Help! Soms snap ik de bijdragen van de redactie van Foodlog niet meer: de ene keer is de consument niet dom en kan hij heel goed kiezen, als je maar goed uitlegt hoe het zit, de andere keer is de consument wel dom en moet de overheid ingrijpen of moeten we een volledige winkelketen maar vertrouwen op zijn goede bedoelingen.

Rood tractortje, blauw klavertje, sterretjes, druppeltjes, zonnetjes. Sesamstraat rules!

Joost toch! Dit stukje gaat niet over de consument maar over de labelaars en hun argeloze sympathisanten. Zolang je het kruissubsidieprobleem niet oplost kun je fair labelen tot je een ons weegt, maar het zal nooit een deuk in een pak boter slaan. Het product zal nl. heel duur worden. Het gaat een beetje over hun naïviteit.

Consumenten kunnen niet weten dat vers helemaal niet hoeft te kosten wat het kost en denken dat de Aldi’s en Lidl’s hun boeren er geweldig op uitknijpen. Dat is dus niet zo.

Maar nu concreet, want er wordt me hier veel te veel in het abstracte geluld. Nederland maakt 5x (even voor het gemak) wat het zelf opeet. Een eerlijk product met een labeltje gaat max. 5% marktaandeel halen omdat het in een niche zit. Dat betekent dus dat we er max. 1% van de Nederlandse landbouw een plezier mee gaan doen.
Als we nou het prijsnivo van Aldi en Lidl - die niet kruissubsidieren - een beetje verhogen dan kom je misschien wel op 2% EN krijgen de andere supers een imagoprobleem. Zo krijg je dingen aan het lopen en zorg je er tegelijk voor dat de consument daarvoor zorgt. Ik schat maar zo dat je zo misschien wel tot een procent of 5 kunt komen (een kwart van onze interne afzetmarkt dus). Lijkt niks maar het is beschamend veel als je het relateert aan die ene procent waar nu kennelijk iedereen voor warm loopt, zonder even na te denken over de werkelijke getallen.

En weet je wat nou echt het grootste probleem is?  Er wordt enorm chique gekletst, daar gaan bergen geld achteraan en ze leveren niets op dan dit soort flauwekul, terwijl het niet zo ingewikkeld is als je weet waar je moet beginnen.

Erger nog is dat beleidsmakers en zelfs banken kennelijk geen clue hebben.

Nou moet ik me zeker weer gaan schamen in een hoekje? ;-)

Waarom, als het echt zo simpel is als jij het uitlegt Dick (en ik betrouw je op je woord - al zag ik graag de cijfers), leggen die Aldi’s en Lidl’s dan zelf niet gewoon uit hoe en waarom ze zo briljant zijn? Binnen een andere draad hebben we zitten leuteren over duurzaamheid. Maar jij vat het hier kort samen: ga naar de Aldi en de Lidl.

Het is zonde van het geld, want het is een waardevol marketingadvies, maar wat kan het mij schelen. Laat het maar eens helder worden, hoe simpel dingen kunnen zijn.

Als iemand de volgende regel zou implementeren, zou de redactie hier juichen: een rood tractortje krijg je als je niet kruissubsidieert en een eerlijke prijs betaalt, dwz minimaal de kostprijs + marge voor de boer om van te leven.

Dat kan iedere consument begrijpen. De boodschap is volstrekt helder.

Nou moeten we het alleen nog hebben over hoe je dat doet zonder tractortjes en andere sesamstraatjes. Ik sprak net met een marketeer af dat we dat soort lessen voortaan in live seminars van foodlog gaan geven.

Ja, en de Colruyt, Steven. Helaas hebben we die niet in Nederland.

Okee, Dick. Dan zijn de problemen opgelost en stel ik voor dat we hier voortaan geen draden meer over vollullen en dat de redactie adviseert: ga naar de Aldi, Lidl en de Colruyt. Dat zullen de mensen graag horen. Geef je dit advies ook door aan die website van de Nederlandse boeren, waar jij een vast column voor zou invullen?

De problemen van de cacaoboer zijn die ook opgelost met dit advies?

Steven, je moet wel lezen wat er staat. Kruissubsidie is een van de grootste obstakels. Toen ik precies hetzelfde opschreef in een Nederlandse krant kreeg ik de dagen erna de nodige bijval van boeren (door toeval ontmoette ik er in de periode kort daarna een paar honderd in levende lijve; er waren er nogal wat bij die het gelezen hadden). Die formulering luidde: “Supers denken niet in marge per product, maar in marge op je kassabon. Hun assortiment bestaat uit lokkers, basisspullen en margemakers.  Bier, koffie, wc-papier en waspoeder en ander houdbaar met een merk erop worden in de reclame vaak onder de kostprijs verkocht.

Dat verlies wordt teruggehaald op andere delen van het assortiment, met name op groenten en fruit, brood, kaas en vleeswaar. Precies de producten dus die het dichtst staan bij de boer en diens kleinere verwerkers. De winst die de boereneconomie toekomt, bloedt weg naar andere categorieën. Daar zit het drama.”

Laten we de zaken eens benoemen en concreet worden.

Heb jij trouwens al gezien, Steven, wat Fair Trade chocolade en hagelslag kosten bij, bijvoorbeeld, de Lidl?

Wat heb ik dan over het hoofd gezien, Dick? Aldi en Lidl verdienen alsnog niet het rode traktortje?

@ Steven, natuurlijk wordt alles beter van deze methode toch Dick? Waren we net in de nuance van Duurzaamheid. gaan we weer uit het abstract denken en in de voorbeelden.

Pam Christie van de Universiteit of Queensland in Australie schrijft in the International Journal of Educational Development over de problemen die die juist onze globalisering met zich meebrengen. (30, 2010 /3-11)

Christie verwijt de westerse wereld twee monden. De ene die het allemaal goed wil doen en de andere die alleen goedkoop wil. Maar het ergste is nog dat de ‘hulp’ zoals wordt aangeboden helemaal niet helpt. Let wel dit onderzoek gaat over Zuid Afrika een land dat toch een stabielere status heeft als menig land in dit gedeelte.

Als ik door dit soort artikelen lees kan ik alleen maar concluderen dat door onze eigen bescherming we nooit die cacaoboer kunnen helpen.

Zeer juist Bart. Het gaat hier ondertussen ook nog over boontje uit Afrika in een andere draad. Precies van dattum.

Een vriend van mij werkte als landbouwingenieur in Burkina Faso. Dit zegt in een artikel over boontjes uit Burkina:

“De echte oplossing voor de Afrikaanse boer ligt hem niet in de export naar Europa: slechts een kleine minderheid van de producenten, en zeker niet de armste, zijn in staat om hun producten uit te voeren via het commerciële circuit of via eerlijke handel. De lokale markt wordt overspoeld met goedkope producten uit het buitenland, terwijl de stedelijke consument zijn neus ophaalt voor de lokale producten. Afrikaanse boeren moeten dus in de eerste plaats de lokale markt heroveren: de consumptie van lokaal voedsel moet omhoog. Alleen zo kunnen ze minder afhankelijk worden van de export naar Europa. “

Maar ik wil niet te fel afdwalen.

Warern we er niet over akkoord dat er één algehele oplossing dient te komen voor de landbouw in noord én zuid?

Steven, mijn laatste vraag, die je heb je niet gelezen. Lidl’s enzo maken geen lucht, dat wil zeggen geld waar de facto geen waarde tegenover staat. Bankiers hebben ook ontdekt hoe belangrijks dat is. Wat je mist is dus een margemix dus fundamenteel OK is. Met weinig sleutelen is’ie helemaal OK te krijgen.

Ja Dick, heb ik natuurlijk gezien, de fair trade bij LIDL. Ze zijn goedkoper dan een hoop andere fair trade. Dat op zich is prima. Maar aangezien fair trade hoedanook slechts almoezen biedt, had ik liever gehad dat ze de boeren beter betaalden en zich op de borst zouden kloppen en te roepen: WIJ ZIJN DE ECHTE FAIR TRADE. Maar waarom doen ze dat niet? Dat is mijn vraag.

Omdat ze dat niet zijn, maar ze maken geen ‘luchtgeld’. Dat is al heel wat. En je weet wat hier zo langzamerhand de consensus over Max Havelaar-achtige faire trade is: het creëert handel maar niet noodzakelijk een goed inkomen of een gevulde buik voor hen die dat het meeste nodig hebben. In de meest vervelende gevallen kan het zelfs zorgen voor het tegengestelde.

Maar laten we het daar nu niet weer in alle meeslepende theorie over hebben. Laten we voor de verandering eens proberen heel concreet te zijn:

eerlijk betaald =
1. er zit geen kruissubsidie op (vanwege dat ‘bloeden’, zie het stukje citaat van mezelf)
2. kostprijs is gedekt
3. er zit een winstmarge op om van te leven en bedrijfsrisico’s van te dekken
4. er wordt afgerekend op het moment (of kort daarna) dat het de kassa van de verkoper gepasseerd is

Noord of Zuid, dat maakt niet uit. Is dat ‘m?

2. kostprijs is gedekt
3. er zit een winstmarge op om van te leven en bedrijfsrisico’s van te dekken
4. er wordt afgerekend op het moment (of kort daarna) dat het de kassa van de verkoper gepasseerd is

= fair trade principe, maar voldoet blijkbaar niet?

Moeten boeren blij zijn dat ze overleven of mogen ze ook gewoon goed kunnen leven?

En vooral: mogen ze ook effe zelf mee bepalen wat het kostenplaatje moet zijn?

Dick, klopt het is eigenlijk zoals Sol Simple dat ook ziet en niet te vergeten de Jood. Want kosjer eten moet hier ook aan voldoen (tenminste voor punt 2, 3 en 4 dan).

Ik kan me nog een aflevering van de KVW herinneren over de tomaten in blik waarom het zo goedkoop kan. Een kijkje aan de andere kant van de zee in Afrika toonde aan hoe verwoestend ons landbouw beleid is in de wereld en als we de Spaanse president Jose Luis Rodriguez Zapatero moeten geloven zijn we pas net begonnen. Na twintig jaar hebben we weer een muur.

Steven, komen we op terug: boeren moeten minimaal marktconform kunnen werken, cq. alleen in contexten waar ze dat kunnen; anders moeten we naar een heel veel meer geleide economie.

Maar nu eerst nog even punt 1. Hoort dat erin, ja of nee?

Dick,
Leg het me nog 1 keer uit.

Je wint kruissubsidie afschaffen, als dat ooit zou kunnen. AGF behoort vanuit supermarkt perspectief tot een van de hoogste marge groepen. Als je kruissubsidie af schaft, gaat de consumentenprijs van AGF dus omlaag.
Hier heeft de boer volgens mij bijzonder weinig aan. Je verwacht toch niet dat de consument meer appels gaat kopen?

Judith, nee, hoezo?

“Als je kruissubsidie af schaft, gaat de consumentenprijs van AGF dus omlaag.” Zeer juist, Judith. Dit is het effect van mminder kruissubsidies.
Met je laatste zin ben ik het niet eens. Het enige wat boeren kunnen hopen is dat verlaging van prijzen van gezond voedsel zal leiden tot meer omzet hiervan, niet direct, maar op termijn. Maar dan geldt overigens hetzelfde als wat Dick zei over Fair-trade: “het creëert handel maar niet noodzakelijk een goed inkomen of een gevulde buik voor hen die dat het meeste nodig hebben.” Daar bedoel ik mee te zeggen: als er meer afgezet wordt leidt dit tot hogere prijzen, maar niet structureel. Want als reactie komt er een hogere productie.
Door de discussies hier op Foodlog kom ik tot een eigenaardige conclusie. Heel vaak wordt gezegd dat boeren last hebben van verschijnselen als kruissubsidie, het zandlopermodel in de afzetketen, en hierdoor hoge marges voor de retail en rampspoed voor boeren.
Maar feitelijk is dit niet de boeren gedachtenwereld. Wat dan wel?
Boeren denken veel meer in termen van evenwicht tussen vraag en aanbod. Wat de prijs is voor een zakje aardappels in de supermarkt is voor hen een wezensvreemde vraag. Wel van belang is de oppervlakte aardappels die in N.W.-Europa is uitgepoot en wat vervolgens de opbrengst hiervan is. Daar zijn wel berekeningen voor: als er binnen de EU minder dan bijv 200 miljoen ton (ik noem maar een getal, ik weet niet wat het exact is, en het exacte getal is niet zozeer van belang) dan zal dat leiden tot een gunstige prijs, boven 250 miljoen ton wordt het een rampjaar, etc. Voor andere producten in principe hetzelfde, maar met andere details:  Tarweoogst in Australië.

In de landbouw zingen nu ook verhalen rond over machtsmisbruik van supermarkten. Hoe komt dat?
Het is net als met werknemers. Hun gedachtenwereld is hoeveel zij verdienen en of ze daar van rond kunnen komen en dit dan in verhouding tot hun directe collega’s. Wat de directeur verdient is amper van belang omdat het ver buiten hun waarnemingshorizon is. Dat is: totdat zij opeens in hun loon gekort wordt of met ontslag bedreigt en horen dat de directie een hogere bonus krijgt.
Dat is de reden dat boeren zeggen: Hee, wij krijgen steeds minder voor onze producten en de consumentenprijs daalt niet. Er is ook sprake van een psychologisch effect

Ik snap het gefoeter op kruissubsidie niet.
Fabrikanten in de prijzenoorlog klagen over prijsdalingen, hier lees ik een pleidooi voor lagere consumentenprijzen van AGF.

Mijn stelling is: een zak uien van 99 cent of 89 cent heeft geen enkel effect op het verkocht volume.

Het moet enkel draaien om een eerlijke prijs voor de boer en dit moet los gezien worden van de consumentenprijs. Een eerlijke prijs kan de boer niet afdwingen, zolang er overschot is van een product zonder onderscheid. Maar dit is een oud verhaal.

Mijn hele familie zit al jaren in de akkerbouw. Een groot tranendal, tot mijn oude heer 15 jaren geleden is begonnen met confinerenteelt. Daar kan je kwaliteit nog echt zichtbaar maken. En zo zijn er nog veel meer ondernemers de goed werk doen in vele sectoren.

Ik snap iets niet. Eerlijk betaald gaat toch over de prijs die de boer krijgt, niet over de consument die iets betaald? Alleen dat laatste heeft met kruissubsidie te maken. Dat eerste toch niet? Of mis ik iets?

Djeez consument die iets betaalT. Sorry.

En Judith typt net voor me een reactie met ongeveer dezelfde strekking…

Als ik het goed begrijp kan ik dus als consument het beste mijn goedkope aanbiedingen bij de super kopen en mijn verse producten bij de slager of bij de Turkse groentewinkel. Ik vind trouwens het prijsniveau bij de slager niet veel lager dan bij de super. Maakt de slager dan ook zoveel marge op zijn product of moet hij duurder inkopen? De Turkse groentewinkel is wel goedkoop en heeft vaak verrassend goede spullen.

Of jullie iets missen? Nogal (een heel klein beetje eigen doordenkwerk):
1. het feit dat een staafje een prijsopbouw heeft waar de primaire versproducent ook een groter stuk uit zou kunnen krijgen
2. het besef dat discounters meer van het volume kunnen doen dat nu via ‘gewone’ supers loopt; tegen een lagere prijs en toch een betere beloning. Zodat de gewone super zich wat sneller geneigd voelt daarop te reageren.

Betere betaling dus en lagere dan de gemiddelde consumentenprijzen nu. Klinkt gek, maar het kan. De consumentenprijs van eten moet niet omhoog; de kosten van het systeem na de primaire producent (= de verwerker, die ook niets tot negatief verdient) moeten omlaag. Dat dat kan bewijzen discounters. Zij zijn de basis voor de modernisering van het systeem van voedseldistributie.

Joost, we schreven gelijk op. Het antwoord is een driewerf ‘Ja!”

De slager die alles zelf doet verdient een beste boterham, vergis je niet.
Hij verliest het alleen als hij een teruglopende of te lage klandizie heeft. Dat is weer een ander vraagstuk: de aantrekkelijkheid van de formule.

Let wel, ik had het over de gedachtenwereld van de landbouwers.
Wat de werkelijke effecten zijn hangt daar deels wel mee samen deels niet.
Joy, in je eerste reactie geef je het uitstekend weer naar mijn idee: kruissubsidie heeft te maken met wat de consument betaalt en nauwelijks met wat de boer ontvangt. Maar dat is niet de mening die rondzingt in de landbouw.
Wat betreft initiatieven voor coniferenteelt of welk hoger segment dan ook. Het klopt dat Nederland te duur is (grond,arbeid) voor bulkproductie. Maar dat geeft geen enkele garantie dat die hogere segmenten wel kostendekkend zijn.
Ook in ‘saaie’ producten als aardappels is er sprake van nicheteelt: pootaardappels of rassenkweek, biologische aardappels. Maar voor iedere niche geldt: als het een garantie zou zijn voor succes dan zou iedereen het doen.

Kruissubsidie heeft te maken met de inrichting van de margemix. Wat de consument betaalt en wat de leverancier krijgt zijn daarvan afgeleiden.

Vers is makkelijk goedkoop in te kopen en duur te verkopen. Voor een pak merkwaspoeder of -tandpasta is dat minder gemakkelijk, terwijl dat wel een goeie lokker is als het niet al te duur is. Zo is het model ontstaan en inmiddels een heel wezenlijk onderdeel geworden van het business model van full service supers.

Joost inspireert tot de volgende oneliner: stem met je vork, koop je houdbaar aanbiedingen bij de super en de rest niet.

Daarnaast zijn nog wat andere zaken nodig, maar daar hadden we het hierboven al over.

Dick, sorry zelfs als jij het doordenkwerk voor me doet (wat ben je toch goed) snap ik het nog niet.

Kruissubsidie heeft op zichzelf toch niets te maken met wat de boer krijgt voor een product?

Stel prijs van de boer is X, normale marge is M en kruissubsidie is Y. Dan is de prijs (P) die consument betaalt (even los van tussenhandel) toch P = X+M+Y?

En X is eerlijk, of niet. Maar onafhankelijk van marge of kruissubsidie.

Klopt. Daarom maakt het de tuinder, slachter, boer of The Greenery niet uit of hij levert aan een discounter of een ‘gewone’ super. X is de marktprijs en is nl. voor beide typen min of meer hetzelfde (zij het dat de discounters soms grote partijen verramsjen).
Y speelt bij de discounter nauwelijks een rol. Bij de ‘gewone’ super wel (en die heeft ‘m hard nodig).

Stel nou dat je een boer beter wilt betalen, welke gevolgen heeft dat dan voor de gemiddelde prijs van vers in de markt? Of - anders gezegd - voor de gemiddelde bestedingen van consumenten aan voeding?

Vergeet daarbij niet dat een sterkere prijsprofilering van een supermarkt beter tot stand komt met een A-merk. Zeg nu zelf, wat is aantrekkelijker als communicatie: De Bananen van X zijn goedkoper dan Y? Of de A-merk sappen bij X zijn 20 cent goedkoper dan diezelfde sappen bij Y?

Uiteindelijk gaat het om omzet en door een duidelijke communicatie willen de supers dit halen. Het is logisch dat ze dat opvangen dmv hun margemix, met inderdaad alle gevolgen van dien voor versleveranciers die een duur product zien liggen waar ze maar heel weinig van krijgen.

Maar om even door te zeuren een “verse” ananas bij de grootgrutter uit Costa Rica moet ongeveer een euro doen in de zomer. Waarom kost datzelfde vruchtje dan in Costa Rica een dollar (40% goedkoper, maar geen transport naar NL). Vanwege de omzet? Vanwege de enorme marge in Costa Rica? Of wordt de boer lekker uitgeknepen?

Even terug naar Joy, die me door mijn vragen waarschijnlijk alleen maar valser vindt.

Geen vragen meer dus, maar de clou. Je gaat waarschijnlijk uit van de oprekbaarheid van de portemonnee van de consument. Onterecht, want die is gegeven. De consument moet in geval van een hogere X z’n bestedingen aanpassen - meer uitgeven voor eten, minder voor z’n laptop en derde vakantie - of je vindt ergens een forse plas kosten die je uit het systeem kunt snijden. Dan krijg je de consument heel makkelijk mee. Tegen gelijke kosten wil die best meewerken aan een leukere wereld.

Met andere woorden, als je Y kunt wegsnijden of beperken kan P gelijk blijven of zelfs dalen. Ten opzichte van het gemiddelde prijspeil in de markt kan dat door de discounter te laten evolueren tot een niveau waarin X ‘eerlijk’ is. Dat zou een enorme marketingtruc zijn voor discounters, die gewone supers niet kunnen matchen omdat hun P er dan uit knalt en dus hun omzetten teruglopen.
Dat zou goed zijn, omdat het zichtbaar maakt waar de crux zit.

Gaan de huidige discountklanten dan een hogere (discount, dus nog altijd lagere dan gemiddelde) P betalen? Ja. Zouden de discounters door zo’n aanpak een belangrijk stuk marktaandeel kunnen winnen? Ook ja.

De markt zou erdoor kunnen veranderen. Wie had ooit gedacht dat Transavia een concurrent zou worden van Ryanair of Easyjet?

Nee, ik ga niet met je mee. Als de prijs P een constante is dan zou de prijs van vers in de supermarkt constant zijn. Dat is het niet.

Even for the record: ik verdedig hier niet het kruissubsidiemechanisme, maar een eerlijke prijs hangt er niet van af.

De eerlijke prijs wordt bepaald door vraag/aanbod. Even simpel: je ziet daar vraag gedeeld door aanbod. Als het aanbod groot is, is de prijs laag.

Het effect van kruissubsidies tov de mogelijkheid tot een eerlijke prijs voor everanciers is belangwekkend (hoewel mijn hersens er van beginnen te kraken, maar dat zal wel iets over mijn hersens zeggen:-).
De prijs P die de consument moet neertellen zal weinig omhoog gaan als de boer een eerlijke prijs X ontvangt. Omdat het aandeel van de kosten van de grondstof laag is. Ik denk dat een eerlijke prijs voor de verwerkers die aan de super leveren harder door zou tellen.
Joy, “De eerlijke prijs wordt bepaald door vraag/aanbod. Even simpel: je ziet daar vraag gedeeld door aanbod. Als het aanbod groot is, is de prijs laag.”
Maar het is nog complexer. Bij overaanbod is de prijs veel te laag. Dan vermindert de productie weliswaar en ontstaat marktevenwicht. Maar dat betekent niet dat de prijs dan wel ‘eerlijk’ is. De prijs wordt alleen minder verliesgevend. Immers: bij een kostendekkende prijs ontstaan er overschotten. Het lijkt in tegenspraak met alles wat we in de economieles op school geleerd hebben, maar dat is het effect: wel marktevenwicht, geen eerlijke prijs.

Huib, ik zei niet - in mijn sterk versimpelde veronderstelling - dat eerlijke prijs = vraag / aanbod. Maar prijs=etc.

Te veel aanbod maakt de prijs niet ‘eerlijk’. Precies mijn punt. Want dat is de crux, niet de kruisbestuiving. Eigen verantwoordelijkheid, geen slachtofferrol aannemen.

Natuurlijk wordt de prijs bepaald door de markt, Joy. Dat ik ontken ik toch ook niet?

Net als in het geval van Noord-Zuid Faire Trade kun je besluiten die te laten plussen met een opslag:  P = Marktprijs + Opslag (zie hierboven: mijn punten 2 en 3 van 20:00h gisteren). Die opslag wordt groter naarmate de marktprijs meer fluctueert.

Ik hoorde gisteren een aardig voorbeeld van Willem & Drees. Toen de appels dit najaar slechts enkele centen deden, betaalden zij hun leveranciers zelfs meer dan de geldende winkelprijs. Bepaald niet omdat ze gek zijn, maar omdat ze denken dat de relatie met de boer hen zo steeds een kwaliteitsvoordeel oplevert en hun volume x kwaliteit dat uiteindelijk goed maken in hun jaarvolume.

Joy, te weinig aanbod zou de prijs ook niet eerlijk maken. Je wilt de prijs aanpakken via regulering (ik ben ervoor, heb er in boerenbladen de laatste maanden nogal wat over geschreven; het meest liberale reguleringsmechanisme is waarschijnlijk de veiling). Hoewel iedereen daar nu over praat kun je dat voorlopig uit je hoofd zetten.

Dick, je kan niet zeggen dat de prijs fluctueert en volhouden dat de consument een vaste prijs verwacht / krijgt.

De inkoopprijs wordt bepaald door de markt. De consumentenprijs (dus) ook. Bij gelijkblijvende kruissubsidie daalt of stijgt de consumentenprijs dus met de inkoopprijs. De inkoopprijs is onafhankelijk van de kruissubsidie.

Voor de benefit of this thread: Ik zal niet meer in herhaling vallen.

Joy, van mij mag je in herhaling vallen, want nergens werd beweerd dat er een constante consumentenprijs zou zijn. Wel zie je in het bovenstaande een pleidooi voor opslagcomponent, die kan fluctueren of niet. Als niemand bereid is die te betalen - niet in meerdere en zelfs niet in mindere mate - dan zullen leveranciers die niet met de markt mee kunnen verdwijnen. Dat geldt ook voor leveranciers als Willem & Drees als blijkt dat die zich misrekenen.

Overigens zij erop gewezen, dat de winkelprijs nu vaak bepaald geen afspiegeling is van de marktprijs. De relatie is zo uit verhouding dat sprake mag zijn van prijszetting door de verkoper onafhankelijk van het aanbod (uien blijven zelfs voor 90 cent per netje in het schap liggen, terwijl er voor 1 cent ingekocht product in zit).
De waanzinnig lage aanbiedingen bij discounters volgen tijdelijke aanbodspieken op de inkopersmarkt weer wel; ze geven dat voordeel door aan de consument. De reguliere super steekt het in eigen zak.

Dick, je zit volgens mij echt mis en maakt het onnodig complex.

1. De verkoopprijs van producten in de supermarkt wordt primair bepaald door concurrentie overwegingen tussen supermarkten. De rest is bijzaak.

2. De inkoopprijs van producten wordt primair bepaald door het spel tussen 6 inkopers en x duizend leveranciers.

Dat domineert alles en de nuances welke jij aanhaalt zijn zo betrekkelijk dat het valse hoop geeft bij buitenstanders (zoals de boeren zijn).

Ik krijg signalen dat juist veel verse producten sinds de activiteiten van Jumbo voor de zomer stukken goedkoper zijn geworden in de supermarkt. Is dit zinvol voor de boer? Omdat de hele markt meezakt met AH en Jumbo, gebeurd er netto niets, behalve minder marge bij de supermarkt (en dus meer druk op de inkopers om te scoren).

Terug naar de draad: als dat rode tractortje de inkoopprijs voor boeren positief beinvloedt (is dat het geval?!?), dan is het toch een prima initiatief?

Tsja, Judith. Ik meen dat het uiterst simpel in de boventekst staat. Verkopers die geen kruissubsidies toepassen hebben veel lichtere kostencomponent in hun prijsopbouw zodat die zich bij uitstek leent om er een fair pay premium in te stoppen.

Om het heel simpel te zeggen: bij hen zit er al heel veel meer boer in het eten. Daar kan dus makkelijk dat extraatje bij dan bij de full service supers die al zo weinig boerenprijs in de consumentenprijs van hun eten hebben zitten.

De supermarktoorlog die jij er nu bij haalt heeft daar niets mee van doen.

Simpel genoeg zo? Daarna kwamen jij en Joy hier liberale markteconomie geven. Zoals je net zelf bewijst, laten die de facto zien dat zo’n tractortje zelfs volledige flauwekul zou zijn omdat de marktfluctuaties dominant zijn. Dat laatste geloof ik niet, om de redenen die ik net aangeef. Om het dan nog even in Joy’s Y te zeggen. De component Y in de kostprijs is dermate groot, dat de afwezigheid daarvan bij de discounter die de ruimte geeft voor een fairness politiek. Ja, dan moet hij zijn prijzen laten stijgen. Dat is marketing. Voor serie haute couture van Karl Lagerfeld betaalden mensen bij de H&M;een aardige prijs en toch een lage. Iedereen blij.

Het tractortje is hetzelfde als Willem & Drees, Greenery labels en alle andere marketing inspanningen: je probeert onderscheid en toegevoegde waarde te creeren.

Meer marketing in AGF lijkt me toch wel wenselijk, anders blijf je uitwisselbaar.

Dick, ik snap je logica.
Het is de vraag of discounter het zich kunnen veroorloven om met AGF hoger te gaan staan, dichter bij prijsniveaus van full service supermarkten.

Aldi en Lidl hebben het laatste jaren niet makkelijk en dankzij deze prijsafstand kunnen ze consumenten lokken. Wie het weet mag het zeggen.

“Het tractortje is hetzelfde als Willem & Drees etc” Da’s nou een interressante. Wat moeten we dus met weer een labeltje als er ook bedrijven zijn die gewoon doen wat ze zeggen en zeggen wat ze doen.

Zelfs in het kader van discounter-marketing en prijsafstanden. ‘Waarom claimen ze geen eerlijkheid?’, vroeg Steven hierboven. Mij is dat inderdaad een raadsel. Ze zitten op een waar marketingargument van jewelste. Bio werd in Zwitserland groot gemaakt door ... de discounters. Waarom fair niet?

heb ik iets gemist, dan? Is het rode tractortje niet eerlijk?

Nee, maar hopelijk irrelevant.

Op zich heeft de verkoopprijs niet zo veel met de inkoopprijs te maken. De verkoopprijs wordt bepaald door de marketing: concurrentiepositie, service-level, positionering, eigen merk, assortiment. De prijs is altijd een kwetsbaar gegeven. Dezelfde producten zijn overal verkrijgbaar. De supermarkt is met twee dingen bezig: klanten trekken en klanten vullen. Dat spel kost geld en marge. Soms mag je even achterover leunen, soms moet je scherp aan de wind zeilen. Dat laatste is al enkele jaren het geval. Om ruimte voor dit spel te creëren heeft de inkoop de taak het onderste uit de kan te halen. Daar zijn verder geen ingewikkelde formules voor. Des te sterker de leverancier, des te moeilijker dat gaat. Maar zelfs de grote merken liggen op de snijtafel. Bij Procter and Gamble werken zes mensen alleen al op AH om dit spel te spelen. Mijn dochter was daar tot twee jaar geleden één van.
Voor de supermarkt denkt niet na over wat zinvol voor de leverancier is. De leverancier denkt niet na over wat zinvol voor de supermarkt is. Het praten over win/win situaties is braaftaal.

Het draait dus, zoals overal in deze wereld, om de balance of power. Voor de boeren slaat de weegschaal de verkeerde kant op. Zij zijn geen partij. Noch hun overkoepelende organisaties.
Dat maakt ze overigens wel weer erg aardig. Misschien dat ze daar meer mee zouden moeten doen.

Inhakend op die laatste 2 zinnen: een verband tussen boeren en discounters zou je een ‘improbable coalition’ kunnen noemen. Het zal veel aandacht voor weinig geld op kunnen leveren. Bovendien zou het de samenleving wel eens flink aan het denken kunnen zetten. Het zou wel eens veel meer kunnen opleveren dan campagnes over kippen die niet kunnen kiezen

Ik vind dat er aardige dingen uit de discussie komen.
Inhakend op de laatste opmerking van JP:  wellicht zouden discounters er iets mee doen: als ze nog minder aan kruissubsidies zouden doen en dan tegen de consument zeggen “Bij ons is de waspoeder niet extreem goedkoop, maar daar staat tegenover dat we geen torenhoge marges op groentes en vlees hebben” dat zou aansluiten bij de gevoelens van de consument.
Het nadeel van die kruissubsidies voor de boer is dat er nauwelijks fluctuatie is in de consumentenprijs. Hierdoor wordt de vraag nog meer inelastisch als normaal. Als supermarkten de prijzen van groentes meer variëren dan treedt een indirect effect op (de indirecte effecten zijn vaak veel belangrijker dan de directe). Bij een overschot op de markt kan de consument profiteren van een lage prijs, waardoor overschotten verminderen. Vervolgens kan de teler profiteren van een schone markt met redelijke prijzen.

“Bio werd in Zwitserland groot gemaakt door ... de discounters.” En zoöok de fairtradebanenen, bijv, die een marktaandeel hebben boven de 50%. Maar de Zwitserse situatie is wel heel erg specifiek. Er zit achter enkele van die supers een coöperatieve geschiedenis, die nu nog speelt. Verder wordt er in de alpenlanden sowieso meer gewerkt rond streek, bio etc…

Ja, nou, en? Discounters waren toch allemaal boeven volgens menigeen hier? Is er ‘une exception suisse’? Waarom?

Anders gezegd. De logica voor een ijzersterk marketingargument is er en het discountsysteem staat het toe. Dat is dan toch geen reden om meteen beren op de weg te zien en ‘Pipo, koeien!’ te roepen?

Nette prijzen, faire prijzen en ook nog je mobieltje. Weg met de argeloze doemdenkers die de prijs van eten omhoog willen, maar zich niet realiseren dat er dan nog steeds een achterhaald kostendeel in zakken terecht komt waar het niets te zoeken heeft omdat er daar niks mee gebeurt. Doodzonde, want dat geld is veel beter te gebruiken. Ook vanuit een macro-economisch perspectief op zowel ‘duurzaamheid’ als welvaart.

Zwitserland voorbeeldland:

55 procent van de markt voor fairtradebananen, 28% voor bloemen (2004), 17 voor ananas, 16 voor honing, 15 voor suiker, 7 voor fruitsap en 6 procent voor thee. Het zijn indrukwekkende cijfers. De Zwitsers consumeren met 21 euro per jaar bijna dubbel zoveel eerlijke handelsproducten dan de Britten. Belgen en Nederlanders halen amper 3,31 en 2,90 euro. Hoofdreden is dat de twee grootste Zwitserse supermarktketens, de coöperaties Migros en Co-op, allebei van in het begin deze producten in hun rekken hadden. Op die wijze was Max Havelaar al snel een financieel zelfvoorziende organisatie, daarenboven in staat om te investeren in steeds meer partners en producten. In de meeste andere landen kan men enkel dromen van zulke krachtige positie. Na enkele jaren van stagnerende omzet op een relatief hoog niveau, liet Zwitserland in 2007 opnieuw een fair trade groei optekenen van 11 procent.

bron: PALA-nieuwsbrief van Dirk Barrez (december 200acht)

@ Steven, Ik ben bang dat in deze discussie het voornamelijk gaat over de producten die we in Europa verbouwen.
Bovendien proberen Tesco en andere als ASDA hun beentje net iets meer voor te zetten dan in Nederland. Waaronder het huismerk van Saintsburry koffie alleen Fairtrade.

@Dick, waarom zoveel ophef over deze kruissubsidie in een ander lijntje http://www.foodlog.nl/debat/bericht/de_landbouw_kan_niet_zon der_marktordening/#reacties kwamen we toch al tot de conclusie dat we teveel producten maken in Europa. Dus dat wil je stimuleren? Waarom niet aan de markt overlaten? Gaat wel de boerenwereld op zijn kop zetten maar dan komen we misschien weer in een balans. Zolang de balans positief (lijkt te zijn) voor de consument zal er echt niets vervangen.

Dit doen harddiscounters in de UK. Aan de ene kant fairtradebananen verkopen, maar ondertussen de bananenproducenten langs het gewone aanbod in een prijsspiraal naar beneden meesleuren. Fraai is anders.

Ik denk ook dat je niet teveel op de discounters moet rekenen. In Zwitserland is de situatie ook drastisch veranderd sinds de klomst van Aldi en Lidl. Het puur en eerlijk merk, dat daar Engagement heette is weer verdwenen.

Jan Peter, vertel eens over dat merk ‘Engagement’. Zegt me niks.

@Steven

http://www.mdweekly.nl/914078/albert-heijn-puur-eerlijk-moet -prijzenslag-zien-te-vermijden

Ah, dat. Bedankt voor de link. Bevestigt wat ik om 17.49 probeerde te zeggen.

@Dick, geweldig! Ik geniet van je argumenten, van je hartstochtelijke betoog en je visie in de hele draad. Alleen breng je het wat mij betreft te eenzijdig: Voedsel, en dan vooral in de inkoop, presentatie, distributie en verkoop. Ik ga de complexiteit aan zowel in het materiele als het morele.

Waarom “voedsel” centraal stellen?

Stel de “mens” nu eens centraal, en misschien eens vooral de “Nederlandse mens” of de “Mens die in Nederland leeft”. Moeilijk he? Kijk eens integraal naar Aldi, of naar Lidl (dat ik al heel anders vind dan Aldi)vanuit die optiek. Bekijk C1000, AH, Super de Boer of Jumbo en COOP eens vanuit het multidimensionele (Omgang met het milieu, met het personeel, met de toeleveranciers, de klanten...enz). Dan kom je toch tot genuanceerdere conclusies.

Jean-Paul, jammer dat je soft-discounter Jumbo, mijn favoriete Nederlandse super in je rijtje, niet spontaan als eerste noemt. Zij hadden het lef om echt werk te maken van Volwaard en 1 ster varkensvlees, ruim voor die sterren bedacht waren.

En wat ik hier doe voor discounters: duidelijk maken dat de kern van hun altijd weer voor boefachtig uitgemaakte business model nou juist fundamenteel deugt. Dat moet echt eens uit het besmuikte worden getrokken.

Voor de historische correctheid: Engagements verdween omdat de zgn. ‘Maatschappelijk Verantwoorde Producten’ doodgewoon en goedkoop waren gemaakt door de discounters (helaas kan ik het oorspronkelijke Foodpersonality artikel zo snel niet meer vinden). Bevestigt het wat Steven als de bevestiging van zijn 17:59 gelijk ziet? Misschien juist wel niet. Het laat zien dat als de maatschappij spelregels stelt, de discounter uitstekend in staat is om ze snel en tot in het extreme te verwezenlijken. Waarom hebben we een probleem met het betaalbaar maken van wat OK is? Omdat dat niet kan? Als het dezelfde keurmerken draagt als veel duurdere producten, moet je je eens goed achter de oren krabben of ‘duur = goed’ en ‘goedkoop = fout’ misschien een hersenspinsel is. Misschien kan duur wel veel goedkoper dan je denkt als je het anders aanpakt. Je ‘feel good’ duur kan wel eens een handig truukje zijn om wat te verdienen.

Nog even naar Jean-Paul. Hard discounters snijden alle kosten weg om het aandeel voeding in de prijs zo hoog mogelijk te kunnen laten zijn. Dat is doorgevoerd tot in het extreme (retail is detail). Dat klopt. Maar vertel, Jean-Paul, wat heb je liever, een correct product in de hele keten voorafgaand aan de super zelf en een hyperefficiënte winkeloperatie of een boel onzinkosten die niet meer aan de productieprocessen kunnen worden besteed?

Ik weet dat je een model hanteert om supers te beoordelen. Ben je bereid het hier eens op de pijnbank te leggen? Niet om erover te zaniken, maar om taboes te doorbreken. Ik vrees dat er nog een stel in zitten, maar wellicht vergis ik me deerlijk.

Ik stap heel even van het onderwerp en ga mee met Jean-Paul Close. Een eerlijke prijs geldt niet alleen voor de boer, ook voor de vakkenvuller, chauffeur, etc.

Die komen er bekaaid af bij Lidl en de andere discounters. Die affaire met hun chauffeurs ligt nog vers in het geheugen. Een beetje Van der Valk-praktijken.

Bij AH loopt en zit (in de winkels) het goedkoopste grut. En zodra ze iets ouder zijn, mogen ze weg.

Na een flink jaar Jumbo valt me op dat vrijwel iedereen er nog werkt en dat er veel meer balans is tussen jong en oud.

Kom je wel eens bij Lidl? In ieder geval schijnbaar vrolijk personeel. Eerlijk gezegd denk ik niet dat ze toneel spelen.

Mijn punt: we stigmatiseren o zo gemakkelijk.

Dick, nee ik kom er niet. Maar je gaat me toch niet vertellen dat Lidl o zo maatschappelijk verantwoord bezig is? Ik vond de opmerking van Jean-Paul een mooie aanvulling op onze vernauwde blik op de producent.

Wat ik wilde zeggen staat hier al in verschillende toonaarden. En zojuist wilde ik zeggen dat we de Lidl-chauffeurs mogelijk onder een vergrootglas leggen en het (steeds jonger geworden) grut bij AH niet.

Trouwens, interessant om te zien wat voor personeel in een Franse super achter het vlees-, vis- of kaas-rayon staat. Hier een typisch exemplaar; die vind je hier niet echt meer. Jammer genoeg staat de visboer uit dezelfde winkel (de Intermarche in Herepian) er niet bij. Het is een echte. Zo’n korte dikke, met een korte nek, stevige armen. Borstelig kort haar. Jaar of 50.

Er zou een bonus voor moeten worden gegeven in JP’s model. Ik heb geen plaatjes van de mensen in de slagerijen in Jumbo’s. Iemand?

Dick, in mijn reactie legde ik het AH-grut ook onder het vergrootglas. AH weet waarom ze nog niet met MVO kan beginnen. Eerst moeten ze in eigen huis de zaakjes op orde krijgen. Dat duurt nog wel even…

Tuurlijk, dat zag ik. Maar de krant zie ik het vergrootglas nog niet zo gebruiken.
Overigens heb ik begrepen dat de jeugd best graag bij AH werkt. Ik ken er een paar.

Het kennisnivo is echter nulkommaniks. Het was voor Felix Wilbrink van De Telegraaf een tijdje geleden aanleiding om te pleiten voor echte vakmensen in de supers, zoals die op het plaatje dat ik net linkte. Die willen ook geen spul van bedenkelijke kwaliteit. Alweer een voordeel.

Dick als we Thomas Friedman er bij halen wordt het misschien nog een stuk makkelijker, hij schrijft in 1999 over de lexus and olvie tree’
zijn aanbeveling is om zodra er een van onderstaande punten in naar voren komt je niet meer zwar of wit kan zijn:
▪ Fair trade
▪ Labour rights
▪ Environmentalism
▪ Feminism
▪ Freedom of migration
▪ Preservation of the cultures of indigenous peoples
▪ Biodiversity
▪ Food safety

Lijkt me in deze dus ook logisch de boer produceert te veel. De Supermarkt doet aan kruissubsidie (foei) en jij roept op om dit te verstoren door bij verschillende grootgrutters langs te gaan.

Dat neemt natuurlijk niet weg dat een product bij de supermarkt niet 7 keer over de kop hoeft maar daar heb je toch geen tractor voor nodig?

Dick, ik stelde jeexpliciet devraag of we nu dus allemaal naar de LIDL of de ALDI moesten gaan. En jij antwoordde heel duidelijk “ja”, en je voegde er nog de Colruyt aan toe. Dat zijn even zwaarwichtige woorden dan ongenuanceerd tegen die HARDdiscounters zijn.

Ik ben de eerste om te erkennen dat wat Lidl met haar intrede in de verkoop van fairtradeproducten betreft, er idd een debat zou geöpend kunnen worden over het margebeleid dat bij deze producten wordt gehanteerd. De taak ligt hier bij Max Havelaar, maar die houden zich niet bezig met consumentenbelangen. Ik weet niet of jij nog on speaking terms betn met MH.

Anderzijds is het een doelbewuste strategie van Lidl om middels zwaar op de prijs te spelen, precies de druk op die marges te zetten. Niet om de consument (die idd goedkopere ftproducten kan kopen in de Lidl dan ergens anders) te plezieren, maar vooral ook om er voor te zorgen dat de prijs voor de producent niet meer bespreekbaar wordt.

Preceis onder druk van dit soort spelers heeft Max HAVELAAR bijv. de minimumprijs voor suiker laten vallen. Wie er enkele tientallen euro’s voor veil heeft, kan - met enig geluk en wat kennis van zaken - moeiteloos een ton suiker opkopen en op de markt brengen als fairtradesuiker.

Niet alleen op conto te schrijven van de discounters, maar wel een voorbeeld van hoe ze uiteindelijk mee helpen dit soort initiatieven te kelderen, door hun enorme inkoopmacht.

Ik gaf eerder ook al het voorbeeld van ASDA. Dat aan de ene kant communiceert naar de klanten dat fairtradebananen hun prijs hebben en anderzijds diezelfde bananen bekampen met het opstarten van een bananenoorlog met de concurrenten.

Wanneer Joy of Jean Paul er arbeidsrechten etc bijhalen, is dat een zeer belangrijk criterium. Wezijn dat natuurlijk niet gewend. We kopen liever IPhones die voor 2 euro uurloon in China in elkaar woren gezet, dan tegen 20 euro+ in Holland of Vlaanderen.

Verder heb je zeker gelijk dat de ALDI’s en LIDL’s ook heel wat tevreden werknemers hebben. Wie er niet tevreden is mag er afbollen, dat moet ook gezegd.

Wat ALDI betreft, daar is het personeel vooralles mee verantwoordelijk. Tot het poetsen van de winkelruimte toe. Gisteren was nog op tv bij ons, dat men moeilijk afwassers vond in de horeca. Ikzou zeggen: laat de kelners en koks gewoon de afwasdoen (dit idd terzijde)

Er camioneurs e.d. bijhalen vind ik een zee goed idee. Want een hele hoop van wat over zee wordt aangesleept, gebeurt onder verschrikkelijke arbeidsomstandigheden. Eentotaal onbespreekbaar iets blijkt de toestanden op oceaanschepen te zijn.

En bij dat Ja, Steven, blijf ik ook. Omdat het bijdraagt aan een nieuwe dynamiek in de markt. Of er nog meer mag gebeuren. Ook al een Ja. Maar daar heb ik al zo vaak over geschreven.

Dick, een halfjaar of wat geleden werd hier in een poll de vraag gesteld of fair trade bij de discounter thuishoorde. Wat was daar alweer de uitslag van?

De vraag luidde destijds: “Eerlijke handel en discounters - bijv. Aldi en Lidl - passen niet bij elkaar” bij een n = 130 was 60% het met de stelling oneens. Een ongelofelijk positieve score. Dat kwam vast door beïnvloeding door een belendend artikeltje.

Het was gewoon ter informatie hoor. De vraag om die poll kwam toen van een vriend van mij die een Delhaize uitbaat bij ons in Zonhoven. Hij verjaart morgen. Ik ga hem op deze draad trakteren. Wij houden allebei van debat. Mss dat de LIDL van Zonhoven met bovenstaande informatie in de hand wel wil of mag komen praten op een publiek debat in aankomende FariTradeGmeente Zonhoven. Dat zou fijn zijn. Dan kunnen de cijfers langs elkaar worden gelegd met het publiek er met de neus bovenop.

De boer is niet geinterseerd in een herverdeling van de marge. Hij wil alleen maar een paar centen per kilo of per bloemetje meer van de handel. Voorbeeld geef de boer 30 % meer voor de tarwe, betekent dit grofweg 4 cent (incl.btw) meer voor een brood van > Euro 1. Dus maximaal 4 % . Heden ten dage denkt de handel dat het huidige dubbeltje minimaal 10 X over de kop moet, dus die 4 cent ook ja dan betekent dat 40 cent of anders 40 % meer voor en brood. Maar de keten heeft immers zijn deel van de toegevoegde waarde te pakken en verdeelt.
Als we op deze wijze het hele gesteggel over subsidie wel of niet en in welke vorm kunnen voorkomen, is de consument (belasting betaler) goedkoper uit.
Is deze gedachte zo vreemd, dat het het overwegen niet waard zou zijn??

Han, het probleem is niet dat de consument niet genoeg wil betalen. En de handel onderhandelt wel ongenadig hard, maar betaalt rustig een kostendekkende prijs, dat wil zeggen als er geen overschotten zijn en boeren niet tegen die tussenhandel zeggen: “neem niet van mijn collega af, maar van mij, want ik lever voor €0,01 per kg minder.”

Huib ik weet wel dat in wezen de Wereld markt een dump markt is.  Er zijn nauwelijks boeren die verkopen. Zij leveren in bij de groothandel, de industrie, de veiling, de afzet coo-op, of poolen bij de handel etc. Dus mijn buurman is een cent goedkoper is een zeer goedkope smoes. Vroege had de veiling een bodem prijs, daaronder geen afleveren, vernieitigen. Helaas door de politiek om zeep geholpen via NMa gedachten van Prijs afspraken. 
Huib boeren worden stelsel matig tegen elkaar uit gepeelt en van een markt zonder subsidie is geen sprake. Vb. Kazaghstan gaat transport subsidie geven om zo de graanboeren meer geld toe te schuiven en zijn landbouw op te krikken. Afname voor wereld prijs hebben ze in Rusland. De wereld prijs is echter te laag om productie en transport te bekostigen naar de buren, laat staan over de halve aardbol.
Als we als boeren echt willen, dat de landbouw DUURZAAM wordt, moet alles bespreekbaar zijn, zeker de handels voorwaarden waaronder wIJ als boeren wensen te leveren. Vakbonden kunnen hun arbeids voorwaarden stellen ook in een tijd van overmatig arbeid aanbod en geen NMa grijpt in. Waarom boeren, tuinders en bosbouw dan niet????  Willen of durven wij niet op te komen voor ons zelf???

Huib, Han,… Wat vinden jullie eigenlijk van dat iniatief van Colruyt, om rechtstreeks met melkveehouders gaan samen te werken? De Boerenbond vindt het kul. Maar is dat terecht? Burgemeesters beginnen hun administraties op te dragen enkel nog Galaxiemelk bij Colruyt te gaan halen.

Han, volgens mij hebben boeren het voor eengroot deel aan zichzelf te danken dat ze geen marktmacht hebben. De boerenlobby is invloedrijk genoeg. Maar ze is er vooral op gericht om door te kunnen gaan met produceren. Ik ken eigenlijk niet zo veel andere initiatieven van de boerenlobby. Behalvedeze dan..  “Vakbonden kunnen hun arbeids voorwaarden stellen ook in een tijd van overmatig arbeid aanbod en geen NMa grijpt in.” Dat is een intrigerende stelling. Wat zouden boeren kunnen doen zonder met de NMa problemen te krijgen? Oproepen om niet te leveren mogen niet althans niet gezamenlijk. Wat ik zelf wel eens bedacht heb, een niet-oproep: “Van de NMa mogen we boeren niet oproepen tot een leveringsstaking. Dat doen we dan ook hierbij. Wij roepen alle boeren NIET op om hun product niet te leveren aan afnemer ... omdat deze een te lage prijs betaalt.”

Steven, dergelijke allianties, waarom zou je ze niet benutten. Dat kan wellicht op veel meer manieren dan gedacht. Leuk om daar over te brainstormen.Een verbond met consumentenorganisaties bijvoorbeeld?

Steven WAAROM niet praten met Colruyt? Als Fairtrade werkt in Midden Amerika waarom dan niet in het Rijke West Europa waar de Fair Trade klanten wonen.
Dat de boeren organisatie hier tegen in opstand komen is begrijpelijk, lukt zo’n plan an zal hun grip op de boeren stand nog minder wordn dan het al is. Ook de Boerenbond speelt mee in het politieke machtspel.
Ik ben voorstander van in gesprek gaan met je “vijand”. Hebe de boeren te weinig gedaan, te lang hebben we ons afgezet tegen de Milieu lobby, de handel, de suppermarkt, onze collega’s in andere landen en noem maar op. Met onze boeren bonzen voorop hebben heerlijk zitten Polariseren tot de dood er op volgde.
Terzijde deze uitwijding. Ik denk at een gesprek met Colruyt en Fair Trade de boeren ook toegang geeft tot de Triodes bank met hun interessante voorwaarden voor de primaire landbouw.

Huib we hebben als boer het nadeel, dat de verwerker, handelaar (doorgaans) onze eigen achterdeur is. We zijn eigenaar van de zuivelfabriek, de veiling, het handelshuis. Deze jongens zouden, ze zijn groot en mondiaal, onderweg eens moeten praten met hun collega co-op in bv. Noord Amerika, die zitten met hetzelfde probleem. Hun boeren zijn wel groot, maar hun kosten zijn ook hoger dan de opbrengsten.
Naast deze problematiek is er een ijzeren geloof onder boeren, voorlichters etc. dat “meer produceren de productie kosten drukt”. Is dit wel waar?? Zolang de boer zijn hele hebben en houden inzet en genoegen neemt met een gezins inkomen vergelijkbaar met zijn buurman ambtenaar ter secretarie van de gemeente O.K. dan krijgt hij voor het werk van hemzelf + vrouw + kinderen + kapitaal netzo veel als deze man alleen als mens vediend (geen inzet eigen kapitaal, geen risico verlies kapitaal).
Wil de boer echter alle arbeid meer dan die hij zelf kan leveren in pakweg gem. 50 uur / week betaald hebben omdat zijn vrouw en kinderen hun tijd betaalt willen zien en dan nog zijn kapitaals vergoeding (net als de bank rente). is zijn uitbreiding niet meer zo positief als voorgesteld.
Ik wil niemand de put in praten, ik wil alleen proberen de ogen te openen van de mensen waar de boeren hun vertrouwen aan hebben gegeven als adviseurs.
Hoe meer vreemd vermogen, hoe kwetsbaarder je onderneming wordt.
Het klinkt misschien vremd maar de boeren moeten nodig om de tafel met de leveanciers van machines en chemicalieen.
Als de boer onder betaalt blijft, klapt hun omzet ook in of ze lopen tegen het punt aan dat ze alleen nog een papieren omzet kunnen genereren via allerlei Lease constructies.Wat nu reeds gebeurd!! Ook zij gaan hun leningen dan wegschrijven door de boer een lening te geven, die de bank niet meer wil of kan verstrekken. Hun gondstoffen zijn op dezelfe wijze gefinancierd.
Is dit de economissche oplossing voor de vast gelopen economie.
Wie het weet mag het zeggen.

Wat zegt dit nieuws, vandaag in de postbus: Nestle’s Kit Kat goes Fairtrade? En wie zou het nu het eerlijkst menen, Colruyt met haar eerlijke melk of Nestlé, met haar fairtradechocoreep? (marketingideetje voor de Zwitsers: fairtradechocoladen minaretten voor hun landgenoten).

In plaats van die nep van de Fairtrade (gebrek aan echte economische theorie) economie luister naar Ha-Joon Chang:

Recently we came across a paper in The Journal of Peasant Studies titled “Rethinking public policy in agriculture: lessons from history, distant and recent” by Ha-Joon Chang a member of the economics faculty at the University of Cambridge, UK. In the paper, Chang argues that, with regard to developing and less developed countries, “trade liberalization has led to increased import penetration, which has threatened the livelihood of many farmers. [The] simultaneous push for agricultural exports in a large number of countries that specialize in the same products has often resulted in falling prices and even export earnings.”

Ray ontdekt Chang: http://agpolicy.org/weekcol/488.html

Misschien ligt een deel van de oplossing in de theorie beschreven door NORM.
http://www.normeconomics.com/environment.html.

Ik denk dat de benadering van Colruyt indien gebruikt bij de vlees productie de boeren de kans geeft een “diervriendelijker” product kan leveren. De EIS om niet na verloop van tijd in de oude situatie te belanden is een BESCHERMD LABEL en samenwerking tussen BOEREN en SUPER(s) in een gezamelijke CO-OP. Ik denk dat we zowel onze bankrekening moeten pleacen en de politieke stroming .m.b.t diervriendlijk etc. moeten pleacen. De Super (marketing) is nodig om de comsument over de streep te trekken.

Hendrik J. Kaput: “nep van de Fairtrade”? De analyse die je daarnet intypte, ja, die kennen we al 500 jaar. Fair trade is een roep die steeds luider klinkt om precies dat soort dingen te doorbreken, als die jij aanklaagt.

Fair trade verwijten geen economische theorie mee te slepen is wat goedkoop. Waar staan al die profs met hun theoretische economische modellen vandaag? Kan je hebzucht of maatschappelijk gewin in wiskundige formules verpakken? Gelukkig trekt fair trade genoeg domoren aan die die formules niet begrijpen en gaan er gewoon voor. 

Waar fair trade voor dient als concept, wordt in deze tekst goed aangebracht: Palestinian olive oil makes a splash in UK.