Foodwatch trekt aan de bel naar aanleiding van een vorige week verschenen EFSA-rapport over pesticiden in ons voedsel. Op Foodlog besteedden we er afgelopen week al aandacht aan.

Op woensdag 25 juli meldde de EFSA dat "Europeanen voedsel blijven eten dat grotendeels vrij is van residuen van bestrijdingsmiddelen of dat binnen de wettelijke grenzen van residugehalten blijft." Volgens de EFSA blijft meer dan 96% van de geanalyseerde monsters binnen de wettelijke grenzen, is ongeveer 51% helemaal vrij van kwantificeerbare pesticidenresiduen, en is de situatie aan het pesticidenresiduenfront daarmee 'stabiel'.

Zelfde cijfers ander geluid
Bij foodwatch klinkt diezelfde cijfers als volgt: "Op ongeveer de helft van het geteste voedsel (49%) worden resten van bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Bijna één op de 25 geteste producten lijkt meer vervuild dan de wet toestaat. Het aantal overtredingen van de wettelijke norm voor vervuiling is zelfs iets hoger dan voorgaande jaren."

Over welke feiten hebben we het?

De EFSA analyseerde 84.657 monsters op 791 bestrijdingsmiddelen. Daarvan bleven 81.482 binnen de wettelijke limieten, ofwel 96,2%. In 2015, het voorgaande jaar, bleef 97,2% van de geanalyseerde monsters binnen de wettelijke grenzen en was 53,3% helemaal residuvrij. Een beetje meer dus. De EFSA legt ook uit waarom het nu minder is: in 2016 is voor het eerst gekeken naar chloraatresiduen, een verbinding waarvoor pas nu maximumresidugehalten (MRL's) worden vastgesteld.

Cécile Janssen
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Kan wie biologisch koopt, helemaal zorgenvrij eten? Van de 5.500 geteste biologische producten was 83% vrij van residuen en bleef 98,7% binnen de wettelijke limieten.

Meer zorgen over Malta
Foodwatch hamert verder: "Nederland staat op de 3de plek in de Europese ranglijst wat wetsovertredingen betreft: 7,5% van het door Nederland geteste voedsel overschrijdt de wettelijke norm. Alleen in Malta en Luxemburg werden nog meer wetsovertredingen gemeten. Ruim 60% van de tests die de NVWA hiervoor uitvoerde betrof geïmporteerde producten, waarin vaak meer bestrijdingsmiddelen worden gevonden." In dat laatste zinnetje zit een belangrijke relativering. Geen enkel ander land testte zoveel importproducten, waar inderdaad meer pesticidenresiduen in worden aangetroffen. Nederland speelt als import- en exportland (Rotterdam, Schiphol) een belangrijke rol als waakhond aan de EU-grens.

Was ik foodwatch, dan zou ik me meer zorgen maken over Malta, dat bij 10,7% van het geteste voedsel overschrijdingen constateerde. Van het geteste Maltezer voedsel was driekwart van eigen bodem, en maar 6% geïmporteerd. Malta is Europees kampioen pesticidengebruik.

Pesticidencocktails
Afgelopen najaar maakte Trouw stampij over pesticidencocktails. Foodwatch maakt zich eveneens zorgen: "Extra zorgwekkend vindt foodwatch de toename van het groente en fruit dat vervuild is met de resten van meerdere bestrijdingsmiddelen tegelijkertijd." In 2016 betrof dit 30,1% van alle monsters, in 2015 28%. Een kleine 600 monsters bevatten meer dan 10 verschillende pesticiden. Het gaat om kruisbessen, bramen, frambozen, wijn- en tafeldruiven, aardbeien maar ook thee en hop.

Volgens foodwatch moeten we ons hierover zorgen maken omdat "de effecten die deze bestrijdingsmiddelencocktails op de gezondheid van de consument kunnen hebben, nog steeds niet meegenomen worden in het Europese bestrijdingsmiddelenbeleid. Dit, terwijl al in 2009 wettelijk is vastgelegd dat onderzocht moet worden welke cumulatieve effecten op de menselijke gezondheid deze blootstelling aan meerdere bestrijdingsmiddelen tegelijk heeft." De EFSA vindt dat onzin: "EFSA heeft [..] een beoordeling van de acute (korte termijn) en chronische (langetermijn)voedingsrisico's uitgevoerd. In beide gevallen werden de gezondheidsrisico's voor de consument als gering beschouwd."

'Groene ambities' geremd
In Nederland worden tegen de meeste plagen tegenwoordig natuurlijke vijanden, zoals roofwantsen, roofmijten en sluipwespen, ingezet, zei LTO Glaskracht-voorzitter Sjaak van der Tak donderdag in het AD. Zulke gewasbeschermers laten geen residuen achter zoals de consumenten die foodwatch steunen willen. Hij noemt Nederland zelfs 'de kraamkamer' van die moderne biologische gewasbescherming.

Foodwatch roept hard, maar blaft de waakhond wel tegen de goede boom? Volgens Van der Tak wordt vervanging van chemische pesticiden door groenere middelen van overheidswege vertraagd. "Tuinders worden geremd in hun ambitie om met zo min mogelijk chemische gewasbeschermingsmiddelen te telen," aldus Van der Tak. "De toelating van innovatieve, groene gewasbeschermingsmiddelen verloopt veel trager dan noodzakelijk.'' Voor 'groene middelen' gelden in Europa namelijk dezelfde trage toelatingsprocedures als voor chemische middelen, terwijl belangrijke middelen - denk aan de neonics en glyfosaat - door de politiek worden afgeschaft zonder dat er minder schadelijke middelen voor in de plaats komen. Daarin moet dringend verandering komen, vinden de tuinders.

Stel je voor wat er zou gebeuren als foodwatch zou gaan pleiten voor wat onze tuinders willen.
Dit artikel afdrukken