Aan mij was de eer een 'salomonsoordeel' te vellen, aldus Anton de Goede van de VPRO. Dat deed ik volgens dezelfde simpele lijnen die de werkelijkheid heeft uitgetekend. Luister nog even naar de prima gemonteerde radio-uitzending.

Waarom besteden we een paar miljoen aan het best mogelijke, maar nog altijd rammelende onderzoek naar de impact van frisdrank? Omdat frisdrankmakers naar een heleboel andere oorzaken wijzen die ook, en mogelijk zelfs een zwaardere rol spelen. En waarom wijst een wetenschapsjournalist er dan op dat het onderzoek niet deugt of niet zo overtuigend is als het in de pers werd gezet? Omdat hij niet begrijpt of wil begrijpen dat het geen spelletje is - onderzoek - maar om echte dingen gaat.

'Domme luisteraars'
De reacties logen er niet om. Het Voedingscentrum reageerde dat ik er een chaos van maakte, de wetenschappelijkheid uit het debat haalde en de discussie alleen maar voerde om de discussie. Jaap Seidell zei tegen de critici dat zelfs de Gezondheidsraad wetenschap met de nodige korrels zout neemt als het om de werkelijkheid gaat. Een lector in de voedingsleer vond dat er een duidelijk advies in de uitzending had moeten zitten. Alsof de luisteraars te dom waren om te begrijpen waar het om ging: water met suiker maakt dikker dan water, zeker als je dat voor de de hele dag door promoot.

Ik zei iets over biologisch druivensap dat nog slechter zou zijn dan Coca-Cola. Dat mocht niet van het Voedingscentrum en de lector omdat het zou afleiden van de kern. Van Jaap Seidell mocht het wel. Druivensap, ook biologisch, is ontegenzeggelijk bovengemiddeld suikerrijk.

Wetenschappelijke zekerheid is vermaak voor de media
Dit weekend gingen er uiteindelijk zo'n honderd tweets over los. Ze leerden me dat voedingsexperts ver van hun eigen werkelijkheid afstaan en overbezorgd omgaan met zaken die 'gewone mensen' zonder enig probleem kunnen begrijpen: hou toch op met die flauwekul en gebruik je verstand! Er is maar 1 nut van het onderzoek zoals Jaap Seidell en Martijn Katan dat deden en dat is aannemelijk maken dat frisdrank niet géén rol speelt. Wie precies wil uitvlooien welke rol precies en hoe die in het geheel gewogen moet worden, snapt echter het vraagstuk niet. Wie zich realiseert dat we daarvoor moeten bepalen wat de rol van frisdrank is versus die van Milkyways, berehappen met een zompig broodje, Magnums, even wijdverbreide dikmakers als stress en slaapgebrek en nog veel meer, weet dat we daar over 30 jaar, vele honderden miljoenen onderzoeksbudget en bergen wetenschapskritiek verder, nog steeds niet uit zijn. Onderwijl rijzen de buiken de pan uit. Daarom is rationaliteit nodig. Geen wetenschap. Die levert slechts vermaak voor de media, zo vertelde mij ooit aartswetenschapper Martijn Katan.

Dick Veerman
Word lid

Fijn dat je Foodlog leest! Dit artikel is gratis. Wil je dat wij kunnen blijven bestaan? Steun ons dan en word lid. Dat kan al vanaf €5,- per maand.


NB: de twee boeken die De Goede in de uitzending noemt zijn Het voedsellabyrint van Jaap Seidell en Jutka Halberstadt en Broddelwetenschap van Hans van Maanen.

Fotocredits: screenshot, VPRO radio
Dit artikel afdrukken