Duurzaam eten: wat een water en vierkante meters!
Van Adams Appel, het wetenschapsprogramma van de Rijksuniversiteit Groningen dat TV Noord wekelijks uitzendt, ontving ik dit filmpje over Voeding en Duurzaamheid. Als je dacht dat food miles een issue waren, wat je eet is dat nog veel meer. Een aardappel kost lang niet zoveel energie en grondoppervlakte als pasta. Het is even slikken, maar uiterst verhelderend.
Let op de man van de natuurvoedingswinkel, die al net zo praat als de supermarktman die hij niet wil zijn. Rede en emotie, het zijn twee verschillende zaken.
Het filmpje is gemaakt n.a.v. de promotie van milieuonderzoeker en voedingsdeskundige dr. Winnie Gerdens. Zij heeft een rekenmodel ontwikkeld om de energiekosten en het grondbeslag van verschillende voedingsmiddelen met elkaar te kunnen vergelijken. De aflevering is gisteravond uitgezonden en wordt op zondag 1 april herhaald.
Raak je helemaal bevangen door milieuschuld en realiseer je je dat 'biologisch' slechts een vage schim is van echte milieutechnische duurzaamheid rond voedsel, kijk dan even in het Groen Kookboek dat Gerdens in 2000 al publiceerde. Zelfs als je er niet uit gaat koken: het laat je weer heel anders tegen voedsel aankijken. Blader er dus even doorheen.
Ik kreeg het in karnemelk gestoofde rundvlees aanbevolen. Geen straf, wat mij betreft! Ik drink er een late Grüner Veltliner bij, maar doe daarmee wel weer meteen het effect teniet. Vlees - met z'n inefficiënte voedingswaarde-omzetting - is natuurlijk ook niet echt duurzaam. Kennelijk proberen ze me te verleiden. Sorry, maar dan ga ik ook voor de sport.
Mijn geliefde pommes boulangères met peterselie en gefrituurde salie van eigen dakterras dan maar?
Reacties (12)
Wow.... je kunt dus eigenlijk alleen maar het beste streekproducten eten. Als je hier gevoelig voor bent dan zou je subiet stoppen met eten van buitenlandse gerechten en recepten. Dat is wel even schrikken ja.
En als ik nu vlees eet wat gegarandeerd binnen een straal van 20 km is opgegroeid en geslacht? Want de slager bij ons heeft een deal gesloten met een boer en doet dat. Lokaal varkensvlees, lokaal kalfsvlees.
Gewoon keurslager, gewone boer, verder niets bijzonders.
@P, Dan doe je het dus prima. De vraag is alleen eet je er rijst bij, pasta of aardappels ;-)
Ik word een beetje opstandig van dit soort berichten. Meer streekproducten eten? Mij best, ik eet mijn pasta’s dan wel in Italië, mijn rijstgerechten in China, Thailand en Indonesië.... Wat een geneuzel. Rijst verbouwen kost water, ja. Maar dan komt echt niet uit een waterkraan. Pasta kost grond. Nou èn? Wat had je er anders mee willen doen, met die grond? Nog meer mensen op huisvesten die moeten eten? Het probleem is dat er mensen op de aardkloot rondlopen die willen eten. Schaf je de mensheid af, dan heb je ook geen milieuprobleem. Of, zoals Midas Dekkers het stelde, neem één kind minder, en je kunt naar hartelust de rest van je leven het milieu vervuilen, en dan nóg richt je het milieu minder schade aan dan wanneer je dat kind wel had genomen.
Ik vraag me af welke zaken Winnie Gerbens in haar berekeningen heeft meegenomen. In vergelijking met 1950 meer gebruik van natuurlijke hulpbronnen? Ja, in absolute zin (lijkt mij logisch, de bevolking is aanzienlijk gegroeid), maar ook relatief gezien?
En het kopen van bewerkt voedsel, is er wel rekening gehouden met het feit, dat je daarmee bespaart op bewerking thuis? Of is echt alleen maar gekeken naar grond-, water- en energieverbruik tot aan de winkel?
En het al dan niet weggooien van teveel gekochte etenswaren, dat heeft niets met duurzaamheid te maken.
Laat Winnie Gerbens eerst maar eens werken met een beeldscherm wat sneller op de stand-by stand springt, voordat ze ons vertelt dat we uit milieu-overwegingen meer aardappelen zouden moeten eten. En meer gebruik maken van het natuurlijke licht, in plaats van de verlichting aan en de luxaflex dicht.
Eric, waarom neem je het onderzek van Gerbens als een moreel standpunt? Ze heeft een rekenmodel gemaakt. Jij verbindt er opgestoken vingers aan. Feiten zijn toch heel verhelderend!
Niet moreel dus, maar feitelijk: vlees is niet efficient omdat er een stap tussen de plant - of andere dieren - en ons zit. Een stap die het rendement al gauw een factor 10 doet verminderen.
Vlees van lokale jacht, dat zou weer wel kunnen. Reeen, hazen, fazanten en ganzen die geschoten moeten worden.
Helaas dus, het is geen kwestie van rijst of aardappelen bij je entrecote. Nogmaals: strict feitelijk geredeneerd.
Feiten zijn verhelderend, ja. Maar je moet er vervolgens wel wat mee kunnen, wil het ook zinvol zijn om ons ermee te bombarderen. Bovendien wordt het wel als een moreel standpunt gebracht, naar mijn mening, gelet op woordgebruik. Rijst kost zoveel, en aardappelen ‘slechts.....’ en ‘maar zoveel...’.
En wat is ‘feitelijk geredeneerd’? Wat neem je wel mee, wat niet? Wat moet een Chinees of een Indonesiër nou? Voortaan maar aardappels gaan verbouwen in plaats van rijst? Want hoe lokaal ook, het kost volgens Winnie meer natuurlijke hulpbronnen. En wat voor alternatief gebruik is er voor regenwater, als dat meegenomen wordt in de ‘milieu-onvriendelijkheid-berekeningen’? Of anders gezegd: mag je het gebruik van wat ons door de natuur gegeven wordt (regenwater, energie uit zon, water of wind) wel meerekenen bij je berekeningen van wat ons die producten ‘kosten’?
Even tussendoor @Dick - Dat van: “Let op de man van de natuurvoedingswinkel, die al net zo praat als de supermarktman die hij niet wil zijn. Rede en emotie, het zijn twee verschillende zaken” -heb je goed gezien. Waarom zou ik daar mijn boodschappen doen? Voor milieu, gezondheid en eerlijke handel? Moest ik even kwijt.
Een aardappel is ook een uitheems product, het kwam oorspronkelijk uit zuid amerika
Feiten zijn wat mij betreft ook verhelderend als je er niet op kunt handelen (kan in dit geval overigens wel degelijk, alleen maken we die keuze niet - deels om culturele, deels om welvaartsredenen).
Wat ontbreekt in het filmpje is een perspectief op ‘ hoe erg is het nou eigenlijk?’ Het feit dat voor een kopje rijst een ouderwest groot ligbad water nodig is, is confronterend. Niettemin is het altijd zo geweest en was het geen probleem in relatie tot de beschikbare hulpmiddelen.
Maw de vraag die nog openstaat (ik heb de promotie van Gerbens nog niet gelezen) hoe schaars zijn de genoemde middelen nu echt?
Ik ben het met je eens, Eric, dat het anders te suggestief blijft.
Je stelt dat je op basis van deze feiten kunt handelen, Dick, maar dat geldt voor ons consumenten in het Westen, die in de winkel de keuze hebben uit aardappelen, pasta of rijst. Maar wat moeten die Maleiers met hun sawahs? Door de vorming zijn ze geschikt voor het verbouwen van rijst, maar aardappels, no way - daar is de grond veel te nat voor. Gewoon rijst blijven verbouwen, dus. Ondertussen met de nek aangekeken worden omdat ze zulk milieu-onvriendelijk voedsel verbouwen.
We zien ‘feitenmateriaal’, zonder de onderliggende factoren. Watergebruik? Als de badkuip voor de rijst komt van regenwater of bron, en de emmer water voor de aardappels uit leidingen, dan vraag ik mij af of we wel eerlijk aan het vergelijken zijn.
Maar dat ‘feitenmateriaal’ gaat wel een eigen leven lijden. Voor je het weet wordt je door een milieuterrorist voor de winkel met pek en veren ingesmeerd omdat je met een baal rijst onder je arm de winkel uit komt. “Ban de rijst! Koop aardappels!”
Moet ik toch nog in het vliegtuig naar Peking stappen om daar een Yung Chow Fan te eten......
Zeker, de Maleier is iets anders gewend en heeft daar een hele infrastructuur voor. Dat is de culturele component die ervoor zorgt dat er inefficiency blijft bestaan. Bovendien willen we die pasta en jij je Yung Chow Fan hier. Dat is de welvaart bepaalde component. En zolang er voldoende hulpmiddelen zijn is dat ook geen probleem. Het zou daarom interessant zijn daar wat meer over te horen van Winnie Gerbens.
En als de Maleiers aan de aardappels moeten, zitten we weer met de vraag: hebben ze daar de akkers wel voor? ;-)
Meten is eten, zegt Winnie Gerdens. Maar, al ben ik geen doctor of professor of wetenschapper of zo, ze gaat toch wel heel erg vlug over de impact van vlees-consumptie heen. Ook in haar Groen Kookboek.
Het doet me denken aan de onheuse discussie omtrent Food Miles, die tot dusver door niemand beter is verwoord en neergeschreven dan Ed Acrewoods op zijn blog : http://ed.acrewoods.net/node/177 . Als het je je niet moedig genoeg voelt om het hele artikel te lezen (wat je WEL zou moeten doen...) type dan ‘friend of the earth’ in je browser onder ‘zoeken in deze pagina’. Dan kom je uit bij een stukje waarin FOTE worden beticht… de noodzakelijke klimaatinspanningen naar onderen te willen afronden, omdat het publiek en de politiek het anders toch niet zouden slikken. Hiertoe gaven ze de opdracht bij het bestellen van een klimaatstudie. Enfin, lees het zelf na, maar dit soort gemanipuleer vermoed ik ook in Winnie Gerdens haar studie (al las ik die niet want die staat niet online; of ik vind ze niet;)
Zeer leerzaam!
