Het is sowieso een akelig lijstje, dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vorige maand bekend maakte. Er op staan virusziekten als ebola, MERS en SARS, zika én, voor het eerst, Disease X. De lijst is een inventarisatie van de volksgezondheid bedreigende ziekteverwekkers, die kunnen uitgroeien tot een wereldepidemie omdat er geen, of onvoldoende, tegenmaatregelen tegen zijn. Maar wat is dan Disease X?

"'Disease X' staat symbool voor een ontwrichtende uitbraak van infectieziekten", vertelt Marion Koopmans, hoofd van de virologie-afdeling aan het Erasmus Medisch Centrum. "De WHO noemt die zo omdat we niet vooruit kunnen kijken welke ziekten eraan komen maar omdat er wel consensus is dat we erop voorbereid moeten zijn." 'X' staat voor 'unexpected' (onverwacht), zegt de Amerikaanse Anthony Fauci, hoofd van het US National Institute of Allergy and Infectious Diseases. "Zoals de ervaring ons vaker wel dan niet heeft geleerd is het ding dat ons raakt iets onvoorziens. Zo hebben we Zika niet voorzien, en dachten we niet dat er een ebola-virus zou zijn dat steden zou treffen."

Om op een volgende wereldepidemie voorbereid te zijn, werkt de WHO aan 'platformtechnologie'. Dat betekent dat wetenschappers 'aanpasbare' recepten ontwikkelen voor vaccins. Als zich dan een uitbraak voordoet, is het een kwestie van de juiste gensequentie van het virus ontrafelen en die in het platform-recept 'inpluggen' om snel een vaccin te maken. Research & Development nu maken dus integraal deel uit van de respons op een toekomstige uitbraak straks. Tijdens de ebola-uitbraak van 2014 bleek deze aanpak te werken: binnen 12 maanden lag het eerste effectieve vaccin tegen ebola op tafel, terwijl de ontwikkeling daarvan normaal zo'n 5 à 10 jaar zou duren.

Het Tropisch Instituut (ITG) uit Antwerpen gaat zich alvast bezighouden met onderzoek naar 'Disease X', meldt De Tijd. De wetenschappers van het instituut, dat ook betrokken was bij de ebola-uitbraak, "zullen samen met een internationaal consortium de pathogenen, of de oorzaken van de ziekte, proberen op te sporen. Daarnaast zullen ze ook voorbereidingen treffen om de epidemie te kunnen bestrijden." Behalve laboratoriumwerk gaat het ITG ook operationele voorbereidingen treffen en het databeheer organiseren, zodat vertragende "bottlenecks op het gebied van administratie, regelgeving en ethische vraagstukken" zoveel mogelijk vermeden kunnen worden.

Cécile Janssen
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Dit artikel afdrukken