De concentratie in de sector heeft negatieve gevolgen voor het Nederlandse milieu en klimaat (mest en uitstoot). Ook is er kritiek op de (langdurige) transporten en op de gezondheidsproblemen bij de kalveren (infecties, antibioticagebruik). Dierenwelzijnsorganisaties kaartten al diverse malen problemen aan. De opdracht tot het huidige onderzoek, uitgevoerd door 3 commerciële onderzoekbureaus en een tiental ambtenaren, werd door minister Schouten gegeven vanwege een conflict met de sector uit 2019 over de verduurzaming van de kalverhouderij.
Het rapport schetst 3 'toekomstscenario's' voor de kalversector. "De beperkte afzet in Nederland in combinatie met de import van kalveren maakt dat de license to produce (het bestaansrecht) onder druk staat," aldus het rapport. Dat zou het einde kunnen betekenen voor de kalversector in Nederland. Het rapport heeft het niet over de financieel-economische consequenties van de scenario's. Tijdens de gesprekken met de onderzoekers ontstond bij de kalverhouders onvoldoende vertrouwen om bedrijfsgegevens te delen.
Grote gevolgen voor melkveehouderij
In essentie betekenen de scenario's (zie kader) een zo diepe ingreep in de kalverhouderij dat de bestaande structuren als verloren moeten worden beschouwd. Het is opvallend dat een dergelijk rapport vanuit het ministerie wordt gelanceerd omdat het de facto een frontale aanval op de kalversector betekent. Het is tevens een aanval op de melkveehouderij. Een koe moet regelmatig een kalf krijgen om te melk te kunnen geven. De kalverhouderij is als het ware een gevolg van de melkveehouderij. Om het slachtvolume in slachthuizen economisch interessant te maken werd de kalverhouderij uitgebreid met dieren uit het buitenland, met een belangrijk aandeel Duitse kalveren. Dat werd decennia beschouwd als een goede zaak omdat de kalveren niet werden 'weggegooid' en direct gedood, zoals de bekende geitenbokjes waar maatschappelijk nog altijd verontwaardiging over klinkt. Nu lijkt aan die periode van denken een einde te komen.
En precies hetzelfde mechanisme geldt voor geiten.. https://t.co/oJa4TRDUoN
— Jeroen Trommelen (@jeroenschrijft) March 15, 2021
Dat heeft grote consequenties voor de Nederlandse melkveehouderij. Die bevindt zich op dit moment in diepe financiële problemen omdat de grond- en milieukosten om in Nederland melkkoeien te kunnen houden, hoger zijn dan in de omliggende landen en Nederland meer dan andere Europese landen afhankelijk is van export buiten de EU. De hoge kosten die gepaard gaan met het houden van kalveren op een melkveebedrijf of het bijdragen in de kosten van het afmesten van kalveren (een te verwachten gevolg van scenario 3, zie kader) betekenen de facto het economische einde van de Nederlandse melkveehouderij zoals we die kennen. De serieuze exportsector zoals Nederland die nu kent, wordt mogelijk zelfs een sector die de Nederlandse consumptie nog maar beperkt kan dekken, omdat de melk heel duur wordt. Melk uit Duitsland en Denemarken, op korte afstand van Nederland, zal aantrekkelijker geprijsd blijken voor consumenten.
In het eerste scenario blijven kalveren hun hele leven op een melkveehouderijbedrijf, wordt weidegang gestimuleerd, krijgen de dieren onbeperkt drinken en zachte en grotere ligplaatsen, en mag het transport naar het slachthuis niet langer dan vier uur duren. Als bedrijven kalveren willen importeren moeten die in het land van herkomst dezelfde omstandigheden hebben gehad. De bestaande kalvermesterijen verdwijnen in dit scenario net als de verzamelcentra en de langeafstandstransporten. Dit model zorgt voor ingrijpende veranderingen voor melkveebedrijven.
In het tweede scenario blijven kalveren minimaal drie maanden op een melkveebedrijf, nu is dat veertien dagen. Daarna mag het kalf naar een kalvermesterij. Intensieve samenwerking tussen melkveehouder en de kalfsvleessector moet zorgen voor een verbetering van de gezondheid en het welzijn van de dieren. De kalverhouderij wordt in dit model flink ingekrompen en ook dit model zorgt voor grote veranderingen in de melkveehouderij. De import van kalveren is ook hier alleen mogelijk als het land van herkomst aan dezelfde voorwaarden voldoet.
Het derde scenario sluit aan bij de plannen voor kringlooplandbouw van de minister en gaat uit van een "regionaal georiënteerde korte kalverketen". De maximale transportafstand van melkveehouderij naar de kalverhouder wordt 100 kilometer. De instroom naar de kalverhouderij gaat naar behoefte per kalf, nu worden complete stallen in een keer vervangen met nieuwe kalveren. Kalverhouders moeten zich in dit scenario meer over Nederland verspreiden en import is alleen mogelijk in de grensstreken uit buurlanden.
De kalverhouderij vindt dat ze het nu al goed doet:
Waar moeten alle #kalveren van gestopte #kalvermesterijen naar toe? Op #melkveehouderij blijven? Kalveren ‘verdwijnen’ daardoor niet of straks toch wel? Luister naar #veearts wenno https://t.co/WVZ3TMbLjW
— Hiske Ridder (@HiskeRidder) March 15, 2021
Zonder #vlees geen #melk https://t.co/dBOKPMJATJ - Sjouk is #oordeelvrij https://t.co/4fJHaDqqjX
Op 10 juni krijg je nieuwe kado-artikelen.
Als betalend lid lees je zoveel artikelen als je wilt, én je steunt Foodlog
#73
Ja ‘ze’ (.....) zijn daar erg mee bezig.
En niet alleen met geld.
“Iedereen wil gelukkig zijn” om maar eens een boektitel van Bram van der Klundert aan te halen...
Dat hoor en ervaar ik.
Hiske Ridder,
Zitten ze er maar mee???????
Of is het probleem ze zitten eigenlijk nergens mee behalve als het geld gaat kosten!
Wat ik bijzonder, mooi en ook wel lastig vind in deze en ook andere Foodlog 'reactielijnen' is het beginnen bij smal om vervolgens stap voor stap de breedte in te gaan. In dit geval over toekomst en uitspraken kalvermesterij (smal) via een artikel in de correspondent naar een brede 'systeem' discussie.
En ja, alles heeft met alles te maken, bv ook verleden-heden-toekomst.
In het hier en nu 'zitten' de melkveehouders en andere ondernemers in de aan vleesgerelateerde zuivelketen 'er maar mee'. Hebben zij en andere ondernemers in deze kalverenketen het idee dat vanachter bureau's 'van alles' onderzocht, bekokstoofd, geroepen, opgeschreven en besloten wordt.
Ja, ondernemen, voor een melkveehouder weer anders dan bv de VanDrieGroep, is vooruit zien en dus ook je verdiepen in en je op de hoogte houden van oa maatschappelijke ontwikkelingen, daarop anticiperen.
Toch begrijp hun gevoel ook wel. En dat vanuit ervaren onmacht, overmacht en op verschillende wijze er gereageerd wordt op al dan niet uitgelekte berichten.
mmmm.... hoe het lijntje tussen denken en (op de verschillende schaalniveau's en tijdsbalken) doen en tussen politiek-beleid-NGO-praktijk niet te laten breken.
Krijn Poppe ... of 'de consument' het heft in handen heeft... ik heb daar mijn twijfels bij. Weet dat het populair is dat te denken en zeggen en dat daar al veel over nagedacht en gezegd is. Dat 'ingrijpen' van de overheid niet populair is. We hebben afgelopen jaar wel gezien dat de overheid rigoreus en met effect kan ingrijpen.
Dank je Krijn, klinkt zeer als behoorlijk waar :-)
En uiteraard de vervolgvraag (Marco: en nou??):
Zijn de omstandigheden nog steeds zo goed dat we daar mee verder kunnen? En zo ja, voor welke producten en diensten? Waar zit de meeste toegevoegde waarde (het hoogste Picasso gehalte)? En terug naar dit draadje: kan Van Drie dan overleven?
PS. Is het misschien een zege dat we de zware industrie slag gemist hebben?
Jan-Peter van Doorn,
#62, zo goed zijn we nu ook weer niet, maar de omstandigheden waren altijd dusdanig (te dure grond, te kleine bedrijven, teveel kapers op de kust, te weinig afzet in de regio) dat een boerenstand overleefde en overerfde die altijd de grenzen opzocht. Op alle terrein, intensivering, maximalisatie productie per dier/ha, leningen, afzet buiten de eigen regio. De reden dat dat vrijwel altijd goed ging is vanwege oprekken van milieugrenzen/wetgeving maar ook door bijv. geldontwaarding. Haven en handelsmentaliteit speelt natuurlijk ook een rol.
De vraag is echter: en nou????