OK, gaan we hier verder.

De smaak van jonge kinderen is nog niet zo goed ontwikkeld, pas als ze rond een jaar of 12 zijn proeven ze net zo goed als volwassenen. Moedermelk is zoet en daarom wordt wel gedacht dat kinderen daar een voorkeur voor hebben.
Het belangrijkste is dat je eetGEDRAGlessen geeft denk ik. Fruit eten, zelf maken van eten en goede ingredienten. De smaak komt later. 

Het antwoord ligt natuurlijk niet bij de kinderen, maar bij de ouders.  het is een trend dat ouders steeds meer verantwoordelijkheid afwentelen op het onderwijs.  Moet de school wellevendheidslessen organiseren?

Hier (België) durven ouders al eens te klagen over het feit dat kinderen op school “slecht worden opgevoed”.  Vroeger werd je van school gestuurd naar je ouders, in geval van wangedrag.

Maar ouders krijgen ook wel dramatisch veel signalen van de commerciele buitenwereld, dat hun kindje er ernstig aan toe is als het niet alle dagen wat van de overvloed aan medicijnen eet uit de supermarkt.
Hoe bedoel ik?
Van Davitamon tot Danoontje en van het Voedingscentrum tot Liga en Lu. Gezonde mayonaise (hoeraatje voor het Voedingscentrum), vitamientjes met zoete sinaasappelsmaak, mierzoete Danoontjes waar je kind slim en sterk van wordt, verantwoorde koekjes om mee naar school te nemen, beter dan een boterham. Het is veel moeilijker geworden om de eigenwijze ouders uit te hangen. Je kunt je bijna niet meer verdedingen tegen de (bedrieglijke!) overweldigende gezondmarketing. Al helemaal niet als je niet zo lang doorleerde.

Ik kan me vinden in Nick’s standpunt. Uit eigen ervaring weet ik dat er een gepingpong is van opvoedingstaken tussen huis en school. Enerzijds laten ouders steeds meer aan school over wegens tijdsgebrek (en ouderlijke onmacht imho), anderszijds verlangen scholen steeds meer ondersteuning van huis - als je als ouder je kroost niet behoorlijk vanuit huis meehelpt en begeleidt, hebben ze zo een achterstand op school te pakken. Let wel : dat geldt al voor de ‘traditonele’ schoolvakken, laat staan voor wat er nog naast komt - en niemand rekent smaaklessen als standaard-curriculum.

Anderszijds : wat is er mis met het aloude ‘met de pot mee-eten’ ; en wel van het prille begin af ? Mevrouw van Dijk en ondergetekende waren (eh, zijn nog) wreed als letterlijke opvoeders : Danoontje ? Yoghurt kan je krijgen - of kwark, of biogarde (zo zijn we dan wel). Maar zonder suiker. Punt. Kinderen zijn pragmatisch genoeg om te beseffen dat zeuren niet helpt als een ouder voet bij stuk houdt.

Jurgen:
Zijn de smaakorganen van kinderen werkelijk zo slecht ontwikkeld ? Ik heb niet die ervaring. Kinderen kunnen eng goed onderscheid maken tussen voedingsmiddelen als ze zich er maar voor interesseren. Geef gejunkvoedde kinderen maar een bio-snoepgoed : wedden dat ze zich kokhalzend bij je beklagen ? (ik hoop dat het andersom trouwens ook zo is, maar experimenteer niet teveel op levende wezens ...;-)

En waar moeten die arme leraren hun lessen dan op baseren?
Het zijn ook geen supermensen: Goede voeding volgens de inzichten van eenieder + Kosjer, hallal, vegetarisch, + alle ander fads waar ze rekening moeten mee houden?  Geen beginnen aan.
Ieder gezin zijn eigen regels!

En dan hebben we het nog niet eens over het verdedigen tegen wat “men” (familie, vrienden, buren, schooljuffen en -meesters, bekenden) vindt. De moeite die wij hebben moeten doen destijds om de buitenwereld op een afstand te houden die het zo ‘zielig’ vonden voor onze zoon dat hij geen zo mooi kunstmatig gekleurd en geurend snoepje mocht, of een stijf van de suiker staande Lange Vinger, of een Bastogne, of spekkies, of.... De ellende die wij vervolgens zouden hebben om onze zoon weer te kalmeren, om de knalrode en vreselijk jeukende plekken op zijn huid weer te laten herstellen, die zag men dan niet. “Ach, dat ene snoepje”, zei oma, en het zat al in zijn mond voordat we er wat van konden zeggen. Als ik nu wéér een kind zou krijgen met dezelfde allergie- en intoleratieproblemen, dan zou ik stil in een hoekje gaan zitten, met mijn oren en ogen stijf dicht. Met al die gezondheidsclaims die die rotzooi tegenwoordig draagt, is de strijd helemaal ondoenlijk, lijkt mij. “Ja maar, kijk, deze is wel goed, er zit 0% vet in”, of “Hoe kan je ‘m dat nou weigeren? Hier wordt-ie juist slimmer van, kijk, het staat erop!”

Marcel, Het verhaal dat kinderen van 12 pas net zo goed proeven als volwassenen is een recent onderzoek. Stond dacht ik in het NRC maar kan het niet zo snel vinden. Uit mijn hoofd: Ze hebben verschillende geuren blind aan 6 en 12 jarigen en volwassenen laten proeven en gekeken of men kon benoemen wat het precies was. De 6 jarigen scoorden redelijk maar minder goed dan 12 jarigen en volwassenen.

Inderdaad, bij ons komen de Danoontjes het huis ook niet in. Gewone Yoghurt vinden ze zeker zo lekker. Maar daar zit dus wel het probleem, zoals Wouter ook al meldt, kant en klaar rommel met kleurige verpakkingen en cartoondieren er op. Bob de Bouwer pasta. Worst met dierengezichtjes. Nooit dus. Maar ik kan me wel voorstellen dat ouders voor de bijl gaan. Je moet soms heel hard zijn bij eet weigeringen en dat is onprettig.

wilde gok:

Als kinderen langer moedermelk krijgen (en dus op indirecte manier langer met de pot mee-eten), eten ze dan later meer of zijn ze makkelijker ? Zou die meuk van opvolgmelk en dergelijke de smaakzin afstompen ?

(met gemeende excuses aan moeders die niet anders kunnen, overigens)

Ik zag destijds de onthutsende reportageserie over de schooldinners van Jamie Oliver. Opvoeding overlaten aan de ouders? Zij wisten zelf niets van voeding! Patat en pizza’s (k&k;uiteraard) kregen gezinnen te eten, elke dag weer.... Ik weet niet welk percentage, maar gezien de moeite die de kinderen hadden met de smaken van gewoon normaal vers bereid voedsel, lijkt me het percentage vrij hoog. Dichter bij huis: kinderen weten niet waar melk vandaan komt. Ja, uit een fabriek. Koeien schijnen dankzij Campina en Friesche Vlag nu weer meer buiten te komen, maar daar heb je weinig aan als je Amsterdam nooit uitkomt. Het grootste probleem is denk ik nog niet zozeer wát de ouders hun kroost moeten bijbrengen, maar dat de ouders eens de tijd moeten nemen om ze überhaupt íets;bij te brengen. Hoewel, aan de andere kant, als het om feitenkennis gaat zoals waar die koeien nou eigenlijk voor dienen, dan vraag ik mij af wat ze vandaag de dag die kinderen nog bijbrengen op de scholen.

Is dat dan een reden om als overheid de rol van de ouders dan maar op zich te nemen? Het stuit mij tegen de liberale borst. Hoewel ik respect heb voor André Rouvoet, zie ik hem niet graag in zijn nieuwe rol als Minister van Jeugd en Gezin huis-aan-huis aanbellen om ons en onze kinderen voor te lichten. En in de overdracht van feitenkennis en basisvaardigheden als lezen en schrijven, daar schort ook nog wel het nodige aan, bij onze onvolprezen overheid.

Of is dit alles ‘ouwe mannen op bankjes’-geklets? Vinden we het allemaal droef, dat de wereld niet meer is zoals vroeger, toen oma nog wist hoe ze lekker draadjesvlees op tafel kon zetten? Toen koeien nog gewone melk gaven en visolie alleen in vis zat? Toen Jantje nog wist dat de koe ‘boe’ riep en melk gaf? Toen de kinderen een sperzieboontje nog konden onderscheiden van een worteltje? En willen we nu graag dat we terug keren naar die tijd, dat kinderen nog wel vers eten op hun bord kregen, maar geen Playstation met TV op hun kamer hadden?
“Alles sal reg kom”, zei Paul Krüger. Het is alleen een nieuw stuk ‘reg’, niet meer het oude, denk ik.

Zolang je kind alleen thuis is valt het allemaal nog wel te doen, maar zodra ze naar school gaan en andere kinderen wél die dingen zien eten vragen ze zich af waarom zij het niet krijgen en andere kinderen wel. Bij ons helpt het goed om het uit te leggen, kinderen erin te betrekken, maar dat werkt ook maar een beperkte tijd. De drieling is nu bijna 11, met hen lukt het nog, maar de oudste is bijna 17. Die heeft overal lak aan en eet precies wat zijn leeftijdgenoten ook eten. Maar stiekem als niemand kijkt gaat hij toch voor gezond en biologisch, dus het komt uiteindelijk wel goed. 

“Gezond” heeft niets en “biologisch” weinig met smaak te maken, en daarover ging het hier.

Het gezin heeft dus geen tijd om aan smaakopvoeding te doen, de school heeft andere taken.  Blijft de jeugdbeweging, want de legerdienst is ook niet eer wat het gewest is.

Bij ons koken scouts “nog” zelf (in tegenstelling tot de bezighoudstherapiejeugdbewegingen van suburbane signatuur).  Het quasi ritueel slachten en klaarmaken van een kip op kamp maakt daar deel van uit, en de kinderen leren daar heel wat van.  Wild voedsel vinden ook.  Een minister hier heeft dat willen verbieden (heilige HACCP b.v.o.), maar geen verkenner de zich daar wat van aantrekt.  Wie niet bij de scouts zit, vindt dat dan weer vies en oneetbaar.  Is hier heil te verwachten?

Er niets verkeerds aan het uitbesteden van opvoeding. Als het ouders echt zoveel moeite kost, zou die best deels naar de scholen kunnen. Een gezamenlijke schoollunch zit er al aan te komen en een beetje school zal die combineren met etiquette-training. Een half-kostschoolmodel dus.

Orde en tucht terug op de scholen. De leraar moet niet dalen, de leerling moet stijgen.

Marcel, deze theorie ben ik wel tegengekomen in een van de “manuals” over het krijgen van kinderen.
Ik weet niet wat ik daar van moet denken maar geef hier de volgende observatie: Mijn vrouw at alles tijdens het zogen van ons zoontje. Behalve kaas want dat lust ze niet. Mijn zoontje is dol op kaas…

Warenkennis is ook geen oplossing. Mijn zoontje weet op drie jarige leeftijd haarfijn het verschil tussen een mossel en een oester. Zet hem mosselen voor en ze worden voornamelijk gebruikt als schep om bij voorkeur fabrieksmayonaise naar binnen te werken.

Ik denk echter wel dat het allemaal goedkomt, als je het goede voorbeeld maar geeft en er wat warenkennis instopt. Mijn smaak als puber was echt niet zo verfijnd en dat geldt denk ik voor ons allemaal.

Jurgen, I’ll second that

Het probleem is juist dat het bij te veel mensen juist niet ‘allemaal wel goed komt’. Sjonnie en Anita nemen niet de moeite om hun kind het verschil tussen ocietra- en belugakaviaar bij te brengen, hooguit het verschil tussen flip en oorlog. Er is behoefte aan een revolutionair andere dieetinstelling van het Nederlandse volk. Daar moet iemand in voorzien als de ouders het niet doen: de scholen, de Sonja Bakkers, een nieuw type jeugdbeweging, of de overheid. 

Ik zou er persoonlijk weinig op tegen hebben als scholen ‘smaakles’ zouden geven, maar ik geloof er niet in. De gewone vakken lukken al nauwelijks, en daar gelden nog redelijk objectieve normen. Warenkennis zou misschien gaan en etiquette ook, maar hoe ga je dan ‘lekker’ aanleren ? Een bijkomend probleem is de toenemende politieke correctheid van scholen : in BE (het Antwerpse) wordt al gesproken van schoolmaaltijden die geen varkensvlees meer mogen bevatten om.... (ik word hier heel moe van, vult U zelf maar aan). Nu ook in Nederland onder het nieuwe kabinet ambtenaren op grond van godsdienstige overtuiging bepaalde diensten niet meer hoeven te leveren, heb ik het vertrouwen in de overheid - en dus ook het onderwijs - even verloren.

Is het niet precies andersom bedoeld? Voed de ouders op, door de kinderen bewust te maken.

Een keus vanuit onmacht dus ook. Volwassenen zijn zo vastgeroest in wat wel of juist niet goed cq lekker cq gezond cq gemakkelijk cq verantwoord cq ..... is, dat daar bijna geen beweging meer in te krijgen is. Alleen door de spelverdelers in huis te bewerken, kun je daar mogelijk verandering in brengen.

De kinderen dus als ‘verandermanagers’van de smaakbeleving in huis.

“De smaak van jonge kinderen is nog niet zo goed ontwikkeld, pas als ze rond een jaar of 12 zijn proeven ze net zo goed als volwassenen.”
Het staat een flink aantal alineas omhoog in een bijdrage. Wetenschapstaal. En er stond een stukje over in de NRC. Maar er lopen twee dingen door elkaar. Je hebt smaak die je kunt benoemen en waar je kinderen wetenschappelijk mee kunt lastigvallen. Zoet, zuur, bitter enzovoort.
Andere organoleptische ervaringen (pardon) waarvan er ontelbaar veel zijn (hebt u wel eens op piepschuim gekauwd?) zijn zo slecht te benoemen dat ook door de wol geverfde culinair publicisten er geen woorden voor weten te vinden en waar de wetenschap geen kant mee op kan.
Ik zag op tv een eskimovader zijn eskimokind de kop van een zojuist gevangen vis aanbieden. Hij leerde het kind het oog uit die kop te bijten en op te eten (geen mes en vork op de Noordpool). Ik eet ook wel eens ogen uit een vis. Lekker, maar pas veel later geleerd. Als mijn vader het me had voorgedaan toen ik drie was en het me gelukt wat om zo’n oog zelf uit zo’n kop te bijten had ik een ervaring opgedaan die ik nooit meer zou vergeten en een smaak gevangen in mijn geheugen die met geen pen te beschrijven is, nooit. Maar wat lekker!

Geweldige herinneringen heb ik aan zult en bloedworst en balkebrij. Heel jong van gegeten. Van een smaak? Ik zou het niet weten.

Moet de leerling ‘ stijgen’ zoals Van der Land zegt? Ik begrijp daar niks van. Hij moet niet dalen en niet stijgen, hij moet iets meemaken. Smaak is simpelweg ervaring. Ontdekken.

Smaaklessen zijn natuurlijk niet bedoeld als ‘smaak’les, maar als ‘fun’ - lees: ongemerkte verleider - om jonge mensen te leren gezonder te eten. Eea obv kennis die vlgs prof. Frans Kok uiterst vluchtig is. Niettemin willen ouders kennelijk graag van de verantwoordelijkheid af, cq. neemt de overheid die graag over.

Daarmee doemt een kapitale ethische vraag op: wie is straks verantwoordelijk voor onzinnig blijkende standpunten en ontoepasbare prinicpes (de urban jungle kent immers een lastig samenspel tussen gezondheidsclaims en commercieel belang) die we er onuitwisbaar bij onze kinderen inrammen?

Klootwijk is uiterst praktisch, maar irrealistisch in zijn voorstel om ieder kind in zijn jeugd voedselproductie (maakt niet uit wat) van dichtbij te laten meemaken. Het zal leiden tot een heel natuurlijke intuitie en belangstelling. Maar .... het zal niet gebeuren.

Ik denk dat er maar 1 conclusie valt te trekken: dit betekent dat toekomstige generaties los van de motor zullen eten. Die keuze maken we als collectief. Is dat nou erg? Dat is de vraag.

Niettemin willen ouders kennelijk graag van de verantwoordelijkheid af.

En daar schuilt het ‘m nou net in. Eten is bij uitstek een onderdeel van je cultuur, en cultuur is iets wat overgedragen wordt van oudere generaties naar jongere generaties. En dat proces is in de twintigste eeuw verstoord.

“Eten is bij uitstek een onderdeel van je cultuur, en cultuur is iets wat overgedragen wordt van oudere generaties naar jongere generaties. En dat proces is in de twintigste eeuw verstoord.

Dat zeg ik (elders). ‘Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’. Dat werd: leer wiskunde, in plaats van koken. Het had moeten zijn: leer wiskunde én koken. Geldt overigens ook voor jongens. Maar ja, dat zit weer niet in de cultuur.

Hoe komt het eigenlijk dat de meeste koks mannen zijn, als de overdracht van culinaire kennis op jongens niet cultureel gebonden is? Misschien ligt hier een van de sleuteltjes naar de oplossing.

Om kinderen door de ouders iets op dit vlak bij te laten brengen, zijn we vermoedelijk al minstens één generatie te laat--in veel gevallen mogelijk al twee of zelfs drie. Zoals al in deze discussie gemeld, weten veel ouders zelf nauwelijks van toeten of blazen. Van die kant valt het soelaas echt niet te verwachten.

Op de keper beschouwd is het natuurlijk nogal surrealistisch dat we het erover hebben kinderen te leren wat lekker is. Wat lekker is, zou je niet moeten hoeven te leren--behalve dat de ouders die voorkeuren natuurlijk sturen. Denk maar aan de verhalen van puppies die in kennels stelselmatig met een bepaald merk voer zijn grootgebracht en in hun latere leven nauwelijks aan iets anders te krijgen zijn. Of die verhalen helemaal waar zijn, weet ik niet, maar ze zijn plausibel genoeg. Wat geldt voor de fabrikanten van hondenbrokken geldt uiteraard in minstens dezelfde mate voor de fabrikanten van de Liga’s en Danoontjes van deze wereld.

Het probleem is ook voor een groot deel dat “lekker” voor de ouders anno 2007 in de eerste plaats een kwestie is van “lekker makkelijk”. Voor het zelf klaarmaken van een maaltijd ontbreekt de tijd en/of de zin, mogelijk ook in veel gevallen inmiddels de kennis of vaardigheid. Daar komt nog bij dat veel ouders kennelijk niet bereid zijn om de confrontatie met een lussiknie-jengelend kind aan te gaan en grijpen naar de appelmoestherapie. Dergelijk gedrag geeft steeds minder schuldcomplexen omdat de voedingsindustrie graag de nodige alibi’s verschaft.

Wouter Klootwijk pleit voor contact met voedselproductie en Dick vindt dat niet realistisch. Waarom niet? Ikzelf bracht in mijn lagereschooltijd elke week een uurtje of twee door in een “schooltuintje” waar we zelf groenten verbouwden. Mijn ouders betaalden daarvoor een bijdrage maar kregen die dubbel en dwars terug aan groenten (en bloemen). Zoiets moet toch relatief makkelijk te realiseren zijn? Je voorkomt dan in elk geval dat kinderen puppies worden die denken dat voedsel, met smaakstoffen en al, uit plasticjes of blikjes komt in plaats van uit de natuur. Je zou er ook nog kooklessen aan kunnen koppelen.

Gerrit Jan, ik noem het irrealistisch én uiterst praktisch. Praktisch omdat de doorgesneden band waarschijnlijk zo simpel te herstellen is, maar irrrealistisch omdat beleidsmakers (die het voorstel zullen moeten doen uitvoeren) zich dat niet meer voor kunnen stellen. Ik kan me gigantisch vergissen - wie weet, en hoera in dat geval! - maar willen we nog dat kinderen hun handen écht vuil maken: slacht, vuil werk, de echte basics van eten?

Irrealistisch dus omdat het - gek genoeg - zó dicht bij de mensen staat (het realisme en de verbondenheid zijn er met een paar halen mee terug te halen) en tegelijk zo ver weg van ze is (het publiek en de beleidsmakers zijn ‘urban’). 

Om een idee te krijgen: Lees deze pagina van het programma bigbrother maar eens.

“Hoe goor is dat?”, is het eerste wat Tijn zich af vraagt. Marcia slaakt een gilletje. De twee staan oog in oog met een aparte soort vis. Marcia durft verder de vis niet aan te kijken of aan te raken.

“Rik, die vis is zo goor”, zegt Tijn tegen zijn broer, als hij met de mand de Keuken in loopt. Semih en Rik komen aangelopen. “Is dat er eentje met ogen enzo?”, vraagt Rik. Ze lopen naar de vriezer. De heren geloven hun ogen niet. “Oh, mijn god!”, roept Semih. Rik krijgt de rillingen over zijn hele lichaam. “Wat is dat?”, vraagt Semih. Tijn denkt dat het zeewolf is. “Die vis kijkt me aan”, zegt Marcia.

De overige Bewoners worden opgetrommeld. Ook de zusjes zijn nieuwsgierig geworden. Ze zien een bloedworst en kalkoen. “Dat kan ik niet eten”, zegt Monique. Sabrina en haar zus lopen naar het Washok. Ze zijn niet blij met wat ze daar zien.

Watjes.

Mijn ouders betaalden daarvoor een bijdrage maar kregen die dubbel en dwars terug aan groenten.

Dan krijg je de bizarre situatie dat in plaats van de ouders, kínderen;groentes mee naar huis nemen. Lijkt mij helemaal goed!

Kinderen zijn er trots op aan hun ouders te laten zien wat ze op school gemaakt hebben. Daarna lekker samen in de keuken klaarmaken en met het voltallige gezin aan een tafel opeten. Dus niet voor de TV…

Over de overdacht van generaties. 

In het culinair zo bejubelde Italiê is het geen haar beter.
Ik logeerde begin jaren ‘80 in Ostia bij een Romeinse familie.  Heerlijke maaltijden.  Zij legden mij daar uit dat een Italiaanse vrouw pas leert koken na haar huwelijk. Als kind wordt ze steevast de keuken buitengezet wanneer “la mama” aan ‘t koken slaat en leert niets. Elke generatie moet dus het koken heruitvinden op latere leeftijd, onder druk van de (aangetrouwde) familie.  Elke bruidegom koopt na enkele weken huwelijk voor zijn bruid… een kookboek.

Er is dus weldegelijk hoop.  Als kind is eten een evidentie. Een puber zet zich af tegen de ouderlijke eetcultuur (hier is dat bijvoorbeeld dürüm, ‘mitraillettes’ en Macdo’s) Pas als je op eigen vleugels staat en leert netwerken, ga je koken.  Zelf koken bepaalt dan een deel van je status.  iedereen weet daarenboven dat alleen eten zinloos is.  Ook vroeger, voor WWII, was een “vrijgezellenflat” een appartement zonder keuken.

Ik kan me vinden in wat Wouter K. en Gerrit Jan G. stellen, maar zie toch wat praktische problemen.
In mijn jeugd hadden we in een hoek van ons erf in Maleisië een kippenren. Dagelijks raapte ik de eieren, en op gezette tijden liep ik met de baboe mee om een kip naar de eeuwige graanvelden te helpen. Ik hield het lijf vast, de baboe de kop en en een welgemikte slag met de vlijmscherpe bijl werden kop en romp gescheiden. De lol was daarna natuurlijk het lijf los te laten en de kip te zien rennen. De kip smaakte heerlijk, geen trauma’s aan overgehouden, geen vegetariër geworden.

Op vakantie in Nederland nam mijn grootvader mij mee de bossen van Bosch en Duin in, achter de woning waar hij een deel van huurde. Opa wist precies waar de cantharellen stonden, en wist ook van welke paddestoelen je af moest blijven. Het is meer dan 40 jaar geleden, maar ik herinner het me nog heel goed. Opa wist veel van de natuur, hij leerde me ook vogels te herkennen en te waarderen.

Een oom leerde mij vissen. Ik had er niet echt veel geduld voor, maar was niet te beroerd om de vis weer van de haak los te maken en terug in het water te gooien als te klein, en in de emmer als goed eetbaar. Jammer dat de twee otters die mijn oom thuis had óók vonden dat de vissen erg eetbaar waren.

Thuis ook een kippenren aanleggen, voor de educatie van mijn zoon? Dat gaat niet, in een nieuwbouwwijk in een uit de kluiten gegroeid dorp onder de rook van Utrecht. Met hem de bossen in dan, voor de cantharellen? Ik moet eerlijk bekennen dat ik vrijwel geen kennis heb van paddestoelen, en bang ben met iets verkeerds thuis te komen. Bovendien: het schijnt niet eens meer te mogen, cantharellen plukken in het bos. En het bos is tegenwoordig het domein van subversieve elementen die andere zaken aan hun hoofd hebben dan cantarellen plukken. Vissen dan? Even gaan vissen is er niet bij, heb ik begrepen. Eerst lid worden van een visvereniging, dan een vergunning kopen..... lekker spontaan allemaal.
Misschien had ik mijn zoon mee moeten nemen naar de tropen, waar men nog gewoon in en met de natuur leeft. 

P, ik had graag even bekeken hoe Tijn die vis in mootjes hakte. Helaas kan dat uitsluitend tegen betaling. Logisch: viezigheid kost geld op internet.

Jemig. Vis die uit zéé komt. En groenten uit de grónd. Hoe wanhopig moet je zijn om te proberen daar eten van te maken? Was ik maar bij mijn vrienden in de McDonald’s!

Wie kent hier het korte verhaal “Good Taste” van Isaac Asimov? In de verre toekomst wordt een kookwedstrijd gehouden. Koks mengen allerlei chemicaliën deskundig door elkaar. De winnaar heeft een creatie waar iedereen lyrisch over is. Op zeker moment wordt hem gevraagd hoe hij zijn gerecht gemaakt heeft. Hij vertelt dat hij wat knolletjes gevonden heeft die hij uit een oud boek heeft herkend als knoflook, en die heeft hij gebruikt. De juryvoorzitter gaat spontaan over zijn nek: “I’ve eaten some growth from the dirt!”.

Jaja, kippen slachten en cantharellen plukken, oeit wat een tijd was dat. Maar wat denk je van uien bakken?!
Het lijkt een detail maar het staat symbool. Voor de teloorgang van kennis (hoe ziet het er uit, hoe smaakt het, hoe ruikt het, hoe moet het).
In de Volkskrant heb ik me er al eens vrolijk (razend was ik) over gemaakt. Gebakken uiensnipper kant en klaar in een zakje. Ik herinner me dat die uien toen omgerekend 60 gulden per kilo kostten. Albert Heijn was de eerste die ze op het schap had.
Hoeveel invloed heeft een journalist? Ik kraakte het product zo grondig mogelijk af. Maar het zakje uiensnippers heeft het gewonnen, het staat vast op het schap.
Bakt iemand nog wel eens uienringen?
De bel gaat. Dame met een collectebus. Ik doe open. Eerste wat ze uitroept: wat ruikt het hier lekker!
Het rook ook lekker, ik was uien aan het bakken. Voor de dame al een ongewone geur. Een kant&klaardame;? Het zakje klare gebakken uitjes neemt in elk geval mensen (ook kinderen) plezier af. De geur die een mooie maaltijd belooft straks.
Zelfde liedje: gebakken spekjes kant en klaar in een zakje. Nog zo’n liedje: soldaatjes, ofwel gebakken blokjes (oud) brood. Als je ze koopt in de winkel zal je kind nooit de geur leren kennen van het moment dat brood (met knoflook) in een hete koekenpan gaat en nooit die geur later associeren met feestelijkheden.
Het zit hem niet alleen in het grote (nooit een koe van dichtbij gezien), maar al in het hele kleine. Je staat er niet bij stil vader, dat met zo’n lullig zakje baksel te kopen, je kind weer meer bij moet leren van een ander.

@ Wouter, ik bak met regelmaat uien en je hebt gelijk, dat is een woest lekkere geur. Ik blus ze meestal af met sherry, om het geheel nog iets aangenamer te maken, en daarbij.... gebakken kippe(n)levertjes yam, yam.

Ah, de bawang goreng. Lekker voor over de nasi. Maak je van sjalotjes. Sjalotjes gesnipperd, droog gemaakt, in middelhete olie goudbruin gebakken. Uit laten lekken op keukenpapier. Twee dingen belangrijk: sjalotsnippers drogen, en olie niet te heet. Waarom zou je dit k&k;kopen?

Ik ben het eens met Nick. Met een Indiase kennis had ik ongeveer dezelfde ervaring. Fantastische lime en mango pickles leren maken. Had ze niet van haar moeder maar geheel zelf moeten leren want toen ze nog thuis woonde kookte ze niet. De smaak kende ze natuurlijk wel en dat is meer dan het halve werk.
Eric,
Ik ga regelmatig met mijn zoontje naar de kinderboerderij, daar zie je kippen lopen en kun je eieren kopen. Bijna net zo goed als ze op eigen erf hebben.
Goed eten aanbieden aan de kinders en wat informatie over voedsel erin en het kan goed komen. Er is hier mi dus wel een rol voor de ouders maar je kunt alleen maar het goede voorbeeld geven, “smaaklessen” zijn denk ik overbodig. Ik ben opgegroeid in de jaren 70 in een progressief gezin. De eerste dingen die ik kookte waren macrobiotisch, zilvervliesrijst, volkoren macaroni, dat werk. Met mij is het ook goedgekomen denk ik… Uien zijn nu mijn favoriete groenten: http://kokenmetkanker.blogspot.com/2007/02/gegrilde-superuie n.html

Overlevering gaat niet altijd direct van ouder op kind, dat is de essentie van een cultuur. Want dat is waar we het over hebben: Cultuur. Gedeelde normen, waardes, smaken en taboes van een gemeenschap. 

Doet de overheid eindelijk eens iets aan eten als een vorm van cultuur, met kunsthal kookt en smaaklessen, dan lijkt me dat een goede zaak. Tot nu toe was cultuur in nederland, bij de overheid en bij de media (zie de weekendkaterns) beperkt tot kunst, boeken, theater etc. maar gelukkig onder invloed van andere landen zien ze in dat eten ook cultuur is.

En ook in het onderwijs kan het best. Dat je het thuis van je pouders zou mee kunnen krijgen, nou en? Museumles kan je ook krijgen door met je ouders mee te gaan naar het museum, sporten kan je ook met je ouders in het weekend. En toch biedt de school dat aan.

Simone,

Doet de overheid eindelijk eens iets aan eten als een vorm van cultuur, met kunsthal kookt en smaaklessen, dan lijkt me dat een goede zaak.

Prima, maar daar gaat het hier niet over. Of, als ik het ballorig zeg, hier gaat het vooral over de vraag hoe het komt dat echt eten alleen nog in o.m. het museum dat je daar noemt te vinden is.
Zoals de doodordinaire, maar gelukkigmakende bloedworst met appeltjes die Diny Schouten vandaag noemt (en die veel mensen waarschijnlijk zo doet griezelen dat ze dat in het museum wel eens willen meemaken) of Wouter Klootwijk’s gebakken uien.

Prachtreactie, want kijk er maar eens onder: eten = cultuur, dat doe je op zondag, tijdens Rembrandt- en eetkunstgeschiedenisles (moet er nog wel wat aan gedaan worden) of als De Kunsthal kookt weer is!

Niet persoonlijk bedoeld natuurlijk (mij overkomen ze net zo), daarom kon ik kon het niet laten en durfde ik dit toch zo te zeggen ;-)

Eten is cultuur is juist een goede ontwikkeling, want in omliggende landen, doordat eten een onderdeel is va de cultuur (frankrijk, Italie en veel mediterrande landen) is het altijd een onderdeel van de mensen hun leven geweest en juist niet iets van het weekend. Daarom weten ze er juist meer van. In nederland is eten juist nooit onderdeel van cultuur en dus de doordeweekse dag geweest, juist alleen maar iets voor feestdagen. Het is dus echt prachtig dat eten opeens net zo belangrijk wordt gevonden als een boek lezen.

Simone, hoe groot is volgens jou de groep (gewoon als een %) die in eten = cultuur is geïnteresseerd?

Wie zegt overigens dat er in ons land nooit een eetcultuur heeft bestaan, cq. dat de rurale Fransman of Italiaan in de 16e, 17e en 18e eeuw beter at dan een Nederlander uit die tijd?

Leren groenten eten en leren bewegen: al gezien dat in België naast start to run ( met een zetje door Nike, en waarom niet?) nu ook START TO EAT bestaat?

Ben benieuwd naar de commentaren van voedings- en gezondheidskenners.

Dick, ik ben het wel met Simone eens. Wanneer zaken tot het algemene cultuurgoed behoren, hoef je niet zo’n moeite te doen ze te promoten en volgt de kwaliteit vrijwel vanzelf. Dat geldt in België, Frankrijk en Italië voor eten en koken op dezelfde manier als het in Nederland geldt voor, ik noem maar iets, schaatsen.

Dergelijk volkscultuurgoed geeft momentum. Het is er; promotie is niet nodig in die zin dat je het hoe en waarom nauwelijks hoeft uit te leggen. Dat wil niet zeggen dat het niet verloren kan gaan: in Frankrijk wordt wel degelijk gestreden tegen de McDonaldisering en in de VS, waar veel meer eetcultuur bestaat dan de meesten weten, is die al afgezakt van de status van volkscultuur naar die van een elitecultuur.

Als er ooit al eetcultuur is geweest in Nederland (en dan was dat misschien niet eens volkscultuur), dan zijn we die nu in elk geval vrijwel geheel kwijt. Momenteel hebben we hooguit een begin van een elitecultuurtje--wat dat betreft is het hier nog wel een stukje erger dan in de VS.

@Gerrit Jan

D’r is nog steeds eetcultuur over. Er zijn nog mensen die vijfschaft maken, of hete bliksem en dergelijke en stamppotten zijn populair. Maar je ziet de variateit in de volkspot verdwijnen waar je bij staat. En de hogere, zeg burgerlijke eetcultuur nu al is verdwenen.

Van de week ga ik een oud chique gerecht herintroduceren thuis: Smoddervis. 

@P & Gerrit Jan
In de VS en hier is best een eetcultuur onder het volk, het is misschien alleen niet wat jullie graag willen dat het is. De hamburgercultuur in de VS is rijker dan alleen McDonald’s en dergelijke. Ook rond gerechten als chili is een hele cultuur ontstaan. Er worden ook allerlei braadworstfeesten en andere ethnische festiviteiten gehouden.

In Nederland is er de afgelopen eeuw een leencultuur ontstaan, maar is dat per se minderwaardig? Er wordt ook niet klakkeloos geleend, maar er wordt iets Nederlands van gemaakt. De Nasi-schijf is inmiddels cultureel erfgoed. Patat-oorlog is ook uniek in de wereld. Saté is ook iets anders geworden dan in Indië.

Hogere eetcultuur is het niet, maar daar is het ook volkscultuur voor. Het enige probleem is dat het vaak nogal dikmakers zijn.

Als jurylid van de SpinAwards zit ik net de site lekkerbelangrijk.nl te beoordelen dat hetzelfde beoogd te realiseren als we hier ter discussie stellen. Zal ze de opmerkingen van Dick over het concept meegeven ter overweging bij een volgende poging!

Supermarkten in de VS zijn een heel stuk beter voorzien van vers voedsel dan in NL of elders in Europa. Ik ben blij dat Gerrit-Jan wijst op de goede en gevarieerde eetcultuur in de VS. Die is er dus zeker. Maar, alleen de elite maakt gebruik van het aanbod. Die situatie gaan we in NL ook krijgen voorzover dat al niet zo is.
En dan zijn we weer bij het begin: hoe moeten we het minder verlichte deel van de natie verleiden wat gezonder te eten?

Wat bedoelen we met ‘cultuur’? Als een land dominant McDonalds, Cup-A-Soup en Lonni’s (prima te eten trouwens) en Stoombakjes eet, heeft het dan geen eetcultuur?

Natuurlijk wel, alleen niet die in de zin van de eetequivalenten van Beethoven, Schubert en Arvo Pärt of misschien wel Bob Dylan.

Gerrit-Jan en Simone, hoeveel ‘hoge’ of ‘echte (boeren) tafelcultuur’ bestaat er nog in Frankrijk of Italië? Aanmerkelijk minder dan we hier denken. Niet een beetje minder, maar veel minder.

Eten als cultuurgoed doet mij denken aan musea. Er zijn inderdaad procentueel meer Fransen, Italianen en Spanjaarden die gewoon ‘in het wild’ - ik bedoel dus thuis - aan ‘cultuur’ doen zonder dat ze daar erg in hebben. Ze eten gewoon. Dat is eetcultuur. Doen we dat ook in de Kunsthal? 

Dick, een goede vraag: wat bedoelen we met cultuur? Is dat highbrow? Zo van: Beethoven is cultuur, Frans Bauer niet? Dat zou nogal elitair zijn. Ik bedoel dat er in ieder geval niet mee, vandaar ook mijn vergelijking met schaatsen.

Wat ik in elk geval met eetcultuur bedoel is dat er iets is van begrip van en waardering voor hoe voedingsproducten kunnen worden gecombineerd tot een smakelijke maaltijd en dat dat breed wordt gedragen. Als je eens gaat winkelen in Frankrijk of Italië, als je kijkt hoe mensen daar uit en thuis eten, zie je dat zoiets daar wel op grote schaal bestaat. Hier is het marginaal.

In die zin is McDonalds in elk geval geen eetcultuur. Daar reken ik industrieel geproduceerd spul dat steeds mathematisch hetzelfde smaakt en waarin kunstmatige smaakopvrolijkers de boventoon voeren--en dat door klanten naar binnen wordt gewerkt zonder veel benul van wat ze nu precies eten--niet toe. Dat noem je in het Engels going through the motions. Wat vooral ontbreekt, is trots. En trots is voor mij het belangrijkste ingrediënt van elke maaltijd.

‘Cultuur’ - cultureel-antropologen bestuderen wat mensen doen en noemen dat cultuur. In die zin is McDo wel degelijk cultuur. Waarde-oordelen of normerende cultuur zijn heel wat anders.

De vraag waar we het hier over hebben is hoe ons eetpatroon (maar vooral ook beweegpatroon en de stress waaronder we leven) en de overdracht daarvan (= cultuur) onze gezondheid aantasten. We hebben de opvoeding aan marketeers die een groei-opdracht hebben over: meer verkopen, betere marges. Daar doen we als ouders steeds minder aan. De oplossing die we kiezen zijn logo’s als IKB en Bewuste Keuze die de opvoeding opnieuw aan .... marketeers overlaten.

Helpt Cultuur daar wat aan? Ik geloof er niks van; cultuur daarentegen zou wat uit kunnen halen.

Gerrit-Jan: wat is het verschil tussen de Cultuur van de Kunsthal die kookt en het pellen van garanlen, het maken van zuurkool, het slachten van een varken of een kip of het verbouwen van je eigen sperziebonen zoals Klootwijk dat voorstelt?

Ergens in het antwoord op die vraag zit het verschil tussen Cultuur vs cultuur (=doen). 

@ Gerrit Jan,
Waar je het over hebt is een hoger ontwikkelde eetcultuur. Dat is wel degelijk een elitaire opvatting van eetcultuur. Frans Bauer-fans zijn in vergelijkbare zin minder cultureel hoogstaand bezig dan Beethoven-kenners.

Als je neutraal kijkt naar de Nederlandse eetgedrag, zie je een onvoorstelbare rijkdom. Het aantal soorten drop en zoutjes is uniek en we hebben veel buitenlandse restaurants. Dit zou niet kunnen bestaan zonder een zekere smaakontwikkeling,op zijn minst op Bauer-niveau van verfijning en ingewikkeldheid. 

Wouter, die drop en die zoutjes zijn vergeven van respectievelijk de glucosestroop en de msg. Het naar binnen werken daarvan kun je natuurlijk cultuur noemen, maar dan hebben varkens ook cultuur: die vreten ook wat ze van de boer krijgen en zijn daar misschien nog wel kritischer op. Wat mij betreft bestaat cultuur bij de gratie van enig elementair besef van wat je nu precies consumeert. Ik kijk heus niet neer op fans van Frans Bauer (al hoef ik het persoonlijk weer even vijftig jaar niet te horen), maar ik zou wel twijfelen aan de muziekcultuur van iemand die een aantal uren achtereen met een lift op en neer ging om van de muzak te genieten.

Dick, in cultureel-antropologische zin is alles wat mensen doen inderdaad cultuur. Daar heb ik het dus niet over. Ik bedoel dat in landen eetcultuur bestaat zoals je bij ons kunt spreken van een echte schaatscultuur. Geen Cultuur dus en ook geen vergelijkende antroposofische neerlandologie, maar gewoon eetcultuur--iets dat ingebakken zit, dat je met de paplepel ingegeven krijgt, dat je overal omringt, dat deel uitmaakt van de vanzelfsprekendheden van het leven. Daar hebben wij maar bar weinig van.

Gerrit Jan, varkens hebben geen cultuur omdat ze zich wereldwijd hetzelfde gedragen. Nederlanders vinden andere muziek leuk en eten andere hapjes dan Chinezen, dat is cultuur. Met een kleine c, zo je wilt.

Jouw bezwaar is vooral dat de volkse eetcultuur in NL een ontaarde cultuur is. Je eet pas cultureel als je suiker- en MSG-arm eet en dat met enige aandacht en bewustzijn doet. Bij voorkeur moet het cultuurbesef zo groot zijn, ik leg je nog wat woorden in de mond, dat er massaal wordt teruggegrepen naar vooroorlogse lekkernijen.

Dat is een heel puristische opvatting.

Ik denk dat je de volkse eetcultuur als cultuur moet opvatten en moet proberen die te verheffen naar een meer gezonde variant. Dit zal deels vanzelf gaan, om dat dik niet in de mode is en er vraag zal ontstaan naar meer calorie-arme maaltijden.  En dus aanbod. (Dat zo’n ontwikkeling commerciëgedreven is, @Dick, lijkt mij geen bezwaar. Mozart was ook commercieel).

Voor de rest is er werk aan de winkel voor eetprofeten die het volk op de goede weg helpen. Moet te doen zijn, op de commerciële omroepen wordt er alweer gestijldanst. 

Wouter, varkens gedragen zich natuurlijk niet wereldwijd hetzelfde. In de Nederlandse varkenshouderij hebben ze andere leefomstandigheden en een ander dieet dan in de Chinese. Dat stuurt hun gewoonten, not unlike de Nederlandse kantenklaarconsument.

Wat mij betreft hoeft de Nederlander niet suiker- en msg-arm te eten om prat te gaan op eetcultuur. Voor mijn part kwakt hij karrevrachten suiker in zijn zelfgebakken taart en mikt hij zijn wokschotel vol ve-tsin. Daar gaat het niet om. Waar het om gaat is dat eetcultuur voor mij veronderstelt dat mensen niet klakkeloos naar binnen werken wat er voor ze in een zak of bak wordt gedaan. Je hebt geen cultuur als je niet het minste besef hebt van wat je consumeert, of het nu voedsel is of iets anders.

Ontaarde cultuur is natuurlijk een beladen begrip, maar dat is het zoals ik hierboven zeg dus ook niet. Vooroorlogse lekkernijen hoeven van mij ook helemaal niet. Wat mij betreft eet je ultramodern. Je zult mij niet horen zeggen dat vroeger alles beter was. Trouwens, mijn oma vond dat bloemkool drie uur moest sudderen. Horreur!

Eetcultuur heeft an sich ook niets met gezond of ongezond te maken. Je kunt heel veel eetcultuur hebben en toch te veel eten. Zelf ben ik trouwens ook wat te zwaar, maar ongezond? Sommige magere mensen zijn veel ongezonder dan gezette.

Commercie mag ook van mij best. Moet je eens op de BBC kijken hoe er wordt gekeken naar de diverse kookprogramma’s. Commercieel? Reken maar! So what? Daar valt trouwens vast wel het nodige van op te steken.

Wouter, ik heb geen enkel bezwaar tegen commercie. We leven in een nog veel geldgedrevener economie dan in de tijd van Mozart. Als goed eten daarin niet kan overleven, verdwijnt het. Zo simpel is het nu eenmaal.

Ik heb wel bezwaar tegen het mechanisme dat Naomi Klein in No Logo beschreef: waar culturen zorgen voor hun eigen betekenisoverdracht, ‘stelen’ merken/marketeers de betekenisoverdracht uit het leven van mensen. Maar wat moet je: mensen zijn te lui, cq. te druk om zelf nog cultuur te produceren. Dus doet de ccommercie (= ook mensen!!!!) dat voor ze. Met dit verschil tussen ‘vroeger’ en nu dat er vrijwel niets meer uit ‘gewone’ mensen zelf komt en trends voorspeld, gemaakt en gerealiseerd worden. Hoe is het anders mogelijk dat die smerige kleuren en patronen uit de jaren ‘70 van de vorige eeuw nu weer in de mode zijn?

Gerrit-Jan, inderdaad, je streeft naar een ‘eetcultuur’ (in de normatieve en niet-antrop. zin vh woord). Ik ga liever mee met Diny Schouten, die valt voor de schoonheid van ambacht (ver- en bewondering voor zoveel betekenis samengebald in een product). Of Klootwijk die houdt van het contact met het primaire. Eten is heel primair. Moet niet te ingewikkeld worden, hoewel ik vrees dat dát een heel ingewikkelde uitspraak is ;-)

@GJ, volstrekt eens met deze uitspraak: “Je hebt geen cultuur als je niet het minste besef hebt van wat je consumeert, of het nu voedsel is of iets anders.”

Gerrit Jan,
Ik denk dat je ‘het volk’ iets onderschat. Twee voorbeelden. De snackbar hier om de hoek wordt nu verbouwd tot tapasbar, naar het laat aanzien in Costadel Sol-stijl. Waarschijnlijk wordt er ook veel Frans bauwer gedraait straks. Daarnaast zitten de Grieken hier zeker in de weekenden tjokvol met volkse types. Ze dansen na afloop vaak zelfs de Sirtaki mee. De reden? Op vakantie heeft men die keukens leren waarderen, wat bewustzijn veronderstelt. De gehaktballen gaan niet meer mee in de kofferbak. Nog een voorbeeld: gourmetten. Als er iets volks is, is het wel dat. Maar ook daar heb je voedselbewustzijn voor nodig.

Ik ben het helemaal eens dat eetcultuur niets met Oud-Hollands te maken hoeft te hebben. De muziekcultuur leunt ook op buitenlanders.

@Wouter van der land

Gerrit Jan, varkens hebben geen cultuur omdat ze zich wereldwijd hetzelfde gedragen. Nederlanders vinden andere muziek leuk en eten andere hapjes dan Chinezen, dat is cultuur.

Nee hoor. Zelfs in het wild zijn die regionale gedragsverschillen zeer goed zichtbaar. Bij alle zoogdieren en vogels zelfs. Er zijn herkenbare dialecten in de manier hoe merels zingen, bijvoorbeeld. Zeker dieren met een groot verspreidingsgebied kunnen enorm verschillem qua gedrag. Beren in het oosten van Siberie eten en gedragen zich compleet anders, jagen op zalm en leven overdag bijvoorbeeld, dan beren in Oostenrijk. Kwestie van aanpassing aan de natuurlijke omstandigheden. Menselijke cultuur zou zo maar eens dezelfde functie kunnen vertolken. Het is dan ook niet zo raar dat culturen radicalen (revolutionair lijkt me het juiste woord) veranderen zodra de natuurlijke factoren bedwongen worden. We moeten uiteraard nog zien of dat bedwingen van natuurlijke factoren meer is dan een korte periode in de geschiedenis. Mocht dat niet zo zijn dan zou het radicaaal afschaffen van allerlei tradities wel eens behoorlijk stom kunnen zijn.

Revolutie versus evolutie. Daar draait het om.

@Dick

Wat bedoelen we met ‘cultuur’? Als een land dominant McDonalds, Cup-A-Soup en Lonni’s (prima te eten trouwens) en Stoombakjes eet, heeft het dan geen eetcultuur?

Cultuur zo als ik het gebruik lijkt me een complex van smaken en afkeren, taboes, rituelen en afspraken die over de generaties wordt overgeleverd door een gemeenschap.

Ik meen dat een bepaalde psychologische theorie het “scripts” noemt en stelt dat kinderen leren om bepaalde standaarden in hun gedrag in te voeren. Zeg ik welterusten, dan hoor je dat terug te zeggen. Sla ik mijn broertje dan krijgt degene die slaat op zijn donder. Etc etc.

Ik hoop dat je hier wat mee kunt ;^)

Wouter, is dat echt zo? Heb je voor gourmetten voedselbewustzijn nodig? Je koopt een gourmetstel dat bij de Blokker op de bulkhead staat, je koopt bij de slager een kantenklare schaal vleesjes, je koopt bij de supermarkt een stel sausjes en je klettert het hele spul op tafel. Gezellie! Naar ik begrepen heb, komen de meesten niet verder dan dat.

Misschien onderschat ik “het volk”. Maar ik blijf erbij dat we in Nederland slechts een marginale eetcultuur hebben. Bij alle voorbeelden die ik van je lees, komt geen sikkepit visie of geïnformeerdheid kijken.

Gerrit Jan, misschien maakt het feit, dát je dat gourmet-stel koopt, en die kant-en-klare schaal met vlees van de slager, wel deel uit van onze ‘eetcultuur’.
Een rijke of verfijnde cultuur, dat zijn tenslotte ook maar waardeoordelen, ergo met voor een ieder een andere betekenis. Misschien is onze cultuur wel juist dat wij niet blijven steken in wat 400 jaar geleden usance was, en ons voortdurend laten inspireren door wat wij om ons heen zien. De Hollanders waren nu niet bepaald een volkje wat alleen maar stilletjes in het achtertuintje zat te wroeten. De wijde wereld in, wat heeft deze aardkloot nog meer te bieden.
En zo is ineens die Italiaan, die al voor de 8e generatie de pasta op dezelfde manier klaarmaakt, wel diegene met een ‘arme’ eetcultuur.

Eric,
Je laatste opmerking doet mij denken aan een aflevering van (sorry) Jamie Oliver in Italie. Hij kon in Zuid Italie geen risotto slijten aan de mensen omdat ze dat niet kenden. Is immers een Noord Italiaans gerecht. In landen als Engeland en NL zijn we dan een stuk flexibeler, we assimileren snel een andere eetcultuur.

@Eric

Maar als je historische kookboeken gaat inkijken blijkt beide niet helemaal zo te kloppen. De Italiaanse keuken is enorm veranderd, mede door de adoptie van groentes uit de Amerika’s: tomaten, borlottibonen en courgettes. En de Nederlandse keuken is eertijds erg rijk geweest. Neem een zeventiende-eeuws pronkgerecht als ollapodrigo: Hutspot dus. Dat kent maar een equivalent, en wel in gentse Hutsepot. De naam hutsepot is een letterlijke vertaling. Wat is de oorspong van het gerecht? Spaans? Of was alleen de naam spaans?

Er lijkt eertijds een soort Pan-Europese eetcultuur te hebben bestaan. Neem de verspreiding van bloedworst. Neem het feit dat half Europa zuurkool kent, met een worst erbij. Neem de bereiding van rode kool. Ravioli? In Baden kent men een gerecht genaamd ”Maultaschen” dat als typisch regionaal wordt beschouwd. Negentiende-eeuwse Duitse kookboeken lijken erg veel op de Nederlandse.

Rookworst! Heeft iemand ooit de gerookte worsten uit Montbeliard/Mompelberg gegeten? Heerlijk, maar o wat smaken ze bekend :-)

P, volgens mij wel, zijn die niet dik en recht? Lekker inderdaad! In Duisland/Tsjechie heb je natuurlijk heel veel worsten die op onze rookworst lijken.

Jurgen, dat zijn ze. Bij de choucroute royale zaten ze, een schotel die hartspecialisten een cardiac arrest[/i[ bezorgd ;^)