Eind mei zette EZ’s staatssecretaris Van Dam van landbouwzaken in de NRC zijn innovatie-agenda voor Europa uiteen. Hij is momenteel voorzitter van de Landbouwraad van de Europese Unie en daarom verantwoordelijk voor het formuleren van de eerste schetsen voor het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) met al zijn buitenlandse collega’s. Voor het eerst sinds minister Brinkhorst blijkt Nederland weer een bewindsman op Landbouw te hebben die nadrukkelijk aanhaakt bij het eigenlijke Europese beleid.

Volumestrategie geen toekomst
Boeren in onze streken moeten van het subsidie-infuus af en ondernemers worden. Dat maakt een einde aan de louter op kostprijs en volume gerichte productie in ons deel van Europa. Die heeft geen toekomst, omdat elders in de wereld met name dierlijke grondstoffen goedkoper kunnen worden geproduceerd en hier geleverd.

Melk uitzondering
Melk, de grondstof voor de zuivelindustrie, vormt in Nederland een uitzondering omdat sterke merken als FrieslandCampina en Cono in boereneigendom het verschil maken. Bij uniforme grondstoffen wordt het geld immers verderop in de keten verdiend. Als die ketens in boerenhanden zijn en een onderscheidende marktpositie hebben, kunnen ze overleven op de open wereldmarkt, waar de EU voor heeft gekozen.

Voor landbouw zijn we zo van energie-import en lage arbeidskosten afhankelijk dat we er geen waarde aan toe kunnen voegen. De EU staat liever importen van agrarische producten toe, omdat ze graag meer producten met een hoge toegevoegde waarde, zoals bijvoorbeeld auto’s, wil exporteren. In vrijhandelsdeals ruilt ze die twee tegen elkaar uit.

Dat heeft consequenties die Van Dam vermoedelijk niet ziet.

Dick Veerman
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


Dat gen is met name onder Nederlandse boeren dominant. Wie zich realiseert dat Nederland genoeg heeft aan 15 procent van zijn eigen productie, weet dat innovatiebeleid zonder afbouwbeleid boeren langzaam doodmartelt op de pijnbank van de wereldmarkt
Teveel start-ups
In de week na het NRC-interview liet Van Dam overal waar hij kwam met zoveel woorden weten dat het nieuwe GLB een soort GIB zal worden, een Gemeenschappelijk Innovatiebeleid. Ook zong hij de lof van het kleinschalig blijvende, lokaal geaarde familiebedrijf. Overal viel het woord start-up, dat zijn jonge bedrijven die de potentie hebben de wereld te veroveren zoals de start-ups Facebook en Uber deden of zoals HelloFresh het doet met makkelijke maaltijdboxen (die beter verkopen dan lokale). Werken start-ups in landbouw?
Willem&Drees en Beebox - groothandelaren in kleinschalige lokale boeren - fuseerden onlangs, omdat er teveel start-ups op hun terrein zijn. Ze hopen dat hun samenwerking uiteindelijk leidt tot een bundeling van al die elkaar opheffende vernieuwing van lokaal boeren-eten. De uitstekende ex-Unilever marketeers Willem en Drees waren dé pioniers, maar kwamen in zeven jaar amper tot de helft van het bescheiden omzetdoel van 15 miljoen euro waar ze op gehoopt hadden, een omzet die niet eens uit te drukken is als percentage van de Nederlandse productiewaarde, waarvan zeventig procent de grenzen overgaat. 

Het Zeeuwse bedrijf Meatless verwerkt onder meer lokale tarwe tot vleesvervanger, die het overal ter wereld verkoopt. Een innovatief succes dus, maar het bedrijf verkoopt slechts een fractie van de Nederlandse tarwe waarvan de prijs echt niet omhoog schiet. Valt die ‘bijzondere’ Zeeuwse tarwe weg, dan koopt Meatless die in op de wereldmarkt, net als zijn rijst en lupine.

Zelfs melkboeren leiden aan a-commercieel gen
Onderwijl voerden Nederlandse melkboeren op 31 mei actie in Amsterdam tegen de lage melkprijzen - tijdens de vergadering van de Landbouwraad. Die wil hen niet behoeden voor het effect van hun a-commerciële boeren-gen: meer produceren dan hun merkmelkfabrieken kwijt kunnen. Dat gen is met name onder Nederlandse boeren dominant. Wie zich realiseert dat Nederland genoeg heeft aan 15 procent van zijn eigen productie, weet dat innovatiebeleid zonder afbouwbeleid boeren langzaam doodmartelt op de pijnbank van de wereldmarkt.

Als het dan toch moet, make it quick.

Wil je een abonnement op Vork? Leden van Foodlog ontvangen een korting van 15%

Dit artikel afdrukken