Voedingswetenschappers onder leiding van Kevin Hall tonen met een degelijk ontworpen onderzoek, uitgevoerd onder optimaal gecontroleerde omstandigheden, hard aan dat mensen meer eten van ultra bewerkt voedsel dan van vers voedsel. De titel kan daarover al niet veel duidelijker zijn: ‘Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain: An Inpatient Randomized Controlled Trial of Ad Libitum Food Intake’.

'Metabolic ward'
Zet 10 man (m/v) in de ene afgesloten kamer en 10 anderen in een kamer daarnaast in de metabolic ward, de gevangenis voor echt praktisch en ondubbelzinnig uitgevoerd voedingsonderzoek. De ene groep krijgt 2 weken lang een dieet van processed food; in de volksmond heet dat inmiddels 'fabrieksvoedsel', de onderzoekers zijn keurig formeel en baseren zich op de definitie van het Braziliaanse NOVA-systeem. De andere groep krijgt unprocessed food, gewoon vers eten dus maar gemaakt van dezelfde grondstoffen.

Meet van elke kruimel die ze eten en elke slok die ze drinken de calorische waarde. En meet ook alles wat er daarna mee gebeurt: plas, poep, energieverbruik, bloedtests, ademanalyse. Test permanent hun glucosespiegel. Meet elke microgram van allerlei hormonen en andere relevante stofjes in hun bloed. Bepaal hoeveel energie er is opgenomen en hoeveel verbruikt. Zet ze steeds op de weegschaal.

De bewerkt voedsel-eters werden in twee weken een kilo zwaarder, de onbewerkt voedsel-eters een kilo lichter
Het was een klein onderzoek, met maar 20 proefpersonen en het duurde slechts een maand. Om zoiets goed te doen, zijn niet alleen 20 proefpersonen nodig die een tijd opgesloten willen zitten, maar een hele medisch-militaire operatie daarachter. De maaltijden van de ene soort en van de andere soort moeten precies evenveel calorieën en nutriënten hebben, maar toch processed danwel unprocessed zijn. Anders kun je de onderzoeksgegevens niet eerlijk met elkaar vergelijken.

Na twee weken ruilen de twee groepen van dieet. De bordjes in de gang van de metabolic ward, het gekkenhuis van de voedingswetenschap, worden verhangen. Nu krijgt de ene groep twee weken te eten wat de andere at en vice versa.

Huib Stam
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Wie kan eten wat hij wil, eet van het bewerkte voedsel zomaar 500 kcal per dag meer dan van het onbewerkte voedsel. Dat merk je in de taille. De bewerkt voedsel-eters werden in twee weken een kilo zwaarder, de onbewerkt voedsel-eters een kilo lichter. En zelfs als je zoveel als je wilt van dat bewerkte voedsel eet, hou je nog steeds trek. Dat bleek te zien in de hormoonspiegels en te meten in het brein.

Plausibele verhalen
Hoe dat precies komt weten we niet, legde Jaap Seidell gisteravond op TV uit. Er zijn verhalen over die plausibel klinken. In de laboratoria van de grote voedselbedrijven worden producten ontworpen die onweerstaanbaar lekker zijn door een uitgekiende combinatie van zoet, zout en vet, het zogeheten bliss point. Ze bestaan uit sterk geraffineerde grondstoffen, die door de bewerking lang houdbaar zijn. Het eindproduct kan tegen lage kosten worden gemaakt en geleverd, maar heeft vrijwel uitsluitend energie als voedingswaarde. Het zijn ideale producten om te vermarkten, en dat gebeurt dan ook met grote reclamebudgetten en dito weerstand tegen logo's die duidelijk maken dat je er maar een beetje van moet eten.

Seidell pleitte gisteravond in Nieuwsuur voor een stoplicht op fabrieksvoedsel dat de mate van bewerktheid aangeeft
We denken inmiddels te weten dat wie er veel van eet, er gemakkelijk nog meer van gaat eten door de snelle suikerpiek en de trek die daar weer op volgt. Dik word je als je niet genoeg beweegt; dan slaat je lijf al die onverbrande energie op als vet. Halls experiment maakt indringend duidelijk dat die theorie een gezonde basis in de praktijk heeft.

'Stoplicht'
Seidell pleitte gisteravond in Nieuwsuur voor een stoplicht op fabrieksvoedsel dat de mate van bewerktheid aangeeft. Hoe dat precies uit moet pakken, bleef onduidelijk. Seidell heeft inmiddels de Franse, Belgische, Spaanse en Nederlandse supermarkten al een hele tijd mee, want die kiezen voor het Nutri-Score stoplicht. In Nederland treuzelt alleen de staatssecretaris nog, zei foodwatch eerder deze week.
Dit artikel afdrukken