In 2020 mag geen enkel bedrijf meer overlast geven. Boeren moeten hun buren betrekken bij hun uitbreidingsplannen. Gemeenten moeten overlast bepalen. Die keuze noemt Boerderij een kanteling van het beleid.

Bananenschil
Die woordkeuze maakt blind voor dat ene vuiltje dat blijft liggen. Mij lijkt het een bananenschil. De Nederlandse Varkenshouders Vakbond (NVV) ijverde bij de leden van Provinciale Staten voor een opdracht aan staatsscretaris Dijksma: zij moet de Nederlandse detailhandel erop wijzen dat die mede moet opdraaien voor de meerkosten die uit het nieuwe beleid voortvloeien. De boeren gaven onlangs aan die zelf onmogelijk meer te kunnen dragen. Daar hebben ze gelijk in. Banktechnisch is een schrikbarend aantal bedrijven insolvabel. Daarom zou er volgens Brabant een update van het inmiddels verweesde Verbond van Den Bosch moeten komen.

Vergaande sanering ...
Hoe de door de boeren gewenste uitkomst geëist kan worden, blijft onduidelijk. Zoals ik al bij de installatie van het Verbond schreef: we exporteren zoveel kilo's varken dat de Nederlandse detailhandel het probleem slechts kan oplossen voor het beperkte volume dat in Nederland wordt gegeten. Het is weinig voorstelbaar dat de NVV impliciet pleit voor een vergaande sanering van de Nederlandse varkenshouderij die in Nederland niet langer naar zowel internationale als Nederlandse normen in dezelfde houderijsystemen kan produceren. Toch moet dat om de boel rendabel te krijgen. Dáár ligt het probleem waar het vrijdag in Brabant alweer niet over is gegaan. Begrijpelijk, want onderwijl protesteerden - op dezelfde stoep - burgers tegen stront en stank en boeren voor nog meer varkens.

... door de markt
De facto wordt het probleem daarmee weer in Den Haag neergelegd. Van daaruit moet de uitvoeringsvoorwaarde voor het Brabantse beleid naar de hoofdkantoren van supermarkten worden verspreid. Die zullen het moeiteloos weerleggen met een verwijzing naar hun slechts beperkte aandeel in de Nederlandse berg varkensvlees en onze exportbiggen. Het probleem blijft dan ook volledig intact en is - ondanks de 'kanteling' van het beleid - verre van opgelost.

Ik voorspel: de sanering van de in Brabant geconcentreerde varkenshouderij zal hardhandig door de markt ter hand worden genomen in de vorm van een golf van faillisementen en zich terugtrekkende financiers. Dat is de facto het besluit waarmee Brabant het weekend in is gegaan. Daarom is het misschien maar het goed dat de NVV zijn zinloze eis gerealiseerd heeft weten te krijgen. Hun boeren zullen de verantwoordelijkheid daarvoor nu mede moeten accepteren.

Zelfslacht of afgeslacht worden
Onderwijl bereiden de varkenshouders van de NVV samen met ZLTO een proefproces voor over de laatste punten en komma's van de BZV die op 18 februari gereed moet zijn. Daarmee plaatsen ze zich mogelijk binnen de juridische realiteit van gemeentegeleid boeren en burger zelfbestuur, maar geven ze aan zich buiten de marktrealiteit te plaatsen. Het beste wat ze kunnen doen is de onvermijdelijke sanering nu eindelijk zelf ter hand nemen. Zelfslacht is geregisseerd uit te voeren. Afgeslacht worden niet. Toch kiezen de boeren daar kennelijk voor. Het zij zo, zal de politiek denken.

Dit probleem blijkt bestuurlijk te complex geworden. Dat is jammer omdat het meer kapot gaat maken dan Nederland lief zou moeten zijn. Daarover na volgende week meer.

Fotocredits: Ist doch Wurscht, uitsnede, MKorsakov