Enne ... naar aanleiding van het relletje van gisteravond: dit lijkt me nou eens hartstikke positief nieuws. De runner up in supermarktland is WEL kipeerlijk.

Help ze verder. Dan worden kantjes-afsnijders vanzelf wakker.

Even snel in mijn lunchpauze foodlog “scannen"… ik lees zoveel sarcasme in het stuk hierboven dat ik echt niet goed meer begrijp waar ik als consument nou het beste aan doe. Ik wil eerlijke kip die niet is volgespoten met water, welke moet ik dan nemen?

Mooie oproep :-)

Je moet even door de schreeuwerigheid heen bij Jumbo, maar het is zoveel simpeler daar. Mijn sympathie hebben ze.

AH zal mij niet missen (who de f*** is Joy?). Maar ik doe mee met Dick: ga naar Jumbo!

Marc, laat je door niemand - en zelfs niet door de Consumentenbond - iets wijsmaken: Nederlandse verse kip is nooit met water ingespoten. Je kunt dus iedere verse (niet bevroren of verwerkte) kip vertrouwen.

‘Vers scharrelvlees’? Ja, dat roept inderdaad wantrouwen op, maar het is niet nodig (al beweerde de Consumentenbond anders, ook in Volwaard gaat geen druppel water, tenzij dat sinds Puur & Eerlijk en al die rare overbodige woorden wel zo zou zijn, maar daar geloof ik niets van)

Tijd voor een nieuwe definitie van Scharrel kip?

Dank voor de verhelderende link en uitleg Dick, ik ga maar eens de Jumbo in Amstelveen bezoeken binnenkort.

Water in je kip. Een precisering uit het stukje dat ik hierboven linkte:

2. Aan kip mag water worden toegevoegd als op de verpakking wordt vermeld dat het geen ‘vers’ maar een ‘bereid kipproduct’ is. Voor de Engelse markt gebeurt dit vaak. Het is alleen illegaal als ‘bereid’ voor ‘vers’ wordt verkocht. Dat lijkt in Engeland nogal eens te gebeuren met Nederlandse kip. Het is dan ook belangrijk dat vast te kunnen stellen.

Dat schreef ik hier 1,5 jaar geleden. ‘Water’ (met eiwit om het te laten binden) zorgt overigens mals vlees, maar het mag echt niet zijn toegevoegd als niet op het etiket wordt vermeld dat het om een ‘bereid product’ gaat.

Er kan mee gesjoemeld worden (het schijnt bij kleinere verwerkers te gebeuren), maar dan is de VWA onverbiddelijk en wordt, als het uitkomt, een boete opgelegd.

Kip wordt gepromoted als het ‘meest veelzijdige stukje vlees’. Het is vrij saai vlees, dat zich inderdaad (veelzijdig) prima leent om op 1000 manieren de smaak te verdoezelen. Dat laatste is de reden van de enorme populariteit…..

Als je goede kip wilt eten, denk er dan ook eens over na om met wat vrienden naar een familielid of bevriende agrariër toe te stappen die op de buiten woont en samen op basis van split-bill zelf eens te kweken. Is even een investering qua hok en goede ren. Op internet vindt je diverse goede sites, waar je alles kunt leren over kip. Maak jezelf niet afhankelijk van wat supers naar voren schuiven. En heb je voor jezelf zo’n 10 grote zelf gekweekte hanen, dan zit je al gauw op zo’n 25-30 kilo eersteklas kwaliteit. Van zo’n grote haan, die een maand of 3-4 gelopen heeft, kun je met z’n 2en zeker 3 keer eten plus een fantastische kippenbouillon van het karkas, de nek, het kontstuk en de vleugeltippen.
Een zelf gekweekte haan van 2,5 – 3kilo geslacht komt op ongeveer € 4,00 per kilo en dat is wat anders dan de bovenstaande € 18,98 (!!) voor kleffe borststukjes, waarvan Klootwijk terecht beweert, dat het eigenlijk het minste van de kip is, maar wel ideaal om b.v. in plakjes gesneden ‘chinees’ te wokken….

En koop ter afwisseling bij een poelier eens af en toe (ca. 6,5-7 euro per kg (dus 8-9 euro voor een mooi beest)) een parelhoen. Zit genetisch ook heel interessant in elkaar voor je smaakpapillen.

Binnen de huidige hype van ‘minder’ kun je best wel ‘beter’ eten.

hoera Jumbo!

En ook hoera voor Deen!

http://www.deen.nl/marketing/pagina’s/natuurmensdier.htm

Toevallig vandaag in een Jumbo geweest[Uithuizen]
Met verbazing gekeken,hoeveel soorten vis er lag met MCS,of is het nu MSC?
Biol.vlees.Hele kippen,Volwaard, Varkenshaas etc.
Kreeg zomaar een kookboek met recepten van chocolade aangeboden.,,Chocolade volgens Cote d’Or,,.
Ik ben weinig gewent hier in mijn contreien.Als je dan zoiets ziet is dat idd om ‘Hoera’ te roepen.

Dick, over punt 1: denk je dat marge van huismerk in dit geval hoger is?

Puur en Eerlijk heeft in haar concept ‘herkomst’ niet gebruikt. Doelbewust wellicht? Als herkomst toegevoegd zou worden, zou het concept aan oprechtheid winnen. Zie punt 4.
Zou herkomst / uit de regio een onderdeel moeten zijn van een duurzaamheidsconcept omdat op deze wijze de oerproducent zichtbaar wordt en daarmee de kans krijgt zijn rol in de keten kenbaar te maken?

@ Judith, het zit geraffineerder in elkaar. De marge per product is niet zo interessant. De marge x volume wel. Een productcategorie wordt meestal opgebouwd uit 4 a 6 producten. Onderaan een goedkoop bulk product, dan het huismerk, dan het A-Merk en aan de top een excellent merkt product. Het huismerk en A-merk neemt meestal het gross van het volume op zich. Tot voor kort was er maar 1 huismerk per product categorie. AH heeft bijvoorbeeld nu al sinds een paar jaar euroshopper (dus ook een eigen huismerk) en excellent (ook en huismerkt).

De strategie is erop gericht om winst x volume te maximaliseren. Het kwaliteitsverschil tussen huismerk en A-merk is inmiddels niet meer zo groot. AH heeft daarom een nieuw top-merk nodig. In het geval van dit kip-voorbeeld gebruiken ze daarvoor label rouge. Ik denk dat de verkoop van dit product tussen de 1 en 5% maximaal ligt (op volume). Consumenten denken “he, 19 euro voor een scharrelkip en maar 10 voor de AH-scharelkip”. Resultaat is dat label rouge niet verkocht wordt maar de scharrel wel. Er is immers een grote groep consumenten die wel bereid zijn een duurzaam product te willen kopen. De marge op het label-rouge product is niet zo belangrijk, doelstelling is om de Ah P&E;vollume te laten maken (en x een gezonde marge :-) ).

Wouter, mijn interesse in de marge opmerking ligt hierin: Als de retailmarge op P en E hoger is, de consumentenprijs is laag, dan is de inkoopprijs voor AH lager voor hun eigen merk dan voor het Volwaard item.

Dat is bijzonder, of heb ik iets gemist?

Judith, ik begrijp je niet. Lees inderdaad dat je het economisch effect van de mix zoals Wouter die aangeeft niet ziet: in de mix zorgen de prijsafstanden voor een leuk volume van iets met een flinke prijs. Omzetloopheden met een flinke marge in centen vindt een super fijn (ik ook trouwens). Dat werkt prima. Zeker als mensen zien dat je zo voordelig Puur & Eerlijk kunt eten en misschien wel naar een omzetaandeel in de kipfiletmix gaan van een procent of 15.

Volwaard is net wat duurder dan Puur & Eerlijk omdat het uit het assortiment moet worden gedrukt. Aan het einde van de range blijven een paar nauwelijks verkochte Label Rouge kippen voor de sier liggen.

Herkomst of identiteit willen de supers niet, om makkelijk van leverancier te kunnen wisselen. Daarom is de strategie van Volwaard - en de Dierenbescherming - niet zo handig. Ze leveren zich over aan AH en kunnen straks prima gesubsitueerd worden door, zeg, een Franse leverancier waar met hetzelfde recht (binnen)scharrel op mag staan.

Daarom smaakt Jumbo’s Volwaard zo goed: die helpt mee het merk Volwaard te bouwen en probeert die kip niet in een nare houdgreep te verneuken.

Waar komen die puur en eerlijk kippen dan vandaan en zijn ze dan ook puur en eerlijk?

Bij Volwaard! Het zijn gewoon Volwaards. Volwaard wil snel volume en hoopt dat dit de oplossing is.

Dus zijn die met hun eigen product aan het verloochenen om maar aan AH te kunnen blijven leveren?

Nee, ja, ja, nee. Om precies te zijn: om er eindelijk wat volume aan te kunnen leveren. AH wilde Volwaard alleen onder huismerk en had de kippen voor de sier in wat XL’en liggen. Met Puur & Eerlijk komt het mooi uit, want het is goedkoper dan Label Rouge scharrel en bio, terwijl dat allemaal ‘puur & eerlijk’ is maar stukken duurder.
Ook de biosector mag de handen dichtknijpen voor zo’n versimpeling van de definities van ‘puur & eerlijk’.

Maar petje af, hoor! Het is heel knappe marketing. Iedereen staat erbij en kijkt ernaar. Onze brave NGO’s incluis.

Waarmee weer eens bewezen wordt dat een nichemarkt in de super vermoordt en de tredmolen in werking gezet wordt?

Ja, zonder enig voorbehoud.
Daarom zou ik het toejuichen en AH prijzen als ze Volwaard snel inwisselen voor een nieuwe leverancier. Dat geeft een signaal aan de welwillend toekijkende overheid, leden van het publiek en NGO’s dat het vervangen van bordjes iets anders is dan het oplossen van de gaten die de ver ontwikkelde liberale economie hier en daar laat vallen en zelf niet kan oplossen waar het ‘des menschen’ (en diens dieren) belang aangaat. Verdomd, daar ging het vanavond in de Rooie Hoed alweer over. Met woorden natuurlijk. Felix Rottenberg sprak de dreigende woorden uit dat die vraag aan minister Verburg gesteld gaat worden in de laatste sessie.

En dan worden ze bij die gelegenheid (op 1 december) nogmaals gewichtig uitgesproken, aangehoord en beantwoord. De Volwaardhouders gaat dat niet helpen, want sinds Puur & Eerlijk hebben ze Franse conculega’s en leverde hun moedermaatschappij hen uit. Maar zo concreet wordt het gesprek toch niet.

Ik maak me weinig illusies. Als Volwaardkippenhouder zou ik me wat meer zorgen maken. Ik hoop dat Jumbo door deze draad extra geïnspireerd is geraakt, wellicht helpt dat wat. En welzeker, ook Jumbo speelt het spel om te winnen. En da’s nogal logisch.

Trouwens, voor de oplettende kijkers: let op de houdbaarheidsdata van de plaatjes hierboven. Ik maakte de plaatjes afgelopen zaterdagmiddag op hetzelfde moment en nam steeds het voorste bakje kipfilet. Je ziet nu al dat de Puur & Eerlijk het snelste loopt: dat heeft de jongste UHD. Twee kwarretjes maken een wereld van verschil. Net zo’n groot verschil als die dikke achtenhalve euro tussen de genepte Volwaard en de Label Rouge filet.

Een retailer kent zijn klant, zei Marc Jansen van de verenigde supers pas nog. Dat klopt dus als een bus. Wat zou je met die kennis niet allemaal nog meer kunnen!

@ Dick, Er zijn nog een paar subtiele verschillen:
(1) een zwart bakje geeft een luxere uitstraling dan een geel bakje.
(2) de P&E;wordt per stuk verkocht, en niet per twee (sinds ik vrijgezel ben weet ik dat dat handig is).
Ik maak een hele diepe buiging voor de categorie-manager van AH. Respect!

Er is maar 1 oplossing: beste producenten verenig u en eis dat jij als product met je naam altijd op de verpakking moet staan, Beste consumenten, ga bij de politiek vragen om wetgeving waarbij de producent altijd op de verpakking moet komen te staan (in het kader van traceerbaarheidswetgeving zou dit natuurlijk al moeten wat mij betreft). Beste (kleine) super: heb lef en zet vanaf nu - in het kader van 100% transparantie - op de verpakking waar producten gemaakt worden, en communiceer dat ook. Beste Politiek: wordt wakker en toon leiderschap. (en stop met die vele sympathieke, maar nutteloze knuffelprojectjes en onderzoek-naar-zaken-die-al-onderzoch-zijn projecten).

Een klein getallen voorbeeldje van de marge-mix op mijn blog.

Als we het helemaal precies maken: dat ene filetje mag wellicht onderzoekstechnisch niet helemaal op dezelfde basis vergeleken worden met die twee. Maar nou ja, het punt is helder.

Dat ene filetje is als ik het goed zie bijna twee ons en dus voldoende voor twee personen, of geldt dat niet als je maar één filetje koopt?

Dick/Wouter,

Is jullie iets bekend over de inkoopprijzen die Plukon hanteert mbt Volwaard en mbt Puur en Eerlijk?

Het is aan Plukon of ze hier de regie terug pakken of het initiatief bij AH laten.

Nu AH zichzelf net onder Volwaard prijst, kan Plukon leidzaam toezien of proberen op de huid van betrokken CM-er te gaan zitten.

Mijn idee: investeer in een prijsverlaging op Volwaard bij Jumbo. AH zal zich gedwongen voelen om te volgen op Volwaard en Jumbo matchen.

Dan valt te bezien hoeveel ernst het AH is om de prijsstelling van Puur en Eerlijk te handhaven.

Judith, dat leidt tot de kip als leidend voorwerp. Wil je dat?

En als je daar meer van zou weten, zou je schrikken wat dat kan opleveren. De Volwaards kunnen nu nog naar buiten, in een ren met afdak (laat ik het nogmaals benadrukken: vermoedelijk een prima systeem voor de bosvogel die de kip is).
‘Scharrelvleeskip’ mag echter ook gewoon binnen worden gehouden. Het is niet ondenkbaar dat de Puur & Eerlijk Scharrelkip van de 2e categorie waar hij nu schijnbaar in zit al terug is gegaan naar de 1e en laagste. Dat mag immers en je hoeft de consument er niet over te informeren. Die mag immers ook scharrel heten, hoewel hij in de officiële wetstaal terugvalt van ‘scharrel met uitloop’ naar de laagste categorie, zijnde ‘scharrel binnengehouden’.

Het is natuurlijk maar wat je wilt, maar als het publiek zou weten dat Volwaards en Puur & Eerlijke scharrelkippen niet meer buiten komen, dan zal het dat toch erg raar vinden. Misschien zelfs wel nep.

Dick,
Het gevaar dat de kip leidend voorwerp wordt is volop aanwezig. Doordat AH zijn prijs onder Volwaard zet, is de prijsspiraal feitelijk als begonnen. Zie jij andere routes om deze strijd ten gunste van Volwaard te beslechten over Puur en Eerlijk?

Judith, strijd? Volwaard heeft zichzelf uitverkocht om volume te maken.
Ik denk dat het vooral een heel leerzaam traject is. Als je aan jezelf wilt vasthouden, moet je je merk en dus je identiteit niet opgeven. Gaat het daardoor trager? Tant pis.

Tja.
Ik hoop dat dit niet het einde is van Volwaard. Ik heb afgelopen jaar meer opmerkingen gehoord dat Volwaard niet/nauwelijks doorstroming had, dus ik kan me voorstellen hoe het commerciele pragmatisme bij Plukon de voorkeur kreeg.

Is dit niet het noodlot van veel duurzame producenten? Het is niche, het is duur en als ze zichzelf niet ‘uitverkopen’ aan de retailer, wordt het niets.

Vorig jaar kreeg ik een huilmail van Peter’s Farm. Ze waren door AH eruit gegooid en omgewisseld. Zuur. Zelfde laken en pak.

Hoe kom je hier als kleine duurzame producent uit? Jij stelt: “trager gaan”. dit is optimaal vanuit marketing perspectief, maar wat als de bank niet zoveel geduld heeft?

Op je laatste zin: dan kan het niet, maar moet je het ook vooral niet (laten) neppen.

Dat laatste valt vooral de Dierenbescherming te verwijten. Die blijkt door de supermarkt oprekbare normen te hanteren en daarover naar de consument die vertrouwen in hen moet kunnen hebben mistig te doen.
Dat kan natuurlijk niet.
Daarom hebben we de scheiding der machten uitgevonden. Zoals ik bij de introductie van Puur & Eerlijk aangaf: daarin zat de kern van mijn theoretische bezwaar tegen door de belanghebbende zelf opgestelde normen van duurzaamheid. Inmiddels is het bezwaar niet alleen theoretisch meer.

Ik heb van Plukon begrepen dat die eigenlijk geen heil meer zien in het merk Volwaard. Zij hebben destijds het merk Volwaard bij de boedel van Flandrex meegekregen toen ze die slachterij eind 2008 overnamen. Ze vinden dat het veel te veel geld kost om een volwaardig merk in de markt te zetten. Vandaar hun strategie om het onder huismerk te verkopen. De vraag is dus of deze strategie werkt en of AH ze niet inwisselt voor een andere producent. Voor dat laatste zijn overigens nog geen aanwijzingen.

Joost, dat klopt, maar gelukkig heeft het merk Volwaard drie eigenaren (naast Plukon, initiatiefnemer Coppens en boerenkoepel ZLTO). Plukon verweet Flandrex onvoldoende snel volume te hebben gemaakt, terwijl de strategie van Flandrex was geweest om een merk en dus een eigen marktpositie op te bouwen. Jumbo was daadwerkelijk zo tof om daaraan te willen meewerken (daar verdient het bedrijf dat ook maar gewoon een super is wat mij betreft alle lof). Plukon ging dat niet hard genoeg.

Inmiddels heb je de oorspronkelijke Volwaardhouders (met afgedekte buitenren) en een fors aantal nieuwe zonder buitenren. Die laatste maken de Puur & Eerlijk, terwijl er waarschijnlijk nog wel eens een niet als Volwaard af te zetten Volwaard toch nog Puur & Eerlijk wordt.
Er zouden afspraken zijn om de ‘nieuwe Volwaard/P & E-houders’ op termijn een afdakje te laten bouwen, maar het lijkt erop dat dat steeds opschuivende afspraken zijn die nog lang op realisatie moeten wachten. Onderwijl wordt de kip als ‘scharrelkip’ (de vraag is of dat mag, want de Europese wetstekst is heel duidelijk over de verschillen in benaming voor binnen- en de verschillende soorten buitenscharrelaars) verkocht terwijl er helemaal geen buitenren aan zit en de kostprijs dus onder die van Volwaard zit, maar er wel met diezelfde ster vandoor gaat.

Als nu al op straat zou liggen dat AH Plukon zou willen uitwisselen zou het wel heel bar zijn en zou Plukon wel heel dom zijn. Feit is dat AH Flevosap gebruikte om met Boomgaardsap te komen en dat de leveranciers van Boomgaardsap bij wijze van spreken wekelijks kunnen wisselen. Er niet van uitgaan is dus spelen met het lot van je kippenhouders.

Minstens zo verontrustend is de scheve schaats die de Dierenbescherming hier rijdt. Willens en wetens geven ze een ster aan een kip zonder uitloop. Dat is oerdom, want daarmee verspelen ze hun vertrouwen en laten ze zien dat ze niet tegen de partij waarvoor zij de wet stellen en de uitvoering daarvan controleren (ook al een rare combi, die niet zou horen) op kunnen.
Het zal onwennigheid zijn (en gebrek aan een afdeling wetgeving en wetshandhaving), maar het is duidelijk dat hier iets scheef zit. De politiek zou hiervan moeten leren wat er gebeurt als je normgeving en normhandhaving ‘aan de markt’ overlaat.

Het is goed om het hardop te zeggen: iedereen heeft zitten slapen. Ook deze stelling zou ik er diep in willen wrijven: AH valt het niet te verwijten, zijn natuurlijke tegenkrachten (overheid, cq. de Dierenbescherming als gedelegeerde overheid - want dat is de facto het geval) wel.

Misschien is het goed de woorden van Tim Lang in herinnering te roepen: private initiatieven als Puur & Eerlijk zijn ‘interesting, but worrying’. Dit is een concrete case die heel helder laat zien waarom. Je moet een kat nooit op een spek binden. Wetgeving en de handhaving daarvan blijken bovendien een vak.

Dick, deel jij de volgende conclusie:

Volwaard sluit aan in een lange rij van mislukte proposities in food gebouwd om een concept van duurzaamheid. Kleine partijen hebben niet de kracht om een economische rendable, duurzame propositie te bouwen.

Ik kan me geen voorbeeld bedenken, of mis ik er eentje? Zijn deze initiatieven te vroeg, of is het gewoon kansloos om als kleine partij een eigen merkpropositie te bouwen.

Met Volwaard is overigens ook iets merkwaardigs gebeurd. Volwaard besloot ooit zelf geen boerenkip te willen zijn omdat dat niet strookt met de benamingen die de Europese wetgeving (daar komen een ‘Hoeve-’ en een ‘Boerenkip’ in voor) toestaat. Plaatjes die refereren aan de ‘oude boerderij’ kwamen daarom niet voor in Volwaard-beelden. Sinds Flandrex werd overgenomen zijn ze opeens terug. Kijk even goed naar het plaatje in de kop van de hoofdtekst. Er staat een gezellige boerderij, waaromheen je zomaar een boerenkip fantaseert.

Joost, zoals je weet, pleit ik graag voor de 6-weeks diervriendelijke schuurkip. Dit soort communicatie maakt dergelijke innovaties onmogelijk. Wie heeft het erover, behalve deze malle site?

Judith, Ben & Jerry’s - dat ken je vast wel.

juist, dat is het enige voorbeeld wat ik ooit hoor.

En wetende dat het van buitenlandse bodem komt, word ik sceptisch.

http://www.deneelder.nl/ Deze is ook nog gelukt!!!  Wij gaan voor de volle boerenyoghurt.

Judith, je hebt gelijk. Het opbouwen van een merk kost miljoenen en een lange adem. Er zijn soms uitzonderingen in kleine niche markten, waar weinig concurrentie zit en geen eigen merken. In de kippenmarkt is dat helaas niet het geval. En Ben en Jerry is een mooi merk, maar geen wereldmerk. Unilever moest het overnemen om er echt iets van te maken. Geloof niet dat dit gelukt is.

Bestaat Buisman nog?

Paul, ja, Den Eelder en ook De Zuivelhoeve timmeren aardig aan de weg.

Waarom zijn deze producenten duurzamer dan het alternatief van Campina?

Ik geloof dat het kan: klein is het nieuwe groot.

- Tony’s Chocolonely
- Innocent
- Grape District
- Alpro Soya
- Fred&Ed;?
- Bionade
- Beemster?
- Hoecksche Chips
- Swirl’s
- Sanday’s

De expertise die nodig is om uiteindelijk door te breken, is volgens mij de grootste drempel. En dan doel ik op goede kwaliteitzorgsystemen. Én het echt waarmaken van je duurzame ambities. Als kleine onderneming is het veel moeilijker om aan alle fronten te werken. Als grote onderneming kan je vanuit zoveel interne expertise een hele gedegen route uitstippelen.

Laten we elkaar omhelzen: de kleintjes en de groten. Je hebt ze allebei nodig. Net zoals NGO’s die schelden en NGO’s die samenwerken. Ik vergelijk het altijd met mammoet tankers en zeilboten. Je hebt zeilbootjes nodig om te verkennen en avonturen te beleven. Mammoet tankers hebben impact, maar passen moeilijk hun koers aan. Als je als mammoet tanker 10 zeilbootjes uitzet: door te investeren, ze ruimte te geven. Dan weet je dat je er 7 nooit terugziet, er 2 een redelijk succesje zijn en misschien zelf verder kunnen varen en misschien 1 een nieuwe route vormt voor de mammoet. Helaas zie je dat dit risicogedrag gedaald is in de grote organisaties. We willen van tevoren weten welk zeilbootje die éne is. Tja, dat kan je niet in Excel uitrekenen.

De eerste verandering komt uit grass roots, de grote verandering wordt gemaakt door de groten. Alleen kunnen kleine partijen in deze tijd met toegenomen informatie sneller groot worden en grote partijen sneller klein.

Mooi toch. Er is echt veel aan het bewegen.

Judith, het 5e woord in je 2e regel staat niet meer op mijn toetsenbord, het is een fake woord geworden.

Willem, kun jij voorkomen dat die mammoet jou ook niet opvreet?

Willem,

Help me. Waarom noem jij deze producten dan duurzaam? Ik ken ze niet allemaal goed en snap Tony’s en Alpro wel. Succesvol wellicht.

Maar waarom is bijv. Hoeksche chips, Fred & Ed duurzaam? Succesvol ook?

Succesvol en duurzaam: een boeiende combinatie. Ik deel je visie. Het moet gebeuren, maar zie het nog niet.

Paul, ik snap je aversie tegen het woord duurzaam.

Mijn punt is dat ik Volwaard veel goeds toe wens. Omdat het probeert op een betere manier kippen op te laten groeien. Daarom ben ik er blij mee.

Het is klote dat zo’n concept onvoldoende consumenten heeft weten te bereiken. Waar ligt dat dan aan? Is de consument niet warm voor het concept, wil de retail het niet, is de kostprijs te hoog?

En waarom lukt het andere concepten ook niet?!?

@judith
Duurzaam zijn de bovengenoemde merken inderdaad niet meteen:
Hoeksche Chips zorgt er voor dat de boeren blijven boeren omdat zij hun eigen keten in de hand hebben.
Fred&Ed;, er staat een vraagteken, omdat ik inderdaad de duurzaamheidsagenda nog niet heb gezien.

@paul
Is het erg als ons bedrijf ooit opgegeten zou worden?
Stel je voor! De markt voor lokale groenten en fruit groeit uit de niche en wordt mainstream. Een markt van 30%! Dat zou nog eens verduurzaming zijn.

Sariel Taus, de initiatiefnemer van Fifteen Nederland, zei het ooit mooi: ‘Als ondernemer met een maatschappelijke missie, wil je dat de duurzame component de standaard wordt vanuit je missie. Als ondernemer is het niet altijd fijn dat anderen je concept kopiëren, want tja, wat ben jij nou duurzaam?

Kortom, het is aan Willem&Drees;en alle andere duurzame merken om continu voorop te blijven lopen in het verder verduurzamen. Als dat beter kan door samen te werken met een mammoet tanker… Misschien is dat dan wel duurzamer.

Als ik naar mezelf kijk, is dat een andere vraag.

Hé Willem, leuk je hier te ontmoeten. Ik vind het erg mooi wat jullie doen met Willem en Drees. Als ik goed ben geïnformeerd komen jullie van Unilever. Dan weet je het wel ;-)

De power van de grote merken in termen van reclame en promotie, account management en pricing is zo groot dat er weinig ruimte is voor meer dan één of twee merken in het schap.
Wat rest zijn kleine, sympathieke merk(jes) die min of meer door de consument ontdekt worden. Een beetje zoals Brand vroeger en Gulpener Bier. Maar meer marktaandeel dan een procent of 3 à vier halen ze meestal niet. Overigens moeten ze dat marktaandeel vaak buiten de grote supers opbouwen. De rest is vaak geschiedenis. De grote ondernemingen nemen de kleine over, want op een of andere manier vinden ze dat ze er last van hebben. En het kleine merk leidt voorts een vaag bestaan omdat de investeringen toch in het grote merk terechtkomen.

Voorlopig zie ik als enige opening dat de grote merken het laten af weten. Dat ze, zoals Lang zegt, erg fragiel blijken te zijn. En dat merkbetekenis en merktrouw erodeert. Dat lijkt aan de hand te zijn. Dat biedt perspectieven, maar of het uiteindelijk zover komt. Merken is nog het enige wat ze hebben……

Judith, dat antwoord gaf Jan Peter je net: omdat je veel geld mee moet nemen om op het schap te mogen en nog meer om reclame te maken. Willem geeft je een ander antwoord: vele kleintjes maken ook een grote. De bedrijven die Willem noemt worden wat mij betreft gekenmerkt door ‘hun eigen gang gaan.’ Ze laten zien dat het kan, als je het wilt en genoegen neemt met anders in plaats van heel snel groot zijn.

Zullen we het bij Volwaard houden? Dit onderwerp gaat in directe zin over iets heel anders: de rol van de Dierenbescherming als falende wetgevende en controlerende instantie.

@ jan peter van doorn klopt.

Als de grote bedrijven de kleine overgenomen bedrijven langzaam verwaarlozen ontstaat er weer ruimte voor nieuwe. Leuk he! Uiteindelijk schuiven de grote bedrijven toch op. Alleen waar we nu vandaan komen, is dat nog even wennen. De transitie of transformatie is gigantisch. En dat is heeeeeeel moeilijk.

Toch ben ik vaak erg trots op mijn oud-werkgever, inderdaad Unilever. Bedenk wel, je kan echt impact maken. Ik speel graag de rol van uitdager en inspirator. Maar uiteindelijk draait het om impact. En dat kunnen de mammoets met reclame en promotie, account management en pricing.

Willem, helder standpunt. Het controle hebben als boer op je eigen keten is dan al een duurzaamheidscriteria. Moeilijke materie waar je ook anders naar kunt kijken.

Over de rol van de mammoet:  Is het opvreten van Volwaard door Puur & Eerlijk precies hetzelfde?

Dick de rol van de Dierenbescherming, en de rol van andere instanties en de rol van merken en de rol van leeggezogen termen als “duurzaam”. Is het vergroten van het merk, de instantie of de omzet van de initiatiefnemer zelf.

Ik kies bewust heeft als doel om ik kies bewust groot te maken. De dierenbescherming heeft als doel de dierenbescherming op zich, en het woord duurzaam is een middel (ipv doel) om je in de trend van de markt te bevinden.
Initiatieven worden geboren om het initiatief maar later misbruikt ter meerdere eer en glorie van een product, instantie,merk of logo of pure winst.Ik geloof niet meer in de oprechtheid van “wereldverbeteraars"in welk opzicht dan ook. De enige oprechte voedselaanbieder in ons land is naar mijn mening nog de voedselbank. De rest interesseert het onderliggend niets, als je het maar voor het zeggen hebt OF er flink aan verdiend.

Buisman bestaat nog (en is klant van ons :-) ), een erg sympathiek bedrijf overigens.

astrid, dat is zuur

Astrid, dat is een buitengewoon cynisch commentaar. Ik denk eerlijk gezegd dat het onwennigheid en onprofessionaliteit zijn, al vind ik tevens dat de Dierenbescherming nu rollen worden gegeven die niet thuishoren bij een dergelijke partij.

Wetgeven en de controle uitoefenen op de naleving daarvan zijn geen taken van een private NGO.

Willem, geloof jij werkelijk in de oprechtheid? Kan iemand die, met milieu en duurzaam als doel, groente van de lokale (vanwege de kilometers) boer verkoopt nog met het vliegtuig op vakantie naar Brazilie? (is niet persoonlijk)

Toch ook jammer dat die inspirators en uitdagers niet (meer) bij de grote bedrijven zitten. Duurzaam zou dan veel en veel sneller gaan.
Maar dan moet het maar zo, buiten ze om.

Dick, ja is cynisch. Ik interpreteer je reactie alsof je mij als onwennig en onprofessioneel inschat. Heb ik dat goed gelezen? Ik verbeeld me niets en wil het ook niet tegenspreken. Maar in deze wereld is bijna niets meer echt.Laat staan werkelijk oprecht.

Neen, ik had het over de manier waarop de Dierenbescherming zijn rol vervult. De organisatie sjoemelt met zijn eigen regels en volgt daarin zijn natuurlijke wederpartij.

astrid, als je fundamenteel of principieel wordt, wordt het ontzettend moeilijk om te (over)leven. Ik geloof in stapjes en kleine momenten die zorgen voor het aanwakkeren van verandering.

Ik krijg die vraag ook wel eens. Of het om de voedselkilometers gaat, of ik nog wel durf te vliegen, waarom mijn houten kratjes niet van Nederlands zwaaiboomhout zijn gemaakt ipv van Scandinavisch herbebost hout.

Als vele mensen een kleine stap maken is de impact groter. Bedenk ook, dat alle verandering begint met een eerste kleine stap. Dan start je transformatieproces. Als je één keer biologisch hebt gegeten. Dan eet je de keer erna niet-biologisch. Da’s een verandering…

Maar nu weer licht en genietend. Ik drink nu een heerlijk glaasje wijn, uit Frankrijk!

En Jan Peter: gelukkig werken er nog ontzettend veel inspirators en uitdagers bij grote bedrijven. Binnenkort staat bijvoorbeeld Jan Kees Vis van Unilever in de Rode Hoed. En voor die man neem ik mijn hoed af. Van buiten zie je vaak alleen de buitenkant. Daarbinnen gebeurt echt veel. Als klein bedrijf is dat makkelijker direct zichtbaar, omdat het klein en persoonlijk is.

Nou vooruit Willem, dan toch off topic: als je dan toch een man en zijn grote paard noemt, zeg dan ook waarvoor jij je hoed dan precies afneemt. Wellicht wordt Astrid dan toch nog vrolijk en pak ik er een biertje op.

Inderdaad Dick, mijn excuus voor het afleiden van het kiponderwerp.

Maar Jan Kees Vis is al meer dan, ik weet het niet precies, 20 jaar, bij Unilever bezig om zich in te zetten voor verduurzaming. In palmolie, in thee, in soepen en sauzen. Hij strijdt daar zijn strijd voor en heeft het geduld en de volharding om die verandering te realiseren. Onder andere de inkoop van duurzame palmolie door Unilever wordt door hem gerealiseerd. En dat is echt knap. Ik zou het niet kunnen.

Oh ja, proost Dick!

Voor alle zekerheid toch nog even voor ik dat biertje erbij pak: met als motief de loutere wil om het beter te doen - die bij AH kennelijk ontbreekt rond de pure schuurscharrel - of een wat grotere sensitiviteit voor wat het publiek zou kunnen vinden?

Willem, ik vind het een heel knap antwoord en lees het met een glimlach. Je hebt me voor jullie insteek dan ook wel overtuigd. Maar geld dat ook als een instantie als de dierenbescherming kleine stapjes maakt die groot hadden kunnen zijn? moet je sjoemelen om “iets te bereiken”? AH’s puur en eerlijk is precies wat het niet is. Ik heb gisteren iemand van Unilever gesproken, wat daarbinnen gebeurd is de wet aftasten om binnen de mazen daarvan zoveel mogelijk gewin te halen met de maximaal haalbare claims.

Astrid,
Doen mensen dit omdat zij dit zelf vinden of omdat zij denken dat het zo moet?
Als je dit aan iemand persoonlijk vraagt, is mijn overtuiging dat niemand dat wil.
Misschien ben ik een optimist. Binnen een systeem ontstaat een denk- en handelswijze. Ik wilde bij Unilever zoveel mogelijk mensen blij maken met een ijsje. En bij Heineken mensen gelukkig maken van een biertje. Wat is het effect van de optelsom?

Kortom, als je doorredeneert, kom je overal. Ethiek dat is wat er meer en meer (moet) ontstaat.

Willem, geef je me nog antwoord? Anders word ik zo ongelukkig van dat biertje dat maar dicht op me staat te wachten.

Tja, Ik juich het toe als je zo onderdeel kunt zijn van een grote onderneming als Unilever.Alleen wat er nu gebeurd is dat er dan gecommuniceerd word: met dit ijs maken we je blij en van dit bier word je gelukkig. En omdat te onderbouwen voeg je een stofje toe en een paar onderzoeken waarmee je wettelijk aan je plichten hebt voldaan en communiceer je de toevoeging. Doel? Marktaandeel en winst. Oprecht? Nee! Zo zie ik Unilever. Je onderliggende punt begrijp ik maar ik vind optimistisch zacht uitgedrukt.Het effect van de optelsom zijn dronken en dikke mensen ;-)

Oh Dick, je bier wordt lauw. Ik ga uit van het eerste: intrinsiek. Dat drijft. Wat het publiek vindt...Dat vindt het publiek.

Astrid je hebt gelijk, maar binnen het denkkader is de optelsom niet gelijk aan het individu.

De dierenbescherming krijgt nu op zijn kop omdat de burgers niet goed voorgelicht worden. Dat klopt niet. Op de site wwww.beterleven.nl kun je precies lezen hoe de dieren gehouden worden bij de verschillende sterren.

Het is AH die alles wil vatten onder scharrelvlees. Zij suggereren hiermee dingen die er niet zijn. De echte transparantie ontbreekt. Wij weten allen waarom. Zij willen dit vlees anoniem in het schap leggen. Dan kunnen ze makkelijk wisselen van leverancier. Zo kunnen ze meer druk leggen op de prijsonderhandelingen. Je bent als leverancier zo inwisselbaar voor een ander.

Het enige dat je de Dierenbescherming zou kunnen verwijten is dat ze akkoord zijn gegaan met het feit dat hun ster onder één label: scharrelvlees in het schap ligt.

Ik weet dat er binnenkort een voorlichtingscampagne start over het sterrensysteem van De Dierenbescherming. Broodnodig, constateer ik.

Ik prijs De Dierenbescherming over het feit dat zij met dit sterrensysteem wil zorgen voor meer dierenwelzijn. Zij zorgt ook voor duidelijkheid. Zo kun je wel stapjes zetten. Ik zie het als een stimulans. Maar.... we moeten niet vergeten dat de consument ook mee moet doen. En de supers ons niet voor de gek mogen houden.

Annechien, de Dierenbescherming geeft nu - zoals je zelf ook zegt - een ster aan een kip die die ster volgens de definities niet waard is. De supers mogen ons niet voor de gek houden, maar de Dierenbescherming ook niet. Als dat gebeurt kun je nergens meer op vertrouwen en worden de sterren net zoiets als het stickertje van de Nederlandse Vereniging voor Huisvrouwen. Dat betekent door dit soort fratsen niets meer.

Juist dan houdt de consument het voor gezien.

@ Astrid, je bent toch geen anti-globalist of zo?! Wat is er mis met winst maken? Dat doet mijn toko ook hoor! Een non-profit .... is not for profit. En weet je hoe je dat doet : vooral veel kosten maken (hoge salarissen, dure lease bakken, ...)
Nee hoor, ik denk dat mijn bedrijf behoorlijk MVO is, daarnaast probeer ik waar dan ook een persoonlijke bijdrage aan ‘de maatschappij’ te leveren en stimuleer ook mijn collega’s om dat te doen. Wel geloof ik sterk in de ‘menselijke maat’, dat is bij een Unilever wellicht wat lastiger.

Wouter. Er is niets mis met winst maken. sterker ik heb veel respect voor ondernemers die dat weten te realiseren. Hoe meer hoe beter. Waar het mij hier om ging was de oprechtheid van de merken, claims, en instanties.

@ Astrid, dan heb ik je verkeerd begrepen. Om je eerlijk te zeggen ben ik ook behoorlijk cynisch over vele ‘instanties’ (incluis diverse NGO’s). Claims die met voeding en gezondheid te maken hebben wantrouw ik ook (ik weet ook inhoudelijk hoe moeilijk het is om dat aspect ook echt goed te onderzoeken). Tegen merken sta ik overigens neutraal. Al verwacht ik dat vanaf nu de trend simpel gaat zijn : het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke kwaliteit moet/zal kleiner worden.

Echt zoooooo eerlijk dat erop staat: “vlees eet je maar éénmaal per week”? Volgens Lang hoort dat toch zo.

Nog even een reactie op de sterren van De Dierenbescherming. Dick, je hebt gelijk supers mogen consumenten niet voor de gek houden en dat mag De Dierenbescherming ook niet doen.

We moeten naar een transparante productie. Als het zo is dat er wordt toegegroeid naar een nieuw marktsegment moet je daar transparant over zijn. Niks mis mee, maar dat moet je niet in het geniep doen.

Ik denk dat De Dierenbescherming moet leren omgaan met hun nieuwe rol. Een aantal jaren terug had Dierenbescherming absoluut weinig contact met supers. Nu ontstaat er een nieuwe rol. Supers willen zich verzekeren van de goedkeuring van een maatschappelijke organisatie als De Dierenbescherming. Dat is nieuw. Dierenbescherming moet leren dat ze heldere en duidelijke kaders moeten stellen. Dat zijn de nieuwe private standaards die er ontstaan. De NGO’s krijgen de rol om die standaards te beheren en te beschermen. Daar moeten ze aan wennen. Dat gaat met vallen en opstaan.

Ik vind dat we Dierenbescherming moeten helpen om die nieuwe rol uit te bouwen. We moeten zuinig zijn op organisaties die hun nek willen uitsteken. Op een opbouwende manier proberen verbeteringen te bereiken. Daar hoort bij dat we onze nieuwe standaards moeten beschermen in het belang van consument en boer.

“De NGO’s krijgen de rol om die standaards te beheren en te beschermen.”. Dat lijkt inderdaad het geval te zijn. Maar moeten we hier echt blij mee zijn? Natuurlijk heb ik liever dat NGO’s, dan multinantionals. de standaarden opstellen en beheren. Maar toch heb ik nog veel liever dat onze overheden deze rol (weer) op zich gaan nemen. Ik ben liberaal, maar juist het opstellen van standaarden, wetten en normen is lijkt me een primaire taak van onze overheid. We lijken af te glijden naar een NGO-maatschappij waarin NGO’s oppakken dat wat onze overheden hebben laten liggen. En daar ben ik eigenlijk helemaal geen voorstander van. Het democratische gehalte van NGO’s is immers laag (zeg maar gerust afwezig). Wetten voordragen prima, echter invoeren of implementeren lijkt met toch een overheidstaak.

PS ik besef dat ik in het duurzaamheidsdebat (zie link - mijn reactie van 1 nov 16.35) juist heb aangegeven dat overheid normen van NGO’s in de wet kan verankeren door te verwijzen naar de erkende NGO’s (voorbeeld : Biologica in NL, Label Rouge in FR, ...). De NGO’s zelf stellen dan de normen op, op basis van deze wettelijke basis.

Morgen ook in Trouw

Jan-Willem, de oneerlijkheid die in Trouw ten aanzien van AH aan de orde komt, is vast waar. Ook waar is het feit dat het bedrijf groot is en alles over zich heen krijgt (ja, ik doe daar flink aan mee; op een niet malse manier zelfs). Maar ook wat mij betreft is er nu genoeg gemept op AH - zelfs het CDA in het parlement doet er inmiddels aan mee.

Er is inmiddels een veel ernstiger probleem ontstaan: de wetgever laat wetgeving en de handhaving daarvan aan de private partijen over. Dat is, zoals Wouter heel terecht constateert, staatskundig absurd. En toch is het een feit. Maatschappijen en zelfs het recht veranderen - we zijn immers mensen. Wellicht betekent de trend die zich aftekent dat wetgeving weer meer ‘onder de mensen’ vandaan moet komen. De oude Griekse polis - je-weet-wel, het Griekse woord voor (stads)staat) - herleeft; dat vind ik geen slechte, noch een ondemocratische ontwikkeling. De vormen moeten alleen heruitgevonden worden, want we hebben in de 18e eeuw iets heel belangrijks toevoegd: de zuivere driedeling der machten. Wetgeving, -handhaving en rechtspraak in geval van conflicten moeten in drie verschillende handen zijn. Dat is in dit geval radicaal misgegaan. De Dierenbescherming heeft met AH onderhandeld als een leverancier. Daarvoor verdienen de Dierenbeschermers - mede namens miljoenen kippen gedurende 5 jaar - een rode kaart, want dat kan niet.

Het was voor mij in ieder geval reden om contact op te nemen met de Dierenbescherming en eens in de week te leggen dat wetgeving in onze postmoderne polis heruitgevonden moet worden. Als ze hun rol serieus willen nemen, zullen ze hun rol serieuzer moeten nemen; media krijgen waarschijnlijk een parlementaire en controlerende rol. Ook die zullen aan hun serieuze democratische functie moeten wennen. Hopelijk gaat de verdere ontwikkeling van deze case een eerste oefening zijn en zorgen voor snelle verbetering. Het parlement gaf immers sowieso al niet thuis en meent nu de schuldige in AH te moeten zoeken. In werkelijkheid blijft de Kamer zelf in gebreke en moet het kennelijk anders, maar dan wel goed.

Het doet me genoegen dat ook een LTO bestuurder - Annechien - dat zo ziet.

Boeiend artikel in Trouw. Ik ben benieuwd of dit wat zelfreflextie los maakt binnen Zaandam.

Zelfreflectie? Het bedrijf heeft ernstig behoefte aan tegenspel. Dan komt het vanzelf een eind op streek. Daarom maak ik me eerlijk gezegd veel meer zorgen om ‘Den Haag’, waar zowel onze wetgever als diens voor deze concrete zaak gedelegeerde wetgever en -handhaver ineen resideren.

Ik zie dat iedereen moet wennen aan een nieuwe rol en een nieuwe orde.

Nog even mijn analyse. Je ziet dat burgers in onze maatschappij meer eisen willen stellen aan de productie. Anders: meer onderscheidendheid willen. Er komt een nieuwe markt bij. Dat betekent dus ook dat burgers als ze consument worden ook deze producten moeten kopen. Hierbij kunnen ze hun verantwoordelijkheid nemen.

Via private weg worden nieuwe standaarden opgesteld. NGO’s spelen daarbij een belangrijke rol. De reden dat deze standaarden via een vrijwillige private weg worden opgesteld ligt erin dat de wetgeving niet zover is. In Europa is er geen meerderheid om verdergaande eisen te stellen.

Je kunt je als Nederland buiten alles plaatsen en zorgen dat je een economisch eiland vormt binnen Europa. Dat is in een liberale economie onverstandig. En kan ook helemaal niet binnen de Europese Unie. Gedraag je je als land met boveneuropese regelgeving, dan verplaats je de productie naar het buitenland en hebt er als land helemaal geen zeggenschap meer over de productie. Dus een NL wetgeving is funest en niet de manier.

De weg die we wel moeten gaan is die van de vrijwilligheid. Vlees als een maatschappelijke dienst. Burgers, retailers vragen een onderscheidend product en de verwerkers en de agrarisch ondernemers zorgen dat dit geleverd wordt. Dat biedt namelijk kansen om de extra kosten en arbeid eindelijk eens door te rekenen en te zorgen voor een faire prijs. Dat versterkt de marktpositie van de agrarische sector. De rol van de overheid is dat ze dit proces kan stimuleren en faciliteren. (Dus de overheid is er wel degelijk en doet dat ook nu al!)

Als wij alles op het bordje van de overheid leggen, is dat lekker makkelijk. Hoeft niemand zich verantwoordelijk te voelen en kunnen we dat mooi afwentelen op het collectief. De enige die er dan onderdoor gaat is de agrarisch ondernemer in ons land. Jammer voor de consumenten die dan veel moeten missen van eigen bodem.

Mijn idee koester de stappen van onder andere Dierenbescherming op het pad van hun sterrensystematiek. Zorg er voor middels openbare fora dat ze scherp gehouden worden. Dat ze in hun rol blijven. Dat de rol zuiver wordt uitgevoerd en dat we samen tevreden zijn over de resultaten en de aanpak. Of wordt lid! Dan hebben burgers misschien wel meer invloed dan via de Tweede Kamer. Die volgen immers ook maar....

Annechien, ik onderschrijf jouw analyse volkomen maar ik vind dat je teveel uitgaat van een welvaartsmarkt waarin consumenten bereidt zijn meer euro’s te besteden aan voedsel met iets extra’s.
Het zal je ook niet ontgaan zijn dat er nog iets speelt als de financieel-economische crisis. Ik wil geen doemscenario schetsen maar de komende jaren zal blijken dat dit er harder in gaat hakken als menigeen zich nu voorsteld.
Consumenten zullen hun uitgavenpatroon bij moeten stellen en het ligt voor de hand dat dagelijkse bezuinigingen op bv voedsel eerder in hun blikveld liggen als een vakantie minder.

@ Annechien, ik twijfel - zie mijn reactie hierboven - of we er wel verstandig aan doen om zoveel vertrouwen te gaan hebben in NGO’s. Juist uit dit volwaard-kippen-voorbeeld blijkt dat de Dierenbescherming zijn onafhankelijke positie niet kan blijven waarmaken. Mijn vragen aan jouw zijn:
- wie gaat er op termijn de weten en normen maken : (1) bedrijven, (2) NGO’s, (3) overheden.
- heb je het interview van je ZLTO collega Vermeer in de Volkskrant gelezen? Zo ja, wat is je mening?

Wouter, kun je dat interview linken?

@ Paul, hierbij het Interview Antoon Vermeer in de Volkskrant van gisteren.

Antoon Vermeer zegt dat we op een kantelpunt staan. Dat kantelpunt gaat over de omslag naar duurzaamheid maar dan wel zo dat boeren zelf ook nog te eten hebben. Ik onderschrijf dat. Tegelijkertijd zie je dat supermarkten wereldwijd inkopen tegen de scherpste prijs. Dan opeens tellen productie voorwaarden niet/minder. Dat strookt niet met elkaar.

Het interview is een analyse. Je hebt eerst een gedeelde analyse nodig om te komen tot een antwoord. Daartoe dient ook het debat. Dat is goed.

Hoe nu verder?
- Komen tot een gedeelde analyse.
- Invullen van nieuwe rollen en invulling van duurzaamheid, maar ook onderscheidendheid. Naast duurzaamheid willen we ook meer smaken in de supermarkt. Dat is ook nieuw. (We waren bezig ons te verliezen in eenheidsworst) Meer smaken is misschien wel de sleutel tot succes.

Ik zie dat burgers en NGO’s een nieuwe belangrijke rol hebben. Namelijk zij moeten mee helpen om de supermarkten te wijzen op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Sterker meer. Supers moeten ook deze nieuwe zaken WILLEN van binnenuit.

Binnen welke economische kaders kunnen we duurzaamheid en onderscheidendheid invullen? Is dat een volledige liberalisering? Het antwoord is nee. Liberaal kan,maar er moeten kaders zijn en een bepaalde bescherming van de producenten. Daar moeten we een evenwicht zoeken. Marktmechanisme moet zijn werk kunnen doen. Dat houdt de producenten scherp, zorgt ervoor dat onnodige kosten gesneden worden. Echter de broodnodige kosten die er wel zijn, moeten wel via de prijs terug kunnen komen.

Om de slag naar duurzaamheid te maken is mijn stelling dat de overheid hierin een faciliterende en stimulerende rol heeft. Dat geeft ruimte om in de tussenperiode die omslag te maken.

Daarnaast moet die omslag van de markt gemaakt worden. Supers moeten een faire prijs betalen. Zodat ook de agrarisch ondernemer zelf een boterham heeft.

Een legitimatie voor die bescherming ligt in het feit dat we in NL en/of Europa extra eisen stellen aan de productie. Stellen we die alleen in Nederland of in Europa verzwakken we onze concurrentiepositie. Stel NL of EU geeft varkens meer ruimte. Daarmee verhogen we onze kostprijs. Supers vinden dat te duur en kopen in de VS. Wat zijn we er dan mee opgeschoten?

En daarnaast is het een probleem dat boeren hun aanbod niet in de hand hebben. Overproductie zorgt voor lage prijzen. Dat heeft tot gevolg dat er wordt gesaneerd. Dus minder productie. Dan gaan de prijzen weer stijgen door een tekort etc. Kortom de bekende varkenscyclus. Willen we dat? Ook iets om over te denken.

In de tussentijd is het belangrijk dat we helder en transparant zijn over wat gaande is. Dat zal er uiteindelijk voor zorgen dat een ieder zijn verantwoordelijkheid zal nemen. Een openbaar debat als deze is goud waard.

@ redactie.  Waar gaan we verder met deze heel interessante discussie. Hier of Hier

Het antwoord op die vraag vind je daar.

“Antoon Vermeer zegt dat we op een kantelpunt staan. Dat kantelpunt gaat over de omslag naar duurzaamheid maar dan wel zo dat boeren zelf ook nog te eten hebben.”
Je moet als boer(in) wel erg onder druk van die commerciële meuk staan als je hier echt in gelooft. Ik heb je al een tijdje gevolgd en een paar keer live aangehoord, en ik ken wel een aantal boeren Mellema en kan uit dien hoofde haast niet geloven wat je zegt. There aint got no duurzaamheid! There will be no duurzaamheid! En zo als wij het momenteel geregeld hebben is het alleen maar de vraag hoe snel we het er doorheen jassen heb ik op een andere draad al eens beweerd. Wij twee wij leven blijkbaar op een totaal andere aarde. Ik zie een landbouw die steeds meer de kant van de onduurzaamheid op gaat. Dag en nacht hoor ik nu het gebrom van de gesubsidieerde onduurzame biogas aggregaat. Het omliggende land is een ecologisch dode weidewoestijn geworden. Op een onrendabel akkertje waar ik elke morgen langsloop dumpen die boeren nu hun jaarlijkse portie stront zonder ook maar iets te oogsten.
Deze boeren hadden gelijk. Wilde je nog een cent verdienen dan was je gedwongen die kant op te gaan. Momenteel staan hier in het noorden her en der boeren in de sprint hun voorbeeld te volgen. Hoezo omslag naar die (onhaalbare )duurzaamheid.
Zal wel van die greep naar de macht van die supermarkten. Een klein beetje heeft hij wel gelijk, maar hoe staat het met zijn hand in eigen boezem, hebben boerenleiders niet ook zelf schuld met hun pseudo-liberale horizonten die aan den einder staan? Hoe zit het eigenlijk met Vermeer’s ideologie? “Ook wij moeten ons werk doen. Al je te veel produceert, blijf je een speelbal. Dat moeten we zelf oplossen.”
Nog maar eens zoals gepost in een andere draad: In Thomas Frank’s boek “What’s the matter with Kansas. How conservatives won the heart of America” beschrijft hij de specifieke economische positie van de meeste boeren als volgt:
“Ironically, the farm is where Americans learned their first lessons in the pitfalls of laissez-faire economics a hundred years ago. Farming is a field uniquely unsuited to the freewheeling whirl of open market. There are millions of farmers and they are naturally disorganized: they can’t coordinate their plans one with another. Not only are they easily victimized by powerful middlemen (as they were by the railroads in the Populist’ day), but when they find themselves in a tough situation - when, say, the price they are gettin for wheat is low - farmers do not have the option of cutting back production, as every other industry does, Instead, each of those millions of farmers works harder, competes better, becomes more efficient, cranks out more of the commodity in question … and thus makes the glut even worse and pushes the prices still lower. This is called an ‘overproduction trap,” and it can only be overcome by a suspension of competition through government intervention. Such intervention is what the Populists and the farmers’ unions fought for decades to secure: it finally came with the New Deal, which brought price supports and acreage set-asides and loan guarantees.
For agribusiness, however, farm overproduction is the ideal situation. From their perspective, lower farm prices means higher profits and even greater power in the marketplace. Overproduction and all-out competition between farmers are thus to be encouraged by all available political means. While farmers are naturally disorganized, agribusiness moves in the opposite direction: like all industries, it seeks always to merge and acquire and choke off competition. And, also like other industries, it was finally permitted to do these things into the deregulatory climate of the Reagan-Clinton era.”

Hoe die ontwikkelingen er recentelijk uitzien wordt duidelijk uit het Heffernan Report: http://nfu.org/issues/economic-policy/resources/heffernan-report

Ja die oplossing, een begin van een oplossing, lukte in de VS tijdens de New Deal alleen maar een beetje onder Henry A. Wallace. Het wordt tijd om die episode te bestuderen.

http://www.nav.nl/content/view/217/51/

Hendrik, wat kun jij niet geloven van wat ik zeg? Welke boodschap wil je me geven met het citaat uit Thomas Franks boek?

Enne, ik breng mijn eigen boodschap. Daar sta ik zelf voor. Los van wat andere Mellema’s te zeggen hebben.

Hendrik, kom op. Je punt is inmiddels volstrekt helder: wat tegenwoordig benoemd duurzaam genoemd wordt, is niks anders dan het maken van verstandige keuzen uit de conflicterende belangen van mensen en de natuur (die het zelf worst zal zijn, want alleen wij mensen dichten de natuur die belangen toe) om zomin mogelijk destabliserend om te gaan met nutrienten-extractie.

Zie je, dat valt in een (moeilijke) zin te zeggen. Ik ben het overigens met je eens. We moeten ophouden duurzaam te neppen en duidelijk maken dat het erom gaat een leefbare balans te vinden tussen ons aantal, ons verbruik, ons afval en wat de aarde aankan.

Wat is het in dat licht dat je de boerenbestuurders en boeren van dit land verwijt?

Annechien, ik bewonder de wijze waarop je de belangen van de boerenstand voor het voetlicht brengt. Applaus daarvoor. Wat dat betreft zouden er meer moeten zijn zoals jij.
“Ik breng mijn eigen boodschap.”zeg je. Of je dan al die burgers met hun semi-religieuze wens naar duurzaamheid naar de mond moet praten, terwijl toenemende onduurzaamheid de regel is?  Dat lijkt mij niets voor een rationele boerin.

Mogelijk ben ik nog meer verbaasd dat je de kern van de analyse en de boodschap van Frank niet hebt opgepikt. Maar achteraf gezien is dat misschien niet eens zo verbazingwekkend, omdat dit ook niet de analyse is van het LTO. Hier blijkt maar weer eens hoe divers de boerenstand is (was). Terwijl mijn voorouders van moederskant voor de oorlog tijdens de crisis afreisden naar Rolde voor een bijeenkomst van Landbouw en Maatschappij om daar in grote getale naar Jan Smid te luisteren, probeerden jou voorouders waarschijnlijk het percentage van het eigen graan in het bakgraan te verhogen. De leider van deze populistische beweging sprak daar in Rolde over het hoofdthema van Thomas Frank. De boerenstand waar jij uit voortkomt bleef haar liberale ideologie handhaven ook al hadden ze iets geritseld wat daar haaks opstond. “Farming is a field uniquely unsuited to the freewheeling whirl of open market”, zegt Frank, helemaal mee eens. Wanneer je de agrarische geschiedenis overziet is dat moeilijk anders te zien. Dat die ideologie niet die van de LTO is mag duidelijk wezen, immers zij draagt al jaren een andere ideologie uit, die van de vrijhandel. Dat die pseudo-liberale wereld en die pseudo-vrijhandel niet echt heeft bestaan is ook aan jullie natuurlijk niet ontgaan, maar uiteindelijk heeft deze halfslachtigheid (grootste verwijt) er wel voor gezorgd dat andere groepen hun kansen hebben gekregen en ook gegrepen.  En dat is te merken in jullie portemonnaie. Inmiddels wordt een slecht functionerende profvoetballer vaak beter betaald dan onze beste boer.
Gezien het bovenstaande is het ook niet verbazingwekkend dat er door de praktijk gevoede rationele noties dwars door die uiteindelijk onhoudbare liberale theorie gaan lopen. Zie daarvoor het interview met Antoon Vermeer. Wordt het niet eens tijd die theorie eens aan te passen en wat meer praktisch te handelen?

En Dick je hebt gelijk, ik hoor mij ook wel echoën, wat dat betreft heb je volstrekt gelijk. Maar toch, die boodschap van duurzaamheid wordt overal te pas en te onpas gedebiteerd. In het lijfblad, gisteravond net gelezen, van natuurmonumenten een bijdrage over de Loonse en Drunense duinen. Geen woord over de werkelijke achtergronden van dit gebied, in plaats daarvan de wens naar duurzaamheid: Herstel Stuifzandlandschap.
Stuifzand was voor de boerenbevolking van toen rampzalig vanwege de schade die het aanbracht aan bewoning en akkers. Toch was de verschraling van de grond in de periferie en de daaruit voortkomende verstuivingen een onvermijdelijk gevolg van de “centripetal concentration”, het verzamelen van alle beschikbare nutriënten, waarbij daar zelfs de koeien het hele jaar op stal stonden om maar niets van de geproduceerde stront (nutriënten) te hoeven missen. Men kon niet anders. Dit onduurzame agrarische roofbouwsysteem kwam razendsnel ten einde toen het werd vervangen door de nog onduurzamere kunstmest landbouw. Geen woord daarover in dit blad. We kijken naar de prachtige natuur: De Loonse en Drunense duinen en die moeten duurzaam behouden blijven. Droom verder het ga jullie goed. Toen ik dat verhaaltje las kon ik mijn echo even niet laten. Opvoeden, dames en heren van Natuurmonumenten is ook een plicht, misschien.

Dick, je mag het dan wel in een zin hebben samengevat, dat is jou wel toevertrouwd, maar zo simpel ligt het echter niet. Zoals je aan bovenstaand voorbeeld wel hebt gezien.

Hendrik, ik ben bang dat we het erg eens zijn. ‘Duurzaamheid’ is maar al te vaak een keizer zonder kleren. Vaak is er zelfs helemaal geen keizer te bekennen. Naakt of niet, het is bijna triviaal.

Maar nu door, want je punt is helder.  Door naar wat niet triviaal is aan het modieuze gekwaak over duurzaamheid: de noodzakelijke keuzen die mensen zullen moeten maken en die niet op een nog te ontdekken lijstje staan omdat ze altijd een keuze betekenen uit 2 of nog veel meer tegengestelde belangen.

Kijk eens op http://www.innovatienetwerk.org/nl/organisatie/persoondetail/3/ waar die lui mee bezig zijn. Of het een uitweg biedt? Het zal velen misschien verbazen maar deze lui zijn buitengewoon goed op de hoogte van alle ins en outs van de onduurzaamheid van landbouwsystemen en komen met mogelijke oplossingen bv. de varkensflats. Typische oplossingen uit de koker van een ingenieur. Of stofkringlopen kunnen worden gesloten? Wanneer die systemen niet volledig gaan afwijken van bestaand, waag ik het op basis van mijn idee hoe die systemen in het verleden hebben gewerkt te betwijfelen of het haalbaar is.

Ik denk dat we toch een brug moeten slaan tussen de verschillende standpunten van elkaar. Ander blijft het bij ouwehoeren, vliegen afvangen en niet opschieten. De argumentatie begint zich te herhalen en draait in (klein)een kringetje rond. Als je echt iets wil veranderen zal je moeten proberen te verbinden. Zelfs hier op dit blog zie ik dat niet ontstaan en dan zijn we nog van goede wil over een goede zaak. Kan je nagaan.

Overmorgen zien we Kees Jan Vis van Unilever en ik weet ook dat bijvoorbeeld Akzo, of KLM enorm met duurzaamheid bezig is (duurzaamheid staat echt op de agenda, zelfs in een economische crisis), maar het gaat niet snel. En grote bedrijven willen niet hun winstgevendheid in gevaar brengen. Maar laten we ze de benefit of the doubt geven en er ook kritisch naar blijven kijken.

De omslag van rovers naar rentmeesters is niet 1,2,3 gemaakt. We zijn er te laat meebegonnen. Maar laten we het niet in de kiem kapot maken. Kleine hanteerbare ideeen aandragen lijkt me de enige weg. Dat betekent ophouden met wat ik noem ‘intellectual snobbery’ en concreet gaan helpen.

nederlandse kip die naar brazilie gaat voor export wordt door een gangetje gereden op een kar, er komt een rek met naaldjes naar beneden die de kip een beetje inspuit met water, dit was op tv en werd toe gegeven. Zo wordt het gewicht wat opgevoerd (misschien om gewichtsverlies door transport duur en inkrimping door uitdroging te voorkomen, of meer gewicht, dus meer winst, water is goedkoper dan kippevlees, ik weet het niet).