens gaan proberen, komen 1 keer en keren daarna niet weer. Dat is het punt waar het - zoals ik ze lees - Hoenderdos en Klootwijk om gaat.

Iets over mijn eigen ervaringen. In Utrecht - waar ik woon - heb je een aantal natuurvoedingswinkels. Er is er maar eentje die je niet meer alszodanig herkent. Het is een buurtwinkel waar mensen vanuit een bredere straal naartoe komen omdat hij een kwaliteit heeft die de supers en zelfs de Turken en Marrokanen niet hebben. Ik heb het over Bio de Rio van Rens van den Bulck in de Adelaarstraat. Marqt krijgt nu alle aandacht, maar ligt naar mijn bescheiden mening flink achter op wat Bio de Rio als formule kan betekenen.

Een anekdote maakt het duidelijk. Een niet onbekende kaasmaker van wiens kaas ik erg hou, niet omdat hij biologisch is, maar omdat hij lekker en uniek is, voreg ik ooit waar ik zijn kaas het beste kon kopen. Bij een natuurvoedingswinkel niet ver bij mij vandaan of bij Bio de Rio. Bij de laatste dus, daar hoefde hij niet over na te denken. ‘Omdat ze daar weten hoe ze met goeie spullen om moeten gaan.’ Een duidelijker en ernstiger signaal is er niet.
De kaas van deze man - iemand uit het hart van de bio-bwegeing aan producentenkant - zie je inmiddels steeds meer bij kwaliteitszaken. Da’s goed voor hem, maar niet voor bio. Daar zit de polemisch gebrachte, maar constructieve kritiek die Klootwijk en Hoenderdos geven. Of zie je het echt zo anders?


18 januari 3.09 Fien

Dit is erg geestig, Dick! Ik woon ook in Utrecht, in de Vogelenbuurt en Rio de Bio - door jou hardnekkig Bio de Rio genoemd - is mijn vaste biowinkel. De winkel die ik tegenover de karikatuur van Karine zette. :) Zie verder naar boven.

Het is nu te laat voor een uitgebreide reactie, misschien morgen of overmorgen.


18 januari 3.15 dick veerman

Ik weet het: ik moet altijd weer kijken omdat ik dat Bio voorop logischer vind. Moet je nagaan wat mijn vooroordeel is ;-)

Vlgs mij beginnen we het eens te zijn: als je RdB als uitgangspunt neemt, zie jij waar het naar toe kan. Maar, jezusmina, waar blijven al die anderen? Wat ziet Karine die ver van Utrecht woont?


18 januari 23.24 Karine

@Dick en Fien: Grappig inderdaad, want ik kan me herinneren dat ik van meneer Riodebio een email kreeg als reactie op mijn column in Metro. Hij was het volkomen met me eens, hij was blij dat met zijn echte fijne ‘natuur’winkel en hij nodigde me uit om eens te komen kijken.
De column is van 3 jaar geleden, inmiddels zijn in Haarlem en Amsterdam de winkels Marqt geopend. Die vind ik een heel goed voorbeeld van hoe het wel kan.
En speciaal voor Fien: mijn dochtertje van 4 heeft dezelfde mooie naam als jij, dus dat komt wel goed allemaal. :)


18 januari 23.27 dick veerman

Karine, kom dan eens kijken bij Riodebio en schrijf dan weer een column over het verschil met Marqt. O jee, ik open een nwe polemiek ;-)


19 januari 19.07 Fien

@Karine
Ja, je moet beslist gaan kijken bij Rio de Bio en er hier uitgebreid verslag van doen. Niks tegen ongezouten kritiek, die heb ik ook, al lijkt het misschien nu even van niet. :) Jij zal waarschijnlijk met heel andere punten aankomen, want iedereen heeft weer andere redenen om in een biowinkel te kopen en dus andere verwachtingen.

@Dick
Ik kom ook in andere biowinkels in Utrecht, vooral de Estafette op de Biltstraat en de Groene Winkel in de Zadelstraat. Best mogelijk dat ik in de loop der tijd een blinde vlek heb ontwikkeld, want ik vind ze geen van allen erg “natuurwinkelachtig” wat potentiele klanten zou afschrikken. Al heeft Rio inderdaad een wat luxere uitstraling. Ze hebben wel allemaal andere dingen die ik positief of negatief vind. Die op de Biltstraat heeft veel en lekker gebak, broodjes, quiche. De groenten vind ik een minder sterk punt. De Groene Winkel heeft een uitgebreid kaasassortiment, groter dan in RiodeBio. Kan jij aangeven waarom jouw kaasmaker zijn kazen liever bij Rio ziet uitgestald?


13 maart 3.09 Fien

De nieuwe Smaakmakend viel gisteren in de bus. Ik kan het niet laten te melden dat in dit nummer de advertentiepagina’s zeker niet “gedomineerd” worden door de “kwakzalvers” die heer Klootwijk een doorn in het oog waren. Ik zie eigenlijk nog maar 1 esoterische adverteerder, met ditmaal een halve pagina in plaats van drie hele pagina’s.


13 maart 8.40 Nick Trachet

Opletten: er zijn in Nederland mensen veroordeeld omdat ze niemand een kwakzalver noemden!

In België mag het wel: http://www.skepp.be/nieuws/robert-gorter-verliest-proces-teg en-skepp


13 maart 8.53 Peter Jens

Dank Fien! Leuk dat je dit meldde… zal ik doorgeven…


13 maart 9.43 dick veerman

Constateren we hier een verandering van het advertentiebeleid naar aanleiding van deze draad?


13 maart 13.42 Peter Jens

Ik heb de draad destijds doorgegeven aan de collega’s van Smaakmakend en die zullen zeker vanwege het constructieve gehalte hier er hun voordeel mee gedaan hebben.
Voelt goed, terugkijkend op het eerste berichtje van Wouter K en de Smaakmakend die nu bij Fien in de bus viel…


19 maart 14.49 Ewout

De Britse activist George Monbiot (die af en toe nog best eens iets zinnigs zegt) denkt er net zo over als Wouter Klootwijk, en schrijft erover in The Guardian: [url=
We]http://www.guardian.co.uk/environment/georgemonbiot/2009/ mar/12/gm-prince-charles]We must break link between green issues and alternative medicine[/url] (dit gaat weliswaar niet over biologisch eten, maar de insteek is vrijwel identiek)

Reageer op dit bericht

Naam
E-mail
Website

Code
Type code

Reactie   [url=http://www.link.nl]omschrijving[/url]


LAATSTE REACTIES

Meer Reacties

POLL

Deze poll is geëindigd op 17 juli om 14.38 uur.


ZOEK OP DEZE SITE

Uitgebreid zoeken

ARCHIEF