Hoe werkt dat vermeende gezonde effect van de sauna dan precies, vroeg de Finse cardioloog Jari Laukkanen van de universiteit van Jyväskylä zich af. Als dagelijkse saunabezoeker (in Finland zijn 3 miljoen [huis]sauna’s op 5,5 miljoen inwoners) kent hij de lichamelijke en geestelijke voordelen maar al te goed. “Ik krijg de beste ideeën in de sauna,” zegt hij tegen Medium. Tot zijn verbazing vond hij maar weinig deugdelijk onderzoek naar het fenomeen.

Relaxen
Hij ging het zelf uitzoeken en publiceerde in 2018 zijn bevindingen. Dat onderzoek zelf kreeg niet veel aandacht, maar een van de conclusies die er door anderen uit getrokken werd ging een eigen leven leiden: geregeld saunabezoek is net zo gezond als sporten. Zweten is zweten, of je nou met anderen naakt zit te relaxen, of je je in je eentje afpeigert in de sportschool. Of buiten in de regen.

Een typisch Finse hete en droge sauna, zegt Laukkanen, verhoogt de lichaamstemperatuur, wat een efficiëntere bloedtoevoer naar de huid veroorzaakt. Dat vraagt een grotere inspanning van het hart, waardoor de bloedtoevoer naar de organen ook toeneemt. Tegelijkertijd verlaagt het hevige zweten de bloeddruk, maar gaat de hartslag ook omhoog. Eenmaal uit de hitte zakt de hartslag. Op en neer: precies zoals na flink sporten.

Keiharde work-out
Uit Laukannens onderzoek blijkt dat niet alleen de cardiovasculaire gezondheid verbetert, maar ook die van de hersenen en het hele zenuwstelsel. De afwisseling van hitte en koude stimuleert de aanmaak van allerlei hormonen en neurotransmitters. De sauna jaagt je noradrenaline-gehalte omhoog, net als een keiharde work-out. Wie zijn hele leven naar de sauna gaat, vermindert de kans alzheimer te krijgen aanzienlijk, denkt Laukkanen.

Hoewel Laukkanen in zijn publicatie alleen maar voordelen van saunabezoek weet op te sommen (zelfs voor hartpatiënten), is hij ook voorzichtig, zoals dat een wetenschapper betaamt. Er moeten goed opgezette interventiestudies komen die de ‘associations between sauna bathing and its health benefits’ aantonen.

Huib Stam
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Zweetcultuur
Internetmagazine Medium laat de Amerikaanse fotograaf Mikkel Aaland aan het woord. Zijn Noorse vader had hem al vroeg vertrouwd gemaakt met de saunacultuur. In 1978 publiceerde hij zijn boek Sweat, een verslag van de wereldwijde zweetcultuur. Hij werkt nu aan een documentaireserie over dat onderwerp, want hij ziet de belangstelling voor de oude badculturen toenemen.

Waar de Europese saunatraditie in de VS niet makkelijk door zal breken - al is het alleen al omdat je best in je blootje-met-een-handdoekje in de sauna zit - ziet Aaland nieuwe aanknopingspunten. "Er is een enorme belangstelling voor de badcultuur," zegt hij. Zweetbaden kenmerken zich door sociale, spirituele en fysieke elementen en dat trekt van oudsher mensen aan. "Millennials, die opgegroeid zijn met al die technologie, zoeken naar een authentieke ervaring, met traditie." Studies zoals die van Laukannen kunnen dan ook net dat extra zetje geven. “Ik droom ervan dat we op elke straathoek geen Starbucks of McDonald’s hebben, maar een badhuis."
Dit artikel afdrukken