Melchior Meijer over 5 actuele diëten
Nick Trachet startte hier de openbare verslaglegging van zijn Dr. Frank dieet. Voor medisch wetenschapsjournalist Melchior Meijer was dat aanleiding ons een stuk te sturen dat hij publiceerde in het populaire damesblad Grazia. De trend in 2010 is eiwitrijk, koolhydraatarm en dus... vetrijk. Hij behandelt ook onze Nederlandse mediaprofesor in de voedingsleer Martijn Katan die zegt dat er niemand op Dr Frank zit te wachten. Minder eten en meer bewegen is wat hem betreft nog altijd het devies. Bewegen is volgens Meijer uitstekend. Maar val je er ook vanaf?
Er is in 2009 heel wat gebeurd in dieetland. Sonja Bakker is er helemaal klaar mee. De magie is uitgewerkt en trendwatchers voorspellen dat haar uit boodschappenlijstjes bestaande dieetadviezen vanaf ongeveer 2011 alleen nog zullen worden gevolgd door trouwe bejaarden als Rik Felderhof. Haar Vlaamse opvolgster en naamgenote Sonja Kimpen heeft een heel wat doordachter plan. In België is ze momenteel dè dieetgoeroe, maar haar pogingen om ook de groeiende schare Nederlandse zwaarlijvigen voor zich te winnen hebben nog niet tot een spectaculaire aanhang geleid. Dat komt deels doordat Nederland momenteel via de achterdeur kennismaakt met een afslankmethode die al sinds mensenheugenis absoluut werkt, maar die door artsen en voedingsautoriteiten decennia lang is verguisd: de zogenoemde low carb leefstijl. Relatief veel eiwit, heel weinig koolhydraten en logischerwijs veel vet. De bekendste pleitbezorger is Dr Frank van Berkum, internist en vasculair geneeskundige bij de Ziekenhuis Groep Twente. Hoewel hij niets anders doet dan het keurig volgen van wat de wetenschap aangeeft, begeeft zich op glad ijs. Veel autoriteiten hebben een hekel aan adviezen die echt werken, deels omdat ze bang zijn voor gezichtsverlies, deels omdat aan gezonde mensen niet zoveel te verdienen valt als aan zieke. Zweedse collega’s van Van Berkum die met soortgelijke low carb-adviezen patiënten van hun overgewicht en diabetes afhielpen, werden voor het tuchtcollege gedaagd.
In zijn baanbrekende boek ‘Good Calories, Bad Calories’ maakt wetenschapsjournalist Gary Taubes aannemelijk dat de ware oorzaak van overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en zelfs Alzheimer moet worden gezocht in de explosieve toename van de consumptie van suiker en geraffineerde koolhydraten en niets te maken heeft met de eiwitten en vetten en zelfs niet met de hoeveelheid calorieën die we eten. Vanaf de jaren ’20 is dit consequent aangetoond in talloze gedegen onderzoeken, maar halverwege de vorige eeuw werd het vrij plotseling riskant om ideeën te presenteren die indruisden tegen het nooit bewezen dogma dat vet dik maakt en aderverkalking veroorzaakt. Overgewicht is niet per se een kwestie van te veel eten en te weinig bewegen, maar van een hormonale chaos. We eten veel te veel suiker, in allerlei vormen. Veel mensen maken in respons op onnatuurlijke doses koolhydraten te veel insuline aan, waardoor de calorieën uitsluitend naar de vetdepots worden gesluisd en vervolgens niet beschikbaar zijn als energie voor bijvoorbeeld de spiercellen. Dit verklaart waarom sommigen zelfs op een hongerdieet van 1000 kcal nauwelijks afvallen, terwijl anderen kunnen eten wat ze willen zonder een gram aan te komen. Onder invloed van de te hoge insulinespiegels slaan dikkerds elke calorie op als vet, maar ze kunnen er niet bij. Hoeveel ze ook eten, hun cellen verhongeren, waardoor ze een niet te stillen eetlust houden, voortdurend moe zijn en hun spierweefsel opeten. De provocerende conclusie die je uit deze gedocumenteerde, maar stelselmatig genegeerde waarnemingen moet trekken, is dat honger, lethargie en bewegingsarmoede een gevolg zijn van het ziekteproces – niet de oorzaak. Illustratief zijn onderzoeken met dikke kinderen. Zodra de onnatuurlijke insulinevloed wordt ingedamd, verdwijnt hun vraatzucht onmiddellijk en beginnen ze binnen een dag spontaan als normale kinderen te rennen en ravotten. Dr Franks dieet en de meeste andere momenteel oprukkende ‘eiwitdiëten’ stoelen op deze 150 jaar oude kennis. In feite is Dr Frank Dr Atkins Revisited.
Moe van zowel Sonja Bakker als het Voedingscentrum ontdekken steeds meer vrouwen het afgelopen jaar het paleodieet, ook al omdat dit warm wordt aanbevolen door de onberispelijke Groningse wetenschapper Prof. Dr. Frits Muskiet. Het is doodsimpel. Eet alleen wat Wilma Flintstone als eetbaar zou hebben herkend en je wordt slank, sterk en mateloos gezond. Het paleodieet stoelt op de degelijkste wetenschap die je je wensen kunt. “Wij mensen hebben ons gedurende tweeënhalf miljoen jaar genetisch aangepast aan een voeding van vlees, vis, schaaldieren, knollen, groenten, eieren, fruit en noten,” zegt dr Staffan Lindeberg, frontfiguur van de evolutionaire geneeskunde. “Graszaden als tarwe waren nooit de moeite van het verzamelen waard, maar werden in evolutionair perspectief een minuut geleden plotseling basisvoedsel. Dat vloekt met ons DNA. Voor de meeste mensen is het een onacceptabele gedachte, maar een voeding die is gebaseerd op graan heeft heel nadelige gevolgen voor de gezondheid.” De wetenschapper voert aan dat de laag bij de grond groeiende graszaden – de kiemen voor nieuwe plantjes – alles doen om te voorkomen dat ze worden opgegeten. Ze bevatten een heel complex aan razend slimme gifstoffen, die ondermeer onze hersenen voor de gek houden en ziekelijke vraatzucht opwekken. Tarwe maakt dik. “Verder bevatten granen relatief weinig voedingsstoffen, te veel ongunstige vetzuren en te weinig volwaardig eiwit,” aldus Lindeberg. “Deze manco’s liggen aan de basis van overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, acne, bijziendheid en de meeste vormen van kanker.”
Lindeberg heeft goed nieuws voor alle vrouwen die graag hun ideale figuur terugwillen, maar zich niet kunnen voorstellen hun leven lang low carb te gaan. “Het is een zegen dat er eindelijk aandacht lijkt te komen voor de cruciale rol van insuline en de bloedsuikerhuishouding, maar er wordt te veel nadruk gelegd op de verhouding tussen koolhydraten, eiwitten en vetten,” zegt hij. Mensen boeken inderdaad indrukwekkende gezondheidswinst op een koolhydraatbeperkt dieet, maar mijn onderzoek laat zien dat je diezelfde voordelen kunt behalen met een tamelijk koolhydraatrijke voeding. Alles wijst erop dat de bron van de koolhydraten cruciaal is.” Studies met varkens, die fysiologisch erg op mensen lijken, en hartinfarctpatiënten bevestigden zijn vermoeden: varkens en mensen worden insulineresistent, dik en ziek op een ‘verantwoorde’ westerse voeding, maar blijven of worden insulinegevoelig, gezond en slank op een menu van groenten, fruit, zetmeelrijke knolgewassen, noten, vlees en vis. De huidige trend van eiwitdiëten (nogmaals, in feite zijn dit vetdiëten, omdat we maar een beperkt percentage eiwit kunnen verdragen) zouden best eens kunnen werken omdat ze de werkelijke boosdoeners per ongeluk uitsluiten. “Het cordon sluit zich rond suiker, glutenhoudende granen en zaadoliën en dieetmargarines,” zegt de Amerikaanse voedingsdeskundige Dr Stephan Guyenet. “Elimineer die en je hebt vermoedelijk geen enkel dieet meer nodig.”
1 Het Dokter Frank Dieet
En plotseling was daar dus Dr Frank. Tienduizenden Nederlanders verliezen een kilo overgewicht per week op een dieet van vlees, vis, eieren, noten, kaas, zetmeelarme groenten en weinig koolhydraten (dus ook weinig fruit). Dit is allesbehalve verwonderlijk. Vanaf ongeveer 1880 worden de gezondheidsvoordelen van deze manier van eten in de wetenschappelijke literatuur beschreven, maar pas de laatste jaren wordt duidelijk dat dit dieet niet alleen overgewicht bestrijdt, maar ook een probaat medicijn is tegen zo’n beetje alle welvaartsziekten. En... hoe hoger het aandeel vet, hoe beter. Dr Frank maakt een paar rare sprongen om ‘politiek correct’ te blijven. Zo noemt hij zijn dieet een eiwitdieet, maar waarschuwt hij behalve tegen koolhydraten óók tegen vet, uiteraard vooral tegen verzadigd vet. Tegelijk adviseert hij wel kaas. “Bizar,” zegt Dr Jeff Volek, een van ’s werelds allergrootste experts op het gebied van overgewicht en mede-initiatiefnemer van het project My Big Fat Diet, waarin ziekelijk vette Canadezen met een Atkinsdieet van hun overgewicht en diabetes type 2 werden verlost. “Een koolhydraatarm, eiwitrijk dieet is per definitie een vetrijk dieet. Mensen hebben te maken met een zogenoemd ‘eiwitplafond’. We kunnen maximaal 30 energieprocent uit eiwit halen, de rest moet komen uit een combinatie van vet en koolhydraten. Een typisch koolhydraatarm dieet bestaat dan ook voor ruim 60 procent uit vet. Alle koolhydraatarme diëten zijn vetrijke diëten, maar dokters durven het vaak niet zo te noemen vanwege het onterechte stigma dat vet heeft.” Deze kritiekpunten ten spijt, Dr Franks dieet werkt. “Het is een formidabele stap in de goede richting en als de goede dokter nog wat meer leest, zal zijn niet in de wetenschap verankerde fobie voor verzadigd vet ook snel verdwijnen,” zegt Dr Jay Wurthman, hoofdonderzoeker van het My Big Fat Diet project. Erg vermakelijk zijn de zure, verongelijkte commentaren van fossiele voedingsdeskundigen die al jarenlang tegen beter weten in beweren dat minder eten en meer bewegen de enige oplossing is voor mensen met hardnekkig overgewicht. Zij kunnen het niet uitstaan dat een gedegen dokter hun gospel in twijfel trekt en nog succes boekt ook! Hoogleraar humane voeding Martijn Katan schrijft op zijn website met duidelijk toegeknepen billen: ‘Op een dokter Frank zit Nederland niet te wachten.’ Katans eigen evangelie (minder eten, meer bewegen) heeft intussen in de 50 jaar dat hij het verkondigt nog geen enkele te dikke Nederlander geholpen om blijvend af te vallen.
2 De Hormoonfactor
Dit najaar verscheen bij Coco Books het boek De Hormoonfactor van Ir Ralph Moorman. Moorman studeerde levensmiddelentechnologie in Wageningen, maar dat weerhield hem er niet van de achterhaalde mainstream adviezen van zijn universiteit – afvallen is puur een kwestie van calorieën in en calorieën uit, koolhydraten vormen de basis van menselijke voeding, etc. – brutaal af te vallen. In de dieetsectie van zijn boek pleit Moorman voor een min of meer paleolitische voeding, met relatief weinig koolhydraten en een nadruk op groenten, eiwit en vet. ‘Het beperken van de hoeveelheid suikers en koolhydraten is de belangrijkste tip die ik kan geven om de hormoonbalans te herstellen en af te vallen’, schrijft hij. ‘Door de overvloed aan koolhydraten in de voeding is de bloedsuikerspiegel vaak hoog en produceert de alvleesklier voortdurend veel insuline. Deze ongezonde toestand is de basis van vrijwel alle welvaartsziekten, van overgewicht en hart- en vaatziekten tot kanker.’
3 Het Erica Terpstra Dieet (Prodimed)
Haar gewicht en uiterlijk konden haar nooit een barst schelen, maar wat wàs Erica Terpstra trots toen ze eind 2008 bij Matthijs van Nieuwkerk uit de doeken deed hoe ze toch maar even 40 kilo was afgevallen. “Mannen flirten zelfs weer met me, althans zo vat ik het op,” zei ze met de vette Terpstra-lach waar ze – dik of dun – de hele wereld mee verovert. Ergens in de lente van dat jaar raadde een arts haar dringend aan gewicht te verliezen. In het diepste geheim stelde ze met haar personal coach van zorgverzekeraar Zilveren Kruis-Achmea een aanvalsplan op. En als de voormalig Olympisch zwemster ergens voor gaat... Makkelijk was het niet. Zo heeft Terpstra een zwak voor Chinees-Indisch eten. Voor een portie babi pangang kon je haar midden in de nacht wakker maken. Terwijl sporters en collega’s zich tijdens de Olympische Spelen in Beijng tegoed deden aan de overvloed aan Oosterse heerlijkheden, knabbelde de Olympische ambassadrice op salades en een meegebracht eiwitpannenkoekje. En hoe laat het ook werd in het Holland House, Erica ging niet naar bed voor ze dertig kilometer had gefietst op haar hometrainer. Gestaag nam haar omvang af. Maar wat was dat dan voor geheim superdieet dat ze volgde? Het antwoord is een beetje een anticlimax: het ‘eiwit-dieet’ van Prodimed. Dure pakjes en sachettes met poeders in allerlei smaken, waarmee je in de ‘actieve fase’ automatisch calorie-arm en relatief eiwitrijk eet. Zodra je je streefgewicht hebt bereikt, kom je in de ‘overgangsfase’. Je bouwt de eiwitpoeders af en voert steeds meer normaal eten (fruit, zuivel en brood) in, terwijl je je gewicht samen met je personal coach nauwlettend in de gaten houdt. Vervolgens belandt je in de onderhoudsfase, waarin je precies zoveel ‘reguliere’ voedingsmiddelen eet dat je op je streefgewicht blijft. Voor de meeste mensen met een neiging tot overgewicht komt dit neer op een ‘evolutionair correcte’ voeding met relatief veel eiwit en vet en minder koolhydraten. Inderdaad, de voeding die in steeds meer wetenschappelijke onderzoeken naar voren komt als het ‘dieet’ met de beste langetermijn gezondheidseffecten. Als Erica dat ‘dieet’ – bijvoorbeeld The Paleo Diet for Athletes van Loren Cordain – van meet af aan had gevolgd, had ze niet met poedertjes hoeven slepen en had ze in Beijng gewoon van de voortreffelijke babi pangang kunnen genieten; hold the rice please.
4 Bio HCG
Wie zich voor een paar honderd euro wil laten oplichten, moet beslist het razend populaire product Bio-HCG van de firma OrthoPharma gaan proberen. HCG staat voor Humaan Chorion Gonadotrofine. Dit hormoon wordt gewonnen uit de urine van zwangere vrouwen en in de vorm van het geneesmiddel Pregnyl gebruikt om de eisprong te stimuleren bij onvruchtbare vrouwen. In 1954 begon een Britse arts HCG in te spuiten bij vrouwen met overgewicht, omdat hij het idee had dat het gewichtsverlies in de hand werkte. Hij gaf ze dagelijks 125 eenheden HCG, zette ze op een koolhydraatarm hongerdieet van 500 kcal per dag en na zes weken... waren de vrouwen prachtig afgevallen. Je voelt de bui al hangen, toen de methode wetenschappelijk werd getest, bleek dat vrouwen die alleen het koolhydraatarme hongerdieet volgden net zo spectaculair afvielen als de vrouwen die ook de prikjes kregen. Dat nam niet weg dat de ‘methode’ telkens weer de kop opstak. In 2003 kraaide Caroline Tensen nog dat ze met behulp van een HCG-kuur maar liefst tien kilo was afgevallen. Nu geen dokter HCG nog als afslankkuur inzet, is het de beurt aan de echte kwakzalvers. Zakenman Joseph A. Stuyver van OrthoPharma heeft een ongelooflijk doorzichtig concept bedacht, waar niettemin steeds meer mensen intrappen. Zijn ‘Bio-HCG’ bevat geen echt HCG, maar ‘de ultramoleculaire frequenties daarvan,’ stelt hij in zijn folder onder het kopje ‘verdiepende informatie’. ‘Daaraan zijn frequenties van leptine en L-carnitine toegevoegd. [...] Het Bio HCG heeft een terugkoppelfunctie naar de hypothalamus, het regelcentrum in de hersenen.’ Mochten bij jou niet spontaan alle alarmbellen gaan rinkelen, hier past slechts één kwalificatie: bullshit. Ultramoleculaire frequenties bestaan niet. De peperdure Bio HCG Afslankbehandeling bestaat uit 24 ampullen met Bio HCG vloeistof (oftewel water). “Gegarandeerd zonder bijwerkingen,” schept Stuyver op.
Tijdens de ‘Dieetfase’ volg je een strikt koolhydraatbeperkt dieet van 500 kcal per dag. Natuurlijk levert dat een enorm gewichtsverlies op. Na 27 dagen ga je over naar de ‘Stabilisatiefase’: een eiwitrijk, nog steeds koolhydraatarm dieet. Dat weer overgaat in de zogenaamde ‘Levensfase’. En hoe eet je in de ‘Levensfase’? Juist. Eiwitrijk, koolhydraatarm en dus vetrijk. The Primal Diet, babe! Alle informatie die Joseph A. Stuyver je voor honderden euro’s aansmeert, vind je duidelijker, beter en vooral gratis op internet.
5 Sonja Bakker
Sonja Bakkers dieet is een klassiek crashdieet, dat werkt bij de gratie van het prescriptieve karakter. Ze schrijft je bij wijze van spreken van uur tot uur exact voor wat je ‘mag’ eten en speelt zo in op een fenomeen dat in de psychologie ‘aangeleerde hulpeloosheid’ wordt genoemd. Dat is een ziekelijke toestand waarin mensen zichzelf wijs maken dat ze heel eenvoudige beslissingen – ik wil minder eten, dus wat zal ik eens kopen – niet meer zelf kunnen nemen. In die kwestbare staat neemt Bakker hen bij de hand. Voor 20 euro geeft ze je een boodschappenlijstje voor eierkoeken en Sultana’s, dat je natuurlijk zelf ook had kunnen bedenken. Het helpt dat ze beschikt over een torenhoog meisje-van-hiernaast gehalte. Haar blonde lokken, rode wangen en Noordhollandse doe maar gewoon houding maken het wel heel makkelijk om je met haar te identificeren. Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen die sonjabakkeren de onvermijdelijke honger alleen kunnen overwinnen door aan Sonja te denken. Zodra haar beeld vervaagt, is de magie uitgewerkt en zijn de boodschappenlijstjes waardeloos. Nu de ikoon minder nuchter blijkt dan ze deed voorkomen en min of meer is ingestort, zal ook haar moeilijk vol te houden hongerdieet snel van het toneel verdwijnen. Voor een kleine groep mensen werkt Sonja echter perfect: voor degenen die met het hongergevoel kunnen leven. Zij moeten vooral blijven sonjabakkeren. Voor alle tot nog toe onderzochte organismen – van fruitvlieg tot aap – geldt namelijk dat consequente beperking van de dagelijkse energie-inname (sonjabakkeren) gepaard gaat met toenemende gezondheid en forse verlenging van de maximale levensduur, mits de voeding wel voldoende vitaminen en mineralen levert. Mensen vormen geen uitzondering, want alle onderzochte honderdjarigen blijken zich zonder er over na te denken aan dit evolutionair bepaalde mechanisme te hebben onderworpen.
Dunne mensen zijn actiever dan dikke mensen. Dat is in diverse wetenschappelijke onderzoeken aangetoond. Op basis van die nuchtere waarneming spoort Paul Rosenmöller, de Al Gore van het broekriemvraagstuk, uitdijend Nederland aan om meer te bewegen. Als we meer bewegen, verbranden we meer energie en verliezen we gewicht. Volgens de officiële adviezen moeten we elke dag ten minste een uur matig intensief bewegen om op gewicht te blijven. De aanbevelingen worden steeds strikter. Bewegen is bewezen goed voor de gezondheid. Het verkleint het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en sommige vormen van kanker. Maar helpt het daadwerkelijk om af te vallen? Mag je de conclusie trekken dat dikkerds dik zijn omdat ze niet bewegen en dat bonestaken dun zijn omdat ze veel bewegen? Zeker een halve eeuw wetenschappelijk onderzoek suggereert dat dit een grove simplificatie is. “Het is zeer waarschijnlijk precies andersom,” zegt de Amerikaanse wetenschapsjournalist Gary Taubes, auteur van het baanbrekende boek Good Calories, Bad Calories; Challenging the Conventional Wisdom on Diet, Weight Control and Disease. “Alles wijst erop dat dunne mensen veel bewegen omdat ze dun zijn en dat dikke mensen weinig bewegen omdat ze dik zijn.”
In de jaren ’50 en ’60 werden diverse intrigerende studies gedaan waaruit bleek dat sommige mensen tot wel 10.000 kcal per dag kunnen eten zonder noemenswaardig aan te komen en dat anderen dik blijven op een hongerdieet van pak hem beet 1700 kcal. Met een echt concentratiekampdieet, zoals het strenge regiem van Sonja Bakker, valt iedereen af, maar in die oude onderzoeken werd vastgesteld dat dikkerds dan vooral spierweefsel verliezen. Pas als het echt niet anders kan, spreekt hun lichaam de vetreserves aan.
Gary Taubes vermoedt na het doorspitten van ruim 150 jaar literatuur en het interviewen van zo’n 600 deskundigen dat de oude Rony gelijk had. “Dikke mensen worden niet lethargisch omdat ze ‘lui’ zijn. Obesitas is een ziekte van overdreven vetopslag. Dikke mensen hebben bij wijze van spreken voor maanden energie aan hun lijf, maar hun lichaamscellen kunnen er als gevolg van de voortdurende overvloed aan insuline niet bij. Die verhongeren. Het energiegebrek is zo nijpend dat ze zelfs hun eigen spieren opeten. Het gevolg is dat deze mensen het koud krijgen, zo weinig mogelijk bewegen, kortom dat ze alles doen om energie te besparen. Ze voelen zich ellendig. Ze zijn vet en ze lijden honger. De enige manier om ze te helpen, is de hormoonbalans te herstellen. Ervoor te zorgen dat de overvloedige stroom insuline stopt. En dat doe je niet door te gaan bewegen, maar door voedingsmiddelen te kiezen die geen overdreven insulinerespons uitlokken. Dat bewegen komt vanzelf als het onderliggende probleem wordt gecorrigeerd. Uit onderzoek blijkt steevast dat dikke mensen vervolgens vrijwel onmiddellijk weer spontaan lichamelijk actief worden.”
Bron: damesblad Grazia
Reacties (128)
Melchior,
Ik word helemaal blij van je en het overzicht dat je geeft. Mijn probleem met Weath Watchers en Sonja is inderdaad dat je verrekt van de honger. Het lukt, omdat je een doel voor ogen hebt. Maar daarna kun je gewoon niet langer door. Honger is een naar gevoel dat je maar beperkte tijd kunt uitschakelen.
Ik begin even over die trage schildklier-mensen, waarvan ik er ook één ben. Die zijn over het algemeen gemiddeld zwaarder dan de gezonde populatie. Dokters schuiven dit graag af als verkeerd eetpatroon. Deze mensen hebben echter een ernstig verstoorde hormoonhuishouding, die ze ondanks hun medicatie niet echt goed meer op de rails krijgen. Insulineresistentie is een probleem. Ze ontwikkelen vaker diabetes dan de gezonde populatie.
Dit is voor mij een aanwijzing dat Gary Taubes en dr. Frank er niet zo ver naast zitten. Puur gevoelsmatig, want ik ben geen wetenschapper.
Mijn arts, die helaas in HCC kringen verkeert maar me niet heeft kunnen verleiden, heeft me verplicht om iedere dag een ei te eten. dat doe ik met plezier. Soms zelfs twee. Ik moet er niet aan denken: 500 kcal.
Het low-carb en meer eiwitdieet helpt deze groep goed. Ik verwacht dat het dus zeker werkt voor ‘gezonde’ mensen.
Zakjes met poeder vind ik persoonlijk armoe. Ook dat is een tijdelijke oplossing. Het moet gewoon komen uit een gezond eetpatroon, waarbij de voeding minstens net zo lekker is als koolhydraatrijk. Alleen dan kunnen mensen volhouden.
Mocht je denken: die is helemaal dichtgegroeid. Dat is gelukkig niet zo. Maar als ik naar de signalen van mijn lichaam had geluisterd (of die van verslavende koolhydraten) dan was dat zeker gebeurd. Het is een strijd.
Beste Melchior,
Eigenlijk vertel je op een nogal tendentieuze manier, die de lieve Grazia-lezeresjes hopelijk begrijpen, dat je verwacht dat je er vanuit gaat dat het Dr. Frank-dieet en alle andere low-carb dieten gaan werken!
Maar natuurlijk gaan deze dieten werken!
Het probleem is alleen dat alle dieten werken tot je ermee stopt. En ik durf met jou de weddenschap wel aan dat minimaal 90 % van de dr. Frank-fans, na stoppen heel snel de kilo’s er weer bij (vr)eet. Net zoals al die mensen die gingen Montignaccen, SB-en, southbeachen en ook de mensen die het Atkins-dieet een tijd volgden.
Ik zeg net als Katan, zonder toegeknepen billen, dat je niks blijvends bereikt als je niet je totale gedrag voor altijd verandert. En daarbij is het inderdaad om wat koolhydraten in te ruilen voor eiwitten. Dan val je niet alleen gemakkelijker af maar het houd je ook langer slank. Maar het dieet van Dr. Frank en wijlen Atkins is daarvoor te extreem....
Yneke, wil je dan die arme foodloglezertjes nog 1x en in een paar heldere woorden uitleggen hoe je ze die kilo’s eraf houden en blijven bewegen? Niet omdat ze afgevallen zijn, maar omdat ze dun zijn.
Ik heb altijd begrepen dat dat komt door niet steeds te diëten, maar door een gezond ‘diet’ (voedingspatroon, maar dan op z’n Engels) aan te gaan nemen, zoals je ook zelf suggereert.
Yneke, ik onderschrijf je mening, zie ook bij de rubriek Geknipt. Maar wat ik nou als maar niet hoor is dat je wanneer je wat ouder bent gewoonweg minder nodig hebt - tout court - en dat als je blijft eten als een dertiger je op je vijftigste waarschijnlijk behoorlijk te zwaar bent.
Lizet, toeval of niet, ik had het linkje naar jouw bron ‘Behandeling obesitas moet in GGZ’, openstaan om toe te voegen aan mijn reactie!
Mensen eten namelijk niet alleen omdat ze honger hebben. En veel mensen stoppen niet met eten als ze verzadigd zijn. Er zijn zoveel verschillende oorzaken waarom mensen te zwaar worden dat het dan ook ondoenlijk is om een eenvoudige oplossing te geven. Sommige mensen vallen eenvoudig een paar kilo af door meer te gaan slapen, anderen moeten in psychotherapie.
Teveel eten is de oorzaak van overgewicht en obesitas. Maar stelselmatig teveel eten is een symptoom van iets anders.
Daarmee geef ik denk ik ook antwoord op jouw vraag, Dick.
Afvallen kan vrijwel iedereen. Als ik zou weten hoe mensen de kilo’s eraf kunnen houden op een gemakkelijke manier, dan zou ik nog veel rijker worden dan Montignac, Atkins en Sonja Bakker bij elkaar.
Er zijn echter wel wat tips te geven voor mensen die het op een ‘gezond-verstand-manier’ willen doen. Uit veel recent onderzoek blijkt iets wat we allang weten. Snel afvallen werkt averechts. Mensen die langzaam afvallen hebben meer kans de kilo’s eraf te houden.
Helaas is dat geen commerciele boodschap want vrijwel iedereen wil de kilo’s snel kwijt. Het is niet leuk om te horen dat je beter 3 jaar dan 3 maanden kunt uittrekken om 30 kilo kwijt te raken.
Verder blijken mensen die begeleiding zoeken bij het afvallen succesvoller te zijn dan degenen die dat niet doen.
En inderdaad, het percentage eiwit omhoog brengen helpt ook. Eiwitten verzadigen beter dan koolhydraten en vetten. Vetten verzadigen namelijk ook beroerd (vergelijk maar een vet croissantje met een volkoren boterham: meer calorieen maar je zit er minder vol van) Misschien nog een leuk linkje, uitzending van gisteravond http://player.omroep.nl/?aflid=10526341
Psychologen zijn bijzonder bedreven in het naar zicht toe trekken van lucratieve sectoren. Ik hoorde ooit het standpunt dat het aantal verkeersdoden zo hoog is omdat psychologen niet worden betrokken bij het inrichten van verkeerspleinen en signalisatie. (weer een paar jobs voot psy’s bij!)
Weinig dierlijks, geen auto, veel rondhollen, matig alcohol. Da’s mijn recept.
Mooi overzicht, en een nog mooiere foto :). Was een 10-20 jaar geleden vet de boosdoener, tegenwoordig hoor ik veel mensen over fructose en/of koolhydraten als boosdoener. Dit overzicht geeft mooi de stromingen weer die er zijn op afvalgebied. Maar goed, waarom zijn de stromingen vaak zo zwart-wit? Kan het ook gewoon zijn dat een paleodieet in combinatie met voldoende bewegen, goede energiebalans(Kcal in = kcal uit), en beperkte koolhydraatinname een goede oplossing is? Of ben ik nu erg kort door de bocht?
Ik word echt zo ongelofelijk depressief van dat gelul over dieten. Ik heb nooit dat boek van Karin Spaink over de orenmaffia gelezen, maar ik vermoed dat er heel wat paralellen te trekken zullen zijn. Er zijn zoveel deskundigen, zoveel oplossingen, zoveel fixen, zoveel theorettes, en nog veel en veel meer TRIEST ETEN. Het zou verboden moeten worden.
Ik ben het eens met Robin waar hij schrijft ‘TRIEST ETEN. Het zou verboden moeten worden.’ Alleen Robin bedoelt dat niet, maar al die deskundigen, oplossingen, fixen en theorettes (wat zijn dat?) die verboden moeten worden. Kortom: dat gelul over dieten.
Daar ben ik het totaal mee oneens. Tenminste, wanneer het gaat over zinvol gebabbel erover en niet over allerlei hypes op dit gebied.
En wat Melchior schrijft, is in mijn ogen zeer zinvol!
We moeten een duidelijke scheiding aanbrengen tussen commercieel geklets over voedsel en waar voeding voor bedoeld is: als onontbeerlijk en passend bij de mens. En dan kunnen we niet om wetenschappelijk onderbouwde visies heen!
Zolang de theorieen van Muskiet, Cordain e.a., die uitgaan van het oorspronkelijk eten van de mens, waar zijn genen op berekend zijn en die ziek worden van ‘vreemd’ eten, niet wetenschappelijk weerlegd worden, moeten we die toch als uitgangspunten nemen wanneer die een relatie leggen tussen voeding en gezondheid.
En wie eten ziet als het manipuleren met mensvreemde ingredienten om tot iets ‘verrassends’ te komen, die moet dat maar mooi blijven doen, maar niet lullen over eten als basis voor gezondheid. En wie af wil vallen, op een gedegen wijze, die heeft meer aan de visies van genoemden dan aan allerlei hocuspocus van op geld beluste mooipraters. En daar wijst Melchior m.i. op.
Tenslotte: ik vind dat Foodlog met deze draad in de kern van haar bestaan zit, je bent immers wat je eet.
Ach, ik werd blijkbaar verblind door haar ongenuanceerde gekreet. Sorry, Robin, maar wel graag jouw reactie, als je wilt.
Dat overmatige vetopslag samenhangt met een verstoorde hormmoonbalans blijkt m.i. ook uit het feit dat veel vrouwen tijdens en na de overgang opeens een flinke gewichtstoename ervaren, ook bij een gelijkblijvend eetpatroon. Wie kan iets vertellen over wetenschappelijk onderzoek daarnaar?
Beste Willem. Zo op het eerste gezicht lijkt bovenstaande stuk misschien gewoon een aardige bespreking van een aantal dieten, maar in mijn ogen is het een verkapte, nogal lange advertentie voor het paleodieet. En dat paleodieet vind ik net zo verwerpelijk als elk ander dieet dat bepaalde voedingsmiddelen zwart maakt en in de ban doet.
Verder ben ik gewoon een beetje aangedaan nu ik gisteren opeens het beeld voor me zag van Nick Trachet met een blikkie tonijn en een rode biet. Zo triest, dat is toch erg?
@ Robin, misschien maak ik een fout door de theorieen van Musiet et.al. op een lijn te zetten met het paleodieet. Volgens mij is het paleodieet (als het al als een echt dieet bestaat) de term die in de wetenschappelijk wereld wordt gebruikt om aan te geven hoe onze voorouders aten. Mensen zoals Muskiet zijn serieuze wetenschappelijk onderzoekers die met bewijs komen. In deze hoedanigheid zou ik inzichten van Muskiet ook geen dieet willen noemen. Zelf neem ik zijn wetenschappelijke inzichten zeer serieus(zie link op blog). Een vergelijking tussen “muskiet” en “Sonja”, is dan ook niet op zijn plaats.
@Robin, maar het paleodieet (oerdieet zoals Muskiet het noemt) is heel kort samengevat gewoon een eetpatroon van natuurlijke onbewerkte voeding. Daar is toch niks mis mee?
Melchior schrijft: “Steeds meer vrouwen ontdekken het afgelopen jaar het paleodieet, ook al omdat dit warm wordt aanbevolen door de onberispelijke Groningse wetenschapper Prof. Dr. Frits Muskiet. Het is doodsimpel. Eet alleen wat Wilma Flintstone als eetbaar zou hebben herkend en je wordt slank, sterk en mateloos gezond. Het paleodieet stoelt op de degelijkste wetenschap die je je wensen kunt.”
Nou ja, hoe je het ook noemt, Wouter, paleodieet of niet, het is de schuld van die laag-bij-de-vloerse-graszaden! En suiker is ook fout, maar daar was iedereen het altijd al over eens.
@Onze genen zijn sinds de oertijd naauwelijks veranderd, ons eetpatroon wel en past niet bij onze genen. Kun je uitleggen waarom je er niet achter staat?
@ Robin, Wat Melchior ook schrijft; Muskiet maakt geen diëten hoor!
Het oereetpatroon (ik vermijd het woord dieet bewust) gaat inhoudelijk helemaal niet om alleen “laag bij de vloerse graszaden”. En natuurlijk zijn we geen apen, sterker nog we zijn veel meer een carnivoor (gebaseerd op onze genen en receptoren in ons lichaam zoals Liesbeth terecht al aangeeft). En suikers zijn niet fout als je er maar weinig van eet (uitgezonderd het geraffineerde HFCS / fructose, deze lijken wel ‘fout’ te zijn). En groente en fruit hoort ook bij dit eetpatroon (eventueel een beetje gekookt); en andere koolhydraten (aardappels, granen) veel minder.
Kortom wat is je inhoudelijke bezwaar?
Omdat ik van lekker eten hou, Liesbeth en helemaal niks wil uitsluiten uit mijn dieet. Omdat ik geloof in vooruitgang, niet achteruitgang.
Voor de liefhebbers nogmaals: http://www.foodnutritiondelta.nl/images/stories/downloads/fn d_rapport_oeno_22apr09.pdf
Er is op het gros van de voedingskundige adviezen consensus: Minder energie, iets meer eiwitten (want verzadigen), meer vast voedsel en minder vloeibaar, meer vezels, minder suikers en andere koolhydraten, meer bewegen.
@ Robin, maar dat is toch prima? Ook ik hou van lekker eten. Aan Sonja of dr Frank doe ik echt niet mee hoor! Wat bedoel je met achteruitgang, kan je een paar voorbeelden noemen?
Fijn dat je reageert, Robin. Als een bepaalde wijze van eten wetenschappelijk stevig wordt onderbouwd, en je kunt constateren dat daar (nog) geen andere gedegen wetenschappelijke visie tegenover wordt gezet, en je geeft dat aan met de woorden van Melchior als hierboven, dan mag je dat niet ‘adverteren’ in de commerviele zin noemen!
Het meest kenmerkend voor deze discussie lijkt me jouw uitdrukking ‘ik ben toch geen aap’. Hetzelfde wat je vaak hoort: ik eet geen rauw voedsel, want ik ben toch geen konijn. Beide beweringen zeggen niets over het betreffende voedsel en slaan iedere discussie dood!
Muskiet geeft geen dieet. Hij onderbouwt en geeft aan wat onze voorvaderen en -moederen oorspronkelijk aten en wijst op de gevolgen van het afwijken van dat eetpatroon. Ieder kan zijn of haar conclusies daaruit trekken!
En praat me a.u.b. niet van Sonja Bakkeren etc. Dat valt onder de noemer charlatannen. M.a.w., gebruik je verstand.
En nu las ik, na mijn posten, jouw ‘ Omdat ik geloof in vooruitgang, niet achteruitgang.’ Ja, dan doen we!
En vooruitgang is voortschrijdend wetenschappelijk inzicht a la Muskiet, e.a.!!
Je vraagt om mijn inhoudelijke bezwaar, Wouter, maar mijn punt was nu juist dat dat gelul over dieten verboden zou moeten worden. En mijn reactie was op het stuk van Melchior, niet op Muskiet.
Het lijkt nu of ik me er vanaf maak en dat doe ik ook. :-)
Nog even dan, Wouter vraagt “Wat bedoel je met achteruitgang, kan je een paar voorbeelden noemen?”
Ja, kan ik. Melchior schrijft: “Eet alleen wat Wilma Flintstone als eetbaar zou hebben herkend”
Veel verder terug kan toch niet?
@ Robin, Die zin van Melchior was inderdaad niet zo handig. Maar om op basis van een zin uit een stukje van Melchior in de Grazia, nu te zeggen dat het oer-eetpatroon onzin is, en een achteruitgang, is wat te gemakkelijk naar mijn mening. Zoals Willem aangeeft (zie ook de linkjes in bovenstaande reacties) lijkt er behoorlijk consensus te zijn in de wetenschappelijke wereld rondom het oer-eetpatroon.
Heb je nog voorbeelden of verwijzingen waarmee je kan onderbouwen dat het oer-eetpatroon onzin is?
Prachtig al die verhalen over ons paleodieet of oereetpatroon. Ik heb in de periode 1986 tot 1990 in het oosten van Kameroen vier jaar tussen de Baka (oneerbiedig een Pygmeeën volk), waarbij mijn partner een jaar hun eetpatroon gevolgd heeft. De Baka leefden voor een heel groot deel van het bos en waren in hun voedselkeuze opportunistisch.
Vlees had altijd de voorkeur, maar soms was er maanden géén vlees. Het eetpatroon was gebaseerd op het seizoen: in sommige seizoenen ontzettend veel honing, soms heel veel vette mierzoete vruchten, in de droge tijd vis en als er een olifant geschoten was twee weken vlees. Knollen (wilde yams) werden opgegraven, graan kwam er niet voor en het geheel werd aangevuld landbouwprodukten.
Gemiddeld at men minder vlees dan wij, soms een periode veel, dan weer een hele tijd niets. Er waren periodes van honger, ook in een ongestoord tropisch regenwoud. Korte periodes waarin vrijwel alleen dierlijk eiwit gegeten werd, lange periodes met vrijwel alleen zetmeel, afgewisseld met honger en als het kon zwelgen in de honing, liefst dagen achter elkaar.
Als dit een paleodieet is dan werkt het wel, ik heb er nooit overgewicht gezien, wel ondervoeding, vooral bij kinderen. Veel sterker afwijkend is de levensstijl, waarbij Baka wel 6 of 8 uur op een dag lichamelijk heel aktief zijn.
@Robin, ik ben benieuwd wat je als voruitgang ziet
Ik vind het bijzonder dat je denkt dat gezond eten en lekker niet samen gaan :-)
Waar zeg ik nou weer dat het oer-eetpatroon onzin is? Een mens zal er vast van afvallen en zich er wel bij voelen ook. Maar zo zijn er heel veel dieten waar mensen zich gezond en wel bij voelen. Met granen, zonder granen, met vet, zonder vet, met suiker, zonder suiker, alles kan, als het maar met mate is.
Maar goed, dat is gewoon mijn boerenverstand. Ik hoef het obesitasprobleem niet op te lossen. Enkel mijn eigen dikke kont. En ik zeg alleen maar dat IK ervoor pas bepaalde voedingsmiddelen uit te sluiten. Gewoon omdat ik ze lekker vind.
Bijvoorbeeld een schuimkoekje, Liesbeth. Zonder suiker, zonder garde, zonder over niet te maken. Zo’n heerlijke merengue die nog een beetje taaiig is van binnen. Yum!
Al is het alleen voor mezelf, maar toch even de zaken op een rijtje zetten.
Het gaat over afvallen, want de halve wereld is te dik (en bijna de andere helft verhongert).
Daarvoor worden ontelbare wijzen van afvallen aangeprezen.
Melchior zet een aantal op een rijtje en beoordeelt die.
Dan moeten we twee zaken onderscheiden: de boeven die over de ruggen van wanhopigen dik geld verdienen aan nep en waarbij je vaak heel snel afvalt (en weer even snel aankomt). En die dieten die min of meer medisch verantwoord werken.
Daarnaast, daarboven gaat het om de kern: wat moet je eigenlijk eten om zo dicht mogelijk bij het oervoedingspatroon te blijven. Die voedingsgewoonte is in de ogen van vele deskundigen, en van mij als minder deskundige, a. het gezondst, b. de beste garantie op een slanke lijn. Muskiet, cordain, e.a., ook Wouter.
Waar we het eigenlijk niet, maar blijkbaar onontkoombaar ook, over hebben, is of eten ook ‘lekker’ moet zijn. Ja, als het even kan, graag. Nee, als dat lekker teveel nadelen oplevert. En suiker en vet zijn voedingsmiddelen die erg lekker worden gevonden.
Jopie geeft een prachtvoorbeeld uit de praktijk.
Robin zegt: ‘Met granen, zonder granen, met vet, zonder vet, met suiker, zonder suiker, alles kan, als het maar met mate is.’
Alles kan, en met mate. Daar komt het op neer? Is dat zo?
Wat mij wel steeds bezig houdt, zijn de granen. Deze passen niet in ons oorspronkelijk voedingspatroon en veroorzaken een licht, maar chronische ontsteking in je lichaam Dat intrigeert me. Wie heeft daar informatie over? Hoe kan/zit dat?
En Robin, ik heb van jou nog geen steekhoudend argument gelezen over de begrippen achteruitgang en vooruitgang, in dit verband. Kun je dat beter aangeven dan met een Flintstone?
Als je allerlei ontwikkelingen en uitvindingen van de mens uit de afgelopen eeuwen in de ban doet noem ik dat achteruitgang. Wat valt daar nou over te argumenteren? Je kunt het goed vinden of slecht, maar achteruit gaan is het.
Robin, toch nog heel even. Dit moet zeker geen muggenzifterij over woorden worden, maar ik ga er op in omdat ik denk dat we iets wezenlijks te pakken hebben. Je zei het volgende: ‘Omdat ik van lekker eten hou, Liesbeth en helemaal niks wil uitsluiten uit mijn dieet. Omdat ik geloof in vooruitgang, niet achteruitgang.’
Ik zei, dat wij dat ook doen, geloven in vooruitgang. Daarbij schaar ik dat oereetpatroon als behorend bij vooruitgang: recent wetenschappelijk onderbouwd als wrs. een levenswijze die het best bij de mens past.
Robin, wat is jouw eikpunt dan bij de begrippen vooruitgang en achteruitgang, anders dan mevr. Flintstone, binnen deze draad?
Hyperbool:
Spruitjeslucht; “Is de lucht van 2 ons fijngesneden rode kool, 30 minuten gekookt, niet net zoiets als de lucht van grijs gekookte spruiten, 3 hoog achter in A’dam Zuid??
Gaan jullie a.u.b. door. Ik vermaak me kostelijk!”
De lucht van grijs gekookte spruiten komt me vanaf het scherm tegemoet! t’Is net een trappehuis. Flintstones?
Wil niemand er Asterix en Obelix bij halen!
Die aten pas gezond.
Wat mij erg tegen de borst stuit is dat Dr. Frank je probeert aan de shakes te krijgen. Ik ben niet zo voor shakes met al zijn zoetstoffen.
Geef mij maar de leefwijze van Yvonne Lemmers met haar boek, Grip op Koolhydraten.
Dieten. Gaap.
We weten toch al lang dat ze allemaal maar kort werken, zoals door de dietisten boven maar weer eens uiteengezet? Zou het sherrydieet ook weer terugkomen?
Ik reageer toch even omdat ik de nieuwste statistieken in de groep wil gooien.
Wat blijkt, de obesitasepidemie neemt niet meer toe. Het aantal obesen lijkt de laatste jaren stabiel te blijven, althans in de VS. Kijk bv naar de laatste fig. in deze paper
Zouden we aan het maximum zitten?
Effe snel, ik heb heel weinig online tijd vanwege een stukkend aggregaat. Ik weet bijvoorbeeld ook niet of en wat Hendrik Kaput heeft geantwoord op mijn poep-idee. Sorry.
Ten eerste, hartelijk dank reageerders voor het lezen van dit Grazia-stukje. Ik ben geroerd dat zoveel intellectuelen over de drempel heen stappen.
Yneke,
Ik vind het moedig dat je zo verbeten vasthoudt aan de inzichten die je op de diëtistenschool hebt geleerd en twintig jaar lang hebt uitgedragen, ook nu ze achter elkaar publiekelijk worden ontzenuwd en nu de deftigste pleitbezorgers ervan steeds minder kleren aan hun lijf blijken te hebben. Het doet denken aan het orkest van de Titanic, dat koppig doorspeelde terwijl het ‘onzinkbare’ schip afborrelde. Zie bijvoorbeeld de laatste meta-analyse van Krauss et al in AJCN. Het is ook aardig dat je hier nog eens duidelijk en gespeend van iedere twijfel stelt waar je staat, zodat je in een later stadium van de paradigmaverschuiving niet ongestraft kunt zeggen: ‘Maar dat is niets nieuws, dat heb ik altijd gezegd’.
In een eerdere draad liet je doorschemeren dat je je er te goed voor voelt, maar ik raad je toch echt aan om eens iets buiten je eigen referentiekader te lezen. Good Calories Bad Calories, bijvoorbeeld, of de volledige content van Stephan Guyenets uitstekende blog Whole Health Source. Stephan is een loepzuivere wetenschapper, dus je kunt je niet verschuilen achter het schijnargument van ontoereikende credentials. Ik durf te wedden dat je zelfs het college van Robert Lustig over fructose overload niet hebt gevolgd. Ik zeg niet dat ik de wijsheid in pacht heb - integendeel - maar als je stelselmatig weigert om andermans bronnen tot je te nemen, schiet het niet op.
Tendentieus? Beslist! Vijandig zelfs. Martijn (‘Cordial’) Katan heeft al zijn krediet verspeeld met de onvoorstelbaar onbeleefde en irrelevante repliek op Dr Ravnskov in het AJCN en met zijn lasterlijke scheldkanonnade op tv . Daarin liet hij duidelijk zien wie hij is: een megalomane, opportunistische [vul hier een scheldwoord naar keuze in]. Hij speelt de nuchtere geleerde, maar in werkelijkheid negeert en beschimpt hij massa’s hem onwelgevallige waarnemingen en hypotheses. Als iemand hem met argumenten aanvalt, schiet hij ad hominem terug. Een buitengewoon enge man, met wie ik me niet graag zou affileren. Het is die arrogantie die ‘het establishment’ zo ongeloofwaardig maakt. Zie ook de email van Taubes ergens hier, in reactie op de zoveelste valse ad hominem attack van Katan.
Robin,
Een verkapte advertentie voor het paleodieet, ha, ha, ha. Die houden we erin! Foei, foei, foei. Stom dat ik vergat er bij te vermelden waar je dat paleodieet het kunt kopen. En ik heb niet eens een boek in de aanbieding ;-). Nogmaals, ‘het’ paleodieet bestaat niet. Variatie en adaptatie vormen onze niche. De evolutiegeneeskunde hanteert de pre-landbouw situatie uitsluitend als grof filter. Neolitische voedingsmiddelen zijn niet per se ‘slecht’ en ‘paleo-items’ zijn niet inherent ‘goed’. Ik veronderstelde dat deze vanzelfsprekendheid hier niet meer uitgelegd hoefde te worden. De paleobril is erg geschikt als kompas, als hypothesegenerator, als instrument om orde te scheppen in de chaos. Lindeberg geeft al aan dat macronutrientverhoudingen waarschijnlijk een non issue zijn (behalve voor glucose-intolerante mensen, iets wat dietistes en de door insuline- en statineboeren gesponsorde Diabetes Vereniging Nederland stelselmatig ontkennen) ) en ik ben het met hem eens! Wat betreft je opmerking over progressie/achteruitgang: zucht. Zelfs de fanatiekste paleo-adepten (onder wie overigens Nassim Taleb, die nu weer goed gezond is) moeten er niet aan denken moderne verworvenheden af te schaffen. Lees nou eens goed en laat je niet verblinden door een Grazia-kreet als het ‘Wilma Flintstone dieet’. Het paleoparadigma leidt juist tot innovatie. Het zou er bijvoorbeeld toe kunnen leiden dat technologen een tarwesoort fabrieken die gespeend is van de stofjes waar we (bewezen) niet goed tegen kunnen, maar waar je toch brood van kunt bakken. Ga de uitspraken van Lindeberg nog even teruglezen en roep dan nog eens wat. Overigens kun je met echt eten geweldig koken!
Natuurlijk heb ik ook helemaal niks met dieten. Sodemieter op. Maar ‘dieten’ vormen een voertuig om redelijk gecompliceerde informatie over te dragen op een ‘specifiek’, in principe ongeinteresseerd publiek, in de hoop een heel klein beetje van de schade die alle maligne dietistenpropaganda teweeg brengt ongedaan te maken.
“Ik ben geen aap.” Vertel dat Frans de Waal ;-). Je bent een aap die dankzij koken (vuur), vleesconsumtie en een al dan niet afgedwongen exploitatie van kunstlandschappen een gigabrein heeft ontwikkeld.
Willem en Pieternel,
Dank voor de support.
Relevant en aardig, bedacht ik ineens! Dit is deel drie uit ‘Cruel Kindness’, een Brits voorlichtingsfilmpje uit 1967:
http://www.youtube.com/watch?v=CiSRfan2dgw&feature=playe r_embedded#
Waarom ging die ‘tekstboekkennis’ verloren’?
Hi Melchior,
Goed stuk in Grazia!
Jammer dat je de dames niet op mijn eiwitrijke, koolhydraatbeperkte, niet-bang-voor-vet en geen-LIGHT programma GRIP OP KOOLHYDRATEN gewezen hebt.
Trots ben ik - eigenwijze diëtiste met Grip op Koolhydraten - nog steeds dat je in mijn boek onderstaand voorwoord geschreven hebt en dat ik weleens dit complimentje van je gekregen heb in een andere blog http://voeding.web-log.nl/voeding/2006/05/twijfels_over_b.html:
----------
Bis, bis, bis! Dit is het eerste samenhangende, logische, op nuchtere waarneming en kennis van de menselijke fysiologie gestoelde advies dat ik uit de pen van een diëtiste heb zien komen. Het merendeel van je collega’s is volkomen gehersenspoeld met fysiologisch idiote sprookjes en vormt een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid.
-----------
Voor alle geinteresseerden die mijn boek niet kennen hier het voorwoord van Melchior:
-----------
Tot oktober 2004 was Annika Dahlqvist een gewone huisarts in een gewone groepspraktijk in midden Zweden. Maar toen deed ze iets wat haar rustige bestaan drastisch op zijn kop zou zetten. Ze begon patiënten met overgewicht, hoge bloeddruk, ongunstige cholesterolwaarden en diabetes te adviseren om minder koolhydraten en meer vet te gaan eten. Niet omdat dat haar wel een leuk idee leek, maar omdat steeds meer wetenschappelijk onderzoek er op wijst dat veel welvaartsziekten voortkomen uit de huidige, magere voedingsadviezen, die sterk de nadruk leggen op de geregelde consumptie van koolhydraten. Die adviezen vloeken met onze genetische blauwdruk, leerde Dahlqvist. We bezorgen onszelf minimaal drie maal per dag het equivalent van een orale glucosetolerantietest en vinden het vervolgens gek dat we insulineresistent en suikerziek worden. De resultaten van dokter Dahlqvists dappere interventie waren fantastisch. Mensen mochten weer lekker eten, verloren vervolgens moeiteloos gewicht, kregen een jeugdig cholesterolprofiel en veranderden van futloze zombies in vrolijke actievelingen. Haar leger diabeten werd gezond, of kon toe met een heel lage dosis medicijnen.
Iedereen blij? Was dat maar waar. Een groep diëtisten kreeg lucht van Annika Dahlqvists ‘onverantwoordelijke gedrag’ en gaf haar aan bij het tuchtcollege. De collega’s in haar groepspraktijk stelden haar voor de keuze: je houdt je voortaan aan de richtlijnen of je krijgt ontslag. Ze besloot de eer aan zichzelf te houden en zelf te vertrekken. Haar taak was mensen beter te maken, niet zieker. Vanuit een gebouwtje van de padvinderij voorzag ze haar patiënten, illegaal en onbezoldigd, van advies. Haar inkomen verdiende ze als spoedarts op de eerste hulp van een ziekenhuis.
In januari 2008 gebeurde er iets dat op termijn ook in Nederland flinke gevolgen zal hebben voor de officiële voedingsrichtlijnen, met name die voor diabeten. Na twee jaar onderzoek gaf een commissie van de Zweedse Gezondheidsraad Annika Dahlqvist gelijk. ‘Haar koolhydraatbeperkte model is in overeenstemming met zowel de wetenschappelijke inzichten als de klinische praktijk,’ luidde de uitspraak. Met andere woorden, niet Annika Dahlqvist, maar de diëtisten die Annika haar artsenbevoegdheid hoopten te ontnemen, geven achterhaalde, onverantwoorde voedingsadviezen.
De in de Zweedse media breed uitgemeten officiële rehabilitatie van dokter Annika Dahlqvist is een regelrechte afgang voor het Zweedse equivalent van ons Voedingscentrum en voor de Zweedse collega’s van voedingspauzen als Martijn Katan, Frans Kok en Jaap Seidell. Hun fysiologisch krankzinnige richtlijnen zijn tot stand gekomen in een onwetenschappelijk, door vooringenomenheid, autoriteitenvrees, corruptie en vriendjespolitiek gedomineerd klimaat. Wie de ruim 150 jaar literatuur analyseert, ontdekt snel dat de ware oorzaak van overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, sommige vormen van kanker en zelfs Alzheimer moet worden gezocht in de explosieve toename van de consumptie van suiker, geraffineerde koolhydraten en het als ‘hartvriendelijk’ aan de man gebrachte linolzuur. Verzadigd vet, cholesterol en andere verketterde elementen van ons eten hebben er niets mee te maken.
Yvonne Lemmers lijkt in veel opzichten op Annika Dahlqvist. Als gelegitimeerd diëtiste maakt ze deel uit van het gezondheidskundige ‘establishment’. Ze ontdekte tot haar verbazing dat patiënten dikker en ongezonder worden wanneer ze worden veroordeeld tot het standaard bordkartonnen dieet van ontbijtgranen, Liga’s, brood, brood, nog eens brood, cholesterolverlagende halvarine en andere lucratieve nepvoeding. Ook Lemmers dook in de literatuur en kwam er achter dat de huidige vetvrees kolder is; potentieel levensgevaarlijke kolder, die de levenskwaliteit van tienduizenden Nederlanders ondermijnt.
En net als Annika Dahlqvist besloot Yvonne Lemmers om niet te zwijgen. Ze helpt mensen met fysiologisch steekhoudende adviezen die vaak lijnrecht indruisen tegen de door de voedingsindustrie gedicteerde richtlijnen van haar collega’s. Daarmee begeeft ze zich, zo weet ik als medisch journalist uit ervaring, op gevaarlijk terrein. Hele brigades staan klaar om haar te marginaliseren en belachelijk te maken. Ik weet echter ook dat ze een eventuele storm rond haar persoon uiteindelijk met glans zal doorstaan.
En u? Leest u dit boek. Check wat Yvonne zegt, ga zelf op onderzoek uit. Geef haar plan een kans. En u zult al snel zien, de grootste winnaar, dat bent u.
Januari 2009
Melchior Meijer
Medisch journalist
----------
Op de bres met zijn allen!
De trend in 2010 is eiwitrijk, koolhydraatarm en dus… vetrijk.
Yvonne Lemmers
FoutjE… niet koolhydraatarm maar KOOLHYDRAATBEPERKT!
De trend in 2010 is eiwitrijk, KOOLHYDRAATBEPERKT en dus… vetrijk.
Yvonne Lemmers
Met een zo to the pointe inleiding van Melchior op je boek mag je inderdaad hiephoi doen. Als dietiste onderscheid jij je inderdaad van andere leefregels-voor-eten-voorschrijvenden. Maar als je begint over trends wordt ik, ach arme, alweer wantrouwend en dwars. Trend 2010: eiwitrijk, koolhydraatbeperkt en dus vetrijk. Jawel.
Ik ga niet zeuren over een verschil tussen ‘arm’ en ‘beperkt’. Wel over het zo makkelijk gebruik van ‘vetrijk’. Ik neem aan dat jij het allerbeste voorhebt met je volgers. En dat jou dieet veel beter is dan dat van de sonjabakkers.
Vraag: hoe vul jij dat begrip vet(rijk) in? Gooi je alle vetten dan op een hoop. Maak je onderscheid op basis van de verhouding omega 3 en 6? En hoe dan?
Want wat in ieder geval duidelijk is, is dat veel problemen ontstaan door een verkeerde vetbalans. Yvonne, hoe vul jij dat in?
@ Nick Trachet. Ik richt me tot jou als praatpaal. Je zou je kunnen afvragen waarom? Wel om de volgende reden. Sinds enige tijd bezoek ik dit log
omdat ik zeer geïnteresseerd ben in voedsel. Weliswaar ben ik een leek op het gebied van voedseldeskundigheid en ook geen intellectueel op het gebied van een of andere –logie. En daar zit hem dan de kneep op dit log. Op een interessant onderwerp over 5 diëten bijvoorbeeld, reageert een overstelpende deskundigheid, die onmiddellijk met elkaar gaan bekvechten. Daar is voor mij geen touw aan vast te knopen. Of ik zou al die studies moeten gaan volgen. Maar ja dan heb ik dit log niet meer nodig. Mijn kennis komt uit wat populair wetenschappelijke uiteenzettingen. Dan blijkt er ineens een voor mij begrijpelijk verhaal van jou tussen te zitten. Gaat over jou persoonlijk en over eten en over voedsel. Bijna gezellig. Soms heb ik de indruk dat dit niet past in het intellectuele kader. Maar ik begrijp zo’n smeuïg verhaal. En reageer daar op. Ik heb immers niks te zeggen over diëten, oerpatronen, eiwitten en ketosen, en al wat dies meer zij.
Waar ik wel wat over te zeggen heb is de manier van eten van mij persoonlijk. Net als jij doet blijkbaar. Mijn manier van eten bestaat uit biologisch en biologisch dynamisch en of die twee methodes nu wel of niet wetenschappelijk onderbouwd zijn dat vind ik niet belangrijk.
Wat ik belangrijk vind is dat ik vertrouwen daarin kan stellen en weet dat er bij de “biologische boer in de regio” of de “Warmonderhof” niet gesjoemeld wordt met voedsel zoals bij de “Kruidenieren”. Of ze nou de hele kosmologie erbij halen of niet, het zal mij worst zijn.Een appel met een plekje is voor mij geen probleem. Een appel van de zelfde grote met een eigen of vreemde waslaag, die daarom leuk glimt, wel. Dat voedsel bereid ik op een “boeren” manier. Ik wil nog herkennen wat ik op mijn bord krijg. Niets van die recepten uit de kranten en de maandelijkse blaadjes van de “Kruidenieren”. Lees ze maar eens voor de gein! Elk recept bestaat uit boter, slagroom, zure room, crème frais, zachte geitenkaas, feta, blauwe kaas, kaas, zogenaamde ontbijtspek, de meest dure kruiden, pijnboompitten, kokosmelk, bladerdeeg, tapenade, pesto. Het moet wel lekker zijn. Ja dat dankt je de koekoek met spek en boter krijg je rauwe bonen en paardevijgen lekker! Als klap op de vuurpijl een handjevol voorgesneden vreemde groenten, zoals rucola, eikenbladsla, cherry tomaat, pompoen, courgette, een zakje verse spinazie 300 gr voor 4 personen. O ja, af en toe ook nog een sjalotje. Tuinbonen dubbel gedopt. Poeh, poeh wat een krampjes, van zo’n taai velletje. Verder wat couscous, en pasta niet te vergeten. Een bleekscheet visje en een lamskoteletje. Dat alles onder het motto van wat je ver haalt is lekker, en het wordt aangeprezen alsof het maar weinig kcal per persoon is. Om de boel te verleiden wordt erbij verteld dat je niet in het geld hoeft te zwemmen om gezond te eten. He, gelukkig. De smaak van aardappelen, groenten, knollen en kolen waardeert men niet meer. Hier in het Gooi kan je niet eens meer behoorlijk bij de “kruidenier” een kool halen of een winterwortel, of een koolraap. Wat is koolraap? Laatst met iemand in een 3 sterren restaurant gegeten. Heerlijk hoor, daar niet om. Op het bord lag een sliertje koolraap. Mijn gastvrouw vond het zo overheerlijk en wilde weten wat het was. Koolraap zei ik. Nou ja, koolraap? Daar moest de kok zelf aan te pas komen. Koolraap mevrouw, zei hij. Koolraap is armenvoer! Alles is voorgesneden en zit in vacuüm zakjes en potjes. Hier in het Gooi kan je biologische groenten, aardappelen, vlees van “Eigen Erf” via de Hofwebwinkel op maar twee adressen laten bezorgen. Op 1 daarvan haal ik mijn spullen iedere vrijdag. Daar staan toch elke week wel drie a vijf kratten met eetwaren!! 3 a 5 op een bevolking van pakweg 25000 zielen. Ik vraag me wel eens af of al die mensen met wagens vol yogurtdrankjes, energiedrankjes, frisdranken, bier en wijn, port en jenever wel zo eerlijk zijn over hun eetgewoontes als ze bij de diëtist komen om van hun dikte bevrijd te worden. En willen ze het eigenlijk wel? Of is het de angst die hen aangepraat wordt door het leger van deskundigen die hen een slecht einde voorspellen als ze zo doorgaan. Alsof er een verschil is tussen een goed einde en een slecht einde.Van het dik zijn zelf hebben ze schijnbaar niet zoveel last. Anders zouden ze de fiets wel nemen i.p.v. de auto. Zeg tegen iemand dat je lopend naar de markt bent gegaan en ze kijken je ongelovig, meewarig aan. Dat kan niet is wel 5 kilometer.
De fabrikanten in de voedselindustrie behoeven niet opgevoed te worden, die maken wat er gevraagd wordt en weten drommels goed dat de mensen te lui zijn om andijvie te snijden. Ze hebben geen tijd. Druk. Of een krop andijvie snijden tijd kost. In de tijd dat ik deze zin schreef heb ik ook de andijvie gesneden.
Ik schei ermee uit. Begin een zeikerd te worden.
Nou goed,Nick, ik hoop niet dat ik je met mijn epistel belast hebt, maar ik heb in ieder geval mijn gal gespuid.
Ik denk dat dit mijn laatste reactie zal zijn. Hoef er ook geen reactie op! Ik zal trouw je inzet blijven volgen. Ik gun je van harte een aantal kilo’s minder. Buiten kijf!
“Wie de ruim 150 jaar literatuur analyseert, ontdekt snel dat de ware oorzaak van overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten, sommige vormen van kanker en zelfs Alzheimer moet worden gezocht in de explosieve toename van de consumptie van suiker, geraffineerde koolhydraten en het als ‘hartvriendelijk’ aan de man gebrachte linolzuur. Verzadigd vet, cholesterol en andere verketterde elementen van ons eten hebben er niets mee te maken.” “De trend in 2010 is eiwitrijk, koolhydraatbeperkt en dus… vetrijk.”
(gechargeerd) Ik heb het altijd al geweten, frituren is dus gezond. Kroketten, frikandellen kipcorns. Allemaal heel gezond. En voor m’n eiwitbehoefte vlees, vis, zuivel en noten. Aardappelen, volkorenproducten en fruit laat ik maar staan. Teveel koolhydraten volgens de nieuwe trend.
10-20 jaar geleden was vet de veroorzaker van welvaartsziekten en overgewicht. Nu weten we het zeker, het komt door teveel koolhydraten. Over 10-20 jaar lachen we hier om en zeggen we met z’n allen dat teveel eiwitten de veroorzaker is van welvaartsziekten en overgewicht. Of een voedingsstof of element waar nog geen aandacht aan besteed wordt.
Ik moet zeggen, nu ik alweer een half jaar de koekjes, snoepjes, patat, frikandellen, kroketten, fastfood, chips etc. links laat liggen en voornamelijk fruit, groenten, noten, aardappelen, volkorenproducten, vlees en vis eet, ben ik m’n buikje weer aardig kwijt. Daarnaast nog een beetje beweging in de vorm van sport en werk. Ik voel me fit en gezond. Ik denk toch dat ik meer vertrouwen in het “nuchtere verstand dieet”, het dovemansorendieet van Maarten ‘t Hart heb. Al die door cijfers en onderzoek onderbouwde dieten, theorieen over wat gezond is en slechts een deel van onze levensstijl onderzoeken leveren voor mijn gevoel toch een te eenzijdige kant van het verhaal op.
@ Jos Bakker,
Frappant ja, hoe je gewicht verliest, wanneer je de koekjes, snoepjes, marsrepen, desserts, ijsjes, grand-en petitdessert, chips, borrelnootjes enz. laat staan en overgaat gaat op het eten van, zoals ik al beschreven heb en jij onderstreept.
“voornamelijk fruit, groenten, noten, aardappelen, volkorenproducten, vlees en vis eet”. “ Daarnaast nog een beetje beweging in de vorm van sport en werk. Ik voel me fit en gezond”. Na een sportief leven, wielrennen, tot aan mijn 55ste, vond ik dat andere zaken ook best zouden kunnen. Ben toen op een kookclub gegaan! Klassieke Franse keuken. In een paar jaar was ik van 76 kilo naar 105 kilo. Room in alles ( iets overdreven), suiker bij kilo’s in de desserts, ( niet overdreven).
Kijk eens naar de eerste de beste patisserie in Belgie of Frankrijk, of de Conditorie in Duitsland. Hier bestaan die dingen vreemd genoeg bijna niet. Zal wel duur zijn? Op mijn 62ste dacht ik net als Nick Trachet nu, afgelopen hiermee, ik kan mijn schoenveters niet meer vastmaken. Ik heb weer een fiets gekocht. En daarna nog een, en fiets nu weer, 7 jaar later, als vanouds. Niet als een jonge hond en ben ook geen 76 kilo maar 85. Mijn “eetpatroon” ( gatver wat een woord) is drastisch gewijzigd. In het hiervoor door jou beschreven menu.
Nu zal mijn ervaring niet voor jan en alleman gelden. Dat snap ik wel. Maar of al die dietisten en overige dieetspecialisten er nou zoveel aan kunnen doen betwijfel ik ten sterkste. Zie ik ook nog maar eens mijn vorige bedenkingen.
Op dit log echter, wat hoofdzakelijk uit deskundigen bestaat, zal hetgeen wij te vertellen hebben niet veel zoden aan de dijk zetten. Excuses als ik je onterecht in mijn mening betrek! Misschien komt er, hopelijk, wel een tegenreactie die een opening geeft tot een lagere drempel. Wouter Klootwijk geeft in zijn TV programma’s blijk van wel te weten waar ik het over heb. Daar vergis ik me toch niet in? Indien de deskundigen op deze manier blijven debatteren kunnen ze mijns inziens beter een besloten club oprichten en daar onder het genot van een wijntje, portje hun belangrijk ego-gesprek voortzetten.
Beste Melchior, ik voel me vereerd dat je ondanks een ‘stukkend aggregaat’ tijd vindt voor een dergelijke, uitgebreide reactie. Helaas geef je inhoudelijk geen antwoord op mijn reactie.
Uiteindelijk gaat het niet om de vraag of koolhydraten, eiwitten of vetten geschrapt moeten worden. Maar om de vraag hoe je er voor kan zorgen dat de kilo’s eraf blijven.
De praktijk wijst uit dat mensen na een dieet te hebben gevolgd, weer aankomen als ze ermee stoppen. Een dieet is een voeding met restricties. En dat maakt zelfs de oervoeding van Muskiet, hoe gezond ook, nu een dieet. (Het mist producten die nu gangbaar zijn, waar je mee opgegroeid bent en die je uiteindelijk gaat missen. Tegen beter weten in)
Als op een koolhydraatbeperkt dieet alle mensen afvallen EN de kilo’s eraf houden en nog lang en gelukkig leven, is jouw bewijs geleverd.
Ik zie dat nog niet zo snel gebeuren. Ik noem maar een ander voorbeeld waar we het vast volledig eens zijn: groente en fruit zijn gezond. Vrijwel iedereen weet dat. Toch krijgen maar erg weinig mensen het voor elkaar om de aanbevolen porties dagelijks te eten. En daar zit nu precies het probleem waar ik op doel.
Daarom raad ik voorlopig heel ouderwets een voeding aan met veel groente en fruit, onbewerkte producten waaronder granen, peulvruchten, noten, vlees, vis, eieren en melkproducten. Geen eiwitpreparaten maar gewoon eerlijk eten waar je in de keuken misschien even je best voor moet doen. In de hoop dat mensen het stapje voor stapje lukt om gezonder te eten zonder dat ze de boterham met kaas, pasta bolognese of geroosterde aardappelen met rozemarijn hoeven te missen.
Yneke:je schrijft: “Een dieet is een voeding met restricties”
Dat is fout.
een diet is elk voedingspatroon of menukaart van een mensen- of dierengroep. Het dieet van de koala bestaat uitsluitend uit eucalyptusbladeren. Slechtvalken overleven in de stad op een dieet van straatduiven.
In Het Nederlands is een tendens om dat woord verkeerd te gebruiken, de nauwe zin van “VERMAGERINGSdieet”, stop daar alstublieft mee, in naam van de Nederlandse taal en van de begrijpbaarheid van de discussie
@Yneke Vocking, Waarom zou wat het voedingscentrum adviseert geen dieet zijn en het paleodieet wel Het is maar waar je aan went. Als het voedingscentrum ook zou communiceren dat wat minder koolhydraten (zeker in het geval van weinig bewegen) een betere keuze is, zou dit een stap in de goede richting zijn. Maar om een of andere duistere reden willen ze dit echter niet communiceren. Natuurlijk wil je liever dat iedereen elke dag een uur beweegt maar ook dat blijkt helaas niet realistisch te zijn.
Onbewerkte producten: geweldig! Ik vraag me af wat je daar onder verstaat. Volgens het voedingscentrum is Brinta een beter ontbijt dan muesli. Dan ben ik al afgehaakt. En ook light producten zijn een goede keuze. Dat zijn voor mij knutselproducten die niet bij een basis gezonde voeding horen.
Misschien is je reactie dat jij niet het voedingscentrum bent maar blijkbaar sta je voldoende achter die standpunten om er te kunnen werken. Ik wil je dit al zo lang vragen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat jij heel goed weet hoe het in elkaar zit en daarom begrijp ik niet dat jij in staat bent bovenstaande uitgangspunten van het voedingcentrum te communiceren.
Ik wil je absoluut niet beledigen. Ik spreek je echter aan omdat ik denk dat jij mede mijn droom kunt verwezenlijken: namelijk dat het voedingscentrum gaat communiceren dat het ECHT om onbewerkte producten gaat Ik hoop echt dat die tijd nog gaat komen.
@ Yneke, volgens mij zitten we op de milimeter te discussieren :-) Ik ben het in ieder geval met je eens dat het niet gaat om afvallen, maar om een gezond gewicht houden (en dus voorkomen dat je weer te dik wordt).
Jij schrijft in je reactie : “Als op een koolhydraatbeperkt dieet alle mensen afvallen EN de kilo’s eraf houden en nog lang en gelukkig leven, is jouw bewijs geleverd”, begrijp ik nu goed dat je twijfelt aan koolhydraatbeperking? Uit je eerder reactie blijft dat je op zich wel ‘pro’eitwit bent.
Zelf heb ik de indruk dat we de schijf van 5 zouden kunnen aanpassen. Waarbij de boodschap wel degelijk is: iets minder suiker en koolhydraten (inclusief brood en pasta); ik snap overigens dat de consequentie ook is dat we dan automatisch iets meer vet gaan eten.
Zelf heb ik het idee, dat het voedingcentrum inderdaad een beetje ouderwets is in haar adviezen. Een voorbeeldje: Bewegen is om vele redenen goed, maar bewegen om echt af te vallen is bijna niet mogelijk. Dit terwijl het gros van de Nederlanders nog denk dat je met sport kunt afvallen, dat vet slecht is (en vlees ook) en dat brood en aardappels okay zijn. Doet het voedingcentrum niet me met het uitdragen van deze boodschap? Hoe kijk jij daar tegenaan?
@Nick, juist de semantiek rondom het woord dieet, heeft mij doen besluiten om zo consequent mogelijk te spreken over een ‘voedingspatroon’.
Jullie begrijpen blijkbaar nog steeds niet hoe de leek tegen jullie praatjes aankijkt. Het oeverloze, onderlinge gezwam gaat maar door! Waar is deze site nou voor? Om voorlichting te geven en informatie of alleen maar om je ego te strelen.
Indien een van jullie niet een bevredigend antwoord heeft denk ik dat mede met mij velen afhaken!
Hoe heten die jongens ook alweer? “Foodwatch”. Iets wat hier “groenpiesen” wordt genoemd.Goeie zaak wat ze doen, jammer voor jullie! Bij hen ga ik me maar eens kenbaar maken.
@Folkert. Deze site is voor iedereen, vooral natuurlijk voor degenen die belangstelling hebben in eten en alles wat daar omheen hangt. Dus ook voor jou!
Maar je hebt gelijk: het komt soms als gezwam over. Dat zal niet de bedoeling zijn van de schrijver/-ster, maar dat is nou eenmaal een gevolg van de vele reacties en de interesse die je hebt in het onderwerp en de uitweidingen die er soms bij komen.
Ook ik kan lang alles niet simpel volgen, met name niet wanneer het de vakgebieden van de reageerders betreft. Zij zijn vaak heel gespecialiseerd op hun vakgebied. Maar ieder die reageert, wil toch wat met anderen delen, dus ook met jou!
Concreet:
1. kun je puntsgewijs aangeven wat je wilt weten. Er zal vast wel iemand een antwoord hebben.
2. ik denk dat jij een prima eetpatroon hebt, maar daar kan vast een specialist wel antwoord op geven.
3. wat je Nick schreef, vind ik heel waardevol en daar herken ik veel van mezelf in.
4. blijf alsjeblieft reageren, want jij praat vanuit jouw praktijk.
5. voor veel antwoorden verwijs ik naar artikelen van Melchior Meijer, e.a.
6. soms moet er wel even gekletst worden om zaken duidelijker te maken.
7. misschien is deze reactie wel helemaal jouw bedoeling niet, maar dan hoor ik het graag.
@Willem, ik wil graag echt iedereen een antwoord geven. Volgens mij weet je dat ook. Door de manier van communiceren van Folkert ben ik echter verder niet bereid om hem een antwoord te geven
@ willem. In jouw uiteenzetting kan ik mij vinden. @ Wouter de Heij. In de jouwe niet! Ik vroeg om een bevredigend antwoord, niet om een uitwijzing! Ook al dreig ik geen reactie meer te geven en/of alleen maar aan Foodwatch mijn aandacht te besteden, dan moeten je dat niet een, twee, drie voor waar aannemen. Ik kan best jullie deskundige uiteenzettingen tot op zekere hoogte volgen. Nogmaals, het probleem is niet jullie deskundigheid, maar de manier waarop het gebracht wordt aan een groot publiek van leken. Daarin schieten jullie, wie dat ook maar zijn mag, m.i. tekort. Indien Foodwatch zich houdt aan een korte zakelijke kritiek op het functioneren van de voedselindustie dan trekken jullie aan het kortste eind. Zij hebben er tenslotte ervaring mee, gezien hun jarenlange charge op alles en nog wat. Weet je, ik heb al spijt dat ik een week geleden een reactie heb geplaatst. Sindsdien zit ik continue aan het scherm om te kijken wat daar weer voor tegenreactie opvolgt. Ga ik zo langzaamaan net zo’n freak worden als jullie?
@All. Als ik deze draad nog eens nalees, valt het me op dat er, grofweg, twee sporen zijn: dat waarbij als uitgangspunt de meest oorspronkelijke, dus meest gezonde (?) wijze van eten geldt, en dat waarbij praktisch gekeken wordt naar (eet)middelen om af te vallen en liefst afgevallen te blijven.
Dus: preciezen en rekkelijken.
Wekt dit teveel verwaaring?
@Wouter. Voedingspatroon? Goed, maar heeft toch wat een andere betekenis dan leefregels voor eten (dieet).
@Liesbeth. Ik begrijp je.
@ Liesbeth,
Wat is daar nou op tegen Liesbeth, op mijn manier van communiceren?
Ik stel gewoon wat feiten aan de orde vanuit mijn dagelijks leven.
Vertel hoe ik eet, en hoe ik heet, hoe mijn leeftijd is en dat ik de AH recepten niet op prijs stel. Ik haal geen citaten aan van allerlei professoren die het zo goed weten. Aan jou als deskundige om mij terecht te wijzen, echter niet om af te wijzen.En dat ik niet zo geloof in al die theorieen over afvallen . Dat ik niet geloof in de Steinertheorie van BDN, maar ze wel vertrouw als het aankomt op integer zijn. En niet de “Kruideniers”. Ook niet hun verhaaltje over 1 Ster-vlees. Voel je je daardoor gepiqueerd? Voldoe ik niet aan de scene waarin je gewend bent om te gaan. Of voel je ook aan dat het eetpatroon van “boeren”, ja ik noem dit maar zo vanwege de “boeren"metworst, het juiste eetpatroon is. Of gaat het jou helemaal niet om eten?
Onderbouw je weigering mij een afdoende antwoord te geven eens?
“ Door de manier van communiceren van Folkert ben ik echter VERDER niet bereid om hem een antwoord te geven”.
Je hebt me nog NOOIT een antwoord gegeven,Liesbeth!! Volhard in je stilzwijgen, daarmee geef je jezelf, althans voor mij, te kennen. Gelukkig voor je dat Willem je begrijpt! Begrijpen kost niets. Je begrijpt blijkbaar niet dat je door deze reactie mij beledigd. Zal jou dat verder wat interesseren?
Daaaaag lieve Liesbeth!
@ Folkert ,
Kom net thuis, snel even e.e.a. gelezen . Heb sympathie en begrijp je ook denk ik in algemene zin hoewel ik , totaal niet van het biologische ben.
Voor nu : draaf niet zo door en zo ,,opgefolkert” en laat je niet op de kast jagen c.q. negeren , wat hetzelfde effect geeft ;-)
Voor nu ,wen maar aan de ,,hanggasten / betweters” hier en hun cosy geneuzel en ook nog ,,twitteren” begrijp ik.
Lees er over heen en pik de kennis eruit , hoe tenenkrommend het er regelmatig aan toe gaat : tel tot tien ;-)
Maar we hebben het er hier vast later nader over....?
Misschien moet Folkert zijn voeding aanpassen.
http://www.daserste.de/wwiewissen/beitrag_dyn~uid,r1hqxly3rk xy5mbb~cm.asp
Misschien moet paul jansen beter ( begrijpend )lezen… wat hierboven zoal staat ?
Hans, dat doe ik wel.
Ik vind dat een persoon die problemen heeft met zijn gewicht een persoonlijk voedingspatroon nodig heeft.
Al die dieten zijn leuk en aardig maar ieder zal voor zichzelf moeten kijken waar het mis gaat.
Zowel te zware als te lichte mensen.
Het zit hem dan ook niet in boekjes of internetbegeleiding maar tussen twee oren.
Dat daar een hele geldklopperij omheen ontstaan is gewoon kermis.
Beste Folkert, ik heb geprobeerd te begrijpen wat je bedoelt. Ik heb een eenvoudig voorstel:
stel de vraag die je hebt eens in maximaal vijf regels, je pleit immers voor eenvoud die voor iedereen te begrijpen moet zijn.
Beste Melchior, Liesbeth en Yneke, zouden jullie hem dan even kort en bondig van een antwoord op zijn vraag kunnen voorzien?
Folkert, the floor is yours. In de heldere commnicatie waar je zo naar snakt.
,,zucht” , Paul ik heb het over communicatie-gedoe hier ...(waar Folkert een probleem heeft ).
*Out voor nu en te bed gaat*
Hans, en in die link die ik plaatste staat fijntjes beschreven dat je genoeg koolhydraten nodig hebt om verstandig na te kunnen denken en dus te communiceren.
Flauw Dick Veermam, heel flauw.
Je vraagt van mij dat ik in 5 regels mijn vragen neer zet. Terwijl ik helemaal geen vragen heb, alleen wat commentaar op de communicatie. En mijn dingen persoonlijk vertel, welgevallig of niet welgevallig? Kan je daar niet tegen , evenals , Elsbeth? Draai de boel niet om, en probeer niet mij de bewijslast te laten leveren op mijn commentaar. Ik stel wat aan de orde door een persoonlijk verhaal te vertellen. Meer niet. Aan jullie deskundigen hieraan de gevolgtrekking te geven. Niet aan mij!!
Indien je geprobeerd hebt te begrijpen wat ik bedoel is dat volslagen mislukt. Probeer het nog eens!!
Folkert, je wilt niet dat mensen elkaar nuanceren, maar 1 simpel antwoord. Helaas bestaat dat nog steeds niet omdat we voedingsmedisch nog altijd bijster weinig weten, al weten we wel dat een aantal zaken rond m.n. vetten die een tijd als zeker zijn neergezet in de media (maar niet in de nuances en meningsverschillen tussen wetenschappers onderling; die zijn helaas niet sexy voor de media die graag simpele antwoorden willen) niet kloppen. Uit het bovenstaande kun je deze korte samenvatting destilleren:
- niet te veel koolhydraten, vermijd geraffineerde zoveel mogelijk
- helemaal geen koolhydraten is waarschijnlijk overdreven
- gebruik geen ‘light’ want dat vult niet, eiwitten wel
- verder: lekker gaan bewegen, wat vanzelf komt als je er door afvalt
Als je met die vier regels in je achterhoofd het bovenstaande doorleest, ontstaat ook de nuance in het beeld dat we hier nastreven. Zoals Melchior weleens zegt: veel te NRC-ig. So be it.
Yneke en Melchior wier vak het is om hierover te schrijven zullen me corrigeren als ik het te kort door de bocht zeg.
En ga mij niet badineren door te vertellen dat Melchior, Liesbeth en Yneke het verlossende antwoord gaan geven. Zie je wel dat ik in 2 weken tijd en freak ben geworden net als jullie!
@ Veerman,
ik zag je laatst op You Tube en ik moet zeggen dat je net zo’n knappe kerel bent als ik 30 jaar geleden.Als je dat nou 30 jaar volhoudt door “gezond"te eten zie je er zo uit als ik nu ben. Da’s toch een leuk vooruitzicht? Of is dit weer niet serieus?
Ga nou maar bed, dan kun je morgen vast wel weer gezond op. Dit zijn geen tijden om hier rond te hangen.
Dick, ik vind dat je het mooi samenvat. Maar ik moet wel zeggen dat ik juist de nuance vaak mis op foodlog. Zaken worden juist scherper getrokken dan ze zijn en als je niet oppast word je in een hoek gezet waar je helemaal niet hoort.
En omdat alles nog jaren op het web is terug te vinden: ik ben geen dietiste en ik werk niet voor het voedingscentrum.
En voor geinteresseerde lezers over dit onderwerp: in 2002 heb ik het boek Eat, Drink and be Healthy van Willett bewerkt. Ik vond zijn visie over koolhydraten en vetten zo verhelderend dat ik een uitgever ervoor heb gezocht. Verschillende Nederlandse wetenschappers hebben toen voor mij Nederlandse en Europese data erbij gezocht om het niet te Amerikaans te maken. Willett’s visie: we moeten niet zo bang zijn voor vetten en Amerikanen zijn alleen maar dikker geworden door vet te vervangen door koolhydraten.
Yneke, dank. Geloof me: het modereren van zo’n site is geen sinecure.
Scherpe en aangezette verschillen tussen meningen zorgen niettemin vaak voor balansen in informatie en dragen zelfs vaak spontaan nieuws aan dat door de nuance nogal eens wordt weggepoetst. Maar ik ben het eens: wat daaruit resulteert vergt een heel zelfstandig type lezer.
Beste Yneke,
Onder welke (Nederlandse) titel is jouw bewerking van Willetts boek verschenen?
@ Dick Veerman:
“Ga nou maar bed, dan kun je morgen vast wel weer gezond op”.
Weer gezond opgestaan!
@ Hans:
“Lees er over heen en pik de kennis eruit , hoe tenenkrommend het er regelmatig aan toe gaat : tel tot tien ;-) “
Verstandige raad Hans.
Ga ik opvolgen!
Erg interessante discussie, wat aten we vroeger en wat is het ideale dieet voor de mens. De vraag die bij mij komt bovendrijven is de volgende, kunnen we wel 6 miljard mensen (en spoedig meer) voeden met een paleodieet? Kan de aarde 6 miljard “holbewoners” aan?
De vraag van Maarten gaat over de achilleshiel van het oerdieet. Knappe koppen zullen onderbouwen wat ik beweer: dat kan niet.
Dat betekent dat we de ‘moderne’ akkerbouw en veeteelt niet kunnen missen om die 6 miljard te voeden. Ook dan nog is er een vreselijk probleem: als je wel voldoende voedsel kunt genereren, en dat zal niet kunnen zonder een ander beleid m.b.t. vlees, hoe krijg je dat dan eerlijk verdeeld over al die mensen?
Maar dan hebben we het wel over iets anders dan ons ‘luxeprobleem’: hoe val ik op welke wijze af!
Precies, willem en maarten zetten ‘m voor, ik kop hem in: net als we niet alleen over afvallen mogen denken zolang er een wereldvoedselvraagstuk op te lossen is, kunnen we het ons ook niet veroorloven om alleen nog over biologische-, comfort-, marketing- en nichelandbouw te denken. Mochten we nu allemaal denken dat we met efficiente produktie in NL uit de bocht zijn gevlogen, in metropolen elders kan die kennis nog van pas komen.
Ho, ho, wacht even Josien!
a. natuurlijk mogen we wel over, wat ik noemde het luxeprobleem van, afvallen denken, zelfs praten. Te dik zijn is een groot probleem, persoonlijk en maatschappelijk, waarvan de gevolgen groot zijn.
b. en, even natuurlijk, kunnen we het ons veroorloven over biologische landbouw te denken, en praten. De stelling dat het wereldvoedselvraagstuk niet op te lossen is zonder daarbij b.v. insecticiden, pesticiden en kunstmest in te schakelen, wordt zeker niet door iedereen onderschreven.
Ik houd blijkbaar van nuance…
Willem,
“De stelling dat het wereldvoedselvraagstuk niet op te lossen is zonder daarbij b.v. insecticiden, pesticiden en kunstmest in te schakelen, wordt zeker niet door iedereen onderschreven.”
Dat klopt er zijn betweters die zonder gedegen onderzoek menen dat we zonder kunstmest 6,5 miljard mensen kunnen voeden. (Zie bijvoorbeeld het Partij van de Dieren verkiezingsprogramma)
Hoe graag ik ook zou willen dat die stelling klopt, aanhangers van de stelling zijn allemaal gelovigen en dromers. Het klopt gewoonweg niet.
De nutriëntencyclus is niet rond te breien zonder kunstmest met 6,5 miljard mensen, of jij of wie dan ook dat nu leuk vindt of niet.
Ja, Hendrik, jouw reactie verwachtte ik al. Al veel vaker heb je er hier over geschreven.
Ik heb dat nu genuanceerd door te stellen dat niet iedereen het daarmee eens is (voor alle duidelijkheid: mijn ‘vakgebied’ ligt in een heel ander segment. Daarom ben ik slechts een koude bakker!). Maar toch.
Ik beroep mij hierbij niet op dwazen, gelovigen, geitenwollensokken, PvdD, etc, zonder deze stromingen overigens over een kam te scheren, maar op andere, meer op basis van wetenschap gefundeerde bronnen, zoals de FAO.
Ik heb meer artikelen en bronnen gelezen die er ongeveer gelijk over denken: het kan zonder chemisch-synthetische hekserij en kunstmest, maar paraat heb ik deze:
bioforum.be/biotheekbe_www/artikel.aspx?artikelID=758.
Wil jij je licht daar over laten schijnen, Kaput?
Vanmiddag in seminar vertelde spreker Adjiedj Bakas dat er 68 planeten nodig zijn om te eten zoals onze voorouders dat deden. Ik weet niet hoe hij aan deze informatie komt maar hij gelooft ten stelligste dat we een toekomst ingaan met varkensflats....
@Yneke. Bakas staat bekend als slimme zakenman, beroep: trendwatcher. Betrouwbaarheid: ????? Deze bron, zonder bronnen daarvan, acht ik niet zonder meer betrouwbaar!
En zijn varkensflats, ach, dat zal afhangen van zoveel factoren… Om dat zomaar even te stellen, zegt meer over Bakas dan over onderbouwing ervan.
Of trendwatchers kundige agronomen zijn is een vraag. Rudy Rabbinge hoogleraar in het vak en wereldwijd betrokken bij voedselvraagstukken stelde dit najaar in de Rode Hoed dat de aarde ca. 2 miljard mensen kan voeden als we een vnl. op dierlijk eiwit gebaseerd menu willen eten. Een op graangebaseerde voeding kan daarentegen ruim 40 miljard mensen herbergen (vlgs berekeningen van C.T. de Wit uit de jaren zeventig van de vorige eeuw). Of dat een leuke wereld is, is wat anders.
Dat zou betekenen dat Bakas wel erg ruim rekent (zijn werelden zijn goed voor 135 miljard mensen, zo’n 20x zoveel als nu), maar dat doen wel meer alfa’s.
Dat betekent niet dat hij ongelijk heeft: varkensflats zijn zeer diervriendelijk, zeer milieuvriendelijk en zeer efficiënt. Van een echte expert in het vak leerde ik dit najaar dat varkens bovendien duurzamer zijn de pluimvee naarmate de bevolking toeneemt. Ons hoeveelheid afval is dan interessanter als diervoeder dan het graan dat we in de kip stoppen ondanks diens gunstiger voerconversie. Om die afval-voerstromen gunstig en diervriendelijk te laten verlopen is het wenselijk dat melk- en bierverwerking (hun afval is heel hoogwaardig varkensvoer: wei en bierborstel) dichtbij grote steden met hun verdere gencontroleerde hoogwaardige afvalstromen die maar beter niet calorisch verwaard (verbrand) of vergast kunnen worden omdat op die manier kostbare nutriënten en eiwitten verloren gaan.
Yneke, durfde Bakas het aan om die andere variabele aan de orde te stellen? De grootte van de bevolking. Mensen en zeker veel zijn immers per definitie onduurzaam.
Bakas liet een computeranimatie zien van een varkensflat die er inderdaad erg diervriendelijk uitzag. Ruim opgezet, zonneweides, daglichtverlichting en viskwekerijen voor de mestverwerking. En dat op honderd verdiepingen.
Het enige probleem vormden infecties en andere dierenziektes.
Bakas heeft het wel over de groei gehad maar niet in cijfers. Hij ziet als probleem dat we over afzienbare tijd 120 worden met een pensioenleeftijd van 65. Maar als we ouder worden met zijn allen neemt de bevolking natuurlijk nog eens extra toe.
Ik vermoed dat hij het prachtige werk van Winy Maas heeft laten zien. Zag het er zo uit? Of waren het de oude ontwerpen voor de Maasvlakte?
het was inderdaad de torenflat van regulusweg maar dan in een andere animatie..
Willem,
Het antwoord is vrij simpel en tevens diep tragisch.
De site van jouw verwijzing volgt zoals vaak hetzelfde patroon van de tautologie: bio voor 6,5 miljard mensen is mogelijk, daarom is bio nodig.
Een paar opmerkingen van hun site:
“Door biologisch te boeren krijgen boeren een hogere prijs voor hun producten.” in Afrika? Gij geleuft het?”
Nog eentje:
“Biologische landbouw is zonder twijfel een van de duurzame wegen die een antwoord kunnen zijn voor de wereldhongerproblematiek,” Zonder twijfel? Ja inderdaad zonder twijfel, ik twijfel er geen moment aan dat de Afrikaanse bevolking zonder een intacte nutriëntenbalans (dus met kunstmest) niet in staat zal zijn haar groeiende populatie te blijven voeden.
Ik neem even het voorbeeld van Zuid-Mali waar de firma Biocarburant volgens een artikeltje in IS van afgelopen jaar zonder kunstmest, duurzaam Jathropa door de lokale boerinnen zou kunnen laten produceren. Ik heb de directeur over dit misverstand in dit blad zelf maar even gevraagd. Antwoord: : “Ik heb vijf jaar voor het CIMMYT gewerkt en daar is mij de essentie van het gebruik van kunstmest om te komen tot relevante opbrengsten voor gewassen niet ontgaan” aldus de Nederlandse directeur van Biocarburant. Een totaal ander verhaal dan het wishful thinking verhaal van de journaliste in kwestie. Maar ze houdt de mythe voor haar parochie wel weer in stand.
A.u.b. laat mij de FAO (en van andere instituten) onderzoeken maar zien. Wel even met een nutriëntenbalans er bij graag.
Mijn stelling: Wil je bio dan veeeeeel minder mensen!
Ben ik tegen bio, welnee, maar we dienen de consequenties van ons handelen wel onder ogen te zien.
Het is toch mooi dat je van diëten zomaar midden in een varkensflat zit.
Die krijgen echt wel een uitgebalanceeerd diët, maar zijn genetisch zo gefokt dat ze vrijwel allemaal aan hetzelfde rantsoen kunnen.
Ik heb een vraag.
Toen die gijzeling in Beslan, die school, zag je beelden van allemaal ranke kinderen.
Die beelden duiken bij mij steeds weer op als er hier over overgewicht gesproken wordt.
Wat is daar dagelijkse kost?
Die stomme varkensboeren hebben toch maar mooi voor niks al die jaren die vetarme gedrochten gefokt. Ze zijn er ook mooi ingetuind.
Sinds Melchior snap ik waarom mijn schoonouders zonder grote problemen zo lang zo slank, zo gezond en zo kwiek van een buitengewoon vetrijk, op voorraadbeheer gebaseerd voedselsyteem geleefd hebben.
@Hendrik. Ik heb niet de kennis in huis om meteen te reageren op jouw bevindingen. Wel spookt Rabbinge door mijn hoofd, en, jawel, Dick kan gedachten lezen en parafraseert Rabbinge: een op graangewassen gevestigde voeding zou 40 miljard mensen kunnen voeden!
Los van de wenselijkheid daarvan: waarom kan dat met bio niet voor 6 miljard?
@Yneke, ik wil graag mijn verontschuldigingen aan je aanbieden Die zijn wat mij betreft op z’n plaats. Sorry, ik was tekort door de bocht. Ik heb zelf het boek Eet, drink en blijf slank & gezond! (gelezen). Dat is wat mij betreft een prima boek.
Ik begrijp de weerzin van Hendrik tegen degene die dogmatisch voorstander zijn van biologische landbouw, vooral als ze denken zo de honger eens even uit te roeien. Maar mijn weerzin is tegen mensen die dogmatisch voorstander zijn van gangbare landbouw, vooral als zij geloven dat zij door maar vooral veel kunstmest, pesticiden en (gmo)zaaizaad in de landbouw te pompen de honger wel eens even zullen uitroeien. Voor de duidelijkheid: onder deze mensen schaar ik Hendrik niet.
Toch enkele reacties:
“Door biologisch te boeren krijgen boeren een hogere prijs voor hun producten.” in Afrika? Gij geleuft het?” en “Biologische landbouw is zonder twijfel een van de duurzame wegen die een antwoord kunnen zijn voor de wereldhongerproblematiek,”
Mijn visie: als hier in Europa meer biologische landbouw komt krijgen boeren hier een hogere prijs, maar ook geeft dit minder overschotten en dus meer kansen voor boeren in Afrika (of die nu biologisch of gangbaar boeren). Zoals ik hier al vaker heb aangegeven: ik ben biologisch boer juist omdat ik dat zie als een van de wegen die een antwoord kunnen zijn voor de wereldhongerproblematiek.
Dick, nee, dat is hem ook niet. Maar wel iets dergelijks haha! Ik zag ook een filmpje op youtube van mrdv met vgl materiaal voor future city. Maar jouw materiaal overtuigt me wel dat het van Maas moet zijn.
Liesbeth, dankjewel…
Huib, om je punt voor niet-boeren hier duidelijk te maken: het Westen overproduceert wat jouw betreft, zodat Afrika geen kans krijgt. Daarom pleit je hier voor productiebeperking die ingevuld kan worden met biologisch.
Voor de Willems hier: boeren kijken wat anders aan tegen het ‘voedseltekort’ dan gewone burgers. Er is geen tekort, maar een teveel op de verkeerde plaatsen waardoor op andere te weinig wordt geproduceerd. Dat heeft te maken met economische wetten en niet met bodemgesteldheden.
Die 40 miljard van Rabbinge die klopt vast wel, maar niet voor erg lang. Die wereldbevolking kon alleen maar doorgroeien vanaf 1900, 1,6 miljard dankzij de deus ex machina van de kunstmest (vnl stiktof, fosfaat etc) naar nu ruim 6,5 miljard.
Op buitengewoon vruchtbare grond kun je wel een poosje bio boeren, vooral wanneer je er in slaagt om veel compost van elders te verkrijgen. Ergens anders op dit blog heb ik proberen aan te tonen dat o.a. in “mijn” Drentse land er eind 19e eeuw sprake was van voortschrijdende uitputting van het landbouwareaal. (centripetal concentration) en dat de kunstmest net op tijd kwam. Je kunt natuurlijk een poging ondernemen dit door mij e.a beschreven mechanisme te ontkrachten. Ik zie dit diepgravend document met graagte te gemoed.
Maar volgens mij rest ons helaas niets anders dan een complete ommezwaai en het snel terugbrengen van de aantallen mensen.
Om biomassa uit een systeem te exporteren (be it biologisch of niet) moet dit systeem weer alle chemische elementen tot zich nemen of anders doemt onherroepelijk de uitputting.
Koolstof komt uit de atmosfeer, water uit regen, van rivieren, meren of uit onderaardse bronnen. De andere voedingstoffen moeten razendsnel weer worden aangevoerd uit oud plantmateriaal dat weer wordt omgezet in zijn voedingstoffen, zoals methaan, koolstof, fosfaat, etc., of mineralen uit de aarde, zoals kali en allerlei andere zouten, die onherroepelijk op raken.
Omdat wij al lang niet meer in een wereldomsloten ecosyteem leven is het daarom ook niet de vraag of het opraakt, maar hoe snel wij het er dooreen brassen. Ik hoef alleen maar even naar fosfaat te kijken om te zien hoe snel dat gaat.
Huib,
Met dat mechanisme overproductie hier geeft narigheid daar ben ik het wel een beetje met je eens. Vooral wanneer we kijken naar de gebieden in de derde wereld met grote steden die in de wereldmarkt zijn opgenomen.
Alleen vrees ik dat het met die overproductie qua volume nog wel eens zou kunnen tegenvallen.
Daarom riep ik ook als pseudo boer hoi hoi toen men met die biobrandstoffen kwam, ook al is het volgens mij een volstrekt foute richting die zichzelf wel heel snel gaat afstraffen. Helaas kwam de crisis er tussen.
@Hendrik: Vergeet ook niet te melden dat kunstmest vaak nog geproduceerd wordt uit aardolie.
Vandana Shiva zegt echter dat het mogelijk is om duurzame systemen op te zetten die net zoveel voedsel kunnen produceren als nu het geval is. En met een juiste verspreiding/transportsystemen zou er nu al meer dan genoeg eten moeten zijn om de wereld te kunnen voeden.
Jawel Paul, met roggemeel etc. zoals het hoorde. Ik heb het totdat die verrekte EU huisslachten verbood er verscheidene met groot genot opgepeuzeld. Het gezamelijk oppeuzelen van de biefstuk met wein weib en gezang. Er bestaat niets beters.
Heb je wel eens Westerwoldse metworst of leverworst met hoaverngorte gehad? Ik zou er een moord voor kunnen doen. Varkensmoord.
Marnix,
Vandana Shiva ligt bij mij in de kast, heb haar wel gesproken. Er kan veel ten goede veranderen, maar ik hoef alleen maar even naar de stikstof consumptie in haar land en in bv China te kijken gerelateerd aan de productie om te zien dat ze daar ongelijk heeft. Dat neemt niet weg dat ik groot respect voor haar heb en een supporter van haar gedachtengoed ben op diverse terreinen.
Hendrik gelooft niet in de bewering van Rabbinge: ‘Die 40 miljard van Rabbinge die klopt vast wel, maar niet voor erg lang.’ Hendrik, waarom niet? En beperk je niet tot Drenthe. Er zal vast wel een onderbouwde reactie op je uitdaging komen, hier. Ook ik zal daarop later wel in gaan, hoop ik.
Moeten we niet, (maar op deze slankheidsdraad?), komen tot een vergelijking tussen bio en kunstmest m.b.t. de vruchtbaarheid van de bodem, etc? Of heb je die cijfers ergens, Kaput?
En Shiva, kunnen we haar visie vangen in je bewering: ‘ik hoef alleen maar even naar de stikstof consumptie in haar land en in bv China te kijken gerelateerd aan de productie om te zien dat ze daar ongelijk heeft’?
En ik maar denken dat Shiva zich nou juist niet in details laat vangen, maar een breed concept aanbiedt.
Hendrik, wat waren die varkens die met roggemeel gevoerd werden knuppeldik.
Minstens 4cm spek op de rug.
En eigenlijk was het dieronvriendelijk omdat ze daardoor haast niet meer konden bewegen, een soort gedwongen obesitas.
Als ik zoveel geld had dat ik er niet failliet aan ging zouden slachterijen me opbellen en zeggen dat ik vriendelijk bedankt wordt, maar houdt ze maar.
Tegenwoordig is het de kunst om intra-musculair vet in het dier te krijgen, zodat het sappig en smakelijk wordt.
Alleen in het Oostblok en verder worden dergelijke spekvarkens nog gewaardeerd, maar die noemen wij onderontwikkeld.
Willem, er moet een middenweg gezocht worden tussen gangbaar en biologisch en boeren ervan overtuigen dat het organische gehalte van de bodem een belangrijkere rol vervult als enkel kunstmest strooien.
De bodem laat beter overtollig water door en tegelijkertijd ook beter water vast.
Ik doe lekker mee aan de afdwaling van het onderwerp.
In hoeverre kan GMO (bijvoorbeeld het inbouwen van genen voor het binden van stikstof) de behoefte aan kunstmest verlichten?
Is dat ook mogelijk voor fosfaat waar het einde van de voorraad ook al in zicht is?
Maarten,
Andere vraag, kan GMO de schimmel fytoftora in de aardappelteelt reduceren?
Of schiet je bij het zien van alle negatieve bijeffecten van GMO al in de stress?
Hendrik,
waarom moet fytoftora bestreden worden middels gmo?
Jawel, de bijeffecten, die nog lang niet allemaal helder zijn, zijn geen pretje!
Er zijn toch alternatieven, zoals het op de markt brengen van min of meer fyftoftorabestendige aardappelrassen? Die ontwikkeling gaat razendsnel: texla, sarpo mira, biogold, etc. En ga nou niet zeggen dat ‘de’ consument, of ‘de’ industrie nou juist die bintjes en irenes wil.
Willem,
Beperking tot Drenthe? Lees het stukje nog eens.
Ik heb juist getracht heel kort een soort universele regel voor dit proces op te schrijven. Wij jatten op grote schaal uit andere ecosystemen en dus is de vraag gerechtvaardigd hoe snel dit systeem daar uit balans raakt. (bv. biobrandstoffen uit de tropen)
Ik zat gisteravond nog wat te lezen over de nutriëntencyclus in tropische wouden. De vraag was daar, de bodem is erg arm, hoe krijg je dan zo’n overvloedige vegetatie?
Antwoord: Dat komt omdat de cyclus hier razendsnel gaat. In het verhaal een voorbeeld van vliegjes die massaal het zweet van je lijf jatten. Waarom daar wel en hier niet zo’n rapide cyclus? Temperatuur en vocht?
@Redactie. Valt deze, in mijn ogen interessante en wezenlijke discussie, nog wel onder het dieetregime van de draad? Kan hij hier voortgezet worden, of moet hij hier afgebroken, en wat dan?
Hendrik, ik stelde juist de vraag omdat ik (te) weinig af weet van GMO. Misschien tijd om mij eens in te lezen.
Bevindt de vruchtbaarheid van het regenwoud zich niet juist in en op de bomen? De bodem is betrekkelijk arm maar de ‘canopy’ is bijzonder rijk aan leven.
Folkert,
Je wilt het liever wat populistischer? U vraagt en wij schrijven. Hier het gecopypaste intro van een oud verhaal over eten uit de buurt. Dezelfde boodschap in een gezelliger jasje. Dunkt mij… De rest circuleert op internet. Schot voor de boeg: de man Weston Price was een kanjer, de wat schreeuwerige organisatie die zich naar hem vernoemd heeft, deugt niet helemaal en dat weet ik…
Eet minder vet!
Eet kaas waarin het melkvet is vervangen door zonnebloemolie, dan blijf je slank en krijg je geen hartaanval!
Weet je dat gezond koken helemaal niet moeilijk hoeft te zijn? Met een zakje X en de ei-vervanger van Z tovert zelfs mijn man in een handomdraai een door de Nederlandse Hartstichting goedgekeurde schotel op tafel!
Stop. Waar zijn wij nou helemaal mee bezig? Laten we elkaar geen mietje noemen, de adviezen over wat je wel en niet moet eten om gezond oud te worden en lekker in je vel te zitten, worden steeds onbegrijpelijker. Gisteren waren eieren slecht, vandaag krijgt boter de Zwarte Piet, morgen moeten we per sé veel soja eten. De richtlijnen van instanties die ‘erover gaan’, zijn verworden tot een merkwaardig amalgaam van onuitroeibare politiek correcte mythen (verzadigd vet veroorzaakt hartinfarcten) en dubieuze boodschappen van industrieën die garen spinnen bij al lang ontzenuwde sprookjes (linolzuurrijke margarine is goed voor de bloedvaten). Je moet aardig stevig in je schoenen staan, wil je in het oerwoud van verleidelijke Frankenfoods, in de kakofonie van tegenstrijdige kreten, een gezonde, Hollandse eetkoers kunnen houden. De gevolgen willen we eigenlijk niet nòg een keer horen. Ruim de helft van de Nederlanders is te zwaar. Onze kids dragen de zwaarste last. Suikerziekte is rap op weg volksziekte nummer één te worden en zal sommige jongens van nu rond 2020, als ze net vader zijn, met hun eerste infarct opzadelen. De Nierstichting rekent voor dat we de dialysecapaciteit tussen nu en 2015 moeten verdrievoudigen, om aan de ‘niet goed verklaarbare epidemie van nierfalen’ het hoofd te kunnen blijven bieden. Kinderen zijn allergisch voor zo ongeveer alles. Wil jij dit? Wil je vrouw het? En is het echt zo waanzinnig ingewikkeld om het tij te keren? Nee. Niet voor het individu. Maak even pas op de plaats en blik terug.
In de jaren ’30 en ’40 van de vorige eeuw vroeg de Amerikaanse tandarts Dr Weston A. Price zich vertwijfeld af waarom de gebitten en de algehele gezondheid van zijn snel ‘welvarender’ wordende cliëntele plotseling zo dramatisch achteruit gingen. Hij verdacht de voeding. De Amerikanen schakelden van hun gewone, lokaal geproduceerde boter, kaas en eieren over op margarine, witbrood en allerlei op meel, suiker en dubieus plantaardig vet gebaseerd ‘convenience food’. Price was dermate nieuwsgierig (en rijk) dat hij een wereldreis ondernam op zoek naar antwoorden. Gedurende tien jaar bestudeerde hij een twintigtal nog traditioneel levende ‘natuurvolkeren’. Hij trok één belangrijke conclusie: de mens beschikt over een uniek aanpassingsvermogen. Hij kan in alle uithoeken van de wereld gedijen op een scala van totaal verschillende diëten; van vegetarisch tot carnivoor, van ‘mager’ tot moddervet. Het gaat onveranderlijk pas mis met zijn gezondheid als hij zijn voedsel geen tijd meer gunt om tot wasdom te komen. Als hij het intensief gaat bewerken en raffineren. Als hij er, om het maar eens oneerbiedig te stellen, te veel mee gaat kloten. Dan en alleen dan ontstaan gebitsproblemen, diabetes type 2, kanker, hart- en vaatziekten en zelfs psychiatrische aandoeningen op grote schaal. Een tijdgenoot van Price, Dr Francis Pottenger, bewees deze stelling in een proefdiermodel. Zowel ratten als katten degenereerden in de loop van één generatie, wanneer hun natuurlijke voeding tot boven een bepaalde grens werd geraffineerd. Deze vitale waarneming is ruim zestig jaar lang overschreeuwd door het evangelie van groei en ‘vooruitgang’. Alleen levensmiddelen waaraan in een fabriek een zogenoemde ‘meerwaarde’ is gegeven, genereren immers forse winst. De industrie doet er alles aan om het ‘pure voedsel’ dat opa en oma bij de bakker, de slager, de melkboer en de groeteman haalden, een suf, smakeloos en zelfs ongezond imago (roomboter) te bezorgen. Ze praat ons in schreeuwerige reclamespotjes aan dat we in culinair opzicht per definitie half debiel zijn en dat het bereiden van eerlijke basiswaren oneindig veel tijd en moeite kost. Ze creëert een waanzinnig lucratieve vraag naar relatief peperdure onzinproducten, het liefst door er vaag onderbouwde gezondheidsclaims op te plakken. Voorlichtende instanties als het Voedingscentrum en de Hartstichting – in Nederland verkapte spreekbuizen van de industrie – doen ijverig mee aan de gekte. Dat is hun goede recht, maar het is ons goede recht er niet meer in te trappen. Ik herlas Weston Prices klassieker ‘Nutrition and physical degeneration’ en trok de brutale conclusie dat de vent actueler dan ooit is. Niet alleen omdat modern onderzoek steeds duidelijker aantoont dat de grote welvaartsziekten voor een groot deel worden veroorzaakt door doorgeschoten raffinering, voedselverarming en grove balansverstoringen, maar ook omdat het volstrekt idioot is dat de supermarkt uien uit Nieuw Zeeland in de aanbieding heeft. Uien uit Nieuw Zeeland! Ze kosten al geen drol, ze groeien om de hoek, maar we laten een vrachttoestel 16.000 kilometer blazen om ze – god mag weten hoe het kan – nòg goedkoper te krijgen. Mijn vriendin G. poneerde vervolgens de geniale vraag wat er in een straal van 25 kilometer van ons Zoutkampse rijtjeshuis zoal aan ‘slow food’ te koop is. Het verrassende antwoord: alles. We stelden onszelf een rare opdracht. Verzamel gedurende enkele weken – op de fiets – alle ingrediënten voor een volwassen, spetterend buffet.
Aan Melchior en anderen,
Maak in antwoord op die geniale vraag van je vriendin G. die straal eens groter (300 km) en zet het op foodlog. Niet in een draad maar boven aan in het menu.
Dick luister je mee?
M.Meijer, klopt aardig.In een straal van 25km. Bevinding vanuit Wehe. Voor speciale ingredienten ben ik wel op Groningen aangewezen.
Voor de rest kan je hier goed uit de voeten.
Hendrik,
Daar zijn we mee bezig, maar niet (in eerste instantie) voor Foodlog ivm met de schoorsteen die moet roken. Werktitel was ‘Het 50 KM Dieet’ (je moet dat woord ‘dieet’ gebruiken omdat titels met een te laag debiliteitsgehalte niet werken), maar het is inderdaad leuk en zinnig om het hele land te pakken. Als dat project goed op gang komt, zal ik beslist aan je denken voor de nodige verdieping en nuance!
Anne,
Precies. Voor ons is dat experiment uitgegroeid tot gewoonte. We komen bij de supermarkt voor tandpasta en pleepapier. Ieder jaar kopen we een kwart koe van Verhildersum. En de randstedelingen maar roepen dat je hier niet kunt wonen ;-).
In de afdeling freak:
Ron Krauss is lekker bezig! In zijn meest recente bijdrage aan het AJCN schrijft hij:
“Particularly given the differential effects of dietary saturated fats and carbohydrates on concentrations of larger and smaller LDL particles, respectively, dietary efforts to improve the increasing burden of CVD risk associated with atherogenic dyslipidemia should primarily emphasize the limitation of refined carbohydrate intakes and a reduction in excess adiposity.”
Dit is natuurlijk zeer belegen nieuws, maar het feit dat hij het nu openlijk mag zeggen in het Vaticaan is veelzeggend. Die hele freaking farce is natuurlijk niet meer vol te houden. Er zijn grenzen.
Niettemin… Intussen is Unilever in Engeland een volstrekt waanzinnig tegenoffensief gestart, starring een halve gare hartchirurg:
Die cartoon is erg aardig ;-).
Zijn het stuiptrekkingen?
Het slot van dat verhaal in de Mail is een regelrechte dijenkletser:
“Mars UK announced yesterday it is to cut saturated fat levels in Mars bars, Snickers, Topic, Milky Way and Flyte products by the use of sunflower oil.”
Ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha, ha.
Melchior, niet alleen de cartoon is aardig, ook het feit dat het om een Unileverprofessor gaat, die zegt dat we beter geen boter, maar plantaardige vervangers moeten eten. Hahahahaha.
En wat Mars betreft: is zonnebloemolie gelijk aan prijs of goedkoper dan het vet dat ze nu gebruiken met een infinity aan leuke marketingboodschapjes als bonus?
Lizet, ik vermoed dat er nu voornamelijk transrommel in zit (alleen in DK verboden) en dat het niet echt goedkoper wordt met ‘zonnebloemolie’. Maar je zou gelijk kunnen hebben… Het is een beproefde truc!
Zoltkamper;-), M.Meijer,
Jullie boffen nog. Een supermarktje in het dorp. Vis boven bij de sluis. En nog wat andere handige winkeltjes.
Overigens vind ik het niet erg naar Groningen te moeten. Ik kan niet helemaal zonder de stad.
Heb je trouwens de uitzending VPRO van gisteravond gezien? Niet zo mooi. Ging over de leegstand in de dorpen. Jongeren trekken weg. Geen voorzieningen meer,zowel voor jong als oud. Geen banen. Kavels en nieuw of nog te bouwen huizen willen niet verkocht worden.
De Blauwe stad. Willen ze er vlak naast ook nogeens nieuwe huizen bouwen, terwijl de kavels, nieuwe of oude huizen niet eens verkocht willen worden. Weet je wel, bij Nieuwe-Schans. Heet nu trouwens Bad Nieuweschans vanwege het kuuroord. Het dorp heeft er niets aan. Men komt per auto,kuurd een dagje en gaat vervolgens per auto linea recta de snelweg weer op. Eten en drinken in kuuroord aanwezig of zelf meegenomen.
Misschien heeft onze kant Groningen meer kans op toerisme vanwege het Lauwersmeer, Schier?.
Bij jullie wilden ze toch buitendijks bouwen om de wat welgestelde randstedelingen te trekken?
Overigens zijn bij ons aan de doorgaande zeven tellende huizen weg [Ik woon richt.Kl.buren.] kortgeleden mensen vanuit de Randstad komen wonen. Zij zijn zeer tevreden. Blij met hun huis en zoveel grond. En leuk hoor, waarderen zeer dat er zoveel prachtige oude panden bestaan, dat er een geschiedenis ligt, dat er zoveel aan goed eten te verkrijgen is, dat er best veel mooie eetgelegenheden zijn etc. Dus dat bestaat ook.
Dag buurvrouw Anne,
Wat geinig dat we van de zoveelste ‘discussie’ over voeding zomaar in de Marne verzeilen.
Natuurlijk, zo kan het ook! Ik doelde eigenlijk vooral op de snelle dames en heren in de intensieve menshouderij te Hoofddorp, Amsterdam, ’t Gooi en Gottegdam. Het fijne van de westerlingen (ik ben zelf een Callantsoger) hier is dat er bijna per definitie een steekje aan los zit. En dat voegt vaak opmerkelijk goed met die inderdaad behoorlijk nuchtere Groningers.
Ik heb het programma niet gezien, want drie jaar geleden hebben we de tv op zolder gezet en nooit meer teruggehaald. Het is 80 procent vergif. Dank voor de tip, ik ga ‘m online kijken. De leegloop is inderdaad verontrustend. Dingen willen hier niet lekker van de grond komen. In Ulrum is twee of drie jaar geleden bijvoorbeeld een enorm ‘bedrijvenpark’ aangelegd. Vanuit Europees perspectief (dit is wat mij betreft regio Bremen/Hamburg) hartstikke centraal. Wat denk je? Geen enkele kavel is verkocht. Het ligt daar maar. In mijn tweede vaderland Zweden zou Ulrum qua afstand als suburb van Amsterdam worden gezien ;-).
Blauwe Stad en Bad Neuschans, inderdaad, het is ‘m allemaal niet. Alle landbouwsubsidies opheffen, mensen weer fors voor hun eten laten betalen en die grond terug aan de boeren, dat is mijn ongetwijfeld simplistische oplossing. Overigens draait dat afschuwelijke Ezonstad bij Anjum volgens mij wel als een trein. Dat is zo volslagen debiel van opzet, zo allemachtig kitsch, dat het bij voorbaat niet stuk kon. Maar in hoeverre de plaatselijke middenstand daarvan mee profiteert…
Zoltkamp. Ja, we hebben de visboer op de sluis. Maar ben je al eens bij Neerlands beste binnenvisser Gaele Postma aan de Reitdiepkade geweest? Wat een spullen… ook uit zee. Roken dat die vent kan! Als ik het goed heb begrepen, proberen de Jodokussen in Den Haag hem de nek om te draaien. Hopelijk reikt de arm van de wet ook in dit geval slechts tot pak ‘m beet Zuidhorn.
Moi buurman Zoltkamp, dat zal,k jou vertel,n.;-)
Nee, nog steeds niet bij de palingroker geweest. Via de buren hoorde ik van zijn bestaan. Moet wel heel erggg lekkerrr zijn volgens hun. Nog een tijdje geduld. Meimaand begint hij toch weer met de verkoop?
De plaatselijke middenstand profiteerd heel vaak niet mee van toeristen. Dat hoor je niet alleen van hier, maar vanuit het hele land kleinere dorpjes. Ook in de nader europese landen. Maar ook niet van eigen bevolking die massaal naar Kollum of de andere kant Bedum opgaat. Dat is al jaren zo.
Leens zou allure gaan krijgen. Heb je die enorme plakaten aan de weg gezien? Prachtige folders in de bus. Winkelcentraatje met een heuse Aldi. Nieuwe huizen. Foutje??? van de gemeente. De boel ligt voorlopig plat en stil te liggen achter het gemeentehuis. Men zorgt er op deze manier ook voor dat men elders gaat kopen. Zo wie zo al doordat men veelal in de stad vaak werkt en dan vandaar de boodsch. meeneemt. Logisch denk ik dan.
Als ik naar mijn moeder in Middelstum ga, rijd ik ook een paar km. door naar de Jumbo in Uithuizen, waar ze in ieder geval goed vlees, vis en een rijkelijk aanbod aan groenten hebben tov Leens, Eenrum bv.
En wat de tv aangaat buurman Zoltkamp, de laatste tijd geniet ik nu juist weer meer van de tv. NPS-uitzendingen, Buitenhof, Opium, W.Klootwijk, hoewel hij gisteravond voor mij iets minder stoer had hoeven te doen door zich met het mes te scheren. VPRO met z,n prachtige serie van de Beagle, De Wereld Draait Door, Pauw en Witteman. Ik wil ook graag van wereldse zaken op de hoogte blijven. Niet alle uitzendingen bekijk ik, blijf er ook niet voor thuis of op. Dat is het mooie van dit medium, dat als je vind dat je iets gemist hebt het kan nakijken.
Wat zouden we daar nou eens aan kun’n doun, buurvrouw Wehe? Ik vrees heel egoistisch met grote vrezen voor ‘mijn’ zwembad in Leens, waar de bouw van het winkelcentraatje annex appartementencomplex afgelopen seizoen door de vroege vogels natuurlijk druk werd besproken. Smit (bijna 80) zei het kernachtig: “Ken neit.”
Een garnalenvisser vertelde me dat garnalenvangst uit de aard der zaak min of meer ‘duurzaam’ is. “Het is onkruid,” zei hij. Als dat zou kunnen… Garnalen zijn een prachtige eiwitbron. Zouden we dat groots kunnen communiceren en hier vervolgens een World Shrimp & Prawn Info Center neerzetten?
Wat de tv betreft, ‘Remotely Controlled, how television is damaging our lives’ van neuropsycholoog Dr Aric Sigman gaf voor mij de doorslag. Ik ben met je eens dat ik daardoor ook goede producties mis. Maar als het echt moet, is er zoals je zegt internet. Of de buurvrouw ;-).
Melchior, k,zou het niet weten wat er aan te doen.
Trouwens, waarom met heel grote egoistische vrezen? Toch een doodnormale wens lijkt mij een zwembad op redelijke afstand te willen behouden/hebben. Dan moet mijn ooit wens wel heel egocentrisch geweest zijn. Ik wilde zo graag, dat ze er een overdekt zwembad gedeelte bij zouden maken. Wat dacht je waarom ook voor dit doeleinde elders id geval gezwommen wordt? Natuurlijk, omdat kinderen dan eerder hun diploma behalen en voor de liefhebbers ook in de winter doorgezwommen kan worden.
Ido en vele andere begrijp ik niet hoe een Gemeente oa heel graag jonge mensen naar Leens wil lokken. En dan een zwembad weg doen? k,Zou bijna plaatsvervangende schaamte krijgen. Bijna dan he.
Ons praatje buurman, wel compleet uit en van de draad af. Maar t,gebeurde onder uw eigen inzending nietwaar.
Aardige filmpjes van Frits Muskiet en Remco Kuipers op Canibais e Reis:
@Melchior
Ik volg al tijdje op het foodlog de discussies over de huidige voedselvoorschriften vs de nieuwe zienswijze. Ik ben inmiddels veel wijzer geworden en de puzzelstukjes vallen op zijn plek. Ik twijfel inmiddels niet meer aan het grote verzinsel over minder vet eten en meer koolhydraten, echter dat zal zeer moeilijk zijn om het mensen aan het verstand te brengen.
In mijn pogingen meer en meer te weten te komen kwam ik tegen deze site op uit Amerika, een initiatief om volgens mij dezelfde visie over te brengen op mensen . Het is overigens wel commercieel, maar daar moet u maar even doorheen kijken.
http://www.thedietsolutionprogram.com/blog/do-carbs-make-you-fat/
http://www.facebook.com/thedietsolution?v=wall#!/thedietsolu tion?v=info
Het past ook in uw lijstje bovenaan de discussie over dieten.
