Voedingscentrum: consument wil meer informatie over klimaatbelasting van eten
Den Haag, 25 mei 2009 - Veel consumenten willen bij hun keuze voor eten rekening kunnen houden met de CO2-uitstoot die ermee gepaard gaat. Bijna de helft van de Nederlanders vindt het belangrijk om te weten hoe belastend hun voedselkeuze is voor het klimaat. Maar ze vinden de informatie die daarover beschikbaar is ontoereikend. Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van het Voedingscentrum.
De betrokkenheid van Nederlanders op het gebied van voedsel en de invloed op het klimaat is groot. 63% van de consumenten realiseert zich dat hun keuze voor bepaald eten gevolgen heeft voor het klimaat. Twee van de vijf Nederlanders heeft zelfs meer geld over voor milieuvriendelijke producten. Deze groep blijft stabiel, ondanks de huidige economische teruggang.
Misverstanden
Nederlandse consumenten hebben steeds meer belangstelling voor onderwerpen als milieu, dierenwelzijn en eerlijke handel, in relatie tot eten. In de winkel is het echter lastig om bewust keuzes te maken over deze onderwerpen, omdat informatie hierover vaak ontbreekt. Daardoor zijn consumenten veelal aangewezen op hun eigen inschattingen en algemene kennis. En daar gaat het nog wel eens mis. Opvallend is het verschil tussen zaken waar mensen ‘spontaan’ aan denken, en wat ze aankruisen bij meerkeuzevragen. Bij meerkeuzevragen over klimaatbelasting van hun eten en wat zij daaraan zelf kunnen doen, kruisen ze zaken aan als verpakking en zuinig omgaan met eten. Maar bij open vragen vergeten consumenten belangrijke zaken te noemen die ook van invloed zijn zoals de productiewijze, transport of de bereidingswijze.
Nederlanders denken spontaan bij de begrippencombinatie ‘eten en milieu’ aan:
- 13% biologisch (voedsel)
- 12% (zonder) bestrijdingsmiddelen/onbespoten
- 10% CO2/uitlaatgassen/luchtvervuiling
- 7% milieubewust/milieuvriendelijk
- 6% gescheiden afval
- 4% kunstmest
- 4% broeikaseffect/ozonlaag/klimaatverandering
Elementen waaraan consumenten dus voorbijgaan, zijn de bewaarmethode en de bereidingswijze, terwijl die wel degelijk van invloed zijn.
Onherkenbaar
Uit het Motivaction-onderzoek blijkt dat 63% van de Nederlanders niet aan een product kan zien of het belastend is voor het klimaat. Daardoor kunnen ze er ook geen rekening mee houden. Slechts 14% doet dat op dit moment wel. Andere belangrijke informatiebronnen die consumenten raadplegen over eten zijn kritische televisieprogramma’s als Radar en Kassa (47%), belangenorganisaties als Consumentenbond en Voedingscentrum (32%) en de supermarkt (31%), zo blijkt uit het onderzoek.
Als er één overkoepelend keurmerk zou zijn voor diervriendelijke, milieuvriendelijke en eerlijke producten (fairtrade), dan zou ongeveer tweederde van de Nederlanders daar wel op letten.
Signaal
“Dit is voor ons een duidelijk signaal dat aan de informatievoorziening over klimaatbelasting van ons eten het nodige kan worden verbeterd, en dat consumenten daar ook op zitten te wachten,” zegt Wouter Rosekrans, projectmanager voedselkwaliteit bij het Voedingscentrum. “Het Voedingscentrum heeft als taak om consumenten objectieve informatie te geven over eten, zodat ze bewust een keuze kunnen maken. Dat geldt bij onderwerpen als voedingswaarde, dierenwelzijn, maar ook bij onderwerpen als de productiewijze en klimaatbelasting.”
Campagne
Het Voedingscentrum lanceert binnenkort een campagne om het bewustzijn van consumenten te vergroten over eten en klimaat.
Over het onderzoek
Het onderzoek is gehouden onder een representatieve groep Nederlanders in de leeftijd van 18-65 jaar. 1.024 respondenten vulden een online vragenlijst in.
Voedingscentrum – eerlijk over eten
Gezond, lekker en bewust eten is belangrijk in onze samenleving. Elke Nederlander kan met al zijn vragen hierover terecht bij een onafhankelijke organisatie: Stichting Voedingscentrum Nederland. Het Voedingscentrum wordt gefinancierd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om wetenschappelijk verantwoorde, eerlijke informatie te geven over gezonde en veilige voeding en voedselkwaliteit.
bron: persbericht Voedingscentrum
Reacties (56)
Als ik deze gegevens lees, constateer ik dat Nederlanders een aantal borreltafelbegrippen over klimaatbelasting door voeding hebben opgepikt in de kanten, van TV en Internet. Ze zitten met een stel grote harige ideeen en voelen zich als burgers verantwoordelijk. Het laatste is, zeker vandaag, positief. De conclusie echter dat 40% van Nederland meer wil betalen voor milieuvriendelijkheid mag zo niet gesteld worden: ik heb nog geen enkel onderzoek op dit gebied gezien waar net een enorm gat bestond tussen wat consumenten als burgers vinden en wat zij als mensen met hun portemonnee in de hand bij de kassa daadwerkelijk kopen.
IK vrees echter vooral de campagne die hier uit voort gaat komen en die we nu kennelijk met dit onderzoek gelegitimeerd moeten vinden. CO2 uitstoot is slechts een aspect van duurzaamheid. Duurzaamheid is een mijnenveld vol tegenstrijdigheiden waar de knapste koppen voorlopig niet uit zijn (nooit zullen komen zelfs, beweer ik, omdat het afhangt van keuzen die technisch knappe koppen niet mogen maken omdat ze geen ethici zijn). En nu gaat het Voedingscentrum ermee aan de slag?
Een mooi voorbeeld. Een grote Engelse retailer wilde de CO2 uitstoot van alle groenten en fruit op zijn schaplabels. Aan het onderzoek dat nodig was om de gegevens bij elkaar te fietsen werd bijna een miljoen euro gespendeerd. Maar het label kwam er toch maar niet. Alle biologische spullen bleken nl. niet een beetje maar heel erg slecht te scoren. Hoe ga je dat aan het publiek uitleggen? De super besloot om dat dus maar niet te doen. Dan maar wat gekluns met foodmiles.
Ernstig dus. Je doet een onderzoekje naar de houding van mensen. Je gaat voorbij aan hoe ze zich met de portemonnee in de hand werkelijk gedragen. Constateert - gelukkig, ik ben er blij om - dat 40% van de mensen die Nederland bewonen best bereid zijn om wat te laten voor het milieu en gaat vervolgens een campagne maken.
Welke kennis heeft het Voedingscentrum om het publiek - zonder de zoveelste brokken te maken - duidelijk te maken hoe het moet eten? Hoe gaat het Voedingscentrum het publiek uitleggen wat het zou moeten uitleggen maar wat tegen alle borrelideeen van het publiek ingaat?
Ik vrees een klein rampje, maar ach er wordt zoveel geld weggegooid aan nutteloze campagnes. Wat maakt het uit, het is toch crisis en die mensen moeten ook aan het werk worden gehouden.
Dick: “Een grote Engelse retailer wilde de CO2 uitstoot van alle groenten en fruit op zijn schaplabels. Aan het onderzoek dat nodig was om de gegevens bij elkaar te fietsen werd bijna een miljoen euro gespendeerd. Maar het label kwam er toch maar niet. Alle biologische spullen bleken nl. niet een beetje maar heel erg slecht te scoren.”
Dit staat lijnrecht tegenover alle mij bekende onderzoek naar de CO2-uitstoot van biologisch. Hoe is dat mogelijk? Wie is die grote Engelse retailer?
Gelukkig is er voortschrijdend inzicht: Het onderzoek dat Dick noemde maakte scherp duidelijk dat er verschil is tussen emissies per geteelde vrucht (vanwege lagere opbrengst per m2 kwam biologisch daar slechter uit) of per m2 teeltoppervlakte (en daar kwam biologisch beter uit) Twee weken geleden is er goed internationaal onderzoek gepresenteerd waarbij ook per geteelde vrucht biologisch in veel gevallen het beter doet. (Dat voordeel valt dan soms helaas weer weg elders in de keten door minder efficiente logistiek).
Maar, ik vraag me af of het verstandig is van het Voedingscentrum om in te zetten op de klimaatbelasting van voedselproducten.
Hun missie om mensen te informeren en te inspireren over voedingsgedrag kan nog heel wat verder uitgediept worden zonder met het klimaat aan de slag te moeten gaan. Bigger fish to fry...!
Maar als ze er toch mee verder willen: Aangeven van energielasten lijkt me begrijpelijker en makkelijker te berekenen en te vergelijken. (best wel leuk om te beseffen dat sommige producten veel meer energie kosten dan dat ze opleveren) Daarbij komt dat een campagne over voedsel en klimaat -en nu ben ik dan een keer een azijnpisser- bijna niet anders dan vast en zeker onbedoeld “doubleloops” cynisme bevatten.
Peter, wil je de lezers vanuit datzelfde voortschrijdend inzicht hier dan ook even aangeven wat de emissies per kilogram geteeld product doen?
Dat lijkt me nl. het meest relevante meetpunt. Daarnaast moet, uitgaande van schaarse teeltgrond, uit worden gegaan van het principe: hoe beter de opbrengst per m2, hoe beter.
En Fien: kom eens met die onderzoeken. Ik wil ze graag lezen.
Goedemorgen Dick, wat een schrik!
Hoe beter de opbrengst per m2, des te beter? En hoe bedoel je schaarse teeltgrond wanneer we heel veel exporteren naar landen die veel meer teeltgrond hebben?
Laten we het in deze draad vooral niet hebben over gedetailleerde emissies per m2 al dan niet schaarse teeltgrond… maar over de vraag of de consument die nog zoveel af- en aan moet leren over gezonde voedingsgedrag wel zit te wachten op nog meer rationele informatie over zaken die zover af staan van “het eten”.
Tja, als je alleen wilt uitgaan van opbrengst per m2, dan moet je ook je twijfels hebben bij het TED-verhaal van Louise Fresco over mechanisatie om arme, kleine boeren in ontwikkelingslanden te helpen grootschaliger te worden - terwijl zij ons kleinschalige knusse visvijvers in parkeergarages toebedeelt :). Want al tientallen jaren wijst onderzoek uit dat er in alle ontwikkelingslanden een verband bestaat tussen productiviteit per hectare en de hoeveelheid land die kleine boeren bezitten: hoe kleiner hoe productiever, vaak zelfs vele malen. Een boer met een of twee hectare is vaak meer dan tienmaal zo productief per ha als een boer met tien hectare. (Neehoor, ik ben niet tegen hulp aan arme boeren en ook niet tegen technologie.)
Natuurlijk zit het allemaal ingewikkeld in elkaar, vooral als je methaan, lachgas en allerlei andere milieuaspecten erbij betrekt. Ik wist bijvoorbeeld wel dat het biologisch ploegen niet zo best is voor de CO2 uitstoot. En de biologische veeteelt scoort duidelijk slechter. Koeien voor altijd op stal en iets nuttigs doen met hun methaan is ongetwijfeld beter dan laten grazen. Maar dat geldt ook voor ons mensen, wat CO2 betreft kunnen we beter terug naar de tijd dat we nog met een heel gezin op 2 kleine kamertjes hokten.
Dat de logistiek van biologisch qua CO2 minder is, wist ik dan weer niet. Lijkt me geen wezenlijk kenmerk van bio, of vergis ik me? Ik kan me trouwens goed voorstellen dat kleinschalig en regionaal op dit punt sowieso aanzienlijk slechter scoort. Al die kleine producenten met een paar kratjes groenten en fruit in een bestelwagen (of consumenten die een paar kilometer omrijden voor lekkere aardbeien) in plaats van grootschalige distributie.
Heb even gezocht naar die Engelse retailer. Kan het niet vinden. Bedoel je soms Iceland?
Fien, je moet Spaanse aardbeien eten in het voorjaar volgens het bericht. Dat zijn echt de beste. Die kun je op elke hoek van de straat kopen. Eet smakelijk. Niet vergeten er eerst met een nagelborsteltje de residuen af te poetsen.
Wat een k.tverhaal en dat nog wel op 2 pagina’s breed uitgemeten met 2 aardbeien als blikvanger.
En Fien, wat is “biologisch ploegen” ?
Peter, zo geschrokken dat je er export bijhaalt om de CO2 op te krikken en meteen maar te pleiten voor locale teelt om het slepen van hot naar haar te voorkomen?
Dat is zonder meer het meest duurzaam, alleen niet waar het Tesco’s om ging in de case die ik noemde. Teelt zoals het is moet erin bestickerd worden. Ik ben bang dat dat gaat gebeuren op manieren die - zoals Peter onbedoeld aantoont - volstrekt irrelevant zijn. Maar ach, het zijn maar een paar miljoen aan belastinggeld en het is van belang om in deze dagen mensen aan het werk te houden ;-)
Hydroponics - teelt in gemineraliseerd water - thuis is echt duurzaam. Het heeft ook nog eens een waanzinnige opbrengst per m2 als je in de hoogte bouwt. Om die mooie kreet van Pollan maar weer eens citeren: it’s way beyond organic’. Really, really way beyond, zelfs.
Je bent doorgaans feitelijk, maar nu al net zo’n gevoelsgedreven believer als ik meer en meer in Fien begin te zien. Dat begrijp ik niet.
Je wilt toch niet ontkennen dat uitstoot net zo feitelijk is als de vaststelling of iets biologisch is? Netzomin, neem ik aan, als je zult willen ontkennen dat de enige relevante manier om die te meten per kilogram geproduceerd gewicht zal moeten gebeuren. Van de meest vervuilende teelt, maak ik met jouw berekeningsmethode per m2 de meest schone door er bijna geen kilo’s van af te halen. Da’s net zoiets als het maffe argument dat een vegetarier best in een SUV mag rijden.
@jan, laat je niet gek maken. Die plaatjes hebben een duidelijke commerciele doelstelling. Kijk maar uit!..... want de campagne is al in de maak en wij krijgen hier nog veel meer over te horen. Nu maar hopen dat ze de boodschap goed over kunnen brengen en niet aleen maar in de reeds bekende kreten blijven steken.
Nee, ik schrik omdat we opeens naar een vergelijking met nog meer onbekenden stappen. Ik wil graag CO2 emissies uit de voedseldiscussie halen waar het CO2 emissies op productniveau gaat. Er zijn andere gassen die uitstoten worden EN er zijn echt belangrijkere issues dan klimaat sec. I know I know, vast ketterij.
En je stokpaardje hydroponics is me bekend. Je hebt gelijk dat dat duurzamer is op een aantal punten. Maar wederom, net als de klimaatsdiscussie moet ook de duurzaamheidsdiscussie zindelijk gevoerd worden. En algemene zaken bewijzen door individuele voorbeelden, nu ja, dat niveau zijn toch wel voorbij.
“En algemene zaken bewijzen door individuele voorbeelden, nu ja, dat niveau zijn toch wel voorbij.” Als dat je punt is, zijn we het volstrekt eens. Het is nl. exact m’n punt tegen duurzaamheidsvoorlichting door het Voedingscentrum die gebaseerd gaat zijn op ja-wist-ik-het-maar.
Gek he, maar ik voel op m’n klompen dat CO2 er een belangrijke rol gaat spelen ;-) (kijk alvast even naar het eerste technische begrip in de allereerste zin van het persbericht)
Maar is het ook zo? Willen ‘veel consumenten’ bij de aanschaf van hun producten de CO2-uitstoot weten? Of geeft de consument desgevraagd het politiek correcte antwoord, maar in de supermarkt is zij/hij gewoon klant die op de kleintjes let en niet op andere zaken?
Hevig on-topic
(bron: PZC vandaag 26 mei met een reuzegroot artikel erbij)
Eindelijk voor de Gore-adepten en milieu-malloten een eerste overzicht of ze nu kersen met energie label A, B. C, of D moeten, of beter gezegd politiek correct, ueberhaupt ‘mogen’ kopen !
“Groenteboer ! Heeft u twee onsjes, want we hebben een vanavond een grote groep, sperzieboontjes label A, maar ast niet kan mag het ook B zijn !”
“Sorry, mevrouwtje, we hebben alleen label D van onze zwarte medemens uit Kenia (*)”
“Getzie ! Groenteboer, dat kan toch niet voor ons milieu !!”
Dat we de derdewereldhandel uit politieke correctheid ook nog om zeep helpen, mag. Want het is voor het ‘milieu’ !!!
(*) Op deze foto klikken, vergroten en heenenweer bewegen of downloaden en zelf maar leesbaar vergroten.
Maar zo’n standaard waar alles in zit over duurzaamheid komt er binnenkort. De organisatie People 4 Earth werkt aan een standaard waar producenten gaan verduurzamen, dus om hun producten diervriendelijk, milieuvriendelijk en eerlijk te maken.
Op http://www.people4earth.org kan je alles over de inhoud van deze standaard lezen. Zo kan je heel makkelijk de producten herkennen die niet belastend zijn voor het milieu. Deze standaard is ontwikkeld door People 4 Earth samen met experts in
de verschillende vakgebieden. Ook kan je op hun site discussiëren over onderwerpen die jij belangrijk vindt waar producten aan moeten voldoen.
Mieke, maar dat is geweldig want dan kun jij eindelijk mijn probleem oplossen. Kun jij me uitleggen welke van de volgende twee het duurzaamst is: een plofkip of een biologische? Graag concreet gemaakt waarom. Als het zo omvattend is, kun je het mogelijk zelfs in een cijfer.
Ik ben echt reuze benieuwd naar het antwoord op zo’n ogenschijnlijk eenvoudige vraag, maar kon het op jullie site niet vinden.
Ja dat cijfer ga je niet vinden. Kijk naar de aspecten van de productie plofkip in vergelijking met de biologische kip. Weet je wat er in de plofkip zit, hoe puur is het? Hoe diervriendelijk is het leven van de kip geweest? Is het transparant waar de kip vandaan komt? De biologische kip kan best dicht in je buurt geproduceerd zijn en die plofkip kan uit verweggistan komen. Daar gaat People 4 Earth de helpende hand bieden. Transparantie over het product, dat jij weet waar het vandaan komt en hoe het geproduceerd is. Daar krijg je dan antwoord op!
Puur, Eerlijk, kan iemand mij een goed omschreven meetbare definitie geven van wat dat nu eindelijk is? Anders maken we namelijk helemaal niets transparant, behalve emoties.
1/ Misverstanden: ‘t Is zoals mensen nogal eens denken dat kaarsen branden ecologischer zou zijn dan een gloeilamp.
2/ People4Earth: “The economic process in the chain needs to be fair for all parties involved” lees ik op de website. Fair voor wie?
3/ Duurzaam:
“However, what annoys me the most with “sustainable development”, is the number of people that seem persuaded that the existence of this concept will allow us to violate the laws of physics, and that infinity is now at our doors. The very definition of sustainable development incitates us to do so : letting everyone believe that it will be possible to satisfy everybody’s needs, everywhere and forever, without mentionning any limit to this “satisfaction of needs”, is definitely letting believe that it is possible to experience the perpetual material growth (because there is no objective limit to the needs), or that tomorrow there will be only free lunches, which means, in short, that infinity is within reach.”
dixit Jean-Marc Jancovici in zijn artikel ‘Is “sustainable development” of any use to save the world ?’
4/ Minder eten. Dat zou al een stuk helpen.
en
5/ Opbrengst per vierkante meter.
Pollan legde het in “een pleidooi voor echt eten” goed uit: we eten meer calorieën dan ooit te voor, uit zeer eenzijdige bronnen, produceren meer calorieën dan ooit en wat we eten is veel minder voedzaam dan ooit voorheen. Twee keer met als reden: grootschaligheid en industrialisatie.
Bovenstaand stuk is propaganda om de grootschaligheid en onverantwoordelijkheid van beleidsmakers en megaindustrie te kunnen blijven verantwoorden. Tot het systeem omvalt.
Mieke, ik raak in gewetensnood: hoe kom ik nou met jullie systeem uit m’n probleem als ik moet kiezen tussen een Nederlandse biologische kip en een Nederlandse ploffer?
Even wat feiten op een rij, want daaruit komen - begrijp ik - de antwoorden als een soort verlichting vrij:
- de eerste wordt gevoerd met biologisch graan dat zelden uit Nederland komt
- de dieren hebben meer vrijheid, zijn genetisch energieker en bewegen daardoor veel meer; dat is allemaal energie die niet tot vlees leidt en dus zomaar ‘verbrand’ wordt
- dat is mede een rede waarom het dier het wat lastiger heeft omdat biologische kippenhouders het onvoldoende eiwitten en energie mee kunnen geven in zijn voersamenstelling. Dat komt omdat er nog nauwelijks biologische soja is en we geen dierlijk afval in het voer mee willen geven.
- hij leeft 12 weken en eet - ik doe het even grof - 2x zoveel als z’n ploffende evenbeeld (daar hadden we dus brood van kunnen bakken voor hongerende mensen in de Derde Wereld)
- de tweede leeft inmiddels minder dan 6 weken en verbrandt weinig energie omdat hij niet zo’n zin heeft om veel te bewegen
- hij is genetisch geselecteerd op een snelle vleesaanzet
- hij krijgt soja uit de VS (we maken het even ideaal: daardoor minder watergebruik, hogere opbrengsten en geen pesticiden, terwijl biologisch teelt zgn. natuurlijke bestrijdingsmiddelen moet gebruiken en sowieso een lager dan gemiddelde opbrengst per hectare, cq. een lagere opbrengst per emissie-unit behaalt)
Welk dier moet ik nu kiezen volgens people4earth? Ik kan er al maanden niet van slapen, dus ik hoop echt dat je me kunt helpen.
Desnoods met een redenering, want dat een cijfer een bezoeking is, snap ik ook wel.
Als iemand vanavond een leuke potentiele partner tegenkomt en vraagt naar haar duurzaamheid, haar broeikasuitstoot, haar milieubelasting, haar energieverbruik, haar diervriendelijkheid, haar afvalbeleid, haar hygienedocumentatie, haar ouders, haar dna en haar historische ziekten, haar voedingspatronen, haar fairtradecomponent en logistieke belasting en dan ook nog wil zien of haar gepunchte oormerk up to date is voordat er besloten kan worden of een lange avond nog veel langer kan worden dan zal iedereen hem als freak zien.
Maar voeding moet op een of andere manier spitsroeden lopen onder een lange haag van laagswingende linkerhersenhelften.
Waarom moeten consumenten bij het kopen en genieten van die prachtige verse groenten en vruchten amechtig gebukt gaan onder de nieuwe autoflaggelatieve gesel Gods -CO2 uitstoot? Ga in hemelsnaam eerst zoveel mogelijk mensen laten genieten van vers, met de simpele verkoopargumenten die daarbij horen.
Peter, ik heb het gevoel dat je hier een ander dan het gebruikelijke geluid aan het neerzetten bent. Van Al Gore tot Marianne Thieme is het wonderwoord “CO2”, alsof alle problemen ertoe terug te leiden zijn. Alleen het verband met H1N1 schijnt nog probematisch te zijn.
Maar jij zegt iets heel opmerkelijks: “Ik wil graag CO2 emissies uit de voedseldiscussie halen waar het CO2 emissies op productniveau gaat.”
Dat zou morgenochtend in alle kranten moeten staan, maar wat bedoel je PRECIES?
@Jan Robben: Ik begrijp je reactie niet helemaal. Heb ik je op je hart getrapt? Een kilometer of vijf omrijden in de auto alleen voor een kwaliteitsproduct is ongeveer even slecht voor de CO2-uitstoot als in de winter de bekende spercieboontjes uit Kenia laten aanrukken. Maar als er nou iets is waar mensen geen enkel CO2-etiket voor nodig hebben, dan is het wel het besluit om minder vaak de auto te pakken voor de inkopen. Dat heeft verder niets met jouw lekkere aardbeien te maken. Spaanse eet ik nooit, ik haal veel betere bij de buurtgroenteboer.
Mijn “biologisch ploegen” was niet duidelijk. Ik bedoelde dat in de biologische landbouw in het algemeen meer geploegd wordt dan in de reguliere.
@Dick Veerman: Ik heb uitvoerig gezocht op Internet naar dat Tesco-label verhaal/onderzoek dat ook aan Peter Jens bekend schijnt te zijn en ben gelukkig allerlei interessante dingen tegengekomen, dus niet helemaal verspilde tijd. Nergens gevonden dat Tesco het label heeft afgeblazen omdat “alle biologische spullen nl. niet een beetje maar heel erg slecht bleken te scoren”. Wel dat het om huisproducten ging in maar een paar categorieen, inclusief non-food, en dat biologische en reguliere aardappelen en tomaten gelijk scoorden op CO2. Wel dat het moeilijk bleek uit te leggen aan de consument dat per boot vervoerd fruit uit Nieuw-Zeeland duurzamer is dan hier uit de verwarmde kas. Maar ja, dat wisten we allang dankzij Milieu Centraal.
Wat betreft de CO2-meting per ha of per kilo geteeld product. Onderzoeken hebben bevestigd dat biologische teelt aanzienlijk meer CO2 opslaat in de bodem. Waarschijnlijk dankzij de groenbemesters, die nog andere voordelen hebben. Als dat inderdaad zo is, dan kunnen die toch ook probleemloos in de reguliere landbouw gebruikt worden? Ik lees hier vaak dat regulier en biologisch elkaar moeten stimuleren, stapjes verder brengen, etc. Nou, hier ligt een van de vele kansen, zou ik zeggen. Kan er ook eens keer iets van de positieve kant bekeken worden?
Tot slot. Ik ben altijd voor FEITEN, ook al krijg ik door anderen het etiket “gevoelsgedreven believer” opgeplakt.
wat is nu het probleem van CO 2 uitstoot? door de eeuwen heen is dat continue in beweging, ook toen er nog geen kunstmest was en H.Ford nog geboren moest worden.
De bomen groeiden ooit dicht bij de zuidpool omdat de temperatuur er toen wel zo’n 20graden hoger lag, we hebben dus nog even te gaan.
Om een term van Dick te pikken het is windhandel, wel aardig bedacht trouwens. Maar gebruik het svp niet om de landbouw oid mee te (ont)regelen.
Fien, ik refereerde aan gegevens die je zelfs op Internet waarschijnlijk niet kunt vinden. Ze werden door het Productschap Tuinbouw gemaakt voor de Engelse markt (voor Ndl. een belangrijke afzetmarkt) en zijn nooit in de openbaarheid gekomen. Zo is het mij tenminste verteld.
De heer Polak, bedoel ik.
@Dick Veerman: Die niet-openbare gegevens zijn dus kennelijk in tegenstrijd met de openbare die ik wel heb kunnen vinden.
Ik kan je niets beloven, maar zal vragen of foodlog eruit mag citeren. Overigens zou mijn doel daarmee zijn de discussie over biologisch vs conventioneel niet aan te wakkeren, maar in zijn volgende fase te krijgen. ‘Way beyond organic’, in een nog wat bredere betekenis dan die mooie woorden zoals ik ze optekende uit Pollan’s mond.
Je kent mijn stelling: de tegenstelling is achterhaald en wordt op de verkeerde gronden aangezet.
@Dick Veerman: Als de tegenstelling achterhaald is, dan begrijp ik niet waarom er hier elke keer zulke heftige aanvallen op biologisch plaatsvinden, die bij mij een tegenreactie oproepen. Datzelfde gebeurt namelijk niet voor regulier. Ik daag iedereen uit te gaan turven. Ik begrijp ook niet waarom er niet eens een keer positief naar iets gekeken mag worden. Ik ben helemaal voor feiten, kritiek en analyses, al willen sommigen hier dat niet geloven, maar het is wel erg negatief allemaal.
Nou zeg, maak ik een positieve opmerking, maak jij ‘m weer negatief ;-)
Maar je hebt een punt, want als nog steeds duidelijk is waarom biologisch het lid op de neus krijgt en gangbaar niet, dan moet dat nog eens in heldere woorden worden uitgelegd.
Dat doe ik dan liever in een nieuwe posting, waar die - hopelijk - die gegevens in naar boven komen.
Misschien, Fien, is het woord ‘biologisch’ niet het juiste woord. Dick spreekt zelfs al van biologisch versus conventioneel. Alsof conventioneel staat voor een eeuwenlange manipulatie van voedsel.
Misschien moeten we spreken over ‘natuurlijk’ (voor biologisch) voor een natuurlijk groeiproces en ‘bio-gestuurd’ voor alle voedingswaren die bio-technisch gestuurd worden worden.
Het zuivere begrip biologisch staat nu te dicht bij de alternatieve beleving ervan.
Eens ?
@Dick
hij krijgt soja uit de VS (we maken het even ideaal: daardoor minder watergebruik, hogere opbrengsten en geen pesticiden, terwijl biologisch teelt zgn. natuurlijke bestrijdingsmiddelen moet gebruiken en sowieso een lager dan gemiddelde opbrengst per hectare, cq. een lagere opbrengst per emissie-unit behaalt)
GM soja heeft het gen ingebouwd om die natuurlijke bestrijdingsmiddelen te produceren. Dus in plaats van bestrijden met B. Thuringiensis of Pyrethrum derivaat groeien ze dus planten die een stukje B.t. of Pyrethrum zijn geworden. Technisch gesproken maakt gentech soja van exact dezelfde biologische bestrijding gebruik.
Overigens, stel je als gedachte experiment eens voor dat wij een gen ingebouwd kregen dat peniciline zou produceren. Constant, als een soort preventieve behandeling van een infectie. Hoe lang zou dat goed gaan? Hoe lang voordat een belangrijk middel tegen infecties waardeloos wordt door opgetreden resistentie? Dat is ongeveer waarom gentech zo’n beetje het domste is wat industriele veredelaars hebben verzonnen.
Bekijk gentech eens niet als techniek, maar let eens alleen op de eiwitten die bepaalde genen produceren en je ziet ineens dat het niets nieuws is. Alleen maar dommer gebruik van die eiwitten. Gentech is een wassen neus.
Genetische manipulatie is niets meer dan de productie van bestaande eiwitten verplaatsen van waar dan ook naar in de plant. Gewoon, omdat het kan.
@Steven
Erg mooi gezegd, dat item 3. Ik mag graag vertellen dat daar waar wij het woord energie gebruiken in dingen als energiebesparing en zo, we eigenlijk een natuurkundige term ”arbeid” zou moeten gebruiken. Een woord dat opvalt door zijn herkenbaarheid.
P, ik hoopte nou juist op een réponse raisonnée van Mieke. Het is een case. Helaas blijft ze nogal stil.
Dick, ik kan je wellicht een beetje uitleggen waarom ik het idee achter “biologisch” ondanks alle kritiek toch wel aantrekkelijk vind. De biodiversiteit in landbouwgebieden is sinds de groene revolutie achteruit gehold. De term ineenstorting is niet eens misplaatst. En iedere maatregel, idee of bewegig die dat probeert terug te draaien, m.a.w. weer voor elkaar krijgt om voedsel te produceren in een landschap waar ook nog wat inheemse planten en dieren naast productiegewassen leven, is meer dan welkom.
Of dat nu biologisch is, l’agriculture raisonnée of een bioindustrie boer die een poel graaft maakt mij wat minder uit.
Daar werken we hard aan om dat transparant te krijgen, al die vragen die je hebt waar je antwoord op wilt krijgen. Supply chain management is een belangrijk onderdeel in de standaard van People 4 Earth. De merkeigenaar die producten op de markt zet heeft de verantwoordelijkheid naar de consument toe. Om dit proces inzichtelijk te maken zijn we op een positieve manier, oplossingsgericht bezig.
Alle opmerkingen die je maakt is waar we dagelijks mee bezig zijn. Wil je op een positieve manier bijdragen, richt je dan op de oplossingsmogelijkheden en niet op de onmogleijkheden.
Wel interessant alle opmerkingen, wat weten we toch veel met elkaar.
Ja Mieke, prachtig, maar wat is nou je antwoord op basis van alles wat we met elkaar weten?
Von Neurath, een man die nadacht over wat wetenschap is en kan, zei het zo: ‘het bootje van de wetenschap moet varen, al is het lek’.
Nee dus, ik heb geen geduld, want ik moet - samen met een paar miljoen Nederlanders - vanmiddag voor het schap van AH een keuze maken. En Albert Heijn weet al wat’ie mij gaat vertellen. Van de week vierde hij feest omdat hij de antwoorden allemaal al heeft.
Vieren jullie feest als je ‘alles’ onderzocht hebt? Dat zal nog heel lang duren.
ik vraag nu jouw: wat stel jij nu voor met al die wetenschap? Breng jij de oplossing?
Daar wil ik het best over hebben, maar dan moet ik een stukje schrijven over duurzaamheid als proces, niet als norm. Dat is inderdaad een oplossing die het probleem van altijd te kort schietende kennis vermijdt en bovendien zorgt voor de wil om het morgen beter te doen dan vandaag en geen feestje te vieren omdat je aan een norm voldoet. Dat alvast als kort antwoord.
Nu jij: vanmiddag bellen 2 miljoen mensen people4earth, ‘help, welke van die 2 kippen moet ik kiezen?’ Wat antwoord je?
Misschien moet niet de consument geinteresseerd worden, maar de producent. M.a.w. misschien heeft dat (liberale) idee dat de consument de driver achter de verbeteringen zou moeten worden door hem varantwoord te laten kiezen gewoon gefaald. Misschien moet dat worden losgelaten, en moeten we gaan nadenken hoe producenten verantwoord kunnen produceren.
Now we are talking.
Het proces van verduurzamen is niet in een dag opgelost. Voor nu zou ik persoonlijk voor de biologische kip kiezen omdat dat beestje een beter leven heeft gehad.
Ik stel je persoonlijke antwoord zeer op prijs, maar we maken het toch echt even heel scherp. Ik neem aan dat people4earth voor de aarde als geheel spreekt. Is dit alles wat p4e kan antwoorden? Neem een biologische kip omdat het dier een beter leven heeft gehad.
Nog eentje. Dezelfde mensen ontdekken dat er een Volwaard-kip in het assortiment van AH komt (onder huismerk) en er ligt ook een biologische. Ze bellen weer massaal naar jou want ze hebben een malloot op de radio gehoord die beweerde dat ze zeker geen biologische moeten eten omdat die het brood uit de mond van minder gefortuneerden op aarde steelt. Wat antwoordt people4earth?
People 4 Earth heeft daar nu nog geen concreet antwoord op. Alle onderdelen van de standaard zijn belangrijk, maar dit is het onderdeel diervriendelijkheid waar een product aan moet voldoen, neem bv de kip.
http://www.people4earth.org/index.php/Industry-standard-long /Animal-friendliness.html Bekijk gerust ook de andere criteria.
Het wordt weer even stil want ik ben een week niet bereikbaar.
Dat is jammer, want nu wordt het net leuk. Ik wilde je nl. vragen of jij weet waarom er geen biologische kip van 6 weken is, want een kip hoeft toch zeker geen 12 weken te moeten worden om een beter leven te hebben?
Waarom geven we die 6-weeks kippen nou geen beter leven, dan kunnen zeuren als ik inpakken met dat broodroof-argument? Trouwens, denken jullie ook dat de kippen gelukkiger worden door biologisch te eten? Ik zie nl. dat p4e alleen maar ethische argumenten gebruikt. Merkwaardig, want ik dacht dat duurzaamheid nou juist ook een belangrijke andere vraag moet oplossen: hoe kunnen we zoveel mogelijk mensen op aarde menswaardig voeden en hoe zorgen we ervoor dat dat zoveel mogelijk gebeurt in gesloten biochemische en natuurkundige cycli?
Als je door wilt gaan met discussieren hierover kan je altijd contact opnemen met People 4 Earth in Nederland. Of even geduld hebben dus.......
Kun je niet zelf even een collega vragen in jouw afwezigheid de discussie over te nemen?
@Fien, ...heftige aanvallen op biologisch plaatsvinden, die bij mij een tegenreactie oproepen....: over gevoelig gesproken!
Het gaat hier op Foodlog zeer wel over feiten en als je de bio-draad op Foodlog een beetje volgt, dan is het toch wel helder dat Dick er alles aan gelegen is om bio en duurzaamheid uit het slop te halen omdat het fundament onder bio en duurzaamheid last heeft van paalrot.
Ik geef nota bene input op basis van feiten en wordt uitgemaakt voor een gevoelsgedreven believer, wat bedoel je daar eigenlijk mee? want ik kan je opmerking niet echt plaatsen.
Laat helder zijn, ik heb geen antipathie tegen bio en duurzaamheid, ik volg het allemaal met veel interesse om gefundeerd een concrete invulling te kunnen geven aan een duurzame leefwijze.
Dirk Jan Polak: “Ik geef nota bene input op basis van feiten en wordt uitgemaakt voor een gevoelsgedreven believer, wat bedoel je daar eigenlijk mee? want ik kan je opmerking niet echt plaatsen.”
Ja, ik begrijp wat je bedoelt, dat was ook mijn eerste reactie toen ikzelf eerder hierboven voor een gevoelsgedreven believer werd uitgemaakt.
Wij hebben al eerder in de clinch gelegen over het klimaat en aanverwante zaken, laten we dat niet herhalen.
Guillaume: “Misschien moeten we spreken over ‘natuurlijk’ (voor biologisch) voor een natuurlijk groeiproces en ‘bio-gestuurd’ voor alle voedingswaren die bio-technisch gestuurd worden worden. Het zuivere begrip biologisch staat nu te dicht bij de alternatieve beleving ervan. Eens?”
Is dit een serieuze reactie of ben je weer eens aan het dollen? Nee, zeker niet. Nog afgezien van het feit dat het grote verwarring schept en “natuurlijk” wel erg vaag en nietszeggend is. Het probleem dat jij en anderen bij biologisch allerlei negatieve connotaties hebben, los je niet op door een beladen term te vervangen. De negatieve associatie op zich blijft gewoon bestaan, zodat de nieuwe term al snel ook besmet en raakt en er weer iets nieuws verzonnen moet worden. Gebeurt aan de lopende band in de taal, denk maar aan neger, zwarten, afro-americans. Gastarbeiders, allochtonen, nieuwe nederlanders, blabla.
Fien, doorgaans zou het verschil tussen ‘dollen’ (wat zeer op zijn plaats kan zijn) te onderscheiden moeten zijn van mijn serieuze posts.
Deze post aan jou was bloedserieus, omdat ik een beetje allergisch ben voor taalgebruik dat suggestief is. In de voedingsindustrie kun je een scherpe scheiding aanbrengen tussen groenten, fruit en vlees, dat op ‘natuurlijke wijze’ groeit of gekweekt wordt, en die kweekprocessen, waar de mens expliciet ingrijpt om tot vruchtvermeerdering, volume en kwaliteit te komen. Dat dat laatste mankementen vertoont is evident, maar de scheidslijn is voor mij helder. Waarbij ik duidelijk wil stellen, dat ‘bio-gestuurd’ voor mij absoluut geen negatieve optie is.
Een natuurlijke zwangerschap is biologisch, maar godzijdank is IVF een zegen, daar waar de natuur het af laat weten. Zo is het ook met voedsel. De term ‘biologisch’, zoals die nu gebruikt wordt is politiek bezwangerd en niet honderd procent relevant.
Een beetje in het slop geraakt, werd vroeger op Foodlog terecht veel waarde gehecht aan een juiste omschrijving van begrippen. Als uitgangspunt om tot een helder onderscheid te komen. Bedankt voor je antwoord overigens. Dat krijg ik niet elke dag ;-)
@Fien, Guillaume, De discussie mbt CO2 en opwarming laat ik maar achterwege. Wat betreft het hanteren van CO2 normen voor de primaire productie is niet bruikbaar, dat bewijst o.a. de plofkip wel, dat is hier overigens al eerder vastgesteld. We hebben in een relatief korte periode een hoog welvaartspeil bereikt, maar kunnen er blijkbaar niet altijd even goed mee omgaan. De periode, dat de was in een teil gekookt werd, zullen heel wat vrouwen zich nog wel herinneren. Wat hebben we met die ‘vrije tijd’ gedaan, toen een wasmachine, enz. dat werk over nam? Naar Spanje vliegen? Ik denk dat het veel meer zal helpen als het boerenverstand wat vaker wordt aangesproken.
O ja Fien, ik had trouwens niet gedacht dat jij zo’n na-prater was;-)
@Guillaume: Ik kan helaas helemaal niets met je reactie. De meeste mensen denken bij biologisch aan onbespoten en geen kunstmest. Dat jij meteen aan een linkse politicus denkt die ooit in een grijs verleden gecollecteerd zou hebben voor een verkeerd regime, is jouw probleem.
@DJ Polak: Nou, als de plofkip iets bewijst dan is het wel dat men niets liever doet dan in die zogenaamde primaire productie mangelen, martelen, tergen en techen. Maar ik had het over landbouw, niet over veeteelt.
Prettige Pinksteren, heren.
Op 28 mei werd door Dick aangegeven dat het productschap tuinbouw bepaalde informatie niet vrijmaakt. Wat het PT en het ministerie van landbouw hebben gefinancierd in de afgelopen twee jaar is de ontwikkeling van een protocol waarmee van cradle to gate (retail) de broeikasgasemissies van tuinbouwproducten berekend kunnen worden. Dit protocol willen wij graag internationaal erkend zien, want wie zegt dat in Nw Zeeland geproduceerd fruit gunstiger op BroeiKasGas-emissie scoort dan Brits fruit? Welk protocol gebruikt Tesco om dit te berekenen? En wanneer heeft Tesco dit berekent, toen de appeltjes al heel lang in de koeling lagen?
Voor het verkrijgen van dit protocol hebben we cases gebruikt waaronder inderdaad ook biologische producten die er soms beter en soms minder goed uitkomen afhankelijk bijvoorbeeld van de periode van het seizoen dat er geoogst werd. Door de ontwikkeling van dit protocol is inzicht gekregen in de complexiteit om emissieberekeningen uit te voeren van tuinbouwproducten. Maar met voldoende cases en ervaringen is daar wel een slag in te slaan. Ik ben er ook van overtuigd dat het terugdringen van BKG emissie i.v.m. klimaatverandering internationaal een steeds belangrijker issue wordt samen met behoud van de biodiversiteit en onze waterfootprint.
Het protocol wat nu ontwikkeld is, is omgezet in een demotool dat op dinsdag 23 juni bij het PT met ondernemers uit de tuinbouwketen gelanceerd wordt. De bedoeling is dat gebruikers in staat zijn om op bedrijfsniveau en in de keten BKG emissie berekeningen uit te voeren. Op die manier kun je met verschillende scenario?s werken om de kijken wat nu echt effect kan hebben op de BKG uitstoot van jouw product. Natuurlijk zijn er grote verschillen te zien tussen kasproducten en producten van de vollegrond. De essentie echter is dat ondernemers voor beide producten de emissie naar beneden kan gaan brengen en tja, hoe dat dan uiteindelijk te verkopen aan de consument, daar zijn vele wegen voor. Tesco op dit moment eist bijvoorbeeld van sommige leveranciers dat zij hun BKG uitstoot met 50% in 2011 terug moeten brengen. Vervolgens verkopen zij dit in een boodschap naar de consument.
En ik ga voor de plofkip. Kippen gevoerd met biologisch geproduceerd graan vind ik wel heel erg decadent.
