Dick,

Ik heb geprobeerd de exacte samenstelling van Blue Band Idee te achterhalen, maar dat is me nog niet gelukt. Er is een sampletje onderweg naar Stephen Cunnane in Canada voor analyse. Het is leuk en aardig dat er wat EPA/DHA in Blue Band Idee zit, maar als het net zoveel linol bevat als Becel, is het slechts marginaal beter.

Melchior.

Ik weet zeker dat ik die gisteren heb gezien, maar kan ze zo snel niet meer vinden (ga er later vandaag naar zoeken, ben vanaf nu grotendeels offline). Maar goed labonderzoek is toch preciezer ;-)

Toch gevonden! Op [url=http://www.blueband.nl]http://www.blueband.nl,[/url] waar te lezen valt:

Blue Band Idee! is vanaf september verkrijgbaar in de supermarkt.

Ingrediënten
Water, plantaardige oliën en vetten, Yoghurt (6%), gemodificeerd zetmeel, visolie, emulgator (mono- en diglyceriden van vetzuren, lecithine), zout (0,3%), conserveermiddel (kaliumsorbaat), antioxidanten (tocoferolrijke extracten, calciumdinatrium EDTA), voedingszuur (citroenzuur), aroma’s, vitamines (E, B6, B1, A, foliumzuur, D, B12), kleurstof (caroteen).

Kijk aan! Het kan dus wel en nog goedkoop ook. Deze margarine moet zijn gebaseerd op koolzaad- en palmolie. Die ruim 30 energieprocent verzadigd vet zullen ze wel met kromme tenen op de lijst hebben gezet! Het heeft er alle schijn van dat dit een goed product is.

Melchior.

Melchior,

Ik denk dat de vraag gesteld mag worden of de DHA van synthetische oorsprong is. DHA is een erg dure grondstof, en dit is één van de redenen dat het gros van de visoliefabrikanten ervoor kiest producten op de markt te brengen met een verhouding tussen EPA en DHA van respectievelijk 18 en 12%. Ik kan mij niet voorstellen dat in een product van € 1,49 DHA uit échte vis verwerkt is, óf er is zo’n kleine hoeveelheid verwerkt dat van enige werkzaamheid geen sprake is [er is voor het optimaliseren van hersenfuncties ten minste 300 milligram DHA per dag nodig].

Áls Unilever ervoor gekozen heeft synthetische DHA te gebruiken, dan kun je het hek van de dam halen, want dat is fysiologisch amper werkzaam. Ik ben benieuwd naar de Canadese analyserapporten…

Jacobus

Dit blijft toch troep?!

17 gram meervoudig onverzadigd, waarvan 3 gram omega-3, dan kom je uit op een omega-6/omega-3 verhouding van bijna 5, nog steeds meer dan goed voor je is. Verder zitten er plantaardige vetten in, dus gehard met sporen transvet. En je kunt je afvragen waar die DHA vandaan komt, als die wordt geraffineerd uit visafval, dan zal er wel weinig heilzaams overblijven van zo’n kwetsbaar molecuul met zes onverzadigde verbindingen. Ik blijf het voorlopig houden op roomboter…

Ik zit weer eens gelijktijdig met Dick te posten. 500 milligram EPA én DHA per 100 gram, we weten dus niet hoeveel DHA. Prijstechnisch zal er vast meer EPA dan DHA in het product verwerkt zijn. Hoeveel gram margarine smeer je op één boterham? 5 gram? Een kindje eet wellicht 4 boterhammen per dag?

Laten we er in minst negatieve variant vanuit gaan dat er een EPA en DHA ratio van 1:1 gebruikt is door Unilever. Dan spreek je over 250 milligram DHA per 100 gram. Bij 20 gram margarine op 4 boterhammen spreek je dan van 50 milligram DHA per dag. Dit zijn hoeveelheden die voor een mens slechts gebruikt kunnen worden om de tekorten aan omega-3 vetzuren [gecreëerd door het enorme linolzuuroverschot] iets minder groot te maken, verbetering van mentale prestaties mogen met dit soort minimale hoeveelheden niet worden verwacht…

Jacobus

En om Frans’ post te onderschrijven. Transvetzuren uit de fabriek zijn niet geschikt voor menselijke consumptie, dus ik zou mijn kinderen dit product níet;geven…

Jacobus

Oh ja… Waarom ben ik zo fel op het EPA en DHA verhaal? Met het gevaar té technisch over te komen toch onderstaande uitleg.

We weten dat voor de omzetting van het basis omega-6 vetzuur linolzuur [LA], en de omzetting van het basis omega-3 vetzuur alfalinoleenzuur [ALA] slechts één enzym betrokken is, delta-6-desaturase. Omdat wij teveel LA consumeren, inderdaad met dank aan Becel, is dit enzym vooral betrokken bij de omzetting van LA naar de volgende stap in de omega-6 keten, gammalinoleenzuur [GLA]. ALA wordt dan ook nog maar amper omgezet naar de omega-3 vetzuren eicosapentaëenzuur [EPA] en docosahexaëenzuur [DHA] later in de omega-3 keten.

Nu wil het bizarre feit dat delta-6-desaturase niet alleen betrokken is bij de omzetting aan het begin van beide ketens, maar eveneens bij de omzetting van EPA naar DHA. Als je in aanmerking neemt dat EPA vooral positief betrokken is bij ontstekingsprocessen, en DHA vooral bij hersenfuncties, dan weet je dus dat DHA het belangrijkste is voor de hersenen. Daarom zegt de declaratie “EPA & DHA 500 mg” helemaal niets. Ik ga er vooralsnog vanuit dat Unilever vooral EPA gebruikt, wat zeer waarschijnlijk is bij dit prijsniveau én na het lezen van onderstaande quote op [url=http://www.ookjehersenenhebbenhonger.nl]http://www.ookj ehersenenhebbenhonger.nl[/url]

De Gezondheidsraad adviseert volwassenen per dag 200 mg [0,2 gram] EPA+DHA uit vis te eten. Voor kinderen en jongeren [vanaf 6 maanden tot en met 18 jaar] geldt een aanbeveling van 150 tot 200 mg. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen EPA en DHA.

Jacobus

Wat is volgens jullie een acceptabele ratio tussen Omega 3 en 6? Dit naar aanleiding van adviezen van IMACE (Europese margarine bond) voor een ratio van 1:4 tot 1:10.
De oermens had 1:1, maar die fase zijn we toch voorbij?

Joost,

Ik denk dat als we met ons dieet 1:4 halen, we op de minimale goede weg zitten. Je zult nu ongetwijfeld gaan zeggen; “daar voldoen de adviseringen van de IMACE toch aan?”, maar er wordt vergeten naar het totaalplaatje te kijken.

De margarines en halvarines zijn niet de enige bron van linolzuur, het totale dieet van de Westerse mens bevat veel teveel linolzuur [vooral door fabrieksvoedsel]. Als een margarine wordt genuttigd die voldoet aan laten we zeggen 1:4, dan nóg is het dieet van de Westerse mens qua vetzuren totaal ontspoord. Het margarinegebruik draagt bij aan een vérdere verstoring, net zoals veel ander fabrieksvoedsel. Zelfs al voldóen de margarines aan de magische 1:4 [Blue Band Idee! komt op 1:5].

Als alle Westerlingen een omega-6 en omega-3 ratio van respectievelijk 4:1 zouden nuttigen, dan zou ik tegen ze zeggen dat margarines prima in hun dieet zouden passen [ik zou margarines overigens nooit adviseren, vanwege de transvetzuren]. Met het huidige Westerse voedingspatroon zul je mij dat echter nóóit horen zeggen…

Jacobus

Transvetzuren?
Die zijn ver onder de 1g?

Margarine is juist een ideal medium voor functional foods vanwege de min of meer vast gestelde inname. Gemiddeld 4-5 boterhammen per dag besmeerd met 5g margarine. 25g margarine (Unilever rekent met 4 boterhammen).

Maar een product bekritiseren wat binnen de door jullie gestelden normen valt omdat de rest van het dieet niet deugd (kwa verhouding omega 3 vs 6) vind ik niet correct.

Ik ben het met Joost eens: je kunt een voedingsproducent niet verwijten dat ons voedingspatroon fout is! (dat is maatschappelijk ontstaan, ook al is de invloed van de industrie niet onbelangrijk – netzomin als die van de consument die zelf beslist of en wat hij koopt uit het merkenschap)

Laten de vragen wel scherp uit elkaar houden, want er lopen er nu een aantal door elkaar:

- is ons voedingspatroon fout?
- is margarine fout?
- is linolzuurverrijking van margarine fout?
- welke verhouding van vetzuren is ideaal in een drager als margarine?
- wat moet de kwaliteit van die vetzuren zijn?

De eerst twee zijn wat mij betreft niet aan de orde. Deze discussie speelt zich af binnen de grenzen van het kuipje margarine, dat mensen nu eenmaal eten en waar we nu eenmaal een functional van hebben gemaakt. Ik begrijp Jacobus’s punt prima; ben een fervent tegenstander van de wat mij betreft gezondheidskundig irrelevante stoplichtsystemen die niet kijken naar onze totale intake, maar hier gaat het om dat kuipje margarine in zijn eigen splendid isolation.

Het is net zoiets als zeggen dat we niet in auto’s zouden moeten rijden, maar we doen het nu eenmaal en zelfs onze OV-infrastructuur gaat ervan uit dat er veel mensen zijn die het doen. Met een alles of niets valt er niet te verbeteren. Dat is – ook in de natuur – een incrementeel proces.

Dus als nou ‘goed’ de vijand van ‘al beter’ wordt, is het wel zo praktisch om eerst maar eens even voor ‘beter’ te gaan en te kijken naar de verhouding in het product zelf in zijn hoedanigheid als functional. Een functional met linolzuur is zinloos omdat we dat al genoeg binnenkrijgen. Weggegooid geld dus dat zelfs voor extra kosten zorgt. Die valt volgens het argument van de wetenschappers contra Unilever af. Een op omega-3 vetzuren gebaseerd functional is wel zinvol. In welke verhouding, op basis van welke kwaliteit van de grondstof en op basis van welke uitgangspunten voor een margarine?

De voedingsindustrie houden aan het maken van producten die een ideale dagelijkse totaalintake realiseren is een oninvulbare en daarom zinloze eis. De industrie verkoopt gewoon losse producten en geen totaaldiëten. Die zijn het souvereine domein van de consument zelf en moeten dat ook vooral blijven. De rest is een zaak van voorlichting en persoonlijke keuzen.

Een functional maken op basis van omega 3 zal niet meevallen want omega 3 vetten worden snel ranzig en dat is ook erg ongezond. Lijnzaadolie is slechts enkele weken houdbaar. Bovendien zouden die vetten ook gehard moeten worden, en dus wederom transvetten ontstaan. Ik denk dat we dus van het idee af zouden moeten dat margarine functional moet zijn. Gewoon lekker roomboter en de omega 3 maar ergens anders in het menu inpassen. 

Dick en Joost,

Begrijp mij niet verkeerd, het Westerse voedingspatroon is fout, en ik vind margarines fout. De combinatie van beide is erger. Margarine is een zeer ongezonde kopie van een natuurlijk product, roomboter. Dat instanties als het Voedingscentrum margarines propageren als goede bronnen van vitamine A en D, en vervolgens de 100% natuurlijke variant in de vorm van roomboter in de ban doen is in-en-in-triest.

Voedingsfabrikanten hebben bepaalde verantwoordelijkheden ten aanzien van hun consumenten. Gezonde producten horen daarbij. Margarines zijn niet gezond. Joost kan dan wel zeggen dat er tegenwoordig minder dan 1% transvetzuren in verwerkt zijn, maar dat is nog steeds minder dan 1% teveel. Als ik mensen een gezonde leefstijl adviseer, dan zijn de eerste twee producten welke ik uit hun dieet schrap margarines en halvarines. Het zijn linolzuurbommen welke niet in een Westers dieet passen.

Unilever brengt heel veel producten op de markt waar transvetzuren in verwerkt zitten, én waar veel linolzuur in verwerkt is. Zij stimuleert het gebruik van deze producten, vanzelfsprekend het liefst zoveel mogelijk door één persoon. Kom dan alsjeblieft bij mij niet aan met “het is niet correct margarines in het totaalplaatje te bekijken”, Unilever is notabene voor veel mensen leverancier van het totaalplaatje…

Jacobus [en dat zo vroeg op de ochtend al ;-)]

@Jacobus, daarmee lanceer je dus de stelling dat marga-/halvarines net zoiets zijn als de griep bestrijden met een nieuwe griephaard verrijkt met vitamine C tegen het niezen en voor de broodnodige vitamientjes omdat mensen niet genoeg kiwi’s eten.

Als dàt zo is, is de vraag is inderdaad de vraag aan de orde of margarine/halvarine een geschikte drager is. Maar hoe zit het dan met die ene procent? Maak je inderdaad hier ‘goed’ niet de vijand van in ieder geval al ‘beter’ - vooruit, laten we zeggen ‘al een beetje redelijker’?

@Brigitte, dat zou ik wel eens willen horen van voedingschemici.

Dick,

Je stelling klopt niet. Als mensen qua vetzuren een goede balans in dieet zouden hebben, zou je qua vetzuren prima een moderne margarine kunnen nuttigen. In jouw voorbeeld zou je bij een grieploze samenleving opnieuw griep creëren.

Fabrieksmatig gecreëerde transvetzuren, in wat voor percentage aanwezig dan ook, gaan in het menselijk lichaam op plaatsen zitten [celmembranen] waar verzadigde vetten hun poortwachterfunctie horen te bekleden. Deze transvetten dienen ten alle tijde vermeden te worden, omdat ze de deur van lichaamscellen openzetten én houden. Dé manier om dat in het Westerse dieet te bewerkstelligen is te stoppen met het consumeren van fabrieksvoedsel waarin deze transvetzuren aanwezig zijn, margarine is daar eentje van…

Jacobus

Jacobus, kun je een heel een beeldende, makkelijk te begrijpen metafoor geven, zodat ook dit onderdeel van de discussie voor een zo groot mogelijk publiek helder word.

Dick,

Prof. dr. J. G. Defares heeft in één van zijn boeken heel begrijpelijk uitgelegd hoe transvetzuren verzadige vetzuren verdringen. Wegens tijdgebruik nu en vanavond, zal ik dit verhaal later vanavond of eventueel morgenavond citeren [omdat ik nog geen kastruimte tot mijn beschikking heb, is mijn bibliotheek nog steeds ingepakt, ik hoop dat ik de goede doos kan vinden ;-)]…

Jacobus

Ik zou willen zeggen: lees het artikel: “The Oiling of America” van Mary Enig, te vinden op internet, en je hoeft nooit meer wat voor margarine of halvarine dan ook. Dit zijn producten uit de chemische industrie die niets met voeding te maken hebben.

Jacobus,

Je uitleg en adviezen zijn excellent. Helaas dringen ze per definitie slechts door tot een kleine groep die bereid en in staat is ze te
doorgronden. Ik zou een margarine - hoe overbodig ook voor de ‘elite’ die nog of weer echte voeding gebruikt - niet bij voorbaat afschrijven als
‘interventie voor de massa’. Laten we niet vergeten dat De Lorgeril in Lyon een >70 procent risicoreductie neerzette met een margarine die qua compositie niet eens zo gek veel afweek van Blue Band Idee! Het zat hem in de andere leeftsijladviezen? No way. Het was de gedocumenteerde toename van ALA in het bloed.

Melchior.

Melchior,

Ik ben erg benieuwd naar de analyseresultaten uit Canada vandaan. Ik heb zojuist Unilever gebeld, en wat uit de resultaten naar voren zou moeten komen is een EPA en DHA verhouding van 1:1, waarvan beide vetzuren afkomstig zijn van vette vissoorten als haring, paling, makreel, sardines en ansjovis.

Wat de door De Lorgeril gebruikte margarine betreft, was daar behalve ALA geen LA in verwerkt?

Jacobus

Jacobus,

Als ik goed ben geinformeerd was de interventiemargarine in Lyon volledig gebaseerd op ‘canola’ en dus:

Verzadigd: 7 procent
Enkelv Onverz: 61 procent
LA: 21 procent
ALA: 11 procent

Zou inderdaad een ratio van 1 zijn.

Kan dat zo bij De Lorgeril checken.

Ben ook benieuwd naar de analyse. Wat nog veel interessanter is, zijn de exacte composities van de vier margarines die momenteel worden gebruikt in de gigantische AlphaΩtrial. Johanna Geleijnse weigert die prijs te geven aan collega’s. Dat is tamelijk bizar en wekt argwaan.

Melchior.

Melchior,

Wat wél bekend is is n = 4.000, in 4 gerandomiseerde groepen, waarvan 1 = margarine + ALA, 2 = margarine + EPA en DHA, 3 = margarine + ALA + EPA + DHA en 4 = margarine. De hamvraag blijft natuurlijk of er ook LA gebruikt is in de 4 groepen.

Jacobus

@Melchior: Was Mary Enig niet degene die zo tegen Canola olie was, Zeker voor kinderen?

Vraag: hier en daar wordt gemeld dat ‘purslane’ (engels) een goede natuurlijke bron zou zijn van ALA, wat dan weer mede een verklaring zou zijn voor de hoge levensverwachting rondom de Middellandse zee (Griekenland, Corsica etc.). Komt ‘purslane’ overeen met onze Hollandse postelein? En verder, als je purslane opzoekt in de USDA Nutrient Database vindt je een lipid fraction van 0.1 gram per 100 gram, normaal dus voor een groente, en zelfs als die hele 0.1 gram ALA zou zijn, dan nog lijkt het mij geen rijke bron. Weet één van jullie hier meer over te vertellen?

@Jacobus

Precies. Deze mede door de NIH gesponsorde megastudie staat volledig onder regie van Unilever/Wageningen. De uitkomst ervan zal bepalend zijn voor de adviezen en perceptie in de komende decennia. Met in het achterhoofd wat Unilever in Groningen heeft geflikt, word ik licht nerveus van Geleijnses weigering om zoiets basaals als de samenstelling van de interventiemargarines te delen met geinteresseerde collega’s (Vos en Cunnane). Als Agnes Kant en Ingrid Palm zouden vatten wat hier op het spel staat, zouden ze hun politieke invloed mobiliseren en eisen dat gedurende het hele traject voortdurend steekproeven van de vier margarines worden genomen. De ‘achtergrondruis’ van LA is cruciaal.

@Brigitte

Inderdaad. Enig en Fallon zijn vies van koolzaadolie op naar mijn bescheiden mening vage gronden. In dat opzicht heeft Gert Meijer van Unilever mogelijk gelijk als hij ze ‘hitepetitten’ noemt.

Melchior.

Postelein is van de bladgroenten de groente welke de meeste omega-3 vetzuren bevat. Het feit dat in postelein per 100 gram slechts 0,1 á 0,2 gram van deze vetzuren aanwezig is, zegt volgens mij meer over het gebrek van omega-3 vetzuren in andere bladgroenten dan over het gehalte aanwezig in postelein. De beste natuurlijke bronnen zijn vette vissoorten als haring, makreel, ansjovis en spiering en in de plantenwereld pompoen, lijnzaad, walnoten en borageolie…

Jacobus

@Jacobus: ik dacht dat de gezondheid van lijnzaadolie betwist wordt en zelfs kankerverwekkend is volgens bepaalde onderzoeken. Isdat een broodje-aapverhaal? 

Melchior,

Ze is toch ook betrokken geweest bij de volgende studie “Risks and benefits of omega 3 fats: health benefits of omega 3 fats are in doubt” gepubliceerd in de BMJ, 2006 April 15;332[7546]:915.

Zou dit betekenen dat er een negatief onderzoeksresultaat verwacht mag worden?

Jacobus

Wouter,

Ik denk dat er verschil gemaakt moet worden tussen lijnzaad en gebroken lijnzaad. De “gebrokenheid” van gebroken lijnzaad zorgt ervoor dat de omega vetzuren blootstaan aan veel zuurstof, dit zorgt voor oxydatie van de vetzuren. Dit is een ongezonde uitgangspositie voor het menselijk lichaam. Dit in tegenstelling tot ongebroken lijnzaad, waar de omega vetzuren nog volledig ingecapseld en dus beschermd zijn…

Jacobus

Wouter,

Excuses, ik mistte het woordje “olie” in je vraag. Ik denk dat serieus gesteld mag worden dat alle plantaardige olie op een bepaald moment carcinogene eigenschappen krijgt [kokosolie uitgezonderd], vanwege het hoge gehalte aan zeer onstabiele meervoudig onverzadigde vetzuren, die in basis supergezond zijn, maar geoxydeerd een drama worden…

Jacobus

Maar lijnzaadolie uit lijnzaad geperst? Ik weet dat een flesje binnen drie weken opgemakt moet worden, ook ivm oxidatie. Als je heel lijnzaad eet poep je dat voor het grootste deel gewoon zo weer uit. Dan zou je het zelf in een vijzel moeten malen.

Jacobus: bedankt voor je antwoord.

In hoeverre zijn eieren een goede bron van omega-3’s? Ik neem aan dat dat staat of valt met wat de kippen te eten krijgen. Is er in die zin een verschil tussen legbatterij-eieren en biologische eieren? Aan de andere kant, ik heb ook vernomen dat biologische eieren veel meer dioxine bevatten, te veel zelfs, vooral in gebieden rondom afvalverbrandingsinstallaties. Het zou schrijnend zijn, maar dan zijn legbatterij-eieren toch gezonder.

@Jacobus

Hoe verhoud het transvet zich dan in roomboter?
En de verhouding verzadigd/onverzadigd? Deze zijn veel slechter dan in margarines.

Jacobus,

Nee, beslist niet. Je refereert volgens mij naar een brief van Geleijnse in BMJ naar aanleiding van de inmiddels beruchte meta-analyse van Hooper et al waarin ze volgens mij juist pleitte voor een zorgvuldiger analyse. Geleijnse is ongetwijfeld een integere waarheidsvindster. Het punt is, dat waren Bemelmans et al in MARGARIN ook, maar ze werden door Unilever botweg buiten spel gezet. Jullie accepteren deze interventiemargarine met veel linolzuur, anders gaat het feest niet door. Ik blijf me er overigens over verbazen dat de collega’s bij de ‘serieuze’ kranten hier hun schouders over ophalen.

Nog even iets over de megalomanie bij Unilever. Onlangs had ik een stukje in een mannenblad getiteld ‘Boter is beter’, nav een vlugschrift van een Zweedse hoogleraar biochemie die oproept vooral geen Becel te kopen. Daags na publicatie hing de propaganda-afdeling bij betreffende hoofdredacteur aan de lijn ‘om te komen praten’. Dat is de standaard policy. Als een journalist iets schrijft dat ze niet bevalt, komen ze met een delegatie naar de redactie om ‘te praten’. Bizar. Niet echt van deze tijd. Of juist wel?

Melchior.

Frans,

Je geeft zelf de antwoorden al! Als kippen gevoerd worden met omega-3-rijk voedsel, dan leggen ze eieren met een hoger gehalte aan omega-3 vetzuren. Campina wil dit ook met hun melk gaan doen. Als koeien gevoerd worden met omega-3-rijke voeding, zitten deze vetzuren ook in hogere gehaltes in de melk. Ik heb het biologisch-dioxine-verhaal ook gelezen, en het klinkt mij logisch in de oren. Ondanks het feit dat de arme kippen in de legbatterijen nooit zon in hun armzalige leven zien, zijn de eieren wat dioxines betreft gezonder [helaas]. Je proeft het welbevinden van het dier wél terug in het product wat ze leveren, biologische eieren zijn dan ook vele malen lekkerder ;-)…

Jacobus

Joost,

Transvetten gefabriceerd door partiële hydrogenatie [fabriek] zijn niet geschikt voor de mens. Transvetten zoals ze voorkomen in koemelk worden na consumptie door het kalf omgezet naar het ontstekingsremmende geconjugeerd linolzuur [CLA]. Transvetten uit zuivel hebben voor mensen niet dezelfde ziekmakende eigenschappen als transvetten uit margarines.

Mits mensen voldoende energie verbranden, vind ik verzadigd-vet-consumptie geen enkel probleem. Verzadigde vetten zijn onmisbaar voor het functioneren van het menselijk lichaam [benodigd voor een goede celmembraanfunctie], zijn zeer stabiel, en doen hun naam eer aan door een verzadigd gevoel te geven, iets wat in deze obesitastijd van groot belang is. Eén en ander gezien de enorme consumptie van dikmakende “tussendoortjes”, een fenomeen rechtstreeks veroorzaakt door een overschot aan “light"-producten, en een gebrek aan natuurlijke “vette” producten met daarin de verzadigde vetten waar iedereen zo enorm effectief voor bang gemaakt is…

Jacobus

Nog even over het transvet in BlueBand Idee!: Het label zegt “Transvet minder dan 1 gram”. Als ik het goed heb, dan had Unilever, indien het gehalte minder was geweest dan 0.5 gram, helemaal niets op het label hoeven zetten (?). Daaruit volgt dan dat het gehalte ligt tussen de 0.5 en 1 gram. En omdat er verder geen melkproducten in zitten, moet het transvet wel afkomstig zijn van gehydrogeneerde vetzuren. Mijn vraag is dus: zit er wel palmolie bij de plantaardige vetten? of bestaat die hele fractie uit geharde vetzuren?

Frans, transvet = gehydrogeniseerd vet = gehard danwel gedeeltelijk gehard vet = onverzadigd vet waar onder hoge druk extra waterstofatomen zijn ingebeukt. Ze lijken in niets op verzadigd vet. Het is dus onmogelijk dat ‘die hele fractie’ - en ik neem aan dat je op de 7 gram verzadigd vet doelt - uit geharde vetten bestaat. Dan zou het met iets van 30 procent trans in de buurt van het vroegere Zeeuws Meisje komen, een prachtig Unilever-product dat de economie middels een spoor van insulineresistentie, kanker hartinfarcten en beroertes decennia lang een leuke impuls heeft gegeven.

Transvetzuren zijn overigens in onze gezellige moerasdelta nog altijd volop aanwezig. Niet meer in margarines, wel in soepen, coffeecreamers, koekwaren etc, etc. Denemarken heeft de troep succesvol uit zijn voedselketen verbannen (het kan en behalve het cardiologencorps merkt niemand er iets van), maar dreigt daarvoor te worden ‘beboet’ door de EU, wegens ‘het verpesten van de markt’.

Melchior.

Ik kan maar 1 ding hopen: dat nou Jacobus maar op zijn belofte van vanmorgen terugkomt. Want hoe denken jullie dat het komt dat iedereen maar doorgaat met margarine als het zo gevaarlijk is als jullie zeggen? Na de eerste gekke koe dalen de verkopen van rundvlees tenminste ;-) (ook al is het vlees niet gevaarlijker dan de dag ervoor)

Dick,

Ik vind Blue Band Idee! een redelijk product! Op welke belofte doel je?

Melchior.

Melchior, dat hij het goeie boek gaat zoeken om daarin een helder beeld te vinden om een groot publiek in drie woorden - eventueel 3 zinnen - duidelijk te krijgen wat nu eigenlijk de issue is rond margarine (zie zijn comment van 9:17h) en de ‘(on)redelijkheid’ om die als drager voor een functional food te gebruiken.

Hem kennende zal hij die doos wel vinden ;-)

Dick,

Net thuis, en nog even een late reactie. Het was mijn doelstelling om op een duidelijke manier uit te leggen wat transvetzuren precies zijn, en waarom wij die als mens niet willen hebben. Prof. dr. J. G. Defares heeft dat in één van zijn boeken prachtig omschreven!

Dick, je krijgt mensen niet meer van de margarine. Als ik een lezing loop te geven over voeding en een gezonde levensstijl, en ik vertel over het gebruik van het prachtige product roomboter? De hele zaal staart je aan alsof je van een andere planeet komt. Roomboter? Margarine is toch veel gezonder?

Behalve trouwens toen ik laatst gastspreker was op een avond van de Christelijke Friese Plattelandsvrouwen Bond, daar waren nog echte roombotereters aanwezig [hadden we vroeger ook al, margarine smaakt nergens naar], maar zelfs de vorige generatie boerinnen zat al aan de Becel met plantensterolen.

Waarom gaat iedereen door met margarine als het zo gevaarlijk is? Tja..., als je van 30 gram transvetzuren naar 1 gram gaat, dan heb je natuurlijk in één keer een gezond product [...]. Wat ook meehelpt is dat Unilever claims mag maken die de rest van Nederland niet mag gebruiken. Dan helpt zo’n “samenwerkingsverband” met de Nederlandse Hartstichting toch wel enigszins…

Jacobus

Jacobus, zo gaat dat! Het is de echte realiteit.

Maak je overigens over mij geen zorgen: hier in huis is het sinds jaar en daf roomboter en dat blijft het! We zijn zelfs voortdurend op zoek
naar lekkere, want die is hier nauwelijks te vinden. AH heeft een geukkig idee gehad om met een luxe boter te komen - in zo’n kartonnen klein doosje. Er staat klein op dat het Beurre d’Isigny is, een AOC-product. Kennelijk zijn we zover weg dat die aanduiding die er in Franrkijk met grote letter op zou staan er nu met kleintjes op staat. Maar daar letten ze in Zaandaam nu eenmaal graag op ;-) Niettemin: best lekker.

Graag: kom met een helder beeld of simpele verduidelijking. Je kent m’n standpunt: als dit niet voor het grote publiek over te brengen valt, heeft het geen zin je druk te maken over de massa. Die moet het nl. zelf doen. Niet de industrie, die op een bepaalde manier inderdaad alleen maar doet wat de consument wil. Die mag je reclamisch gemanipuleerd noemen, maar dat is hij per definitie door onze taal en gewoontes.

Dick en anderen,

Hier ben ik het toch niet helemaal met je eens. De industrie trekt zijn eigen plan en crëeert een behoefte. Wie zou er in des hemels naam een laf smakend, onnodig duur surrogaatsmeersel gebruiken als hij niet effectief zou zijn overtuigd van de gevaren van bijvoorbeeld roomboter?

Punt is, we zitten nu eenmaal met een door Unilever-Hartstichting-Voedingscentrum-Pers volledig op het verkeerde been gezette, gehersenspoelde bevolking. In die armoedige situatie is een product als Blue Band Idee! - hoe gekunsteld en onnodig ook - een stapje vooruit. De mensen die het kopen, worden iets minder voor de gek gehouden.

Ik raad iedereen die enige interesse voor dit onderwerp kan opbrengen aan ‘The Soft Science of Dietary Fat’ van Gary Taubes (Science Magazine 2001) te lezen. Dit ‘landmark article’ is ondermeer hier:

http://www.jacquigingras.com/pdf/The Soft Science of Dietary Fat.pdf#search="the soft science of dietary fat”

te downloaden.

Melchior.

OK, Melchior, ik zeg het een beetje te cryptisch en filosofisch. Taal en je context van gewoonten en attutides condioneren onze manier van denken en doen altijd. Juist het feit dat we als individuen zijn ingebed in die context maakt dat we ons als soort zo hebben kunnen ontwikkelen door voort te bouwen.

In onze maatschappij is de louter societale betekenisontwikkeling van taal echter overgenomen door een commerciële. Logisch, want er zijn vrijwel geen tradtionele producten meer. Het is louter merken die in een efficiënt proces gemaakt kunnen worden en met een enorm apparaat van vermartkt moeten worden (alleen al om de enorme kosten van dat al even enorme systeem in stand te kunnen houden). Daardoor kunnen wij meer kopen en hebben hele volkstammen meer te eten, hebben we meer functionaliteiten oen comfort onder handbereik dan een edelman uit zelfs nog maar zo kort geleden als de 18e eeuw. Dat noemen we welvaart en daar hebben we als maatschappij voor gekozen.

Dat besluit heeft consequenties. Inderdaad, o.m. die die Jacobus schetst in zijn verbazing over boerinnen die hun eigen product hebben afgezworen. Omdat de belanghebbende invloed op de taal van marketeers enorm groot is geworden, is taal van ‘natuurlijk sociaal’ een ‘commercieel sociaal’ fenomeen geworden.
In die zin ben ik het dus volstrekt met je eens: natuurlijk worden mensen gemanipuleerd. Dat deed de taal altijd al, alleen nu vanuit een duidelijk direct belang en op een bewust ‘ge-engineerde’ manier.  - niet voor niets is ‘Communications’ een academisch vak geworden). Tegelijk ben ik het volstrekt met je oneens: de basisstructuur van dit fenomeen onderschrijven we als maatschappij. Dat een bedrijf daarin de ruimte neemt die zijn rol vraagt is logisch. Dat zorgt voor een complexiteit, die voorlichting -én kritische discussie over de normen die niettemin gewenst zijn - vergt. Wat mij betreft een van de belangrijkste redenen voor het bestaan van deze site!

En nu een kopje espresso!

Ik ben het eens met Melchoir, Unilever doet een stap dichter bij een goed product met Blue Band Idee!, dit kan je ze niet kwalijk nemen. Je kan ze ook niet kwalijk nemen dat ze niet het boetekleed aan trekken bij Becel, maar duidelijk kiezen voor een afleidingsmaneuvre, thats business.

Het zal me ook niets verbazen als straks langzaam de hele linolzuur claim van de Becel verpakking verdwijnt. Wel zullen ze proberen dit zo veel mogelijk te verdekken door andere claims op de verpakking te zetten die op dat moment in de belangstelling van de consument staan.

Vergeet niet dat het gros van de consumenten echt niet weet dat Becel en Blue Band uit dezelfde fabriek komen rollen. Consumenten die lucht hebben gekregen van de onzin-claims op linolzuurgebied, kunnen voor hun gevoel nu mooi overstappen naar de “concurrent”. Vanuit het perspectief van Unilever dus een slimme stap om Blue Band te gebruiken als tegenhanger van Becel.

In de vorige discussies werd er druk gespeculeerd over “wat gaat de concurrentie hiermee doen?”. Helemaal niets dus, Unilever is de eerste die in dit nieuw ontstane gat in de markt stapt, mijns inziens op een innovatieve manier. Campina had al lang met “bevat geen linolzuur"-claims kunnen komen op hun Botergoud producten (= roomboter(achtig)), maar liet deze kans liggen.

Wie weet zijn ze hier wel mee bezig, het is eigenlijk pas een maand of twee onder de aandacht van de foodbloggers, het traject om een nieuwe verpakking te ontwikkelen duurt natuurlijk een stuk langer, laat staan een productontwikkelingstraject.

Verzadigde en onverzadigde vetten
Er bestaan drie soorten vetten [oliën], verzadigde vetten [boter, vlees], meervoudig onverzadigde vetten [zonnebloemolie] en enkelvoudig onverzadigde vetten [olijfolie]. Volgens de conventionele medische wijsheid zijn de verzadigde vetten slecht en de onverzadigde vetten goed. Hóe slecht en goed gaan we in de volgende paragrafen bekijken.

Wat is een [on]verzadigd vet nu eigenlijk? U weet dat alles uit moleculen bestaat die op hun beurt weer uit atomen zijn opgebouwd. Vetmoleculen hebben iets eigenaardigs. Je zou ze kunnen vergelijken met een gescheurde vlag, of beter, met een korte vlaggenstok met drie wimpels zoals je die wel eens bij een motorboot ziet. Elk van die “wimpels” is een vetzuur en wat ons interesseert zijn de vetzuren, de drie componenten van vet [olie]. Die korte vlaggenstok waaraan de drie vetzuren vastzitten heet glycerol.

Hoe moeten we ons nu zo’n vetzuur voorstellen? Voor ons doel is het voldoende te weten dat vetzuren uit lange ketens van koolstof- en waterstofatomen bestaat. Een chimpansee heeft 2 armen en 2 benen, maar voor wat zijn grijpvermogen betreft kun je een chimpansee beschouwen als een aap met 4 grijparmen. Blijven we ludiek, dan vergelijken we een waterstofatoom met een kokosnoot. Het scenario is dan compleet.

vervolg in de volgende posting

vervolg van de vorige posting

Laten we in gedachten een rij met 4 chimpansees beschouwen. Elke aap houdt z’n buurman of buurvrouw met 1 hand [arm] vast. Als we de eerste en de laatste aap even vergeten, dan zien we bij de 2 middelste apen dat ze allebei 2 armen nodig hebben om de rij in stand te houden. De twee buitenste apen hoeven maar 1 andere aap vast te houden en hebben dus 1 arm [hand] nodig. De middelste apen houden in principe dus 2 vrije armen [handen] over en de buitenste 2 apen drie. Maar in de scheikunde komen “lege handen” niet voor. Elke aap houdt derhalve in iedere vrije hand een kokosnoot [waterstofatoom] vast. We spreken hier van een verzadigd vetzuur.

Een onverzadigd vetzuur bestaat ook uit een keten van “aapjes die elkaar vast houden”, maar hier en daar in de keten zijn er aapjes die elkaar niet met 1 maar met 2 handen [armen] vasthouden. Die aapjes vormen dan een dubbele binding. Het is logisch dat de 2 aapjes die elkaar “dubbel” vastpakken, nog maar 1 arm [hand] over hebben om een kokosnoot [waterstofatoom] vast te houden.

In zoölogische termen kun je zeggen dat een verzadigd vetzuur bestaat uit een keten van chimpansees die elkaar allemaal met één arm vastgrijpen. Een onverzadigd vetzuur bestaat ook uit zo’n keten, echter met hier en daar een verliefd stel chimpansees die elkaar omarmen ofwel elkaar met 2 armen vastpakken [dubbele bindingen]. Een verzadigd vetzuur heeft alleen enkelvoudige bindingen. Een onverzadigd vetzuur bevat eveneens [overwegend] enkelvoudige bindingen, maar met hier en daar één of meerdere dubbele bindingen.

vervolg in de volgende posting

vervolg van de vorige posting

Het is nu nog niet duidelijk waarom een vetzuur met zo’n dubbele binding met de term “onverzadigd” wordt aangeduid. Wel…, we noemen ze onverzadigd omdat er potentieel nog waterstofatomen [kokosnoten] bij kunnen. Zonder één of meerdere dubbele bindingen heeft elke aap 2 handen [armen] vrij om in elke hand een kokosnoot vast te houden. De aap die echter met 2 handen één van z’n beide buren vasthoudt, heeft slechts één hand vrij voor een kokosnoot [vandaar onverzadigd]. Zodra een paartje verliefde chimpansees een hand loslaat, kan elk van hen weer een [extra] kokosnoot vasthouden. Als u dus leest over onverzadigde vetten, dan weet u meteen dat er één of meerdere dubbele bindingen in het vetzuur aanwezig zijn. Bij één dubbele binding spreken we van enkelvoudig onverzadigd [bijvoorbeeld bij olijfolie], bij 2 of meer dubbele bindingen spreken we over meervoudig onverzadigd.

Partiële hydrogenatie
Omdat [onverzadigde] oliën bij kamertemperatuur vloeibaar zijn, moet de margarineproducent een truc uithalen om zijn eindproduct [net als roomboter] vast en smeerbaar te maken. Dat nu, wordt bereikt door die plantaardige oliën te hydrogeneren, dus in feite de [onverzadigde] dubbele bindingen om te zetten in [verzadigde] enkelvoudige bindingen. De onverzadigde oliën krijgen daardoor het karakter van verzadigde vetten die bij kamertemperatuur vast [ongesmolten] zijn. We spreken dan ook wel van harde vetten. Terloops zij opgemerkt dat de verschillende soorten verzadigde vetten [geen dubbele bindingen], dus vetten met het maximaal aantal kokosnoten [waterstofatomen], zich onderling alleen onderscheiden door de lengte van de koolstofatoomketen [het aantal chimpansees in de rij].

vervolg in de volgende posting

vervolg van de vorige posting

Als de chemici in de margarinefabriek vloeibare vetten [oliën] gaan hydrogeneren [dus de dubbele bindingen breken], dan maken ze in feite verzadigde vetten. Inmiddels is het bekend dat een teveel aan verzadigde vetten schadelijk is voor de gezondheid. Een probleem dus. Gelukkig is er een slimme oplossing. Het antwoord is partiële [gedeeltelijke] hydrogenatie, waarover straks meer.

We keren nog even terug naar de analogie van de rij chimpansees die elkaar hand in hand vasthouden. De verliefde aapjes [dubbele koolstofatoombindingen] in het midden van de keten houden elk één kokosnoot [waterstofatoom] vast, en wel aangrenzend [aan dezelfde kant van de rij chimpansees]. We hebben het hier over de cispositie, dat is de positie die, enkele uitzonderingen daargelaten, in de natuur voorkomt. De tweede mogelijkheid is de zogenaamde transpositie. De kokosnoten van het liefdespaar staan nu zo ver mogelijk uit elkaar, eentje aan de bovenkant van de rij chimpansees en eentje aan de onderkant van de rij. Met andere woorden; het waterstofatoom van het ene dubbel gebonden koolstofatoom zit “boven” het andere waterstofatoom zit “onder” de koolstofatoomketen.

vervolg in de volgende posting

vervolg van de vorige posting

Bij partiële hydrogenatie, een ingewikkeld industrieel proces, worden de natuurlijke onverzadigde vetten [oliën] die de cispositie bezitten, omgezet in onverzadigde vetten met een transpositie van hun moleculen. Dat heeft als effect dat het smeltpunt van de aldus bewerkte onverzadigde vetten [oliën] wordt verhoogd. Ergo, een vet dat bijvoorbeeld bij 20 graden Celsius vloeibaar [olie] is, zal door omzetting van cis naar trans pas bij 40 graden Celsius smelten, dus vloeibaar [olie] worden. Het ei van Columbus zou je kunnen zeggen. Het molecuul is niet veranderd en het is hetzelfde onverzadigde vet [olie] gebleven. Of anders gezegd [en nu halen we de apen er weer even bij], dezelfde rij chimpansees met hier en daar een verliefd stel, dat nu alleen de kokosnoten zover mogelijk van elkaar vandaan houdt.

Het bezwaar van transvetten
Wat is nu het bezwaar van de onverzadigde, maar onnatuurlijke transvetten? Om te beginnen is er iets merkwaardigs aan de hand met de vorm van het molecuul. Alle stoffen bestaan uit identieke “bouwstenen”, de moleculen. De waterstofatomen in het vetzuurmolecuul hebben een positieve elektrische lading. Als ze dicht bijeen staan [naast elkaar zoals in de cisvorm] stoten ze elkaar af, waardoor het molecuul op die plaats een knik [bocht] vertoont. IN de transvorm daarentegen staan de twee waterstofatomen diametraal zo ver mogelijk van elkaar verwijderd, waardoor de onderlinge afstoting uitblijft. Het gevolg daarvan is dat het molecuul “kaarsrecht” blijft. Hoe meer dubbele bindingen in de cisvorm, hoe krommer het molecuul. Maar als ditzelfde type molecuul in de transvorm bestaat, blijft het recht als een heipaal.

Die onverzadigde vetzuren worden door het lichaam ook ingebouwd in de celmembranen, maar helaas is ons organisme niet in staat de cisvorm van de transvorm te onderscheiden, met als gevolg dat de transvorm terechtkomt op sleutelposities, waarin hij vanwege zijn kaarsrechte vorm niet goed past, waardoor onder andere de celmembranen worden verzwakt…

Bron: “U kunt langer blijven leven!” door prof. dr. J. G. Defares

Jacobus

Dick,

Het boek is gevonden! Het kostte enig typwerk, maar ik hoop dat het verschil tussen verzadigde, onverzadigde en transvetzuren enigszins te begrijpen is. Wellicht is het verstandig een pen en papier te gebruiken, en de rij chimpansees [koolstofatomen ofwel “C"] en kokosnoten [waterstofatomen ofwel “H"] uit te tekenen.

Dat maakt één en ander nog duidelijker, of Google even naar een plaatje van een verzadigd- en onverzadigd vetzuurmolecuul!

Jacobus

Jacobus, fantastisch! Hier ga ik eens goed naar kijken om te kijken wat er voor een kort en technisch correct beeld eruit te destilleren is.

Op de volgende website staat een afbeelding van de cis en trans varianten:
http://www.ergogenics.org/nac.html

Jop, aardige site! Kende ik nog niet. Weet je wie erachter zitten?

Leuk verhaal over die verliefde aapjes, maar toch, één plaatje zegt hier meer dan drie pagina’s tekst…

Is er trouwens een chemicus onder jullie die mij kan uitleggen hoe nu eigenlijk de trans-configuratie ontstaat? Je begint tenslotte met enkel cis-bindingen, die je al dan niet verzadigd. Waar ergens in het chemische proces gaat het fout? Is er een terugreactie, waarbij je een verzadigde verbinding weer onverzadigd maakt, maar dan trans? Of kan een cis molecuul onder stress twisten naar de trans configuratie?

Voor geinteresseerden in relatie tussen linolzuur en agressie: lees dit artikel uit de The Guardian:

Over the last century most western countries have undergone a dramatic shift in the composition of their diets in which the omega-3 fatty acids that are essential to the brain have been flooded out by competing omega-6 fatty acids, mainly from industrial oils such as soya, corn, and sunflower. In the US, for example, soya oil accounted for only 0.02% of all calories available in 1909, but by 2000 it accounted for 20%. Americans have gone from eating a fraction of an ounce of soya oil a year to downing 25lbs (11.3kg) per person per year in that period. In the UK, omega-6 fats from oils such as soya, corn, and sunflower accounted for 1% of energy supply in the early 1960s, but by 2000 they were nearly 5%. These omega-6 fatty acids come mainly from industrial frying for takeaways, ready meals and snack foods such as crisps, chips, biscuits, ice-creams and from margarine. Alcohol, meanwhile, depletes omega-3s from the brain.

To test the hypothesis, Hibbeln and his colleagues have mapped the growth in consumption of omega-6 fatty acids from seed oils in 38 countries since the 1960s against the rise in murder rates over the same period. In all cases there is an unnerving match. As omega-6 goes up, so do homicides in a linear progression. Industrial societies where omega-3 consumption has remained high and omega-6 low because people eat fish, such as Japan, have low rates of murder and depression.

Melchior, dat is boeiend!’

Logisch inderdaad want als omega-3 door enzymatische concurrentie (of hoe moet ik het zeggen?) wordt verdrongen door omega-6 dan hangt dit soort dingen daar ook mee samen. Al weer een tijdje geleden citeerden we hier onderzoek dat het verband laat zien tussen ADHD en gebrek aan omega-3’s.

Blue Band helpt dus misschien ook een beetje tegen ADHD, maar Becel kennelijk juist niet ;-)

Ik kan het als leek niet helemaal volgen. Becel moet je dus mijden. En altijd maar denken dat ik een goed product gebruikte.
Maar wat is dan beter? BErtolli halvarine, roomboter of Becel Idee? Ik eet best veel boterhammen, 8 per dag. Dan kan roomboter toch niet. Heb ook een zittend beroep.

Op basis van het bovenstaande is het goede nieuws dat je betere het goedkopere Blue Band Idee kunt nemen dan Becel. En de keuze tussen roomboter e margarine, dat is een discussie waarover je even verder moet graven in de links achter dit artikel. Het is een heele leesklus (alles bij elkaar beloopt het tegen de 100 bladzijden geprinte A4). Ik zou er de conclusie uit trekken: eet rustig roomboter en zorg vooral dat je gaat bewegen!

Heus, da’s nog leuk ook en je gaat je er erg lekker van voelen. ‘s Ochtends vroeg op de hei lekker rennen (je ziet, hoort en ruikt dingen die niemand). Of op de fiets naar de boer, echte kaas en eieren kopen!

Klinkt totaal in strijd met wat je altijd leest en hoort. Ook van consumentenorganisaties.
Roomboter ben ik toch nog wel beetje huiverig voor. Maar Blue band idee kan dus wel en te preferen boven bertolli (met overigens ook maar 20 % olijfolie).

Rob, ik weet het. Maar Google maar eens op het onderwerp in het Engels (cq. volg de links in de threads rond deze posting) en je zult ontdekken dat de beeldvorming in het Engelse taalgebied al verder geëvolueerd is dan in ons land. 

Maar Dick; Ik heb het werk er niet voor, anders zou ik roomboter wel aandurven. Heb op andere gebieden ook vaak een andere mening dan wat de gevestigde orde en wetenschappers beweren. Dit pas er dus prima bij. Dus maar (eerst) blue band idee? Is wel weer van unilever.

Gewoon op de fiets naar je werk. Al is het 30 km. Moet je ‘ns kijken wat je allemaal kunt eten!

Ik heb het werk er niet voor, anders zou ik roomboter wel aandurven.

Ik vind het een op z’n minst vreemde gedachte dat je iets niet zou mogen eten omdat je het werk er niet voor hebt.

Ik zou omdat ik een kantoorbaan heb dan halvarine, halfvolle kaas of halfvolle kwark en nog erger smakeloos surrogaatvoedsel naar binnen moeten werken. Dat dacht ik dus niet…

Rob, een broodbeleg boter bevat ca. 37 kcal. Halvarine bevat zo’n 16 kcal per broodbeleg. Als je 8 boterhammen besmeert met boter in plaats van halvarine, kom je dus aan zo’n 170 kcal méér. 1 onbesmeerde bruine boterham bevat ca. 75 kcal.

Je krijgt dus door het industriële product halvarine te smeren in plaats van het natuurproduct boter 728 kcal binnen in plaats van 896 kcal--en daar komt je broodbeleg dan nog bovenop. Laten we even aannemen dat dit 40+ kaas is: dat is zo’n 55 kcal per broodbeleg: nog eens 440 kcal voor 8 boterhammen. Dat is bij elkaar aan brood en kaas dus bijna vier keer zoveel als aan boter. Je zou misschien moeten concluderen dat die boter het grootste verschil niet maakt en je moeten afvragen of 8 boterhammen per dag--ik weet natuurlijk niet wat je verder nog eet--niet gewoon wat veel is voor iemand met een zittend beroep?

Vanavond in Tros Radar eindelijk aandacht voor de cholesterolmythe op de Nederlandse TV. Zou het onderwerp nu eindelijk verder gaan schuiven?

Hilarisch in deze uitzending was het argument van Unilever: in wetenschap ben je het altijd oneens, daarom moet je op een goed moment gewoon doorgaan. ‘Einde debat’.

Mooi en terecht - maar te genuanceerd - was het argument van cardioloog Paul de Groot rond het gebruik van cholesterol verlagende statines: we weten er eigenlijk te weinig van.

De uitzending is hier te bekijken.

Ik dacht al, waar komt die explosie van hits op V&GidM;vandaan? Melchior’s epistel ”Goed voor hart en bloedvaten?” is afgelopen uur meer dan 300 keer gelezen!

Ik bedoelde zijn epistel ”Artsen weten niets van statines”. Foodlog moet toch ook de zoekwoorden “statines” en “cholesterol” hoog in de statistieken hebben staan vandaag!

Ha Jacobus, ik kan het alleen maar beamen ;-)

Benieuwd of mensen de hele thread + links gaan lezen. Op de verschillende blogs inmiddels goed voor een redelijke boekomvang.

Maar weet iemand hier wat je nu beter kunt nemen; Blue band idee of het duurdere Bertolli met 20% olijfolie? In Blue band zit wel iets transvetzuren (minder dan 1 gram per 100 gram) en smeert iets minder goed uit.

Blue Band Idee of Bertolli? Geen van beide. Gewoon een klein beetje roomboter, het échte werk. Zoals mensen al duizenden jaren gebruiken. Geen fabrieksnamaak. Lekkerder van smaak en minder ongezond van samenstelling…

Maar Jacobus, stel nou dat de roomboter even op is. En je wilt toch iets op je brood smeren. Welke van deze 2 zou jij dan nemen? 

Blue Band Idee. De EPA en DHA zorgen toch, al is het minimaal, voor een correctie in de omega-3 en -6 disbalans. Dit corrigerend effect van omega-3 en -6 vetzuren lijkt mij in ons typisch Westerse dieet van groter belang dan de toevoeging van omega-9 vetzuren uit de toegevoegde olijfolie van Bertolli, die op hun beurt overigens wél weer meehelpen in de preventie tegen hart- en vaataandoeningen.

Vanavond in “De Leugen Regeert” is overigens Martijn Katan aan het woord [één van de grootste aanjagers van de anti-vethype], die zich druk loopt te maken over Uffe Ravnskof. In het voorwoord op de site van dit programma noemt Katan dr. Ravnskof al een querulant, dat belooft wat! Enige informatie over deze uitzending is hier te vinden…

He Jacobus, die had ik gemist: Tros Radar vs Vara’s Leugen dus op het gebied van cholesterol-verlagers.

Ik ben heel benieuwd of het argument - de concurrentie in ons enzymsysteem enerzijds en hoog cholesterol als voorspeller van aandoeningen bij ouderen - blijft staan tussen deze twee uitzendingen in.

Ik gok op ‘nee’. Het Becel-argument is inmiddels populair te formuleren ("omdat Omega 6 de Omega 3’s het riool in stuurt"). Het verhaal rond statines gaat verzanden in statistische argumenten die in de grond van de zaak onwetenschappelijk zijn. Het probleem is dat de argumenten voor en tegen niet op het terrein van de wetenschap maar van de rationaliteit liggen. Alleen die zin klinkt al zo ingewikkeld, dat de argumenten inzake statines voor het publiek niet makkelijk over het voetlicht te krijgen zijn.

Maar we gaan het volgen! Tros vs Vara, met de grootste familie in de rol van Linkse querulant. Zou de familie tegenwoordig ook stiekum SP stemmen?

Dick, als bij mij thuis de boter (vaak pleonastisch “roomboter” genoemd) op is, dan héb ik niet eens industriële smeerseltjes om uit te kiezen--die komen er bij mij thuis namelijk gewoon niet in. In noodgevallen is dan misschien de Spaanse methode een aanrader: brood even licht roosteren, er wat uitstekende olijfolie op druppelen en beleggen met bijvoorbeeld een plakje serranoham. Kijk, dan héb je wat. Waarom zou je in ‘s hemelsnaam olijfolie door een industrieel door één of andere meuk laten roeren als je het in pure vorm in de kast hebt staan?

Wees gerust GJ, hier gaat het er net zo aan toe!

En hier ook…

Deze vraag hoort hier waarschijnlijk niet thuis, maar weet iemand in welk vet/olie jer het beste patat kunt bakken? In een test van de Consument kwam ooit het vloeibare Diamant frituurolie het beste naar voren. Het Diamant plus met olijfolie scooerde slechter. 

Rob, schrik niet… Reuzel…

Rob, Jacobus moet het zelf maar zeggen, maar hij is vlgs mij tegen het verhitten van alle plantaardige olie (zoals Olijfolie).Ik heb een heel andere tip voor je. Echt je hoeft nooit meer frites. Het zijn de oerfrites, ze zijn oersimpel en hebben nog een chique naam ook: pommes boulangères. Ik doe het met olijfolie, maar om helemaal gezond te blijven tegen de achtergrond van het hierboven besprokene, kun je ook maken met gesmolten (gewoon even een beetje verwarmen zodat het gaat ‘lopen’) ganzenvet. Zo wordt frites eten nog echt gezond ook!

Melchior Meijer zou je zeggen dat je ze rustig in gesmolten varkensvet (Okinawa) kunt bakken. Eveneens heerlijk en het geeft weer een smaakeffect dan ganzenvet.

Beide varianten komen uit onze oven.

...maar hij is volgens mij tegen het verhitten van alle plantaardige olie...

Nou..., mijn dieet bevat geen vlees, ikzelf gebruik dan ook géén reuzel. Mijn bakken en braden gebeurt in plantaardige olie, maar wél in plantaardige olie met heel veel verzadigde vetten. Inderdaad..., kokosolie!

Als één en ander niet zo heel hoog opgestookt hoeft te worden wil ik ook nog wel eens arachideolie gebruiken…

Het is wel total tegengesteld aan wat er bij mij altijd ingeprent is. Mijn vader heeft ooit 2 hartoperaties ondergaan en ging naar huis met folders van Becel.........
Ik durf echte boter nog niet aan. Heb nu even blue band idee. Je weet ook niet meer wat je moet geloven.
Daarom durf ik ook patat bakken in b.v. ossewit niet aan. Ik eet eens in de 2 of 3 weken patat.
Dus voorlopig dan toch maar Diamant plus met olijfolie????????????? 

Doe vooral waar je zelf in gelooft en lees af en toe wat. Dat helpt bij het maken van keuzes.

Doe vooral waar je zelf in gelooft en lees af en toe wat. Dat helpt bij het maken van keuzes...

Hier kan ik het alleen maar mee eens zijn!

Ik zag bij de AH van Campina een roomboterproduct (zo staat het erop) met slechts 25% vet. Ingrediënten:
Elke Dag van Campina Botergoud


Energie
1030 kJ/250 kcal


Eiwit
0,2 g.


Koolhydraten
1,0 g.


- Waarvan suikers
0,2 g.


Vet
25 g.


- Verzadigd
17 g.


- Enkelvoudig onverzadigd
7 g.


- Meervoudig onverzadigd
1 g.


Voedingsvezels
1,3 g.


Natrium
0,24 g.


Allergieën informatie (ALBA-lijst)
Bevat koemelkeiwit en lactose. Overige ingrediënten van ALBA-lijst zijn niet aanwezig



Voedingswaarden per 100 gram


En ze hebben ook nog halfvolle roomboter

Waar kun je de koksolie voor frituren kopen? Bij AH kan ik ze niet vinden.

Zoek iemand op met een pasje van een groothandel.

Maar probeer nou die pommes boulangères maar ‘ns: geen stank, veel minder gedoe en veel lekkerder. Voor mijn part gewoon met zonnebloemolie, dat mag ook van het Voedingscentrum. 

Becel brengt nu ook halvarine op de markt met visolie. Omega plus. Volgens mij ook met een omega prijskaartje.

Ik mis ergens nog een aantal recepten die ons de week laten genieten van het gezonde voedsel dat jullie aanraden. Hebben jullie complete recepten ergens in de aanbieding?

Pjotr, dat zou idd niet gek zijn! Kortom, in de toekomst.

Tip: koop bij een goede visboer een lekkere moot zalm. Eet die gewoon rauw met wat likjes Hellmanns’ mayonnaise. In 0 minuten klaar!!!

Super en prima vlgs de hierboven aangegeven hypothese over de juiste verhouding van omega 3 en 6!

O ja, dat was ik vergeten erbij te vermelden. Wij hebben in het gezin drie personen (waaronder ikzelf) die absoluut geen vis eten. Zie mijn vraag als een uitdaging :) Alvast bedankt.

O jee!!! Pjotr, want als het waar is dat we afstammen van de wateraap, dan is dat best lastig.

Haring gaat er natuurlijk ook niet in - weet je wel wat je mist!?!?!?

Haha, ja, we weten wat we missen. Daarom sta ik ook niet meer open voor gerechten met vis. Maar er zijn toch ongetwijfeld volken waar totaal geen vis gegeten wordt!? In Afghanistan en Nepal is ook niet veel water hoog in de bergen. En ik heb geleerd dat vis alleen in water kan voortleven.

Klopt! Andere simpele regel (op basis van de hypothese): vermijd teveel omega-6. Dus iig geen klassieke Becel.

Dank! Ik ga heel erg uitkijken naar het (aangekondigde??) kookboek.
Ik hoop dat een andere meelezer ook wat nuttige tips kan geven.

Dat boek komt er mogelijk, maar dat duurt nog minstens een 1,5 jaar!

Controverse Becel:
Ik weet niet of jullie dit hier ergens al eens oppikten: ”De ziekenfondsen Partena Onafhankelijk Ziekenfonds Vlaanderen en Partenamut, twee van de zeven ziekenfondsen die lid zijn van de Landsbond van Onafhankelijke Ziekenfondsen, starten met de terugbetaling van het hele gamma cholesterolverlagende Becel pro-activ® producten. Beide ziekenfondsen bieden hiermee een aanvulling op de ruimere platforms chronische ziekten (diabetes en obesitas) die recent werden gelanceerd door de Onafhankelijke Ziekenfondsen. In de preventieve en therapeutische aanpak gaat daarbij steeds meer aandacht naar evenwichtige en gezonde voeding.”

Ik zal dit bericht eens doorsturen naar de bewuste ziekenfondsen. Of ze zullen reageren?

Steven, ik ben heel benieuwd. Ze zouden alleen de hele thread (een dossier van inmiddels een dikke 100 pagina’s) moeten bekijken.
Het zijn mooie cases: verzekeraar en arts helpen Unilever bij de verkoop van een zg. functional en worden daarvoor door Unilever beloond. Als het een goed product was zou je niemand horen. Wellicht is zelfs dat niet OK: het product wordt er nl. nodeloos wat kostbaarder door.

Geweldig, een forum met mensen die nadenken en die ook vraagtekens durven te plaatsen en zelf op zoek gaan naar een waarheid. Ik zeg speciaal “een waarheid”, omdat waarheid erg subjectief kan zijn. Ikzelf ben in ieder geval iemand, die zich altijd heeft afgevraagd waarom veel van wat de natuur ons ooit heeft geboden aan voeding plotseling sinds WO II zo’n beetje bereslecht is geworden. Ikzelf was op mij 41e jaar slachtoffer van een hartinfarct. gelukkig een lichte, maar toch. Ik rookte veel, nu al bijna 7 jaar rookvrij. Wel heel veel medicijnen gekregen, onder andere de beruchte Statines (Simvastatine 40 mg). Ook ik heb sinds zesenhalf jaar chronische spierklachten en groot tekort aan energie, hetgeen mijn functioneren van tijd tot tijd ernstig heeft belemmerd. Nu ben ik 4 weken geleden gestopt met de statine zonder overleg met mijn Cardioloog. Ik heb sinds een week duidelijk minder klachten, ben vrolijker en energieker, zoveel zelfs dat het mijn omgeving direct opviel. Hoe vertel ik het mijn cardioloog, want als dit geen placebo effect blijkt te zijn, maar “the real thing”, dan hoef ik geen Statines meer, dan maar een groter risico op een nieuw infarct, alhoewel ik heb ook nog de bloedverdunner, hartrimevertrager, ACE- remmer en de cholesterolremmer die via de dunne darm werkt. Dus ik denk dat mijn risico op een nieuw hartinfarct nu een stuk lager is dan het zeven jaar geleden was. Ik fiets iedere dag een kleine anderhalf uur naar mijn werk, dus dat is ook mooi meegenomen enne .... Roomboter hou ik erg van maar dat was slecht, dus ik eet nauwelijks brood vanwege de ranzige margarine die erop moet. Toch maar weer terug naar de Roomboter dus? 

Becel en Blueband zijn absoluut af te raden, maar het kan echt nog gekker. AH produceert identiek de zelfde verpakking met de zelfde wervende suggesties op die verpakking (incl. kleur en al…). Heeft Becel 5x meer Omega 6 dan 3, bij huismerk van AH is dit 170x meer!!!!! Bij navraag bleek inderdaad dat de 50% MOVZ’s bestond uit 17g Linolzuur en 0,1g Alpha linoleenzuur. Mooi is de term “Bewust” op de verpakking. Bewust bedrog? of zijn er andere intenties? De overtreffende trap van slecht…

Beste allen,

Ik werk in het ziekenhuis, en tot mijn verbazing raden ook dieetisten mensen linolzuurverijkte mergerines aan zowel om te smeren en om in te bakken.
Al vele jaren verbaas ik me ook over het volgende feit.
De transvettten die we van unilever hebben binnengekregen hebben een risicoverhoging van 40 to 50 % op hart en vaatziekten veroorzaakt.
Behalve enorm veel menselijk leed zijn de kosten hierdoor in de gezondheidszorg gigantisch toegenomen.
Wie is er met de winst vandoor gegaan ? unilever en cohorten.
Unilever mee laten betalen lijkt me niet meer dan logisch.
Maar gelukkig hebben ze professor katan die zegt
“naar hun eer moet ik zeggen dat zodra ze wisten dat trans niet goed was ze daarop hebben gehandeld”.
Nee, inderdaad dat hebben ze heel netjes gedaan.
Liever zie ik vergoeding voor de gedane schade.
En “wir haben es nicht gewusst"houd nooit stand in dit geval.
Op [url=http://www.skepp.be]http://www.skepp.be[/url] heb ik een link gestart die heet “een kwak margerine”
Met de zelfde vragen als hierboven.
De reacties op dit zeer sceptische forum zijn er erg amusant.

Ik denk dat het tijd wordt voor een film.....
over de margerine missers van de afgelopen eeuwen.
Starten met trans daarna linolzuur etc etc.
Heeft er nog iemand budget ?
Ik denk een film ala Sicko,Fahrenheid 9/11 lekker de boel opengooien, een frisse wind over die ranzige vetten.

Met vriendelijke groeten robertdevos

Einde debat?

Kimball, oude draden kunnen altijd weer herleven. Juist de Unilever/Becel/linolzuur/omega-3&6;pagina’s worden nog altijd veel gelezen.

Dick, zoals oude Nederlandse zegswijzen herleven:
‘Elk zijn meug, zei de boer, en hij braadde boter op de tang’.

Of ‘Een lange metworst is wel te korten’, is: zelfs het grootste kapitaal gaat op, als men aldoor uitgeeft.

Bij de vertaling van de open brief van Melchior, hoort het spreekwoord: ‘Die jas kan lezen en schrijven’.

“Met foodlog op de schoot, op naar het zondags avondrood.”

Kimball, mooie uitspraak die laatste, doet me wel een beetje denken historici als Spengler en Huizinga. Kweenie of ik me er helemaal senang bij voel: foodlog is ook optimistisch. Een kritische houding draagt bij aan een beter vorm te geven toekomst.

Wat is er mis met gewoon normale échte boter zonder chemicaliën of cholesterol verlagende meuk?  Geén transvetten, géén aspartaam, géén overdoses vitamines, geen dweilen-met-de-kraan-open-chemicaliën…

Het is toch ongeloofelijk dat ‘t voedsel van tegenwoordig voor een deel uit gefrabiceerde grondstoffen moet bestaan wil het de markt raken?

@lol, helemaal niets mis mee!

Toch is er nog ware boter in de handel, zoals de Leidsche Boeren-Roomboter. Vorige week in Maastricht(!) deze boter gevonden, de smaak is opperbest en behoort een Nederlandsche standaard te zijn. Je kan hier een rol ambachtelijke Boeren-Roomboter als proef ontvangen.