Geen vlees meer? - Groeneveld IV
Mensen hebben eiwitten nodig. Mensen die wat geld verdienen, zo laat de geschiedenis zien, halen die bij voorkeur uit vlees. Maar, zeggen we tegenwoordig, dat is onhandig. We kunnen beter planten eten dan planteneters. 1 kilo vlees kost nl. vele kilo's plant. Zo was het altijd al. Daar zit het probleem dus niet. De wereld wordt te rijk, cq. we zijn straks met teveel rijken op aarde. Nu eet zo'n 20% van de wereldbevolking rijk en dus vlees. Maar dat aandeel groeit. Er komen m.n. Chinezen, Zuid-Amerikanen en Indiërs bij. Onder de laatsten zijn spaarzame vleeseters. Die andere twee nieuwe rijke wereldburgers zijn echter verzot op vlees. De Chinezen gingen de afgelopen dertig jaar vijf maal zo veel vlees eten. Wij hier werden ook rijker, maar waren al zo rijk dat we maar 40% stegen.
Als wij - die ook nog steeds rijker worden - en de nieuwe rijken zo doorgaan is er, zo zeggen de geleerden, onvoldoende land om het graan, de peulen en de aardappelen te verbouwen waarmee we de dieren voeden die we eten. Bovendien zorgen de dieren - zeggen diezelfde geleerden - voor een zo grote uitstoot van CO2, lachgas en ammoniak dat niet iedereen kan eten zoals wij nu. Niet alleen wij zullen moeten minderen, maar ook de nieuwe vleeseters zullen aan minder meer moeten denken.
Nederlanders eten zo'n 85 kilo vlees per jaar. Dat bestaat voor ongeveer de helft uit varken, voor een ruime vijfde uit rund en voor bijna dertig procent uit kip. Zo'n veertig procent van onze vleesconsumptie krijgen we binnen via reepjes op de pizza, balletjes in de soep en flinters in snacks. Amerikanen, de grootste vleeseters onder de rijke landen, eten bijna de helft meer, zo'n 120 kilo vlees per persoon.
Gemiddeld is voor 1 kilo vlees 3 kilo plantaardig eiwit nodig. Afhankelijk van het eiwitgehalte van een plantaardig product, kun je dus berekenen hoeveel kilo's tarwe (eiwitgehalte 12% per eenheid gewicht), mais (9%), linzen (21%), kikkererwten (20%) of sojabonen (ca. 45%) nodig zijn om 1 gemiddelde kilo vlees te produceren. Vlees zit op 20%. Eieren op 13%. Melk op maar een procent of 4. Groenten, fruit en vruchtgroenten zijn geen beste bron voor eiwitten. Sla, sinaasappelen en tomaten en paprika zitten rond de 1% eiwitgewicht op een rauwe kilo. Boerenkool en spruitjes doen het wat beter met een procent of 4.
De eiwitbehoefte van een volwassen-mens wordt door de Nederlandse Gezondheidsraad gesteld op 0,8 gram per kilo lichaamsgewicht. Weeg je dus 70 kilo, dan heb je 56 gram nodig. Daar zouden dagelijks heel wat kilo's groenten voor nodig zijn, terwijl vlees en bonen, linzen en peulvruchten zo'n 20 maal effectiever in onze eiwitbehoefte voorzien. Hetzelfde geldt voor vlees, maar dan steel je - uitgaande van eiwitpercentages per eenheid gewicht van ca. 20% - 14 mensen evenveel eiwitten uit de mond als jij gebruikt. Grof gerekend, leveren 15 kilo eiwitrijke kikkerwerten of linzen immers 3 kilo's plantaardig eiwit die zorgen voor 1 kilo vlees die nauwelijks meer eiwit bevat. Anders gezegd, we kunnen het dierenvoer beter aan ons zelf geven in plaats van aan de dieren, want het maakt nogal verschil in de aantallen mensen die we er naar behoren mee kunnen voeden.
Het is zelfs nog wat erger. We eten die armere veertien mensen nog meer uit de mond. Nederlanders eten ca. 1,1 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht. Dat is ruim meer dan een derde boven onze tax. Amerikanen zitten daar weer een eindje boven.
Hoe moeten we dan eten? In de vierde aflevering van De Smaak van Nederland op kasteel Groeneveld, hielden we mensen wat mogelijkheden voor. We vroegen hen of ze het lekker vonden en of ze dachten dat ze met wat hen voorzetten een
volwaardige maaltijd binnenkregen. We wilden eens zien wat ze ervan dachten op basis van de kennis en houding waarmee ze naar de proeverij kwamen.
Eerst deden we een 'lunch in 2020', waarbij we onze gasten drie broodsmeersels voorzetten, zonder te vertellen wat het was. Ze moeten het raden en vertellen of ze het zouden kopen, of het een volwaardige lunch was en of en waarmee ze het zouden aanvullen. De resultaten van die proeverij vind je hier.
Vervolgens zetten we een 'diner in 2020' voor. Opnieuw drie varianten. Wat andere vragen:
- welke zou je thuis op tafel zetten?
- welke is het minst milieubelastend?
- is het een volwaardige maaltijd zijn en waar zou je die mee aanvullen?
- denk je dat planten in onze eiwitbehoefte kunnen voldoen?
- welke eiwitbron eet je liever: planten, wilde dieren of tamme dieren?
De resultaten van die proeverij vind je hier. Opmerkelijk: van de 45 proevers wilden er 16 het liefst plantaardig eiwit eten en 16 wilde dieren. Slechts 13 zeiden tamme dieren, zoals varkens, kippen en koeien te willen eten. Nederland telt 750.000 vegetariers. De verdeling in onze proeverij zag er dus fors anders uit.
In een derde ronde lieten we mensen dierlijke plagen proeven, vlees dat beter verwaard is zodat er meer geld kan overblijven voor dierwelzijn en vlees dat we aan de hond en de kat geven. We gaan nl. niet zuinig om met onze eiwitbronnen, en zeker ook met de wilde bronnen die sowieso om ons heen leven en soms in zo grote getale dat plaagbeheer nodig is. Plagen kun je eten.
Twee vragen stelden we niet tijdens de proeverij. Dat doen we hier:
- waarom horen we in de discussie over vervuilend vlees en diefstal van voedsel uit de mond van de armen, nooit over het reduceren van het aantal mensen dat geboren wordt?
- hoe moeten we vleesvervangers noemen, want waarom zo je een tarwe- of een bonenburger een vleesvervanger noemen, cq. waarom zou je er zelfs een burger van maken?
De laatste vraag legde ik voor aan reclamemaker Eugène Roorda en PvdD-fractievoorzitter Marianne Thieme. Hoogleraar Voedingsleer Martijn Katan (VU), hoogleraar voedingsmiddelentechnologie Tiny van Boekel (WUR), directeur Paul Jansen van Vion, Yvonne Bemelman van de Koninklijke Nederlandse Slagersvereniging, en FND-directeur Kees de Gooijer vroeg ik hoe ze tegen vlees aankijken tegen de achtergrond van de hierboven geschetste consequenties van onze welvaart. Hun antwoorden zijn gemonteerd in het filmpje.
Tot slot. Wetenschappers zeggen dat we geen vlees nodig hebben. Onze eiwitbehoefte is prima in te vullen door een uitgekiende menusamenstelling. Ten aanzien van kippen en varkens, net als wij omnivoren, ontdekten Wageningse dierwetenschappers dat ze het beter doen op een menu waarin 20% dierlijk eiwit is bijgemengd. Niettemin krijgen ze een uitgedokterde voersamenstelling. Hebben zij dan toch vlees nodig en is er iets dat we nog niet weten over voeding? Dat betekent ook iets voor ons, want we lijken voedingskundig nogal op varkens.
Reacties (32)
“Wetenschappers zeggen dat we geen vlees nodig hebben. Onze eiwitbehoefte is prima in te vullen door een uitgekiende menusamenstelling”
Is de consument wel klaar voor die uitgekiende menusamenstelling?
Over dat onderwerp sprak ik vanmorgen met Tiny van Boekel, hoogleraar voedingsmiddelentechnologie in Wageningen. We hadden het onder meer over een van de consequenties voor het samenstellen van dat menu en de producten die daarvoor geschikt zijn: het zal flink wat high tech vereisen. Met high tech is niet noodzakelijk iets mis, maar het staat intuïtief haaks op een trend die de bewuste levende mensen die kiezen voor een duurzamer leefstijl vaak ook volgen: low tech, meer natuurlijk eten dus.
Dick, ik ben het met je eens dat high tech is niet noodzakelijk mis is. Maar het vergroot wel het ‘gat’ tussen de basis van de productie (boeren) en de consument.
Zal dat ‘gat’ niet werken als een negatieve spiraal? Kortom, hoe kan je een hoog veredeld product zo ontwikkelen dat het past in een duurzame samenleving? Een prachtig dilemma.
Bart, als het ‘duurzaam’ is, maar niet als zodanig wordt ervaren, wiens probleem is dat dan? Dat van de fabrikant uiteraard, want het gaat om zijn centen. Maar hij kan het op 2 manieren oplossen
1. laten zien wat hij doet: zou het dan nog ‘eng’ wezen?
2. ermee stoppen - of er zelfs niet aan beginnen - omdat het niet past bij ‘de beleving van de consument’ (die hij de afgelopen veertig jaar van zich heeft vervreemd en niet heeft meegenomen, zoals vroeger dorpsjeugd het slachten van een varken normaal vond maar nu bang is voor fabriekseten omdat de herkomst ervan niet meer zo zichtbaar is als die van de tarwe op het land en het varken op de leer van buurman de boer)
By the way, raken we zo off topic of komen we juist bij het hart van de discussie? Ik denk het laatste.
“Dat betekent ook iets voor ons, want we lijken voedingskundig nogal op varkens.”
In veel opzichten lijken we inderdaad op varkens. Het lijkt er zelfs op dat we van de hele aardbol een grote zwijnenstal aan het maken zijn.
Maar serieus: voedingstechnisch lijken we op varkens. Er is alleen een groot verschil. Productiedieren moeten gevoerd worden als topsporters. Op doorgedraaide spinazie en bloemkool wordt er weinig gegroeid.
Mensen voeden zich wel alsof ze topsporters zijn. Maar het merendeel is dat niet. Met gevolg dat ze veel te veel caloriën binnenkrijgen. Ik ben het dan ook niet eens met de stelling dat vegetariërs heel goed op moeten letten op wat ze allemaal binnen krijgen. De meeste vegetariërs zijn trouwens zo bewust met voeding bezig dat ze dat vanzelf al doen.
Mijn stelling is dat juist niet-vegetariërs beter op moeten letten. Zo ken ik wel studenten die een dieet hebben van veel knakworsten en tosties en minder groenten en fruit.
Wat betreft rijke westerlingen die het voedsel uit de mond van de armen stelen. In het artikel staat het alsof dat een vaststaand gegeven is en geen punt van discussie. Ik ben het er helemaal niet mee eens. Als rijke westerlingen minder vlees gaan eten houdt dit niet in dat arme mensen meer voedsel hebben. Het gevolg is dat boeren minder gaan produceren, omdat er geen rendabele afzet is (zoals nu het geval is). Hongerige mensen die geen geld hebben om eten te kopen tellen simpelweg niet mee.
“In het artikel staat het alsof dat een vaststaand gegeven is en geen punt van discussie. Ik ben het er helemaal niet mee eens. Als rijke westerlingen minder vlees gaan eten houdt dit niet in dat arme mensen meer voedsel hebben.”
Huib, ik ben bang dat je volstrekt gelijk hebt. Ons minder vlees eten, is niet hetzelfde als een duit in het zakje voor Afrika, al wordt ons dat door de beleidsmakers graag versimpelend voorgehouden. Om die 2 aspecten wel een relatie met elkaar te laten krijgen zijn andere handelstelsels nodig, want nu hebben productiepotentie en daadwerkelijke output niets met elkaar te maken. Het eerste geeft een maximum aan, het tweede is afhankelijk van een economisch motief om te kunnen verdienen. Dat kun je niet aan arme mensen en dus is er een beperkte voedselproductie in arme landen.
Daarbij komt dat wij verwende Westerlingen - m.n de VS - onze overschotten graag daarginder dumpen. Da’s dubbel mis. En inderdaad, daar gaan we weer terug naar een debat hier: we hebben het over tekorten, maar zitten met overschotten. De vraag die gesteld zou moeten worden luidt: welke vraagstuk is reëler, cq. het minst theoretisch?
De vragen die hier opgeroepen worden maken het probleem van de voedselvoorziening niet eenvoudiger. Een aantal punten: Niet alle producten die voor menselijke consumptie verbouwd worden zijn om kwaliteitsredenen geschikt voor de menselijke voedselketen. Dan is er nog de reststroom van de menselijke voedselproductie. Deze zijn geschikt voor diervoeders. Of er op termijn onvoldoende producten voor vlees geproduceerd kunnen worden is ook speculatief, er liggen in Oost Europa, Rusland, Oekraine, Noord en Zuid-Amerika en Afrika( bijv.Zimbabwe, de graanschuur van eerder) nog heel wat mogelijkheden. Cultuur en politiek zijn hier de ijzers die verkeerd hangen. De rol van multinationals (TESCO bijv.) is ook niet uit te vlakken. Zij zijn het die in landen waar mogelijkheden liggen de productie in de vingers hebben en met hun kennisvoorsprong de lokale bevolking die wel werken wil aan zich bind (cultuur). De Chinezen hebben inmiddels geconstateerd dat hun platteland leegloopt en besteden zelf ook al meer aandacht aan voedselproductie. Zij eten letterlijk en figuurlijk alles wat beweegt. Dus zal er via de politiek, met al haar verschillende agenda’s, iets aan het gedrag van multinationals gedaan moeten worden om eerlijke voedselverdeling op de wereld te bewerkstellen. Maar dan blijven er altijd landen zoals Somalie, Zimbabwe en N Korea en dat is vreselijk ingewikkeld. In de westerse cultuur is vleesconsumptie een standaardhapje geworden door de lage prijzen.
Dick Veerman@ We hadden het onder meer over een van de consequenties voor het samenstellen van dat menu en de producten die daarvoor geschikt zijn: het zal flink wat high tech vereisen.
Mag ik als ‘kookjuf’ een steentje opwerpen voor de terugkeer naar het opdoen van enige basiskennis van voedselbereiding ten gunste van het zelf koken. Dat leren jonge kinderen niet zozeer op school of uit boekjes alswel thuis van hun moeder en/of vader. Haal kinderen weg achter die verdraaide pc rond etenstijd en schakel hun hulp (hoe gering ook) in bij het koken. Samen koken is zoveel gezelliger. Zo ging het door de eeuwen heen en het heeft bewezen te werken. Nu zijn veel jonge vrouwen en mannen (moeders en vaders)de weg kwijt in de keuken en leunen zwaar op de kant-en-klaar industrie. High-tech voor de voedselindustrie (hoe nuttig die ook moge zijn voor halfproducten) heeft nu juist in hoge mate het gat veroorzaakt dat Bart Schmal hierboven noemt [tussen de basis van de productie (boeren) en de consument].
Zelf de maaltijden bereiden met verse ingredienten vereist niet alleen basiskennis van voedselbereiding maar vanwege de opkomst van werkende vrouwen/moeders t.g.v. de emancipatie, vereist het bovenal ook planning.
En je kunt niet goed en zinnig plannen als je geen verstand van zaken hebt in de keuken. Daar zit ‘m de kneep. Zo’n vrij bewerkelijke terrine van linzen (zoals geserveerd werd op de Groeneveld-proeverij)is aardig maar hoeft niet noodzakelijkerwijs gemaakt te worden als je linzen wilt eten. Erg zijn legio eenvoudig te bereiden gerechten met linzen zonder vlees die verrukkelijk zijn; linzen hebben als gedroogd en lang houdbaar ingredient het voordeel dat ze niet speciaal hoeven te worden geweekt en ze zijn gaar in circa 25 minuten (en nog sneller in de hogedrukpan). Hummus (van kikkerwereten uit pot of blik) en aubergine kaviaar zijn o zo makkelijk zelf te maken en kunnen prima een week worden bewaard in de koeling (en langer in diepvries).
Zelf koken met verse ingredienten is niet terug naar de Middeleeuwen, zoals veel werkende vrouwen en moeders mij wel hebben verweten. Het komt neer op het hervinden van kennis van zaken met als toegevoegde waarde tevens het gebruik maken van industrieele halfproducten zoals b.v. gepelde tomaten in blik, kikkererwten of witte/bruine bonen in pot/blik, diepgevroren tuinerwtjes, gepelde garnalen uit diepvries. Maar ban de kant-en-klaar spullen van de high tech kookbreinen.
Als wens zou ik nog willen toevoegen - en dat vereist geen hightech maar een beetje inzet van de middenstand: Dagverse tofu zoals die tot nog toe alleen bij Chinese winkels en sommige goede Indische toko’s verkrijgbaar is. Daarmee kun je alle kanten op de in de keuken. Verpakte, lang houdbare tofu is ronduit VIES. Dat is de achterliggende reden dat verpakte tofu niet gewild is bij een hele grote groep consumenten. Er zijn ook verschilende kwaliteiten te krijgen in verse tofu en tofu is niet per definitie ‘sponzig’ zoals ik een man hoorde zeggen in het filmpje. Over sponzig gesproken, wat te denken van die frikadellen…
Daar weet ik helaas alles van: http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2009/09/geenstijl_culin air_kip_vs_kip.html.
Geenstijl is wat groter dan foodlog, dat geen paar duizend pages-requests per minuut kan verwerken. We zijn het verkeer aan het verleggen. Geenstijl.nl is zo lief geweest om een mirror aan te brengen.
Dit onderwerp hoort overigens meer in het stukje over ‘6% flauwekul’ van vanmorgen thuis. Ben bang dat dat er mede de oorzaak van is.
Of we nu lijken op varkens of niet. De mens staat anders in de wereld. Heeft andere behoefde en bovendien zijn mensen geen product. Tenminste in de voedingsindustrie.
We willen eten hebben dat afwisselend, lekker en gezonder is.
Kunnen we dat oplossen door “het kind” weer naar de keuken te slepen ik denk het niet. Ik zie dat je leert koken als je student bent, de kritiek van de huisgenoten zorgd daar wel voor de verbeteringen. Maar niet iedereen studeert en een gedragsverandering zie ik niet snel gebeuren. Maar moet dat wel?
Ik denk niet dat een consument zit te wachten op gedragsverandering maar wel op goede alternatieven. Die dus uit High tech moeten komen zonder dat het high tech is.
@Bart Schmal. Zacht gezegd, wat een trieste gedachte dat het kind niet in de keuken thuishoort. Jong geleerd is nog steeds de beste manier. Dan maken die kinderen als ze zelfstandig gaan wonen later niet van die oneetbare studentenprakken!!! Moeten we dan allemaal naar plastic eten toe, bereid door machines waar geen ziel in zit?
@ florine boucher:
Triest? of werkelijkheid? Zelf houd ik van koken en in de (studenten)huizen waar ik kom en waar ik woon is het eten goed. Soms met wat hulp.
Koken is een gevoel dat je moet leren en creeren maar of daar in onze samenleving (nog) plaats voor is weet ik niet.
Uitgebreid koken is niet voor iedereen weg gelegd. Het kost extra tijd en bovendien alles vers is ook iets duurder.
Maar zal uitmaken weten hoe je moet koken en het mondiale voedingsprobleem? Koken met elkaar ja. Maar of het past in de tijdgeest is dus een goede vraag. Gelukkig hebben we nog even het is nog geen 2020.
@QBart Schmnall. De werkelijkheid in huis maak je zelf. Inderdaad, koken leer je, en hoe jonger hoe vanzelfsprekender. Spelenderwijs wordt dat ook wel genoemd. Het begint met koekjes bakken en de pan waar de saus of de pudding in werd gemaakt uitlikken, en zo steeds een stapje verder. Wat je hebt gezien, vergeet je nooit meer. Als er geen plaats meer is in deze samenleving om zelf te koken, geeft je je zelfstandigheid en gezond denken uit handen. Een sneu voorbeeld zijn de slachtoffers van de financieele ‘producten’die de DSB Bank ze verkocht. Die mensen hielden ook niet de touwtjes in handen en vertrouwden blindelings op de ‘grote baas’ die het allemaal zo goed wist.
Verder heb ik het niet over uitgebreid koken, maar over een maaltijd bereiden. Koken is voor iedereen weggelegd. Het is niet moeilijk, je moet een paar dingen weten. De rest komt vanzelf, al doende.
En hoe kom je erbij dat vers duurder is dan kant en klaar?
bart schmall@
“in de (studenten)huizen waar ik kom en waar ik woon is het eten goed. Soms met wat hulp (?). Uitgebreid koken is niet voor iedereen weg gelegd. Het kost extra tijd en bovendien alles vers is ook iets duurder...”
Dank je Bart !@ Dat geeft een vrij raak idee van de kwaliteit van koken in studentenhuizen..
Negentig procent van de gerecht is het overbekende ‘prutje’
Maar waarschijnlijk zat Bart nooit in een studentenhuis… :-)
Sudenten recept:
1. donder een pak macaronie in kokend water en giet na 10 minuten af
2. pleur er wat olijfolie (zonnebloemolie mag natuurlijk ook ) door, voor het aankoekt
3. pleur er een blikje tomaten van 39 cent helemaal door
4. knijp een knoflook er in en veel peper en wat zout
5. prak er een paar ons half-om-half gehakt van de Lidl door
6. trek een paar pilsjes open
de man 2 euro; is toch voor niks ?
smakelijk !
Zojuist op de Duitse TV een programma gezien dat in de diverse discussies over voedsel zeer de moeite waard is. Dit programma wordt morgenvroeg opnieuw uitgezonden op WDR: Planet Wissen “Kampf um Nahrung” aanvang 08.20 uur.
@ Guillaume,
Nog nooit in een studentenhuis??? tja als we zelfs daar aan twijfelen als ik dat schrijf… Ik woon zelf in een studentenhuis en samen met mijn de andere studenten koken we graag. Zeker in het begin hebben een aantal wat hulp nodig om te leren timen. En een balans in ingrediënten te vinden.
Het recept staat niet eens in mijn ‘studenten’ receptenboek en is vooral denigrerend en bovendien volledig off-toppic.
Het moet er om gaan of we er iets aan hebben in 2020.
Zal minder vlees en andere eiwitbronnen helpen?
Zelf koken met kennis wordt daar de wereld beter van?
Ik vind het best romantisch staan samen koken samen dit samen dat. Maar we creëren een samenleving die bestaat uit individuen. Niet alleen in de keuken het begint al op school. De hele samenleving is anders en wordt anders. Samen koken past niet echt in die trend.
Het DSB Bank voorbeeld vind ik een mooi voorbeeld hoe afhankelijk we kunnen worden. Interessant is het conflict wat er ontstaat. Om onafhankelijk te zijn heb je kennis nodig. Maar is iedereen in de mogelijkheid om die kennis te krijgen?
Mijn idee is van niet, niet iedereen kan het en niet iedereen wil het. En kom dat alsjeblieft niet aan dat het geleerd moet worden op de basis school die hebben het al druk genoeg met burgerschap en de verkeerstest. En als een kind koken leuk vindt dan komt hij/zij daar vanzelf wel mee.
Tuurlijk mogen kinderen in de keuken helpen bij het bereiden van de maaltijd, al is het maar helpen kijken. Hoe ziet een spruitje er uit en hoe smaakt het rauw? Wat doe je wanneer in de pan? Deeg knoeien, allemaal prachtig. Anne Uuldersma kan er hier mooi over vertellen bij tijd en wijle!
Het gaat toch meer om het kweken van affiniteit dan om de kinderen een compleet maal te leren koken?
Ik heb zonet een heel net rapport doorgenomen dat over de milieueffecten van vleesvervangers gaat. De consumentenbond krijgt van mij complimenten dat ze gewoon een goed bureau (Blonk Milieuadvies) hebben ingeschakeld om een LCA van vleesvervangers te maken (dit is ff een niet nette sneer richting WUR en TNO).
Hierbij de link naar het rapport: rapportages LCA vleesvervangers, veel leesplezier.
Over een paar uurtjes stap ik heel onduurzaam in het vliegtuig voor een vlucht van 13 hr. Ik kijk nu al uit naar de discussie :-) Morgenmiddag ga ik weer online. Tot morgen!
Lees dan ook dit rapport van Blonk, is uitgebreider:
http://www.minlnv.nl/portal/page?_dad=portal&_pageid=116 ,1640321&_schema=PORTAL&p_file_id=31644
En Dick: Leuk filmpje, erg jammer dat ik er niet bij kon zijn op Kasteel Groeneveld. Kom je een keer in Goes eten?
Akkoord Jos, ik kom langs als ik tenminste ook een kijkje in jullie fabriek mag nemen.
geen probleem Dick, welkom.
back to topic;
vandaag uitgekomen: http://www.pbl.nl/nl/publicaties/2009/milieubalans/index.html vanaf pagina 163 de laatste stand van zaken. Het ontkracht deels de hypothese dat er nog ruimte genoeg is, maar dat wisten we al voordat dit rapport uitkwam. Rabo voorspelde onlangs een extra landbehoefte van 135 miljoen hectare land voor dierproductie tot 2012. Die vinden we nog wel op de wereld, maar vroeg of laat lopen we vast.
Jos, stel je voor dat we de dieren weer eens diermeel gaven (20% bijmenging is heilzaam en zelfs beter voor het welzijn van de dieren) en granen gingen telen in flats. Opent dat geen perspectieven? Je moet dus niet in land, maar in voldoende ‘top soil’ denken. Ook zouden we moeten denken in kip, de beste voerconverteerder al kan het varken er ook wat van. Voerconversie is bovendien door biotech prima te optimaliseren.
Willen we het natuurlijk dan zijn er ziljoenen hectares grasland op de wereld die nergens bruikbaar voor zijn, maar die zelfs extensief door kleine en grote grazers in alle wilde en woeste diervriendelijkheid beweid kunnen worden. Het gras gaat toch dood en zorgt ook voor uitstoot. Zo’n beetje dezelfde, meen ik, als die koeien, geiten en schapen. Of zie ik dat verkeerd?
Deze opmerkingen om het denken in oplossingen wat verder open te breken. Net zoals het eten van wilde plagen ter land, ter zee en mogelijk zelfs in de lucht. Al ben ik het volstrekt eens: er mag best aandacht zijn voor onze onmatigheid.
Hoi, heeft er iemand naar die uitzending van Planet Wissen gekeken die ik aanbevolen had??
beetje wetenschap van de kouwe grond wat je doet Dick. Lees een paar toonaangevende rapporten, GEO4 of Livestock’s Long Shadow, beide VN. Of kijk eens wat de Amerikaanse dierproductie sector in eigen gelederen signaleert. De Pew Commission is moedig en verstandig genoeg om de problemen zelf te benoemen zodat we gezamenlijk kunnen gaan werken aan oplossingen inclusief vlees. Een paar zinnen uit de conclusies:
“The Commission firmly believes that many of the
problems associated with ifap are unintentional, but that
does not mitigate the need to move forward in a positive
direction. Failure to address these issues will only result
in a further lack of confidence in the animal agriculture
industry, increased environmental damage, worsening
public health, dismal animal welfare, and a grave outlook
for rural communities”.
(ifap = industrial farm animal production)
Putting Meat on the table vind je hier: http://www.ncifap.org/reports/
Kom op, inmiddels wordt 80% van alle vruchtbare landbouwgrond gebruikt voor de productie van vlees en zuivel, er zijn nog efficiencyvoordelen te behalen, met name in de derde wereld, afvalstromen kunnen mogelijk de impact nog wat verminderen. Transitie van rund naar kip kan deels oplossingen bieden. Maar alle toendra’s in Rusland en Canada gaan niet voorkomen dat de druk op land (=ruimte) gaat toenemen. En dan hebben we het nog niet over de andere effecten zoals biodiversiteit.
De houding van Pew spreekt mij aan. Ophouden met ontkenning van de problemen en polarisatie tussen vleeseters en vegetariers. De discussie over “of of” is contraproductief. In plaats daarvan een open en positieve houding ontwikkelen ten aanzien van innovatie en vernieuwing is zinvoller. De oplossing is niet OF efficiency OF sprinkhanen OF Meatless OF Meatless Monday OF vul maar in. De oplossing ligt in een nieuwe manier van denken waarin we ons bewust zijn van de consequenties van onze keuzes en daarnaar handelen. Dat geldt voor consumenten, maar zeker ook voor beslissers in de keten.
‘en ... en ...’ in plat van of ... of ...’: eens! Ik experimenteer de laatste weken met bonen na alle verhalen die ik erover hoorde.
In het filmpje heb ik het - wat grotesk - over de ‘miljarden Chinezen’ (ze zijn met 1,3 mrd en zullen voorlopig niet bij de 2 in de buurt komen; ik kreeg er voor op m’n kop door Robin) die komen. Vanavond staat er wat aardige statistiek over hen en de andere nwe rijken die er wel degelijk miljarden van maken bij een antivlees artikel in de NRC.
Ik hoorde vandaag een Hollandse Chinese - Lulu Wang - zeggen dat de Chinezen mogelijk veel gematigder zullen blijken in hun consumptie-ontwikkeling dan wij denken.
“ziljoenen hectares grasland”
beetje inzicht in de maten Dick, 135 miljoen hectare is pakweg 34 keer de totale oppervlakte van Nederland. Het is iets minder dan de totale oppervlakte van Mongolie. Een land als Frankrijk past ruim twee keer in die oppervlakte.
Enne.....
we hebben het over de groei tot 2012 hè, laten we er door de financiele crisis 2013 van maken, vier jaar na nu. Als de caldera van Yellowstone niet ontploft voor die tijd zijn we toch na 2013 ook nog van plan om door te gaan met ademhalen op deze planeet? Enige reden om aan te nemen dat de groei na 2013 stopt?
;-)
Ik probeerde je aan te tonen dat er ‘en ... en ...’ gedacht moet worden. En daar werden we het nog over eens ook.
Over groei en doomscenario’s , ik weet het niet. We hebben zo vaak zoveel zo fout zien gaan, maar uiteindelijk gebeurde het niet niet, maar heel anders.
Na het lezen van de reactie van Florine (’Haal kinderen weg achter die verdraaide pc rond etenstijd en schakel hun hulp (hoe gering ook) in bij het koken’) kreeg ik een hele andere gedachte bij high-tech en vers: wat als we meer high-tech naar de keuken verplaatsen (maw: die verdraaide computer ín de keuken), en daarmee op een veel leukere en slimmere manier met vers eten omgaan - we kunnen het dan misschien in andere vormen serveren. Als er meer verschijningsvormen kunnen geven aan de plantaardige producten op ons bord, kan dat misschien eindelijk een echt alternatief zijn voor vlees. Dat is dan mijn antwoord op (na)vraag 1 in bovenstaande post - je hoeft niet perse met een nieuw product of een nieuwe naam te komen, maar je moet een slimme cultuur- & kooktechnische invalshoek nemen…
“Dan heb jij vast een oplossing ;-) “
haha, was dat maar waar Dick, DE oplossing zal wel niet bestaan, maar we kunnen wel allemaal ons best doen om (deel)oplossingen te bedenken. Dat doen wij ook en wie weet wat je allemaal kunt bereiken met discussie op foodlog.nl
