Afgelopen week berichtte BNR over het voornemen van de Europese vereniging van Cardiologen (ESC) om de EU te adviseren om frisdrank op scholen en in sportkantines te verbieden. De woordvoerder van ESC, Joep Perk, hoogleraar aan de Zweedse Linnaeus University, zei dat het negatieve effect van frisdranken absoluut vast stond.

Vergroot risico
Volgens Perk hebben mannen die één blikje frisdrank per dag drinken 20% meer kans op hart- en vaatziekten dan mannen die dat minder dan één keer per maand doen, terwijl het risico bij vrouwen zelfs een 35% hoger is. Volgens Perk lieten ook resultaten uit een grootschalige Japanse onderzoek zien dat er een verband is tussen frisdrankconsumptie en hartstilstand.

Japans onderzoek gaf doorslag
Ook Radio 1 besteedde er in afgelopen vrijdag in Dit is de Dag aandacht aan. Perk nuanceerde daarin het bericht en stelde dat het standpunt van de ESC niet nieuw was en dat de vereniging al jarenlang dezelfde visie hierover heeft. Volgens Radio 1 was het het nieuwe Japanse onderzoek dat een nieuwe impuls had gegeven.

Volgens Perk is het de hoeveelheid suikers in de drankjes die verantwoordelijk is voor het verhoogde risico. De door Radio 1 geraadpleegde Jaap Seidell noemde dit “vloeibaar snoep” en vond het jammer dat de ECS hun advies beperkt tot frisdranken, omdat vruchtensappen net zoveel suikers bevatten.

Het Japanse onderzoek is dus op zijn best een heel zwakke ondersteuning voor het standpunt van de ESC. Daarom is het merkwaardig dat juist dit onderzoek wordt aangehaald als dé extra impuls.
Maar er is iets vreemds aan de hand. Het genoemde Japanse onderzoek keek naar koolzuurhoudende dranken (volledige presentatie hier beschikbaar na registratie). Dat gaat dus helemaal niet over suikerhoudende frisdranken; ook Spa rood valt onder deze categorie. Bovendien vonden de onderzoekers geen correlatie tussen hartstilstand en vruchtensappen. Tot slot mag niet onvermeld blijven dat het onderzoek niet alleen slechts een associatie betreft, maar ook nog eens slecht is uitgevoerd. Er is simpelweg gekeken naar de associatie tussen hartstilstand en de hoeveelheid drank die mensen kochten, zonder dat er gecompenseerd is voor confounders zoals roken, ziekte of leefstijlfactoren. Het Japanse onderzoek is dus op zijn best een heel zwakke ondersteuning voor het standpunt van de ESC. Daarom is het merkwaardig dat juist dit onderzoek wordt aangehaald als dé extra impuls.

Dennis Zeilstra
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Vreemde gang van zaken
Hoewel ik helemaal niet wil beweren dat suikerhoudende dranken gezond zijn, vind ik het wel een vreemde gang van zaken. Het roept het bij mij een aantal vragen op:
1. Is het acceptabel dat wetenschappers dit soort bochtjes afsnijden om hun standpunt te onderbouwen?
2. Als een overtuiging zo sterk is, zou je dan niet mogen verwachten dat er ook sterke aanwijzingen (evidence) zijn?
3. En als die sterke evidence er is, zou het dan niet logischer zijn om de sterkste te noemen i.p.v. de recentste?
4. En als die evidence nou niet zo sterk is, maar er andere redenen zijn om toch tot dit standpunt te komen, zou het dan niet beter zijn om dát te benoemen (en dus te komen met een full disclosure)?

Fotocredits: blikjes prik, frankieleon
Dit artikel afdrukken