En dan heb je straks een balanskip waar het stickertje “Balansdag” van het Voedingscentrum niet op komt. Zoveel balans zit er trouwens niet in plofkippen, die vallen op een bepaald moment om…

Doorklikkend blijkt het in het taaalgebruik niet om ‘kip’ te gaan, maar om een kipCONCEPT, dat ‘ontwikkeld’ is door De Hoop Mengvoeders. Een designkip dus. Nee, designpluimveevleesconcept:

“Omega Balanskip is een nieuw kipconcept waarbij het pluimveevlees een verhoogd gehalte Omega 3 vetzuren bevat, met een goede balans tussen de vetzuren Omega 3 en 6. Als de Omega Balanskip bij de Vomar-klanten in de smaakt valt, zal initiatiefnemer InterChicken het concept ook bij andere supermarkten aanbieden.

De Omega Balanskip is ontwikkeld door De Hoop Mengvoeders BV, Storteboom en InterChicken.”

Heeft Balans- hier trouwens iets met de Balansdag te maken? Eet je dan Balanskip met Balanspatat en Balansappelmoes?

Die Omega Balans-kip of vlees daarvan ga ik niet eten. Zit volgens mij een (vismeel/visolie) luchtje aan. Al ik kip wil eten dan wil ik een scharrelkip die gewoon natuurlijk voorkomende zaden en insecten pikt. En dat op een boerderij in de buurt. (met een schoon terroir) Anders koop ik ook wel de peperdure biologische scharrelkip bij de grutter. Goede soepkip is helemaal schaars. Daar is hier op foodlog eerder al uitvoerig over gechreven. Zowiezo krijg ik de kriebels van dit soort nieuwsberichten waarin ze uit de doeken doen dat ze allerlei “gezonde” stofjes gaan stoppen in boter, kip, kaas en eieren etc. En dan dat zgn nieuwe soja-fruitdrank (gentech?)met de naam AdeZ. Omdat vis-fruitdrank niet te drinken is? Dan maar weer gewoon echte zalm, sardientjes, eieren, vers fruit en kip in plaats van die andere flauwekul? 

Tja… gezonde stofjes… Waarom zou je ze erin stoppen als ze er van nature in horen te zitten? 

Je zou er inderdaad smakelijk om moeten lachen als het niet zo treurig was.

Het is inderdaad een concept, iets dat hoort bij een ‘lifestyle’. Dat maakt het voor mij bedenkelijk. Nu worden de producten alleen nog maar gepimped, straks worden ze pas echt verrijkt met de vergaande gentechnologische mogelijkheden die we hebben.

De tomaat met extra lycopeen ligt al in de winkels (niks op tegen). Rijst tegen blindheid is er al - niks op tegen (het lost een enorm praktisch probleem op: het is goed en het is waarschijnlijk regelrecht arrogant om er tegen te zijn). Maar tegen de tijd dat bijv. de eerste biefstukken (omdat we alleen nog clean spiervlees eten, sla en tarwekiemen met cholesterolverlagers op de markt komen omdat mensen geen boterhammen meer smeren), of magere melk met hetzelfde spul (omdat we steeds minder melk drinken) (en dat allemaal omdat de gezondheidstrend de kapitaalkrachtigste grote partijen dwingt tot het pimpen van primaire producten), dan wordt het wat mij betreft pas echt eng. Niet als we de sterke kanten van een product aanzetten. Wel als we een product generiek gaan promoten als ‘gezond’ en ‘stop je er dus vooral mee vol’ (zoals dat onvermijdelijk zal gebeuren). Wél als er geen ontkomen meer aan is, want juist het geimpte food zal uiteindelijk het goedkoopste zijn omdat het in industriële hoeveelheden geproduceerd kan worden.

Het laatste echte eten wordt steeds schaarser, steeds duurder en steeds minder makkelijk te vinden. Die stelling durf ik wel te verdedigen.

Mooi citaat van Diny Schouten (van wie ook de kreet ‘het laatste echte eten’ is) in dit licht: ‘We zijn zo rijk, waarom is ons eten dan zo armoedig. Erger nog, waarom is het eten dat ‘rijk’ wordt gevonden - en waar onvoorstelbaar veel geld aan wordt uitgegeven - zo mogelijk nog armoediger.’

Steeds meer verbaast het me dat we het heil van onze gezondheid zoeken in de techno foodproducten, terwijl een minstens zo groot deel tussen onze oren zit, in de vorm van weerbaarheid en besef van wat je eet. Ik kom daar binnenkort met een posting op terug: van wie kun je het heil van ons eten verwachten?

Voor ik verkeerd word verstaan: ik ben geen tegenstander van tech in food, wel van de omkering van oorzaak en gevolg en de daaruit vervolgens gekozen oplossingsrichtingen. Zoals met deze kip: kip is kip en een gevarieerd eetpatroon is nog veel beter dan omega-3 kip. Te simpel gedacht?  Ik geloof er niks van.

Kip is kip inderdaad, en geen vis.
Tomaat met extra lycopeen? Prima, het zit van nature al in tomaten, en met een beetje slim kruisen kan je tomaten met extra veel lycopeen kweken. Geen punt.
Rijst tegen blindheid, sorry, maar daar gaan we al een grens over wat mij betreft. Rijst bevat van nature geen (pro-)vitamine A. Hier gaan we dus iets toevoegen om redenen dat mensen die niets anders dan rijst eten, blind worden. Ik zie het verschil niet met het toevoegen van omega 3 vetzuren aan kip. Als je omega 3 wilt, dan ga je verdorie maar vis eten. We zitten zo echt niet ver af van het punt, dat je met een soort Hero Fruit2Day-flesje alle benodigde vitaminen en mineralen naar binnen krijgt, zodat je geen ‘echt eten’ meer hoeft te eten. Voor de maagvulling frot je jezelf dan maar vol met loze (maar wel dikmakende) McDonalds-meuk.

Een kip is een kip, een vis is een vis, en rijst is rijst. Ga daar niet mee lopen goochelen omdat sommige mensen alleen rijst, en anderen alleen kip eten. Een gevarieerd, uitgebalanceerd voedingspatroon moet het uitgangspunt zijn, en niet de handhaving van eenzijdigheid. 

Eric, ik ben het toch niet met je eens met die verrijkte rijst voor arme mensen in bijv.Afrika. Voor hier kan ik je volgen - en deel ik je standpunt, - echter niet voor contexten waar rijst een middel is om nood adequaat en kostenefficient te lenigen. De context maakt de nuance wat mij betreft. 

The context is in the eye of the beholder....
Jij vindt het gerechtvaardigd om (pro-)vitamine A aan rijst toe te voegen, hoewel dat er van nature niet in zit, ten behoeve van de nooddruftigen in Afrika, terwijl een ander het misschien gerechtvaardigd vindt om een vis in kip te veranderen omdat kindertjes geen vis lusten en daarom geen Omega 3 binnen krijgen.
Een probleem wordt gehandhaafd en er wordt wat omheen gewerkt, in plaats van dat er een structurele oplossing voor het probleem komt.
Kunnen Afrikanen niet ook groenten verbouwen, naast die rijst? Natuurlijk zijn er allerhande problemen die overwonnen moeten worden, maar dat hebben we in het Westen ook moeten doen. 
Is de weg van de minste weerstand altijd wel de beste?

In plaats van dat de mens zich [aan de natuur] aanpast wordt de natuur [aan de mens] aangepast. Het lukraak voor eigenbelang aanpassen van systemen die de aarde op gang houden? Dit soort arrogantie zal op termijn de ondergang van het mensdom worden…

Eric, daar moet ik je gelijk geven. Luie vs actief makende ontwikkelingshulp.
Beter is in dit soort gevallen inderdaad niet de vijand van goed genoeg. In ons Westen zitten we met in zekere zin met hetzelfde vraagstuk: we pimpen niet zo beste producten om die beter te maken want mensen eten die spullen nou eenmaal. Aan het werkelijke probleem - onze food attitude - doen we niets.

@Dick, Eric, Jacobus.
Stel we vinden de ezel uit die rijksdaalders kan schijten. Die verstrekken we aan de ontwikkelingslanden zodat deze al het voedsel kunnen kopen dat ze nodig hebben. Dat mag volgens jullie niet, omdat dat:

1) luiheid creëert. Afrikanen moeten ‘net als wij’ maar zelf groentes verbouwen (Eric).
2) de natuur wordt aan de mens aangepast en dat lijdt tot de ondergang (Jacobus)
3) het werkelijke probleem is niet voedsel, maar de food attitude (Dick)

We moeten dus terug naar de natuuur en dan vooral naar ONZE natuur. Hongersnoden en hartziektes houden de mensheid op het juiste pad. Het belangrijkste probleem met jullie sociaal-darwinistische standpunt is dat het regelrecht tegen de doelstelling van de VN en de meeste politieke partijen ingaat om zo veel mogelijk mensen in leven te laten in ons streven naar een ‘betere wereld’. Als met gemodificeerde rijst miljoenen gevallen van blindheid voorkomen kunnen worden doet men dat.

Alle problemen van de mens zijn door kunstgrepen op te lossen. Het zoeken is alleen nog naar een stofje dat ons tevreden maakt met ons lot. Soma!

Wouter, die rijksdaalders schijtende ezel kan inderdaad maar beter niet uitgevonden worden. Stel, die ezel gaat aan verstopping lijden. Hebben die Afrikanen wéér geen eten, want hebben zich afhankelijk gemaakt van de uitwerpselen van die ezel. En als ze straks geen rijst meer eten omdat het hun de oren uitkomt, of de hele rijstoogst mislukt, en ze eten alleen nog maar brood of zo, dan heb je wéér een probleem. Daarom vind ik rijksdaalders schijtende ezels en vitamine A-bevattende rijst geen goede oplossingen. Alternatieven zoeken, je niet afhankelijk maken van één bron, veelzijdigheid, dáár haal je de toekomst mee.

Mijn denkbeelden gaan wellicht wat ver, maar ik beschouw inderdaad hoe de natuur zichzelf in balans houdt. Natuurlijke vijanden houden de verschillende soorten in toom, en binnen de soorten overleven de sterksten. De mens heeft voor zichzelf een wereld geschapen zonder natuurlijke vijanden, behalve dan zijn soortgenoten. Wij houden onszelf niet in toom, want oerdriften lonken en condooms mogen niet van de paus. En ‘merkwaardigerwijze’ gaan we dood aan ziektes die ‘vroeger’ niet bestonden, gaan we dood aan honger omdat we met tevelen zijn in een gebied met te weinig voedsel (zoals straks met de wilde zwijntjes op de Veluwe gaat gebeuren, dát vinden we dan wél natuurlijk), en verzuipen we omdat rivieren plotseling overstromen. C’est la vie.

De VN en de meeste politieke partijen proberen inderdaad tegen de natuur in te gaan. Men vind het onrechtvaardig dat zwakkeren steeds de dupe zijn en dat de sterken toch steeds weer overwinnen. Men kan het niet aanzien dat de wereld honger lijdt. Nee, dat is ook onrechtvaardig. Maar boy, have I got news for you: de wereld IS niet rechtvaardig, als je het zo beschouwt. En zal het ook nooit worden. We streven een utopie na. Een utopie die ons nog veel grotere problemen zal opleveren, dan het accepeteren dat de wereld onrechtvaardig is. Waar haal je ruimte vandaan, waar haal je voldoende voedsel vandaan, hoe houd je de lucht schoon, als er geen doden meer vallen door honger, ziekte, ongevallen en oorlogen, en de mensen allemaal zo’n 120 jaar oud worden? 

Wouter, wat is er mis met sociaal-darwinisme als je daar de scherpe kanten vanaf haalt en individuen die in de overbuggingsperiode leven ook nog wat gunt?

Hé, hier komt al weer die ‘weerbaarheid’ die je in mensen zelf moet verankeren om de hoek kijken.

@Dick,
Ik gaf geen waardeoordeel, alleen een poging tot duiding van jullie oneigentijdse beschouwingen. Het komt weer uit op een discussie over de waarde van het leven. Als iedereen 120 wordt, is het aantal kilo’s geluk niet groter dan toen we het nog krap haden, maar veel authentieker leefden. Eén mens dat zijn zelf geteelde spruitjes eet, is meer dan tien keer beter dan tien mensen die gedachteloos gemanipuleerde rijst uit een pak eten. Dat betekent, nogmaals, een radicale breuk met hoe er nu politiek bedreven wordt.

Uit de Universele verklaring van de rechten van de mens:

Artikel 25
Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder begrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten.

Dat is het tegenovergestelde van sociaal-darwinisme. Wil je dat artikel schrappen of amenderen?

Prachtig artikel, Wouter. Maar van nul en generlei waarde als het gaat om een absoluut streven, want dat zal nooit gehaald (kunnen) worden. Het is wel van waarde in een strijd tegen bewust aangedaan onrecht, en verdient om die reden te blijven staan.

Maar nogmaals, ik zie niet in hoe een van honger of aids stervend Afrikaans kind ook maar iets met dit artikel opschiet. Het artikel bestaat al 60 jaar. En al evenveel jaren sterven nog dagelijks enorme aantallen mensen aan ondervoeding en/of gebrek aan medische hulp. En niet steeds in wisselende gebieden, nee, steeds in dezelfde gebieden. De locaties zijn bekend, de oorzaken zijn bekend - en alle hulpgoederen die gezonden worden ten spijt, wezenlijk verandert er helemaal niets. Overleven doe je zelf, dat kan je niet aan een ander overlaten.

Je noemt opvattingen van Dick en mij oneigentijds. Ik noem ze liever realistisch en een betere uitvalsbasis om problemen aan te pakken dan opvattingen die op luchtfietserij gestoeld zijn. Als je uitgangspunten al irreëel zijn, hoe kan je dan iets haalbaars nastreven?
Overigens ook om over na te denken: politieke uitspraken zijn meer dan eens sociaal wenselijke uitspraken: niet het realisme is uitgangspunt of streven, maar iets waar je applaus mee oogst. 

Noch amenderen, noch schrappen. Maar minder socialistisch interpreteren. Het belang van het individu vs dat van de soort is een groot goed. Maar het moet het belang van de soort niet de weg staan. Het kan dus én én ipv óf óf - dat bedoel ik met het wegnemen van die scherpe randjes van een keihard alleen op de soort gericht darwinisme. 

Maar terug naar het onderwerp: zijn we het eten voorbij en wat gaat dat straks betekenen voor de manier waarop fabrikanten en de overheid ons straks gaan vertellen wat we moeten eten?

Ik vind het een zeer positieve ontwikkeling dat er bij onbewerkte groente en vruchten een trend is naar merkvorming en communicatie. Tot voor kort zweeg het groenteschap als een zenboeddhist, waar de merkproducten al vijftig jaar schreeuwden als een marktkoopman. Op het lint aan het knoflooknetje staat straks dat het ‘bloedzuiverend’ is. Op tomaten plakt een stickertje dat er natuurlijke anti-agingstoffen inzitten. En op het schoolbordje bij de worteltjes staat dat met krijt dat ze aanbevolen zijn door een oogarts. Als die trend leidt tot meer aankoop van groene en gele vriendjes en van minder bewerkte producten is dat een godsgeschenk. 

Balanspaard. Iets in mij zegt me dat paardenvlees ook puik in balans is. Weet iemand het fijne?

Wouter, hoeveel punten voor het opdiepen van die mooie gesloten cyclus die hier een tijdje geleden naar boven kwam?

De Belse trekpeerden van Palm die goedkoper bleken dan een tractor, een plezierig werkend leven hadden en uiteindelijk naar de paardenslager gingen. In weerwil van de PvdD die liever strijdt tegen de varkensflat dan voor het multipurpose werkpaard.
Niet te vergeten natuurlijk de mest die zorgt voor zowel heerlijke boerenkool, spuiten en sla als pruimen, frambozen, perzikken, appelen en peren.

Er is alleen een MAAR: het is niet voor iedereen weggelegd. Al evenmin als oplosssing voor een heel land. Wel als mooi voorbeeld waar je misschien is wat beter over na kunt denken: hoe kun je dit ‘ opschalen’ en ‘ vertechen’ ? Niks mooiers dan een mooie gesloten cyclus, een perpetuum mobile.

Dick zegt: ‘Er is alleen een MAAR: het is niet voor iedereen weggelegd.’
Dat is het in veel gevallen wel. Niet iedereen zal hopscheuten kunnen eten. Er zijn r te weinig. Gelukkig taalt niemand er naar, op een paar culi’s na en de nazaten van L.P. Boon.
Maar vrijwel alle goede producten zijn voor iedereen beschikbaar als maar niet de helft van iedereen ze elke dag wil.
Nu staat in de bladen: doe eens een dag zonder vlees. Alsof het over ademhalen gaat wat je af en toe beter even niet kan doen.
Vroeger was alles beter maar niet heus. Maar op zondag draadjesvlees, op donderdag een ei, ik weet de dag niet meer van andijviestamp met een gehaktbal en als we gingen fietsen een haring onderweg. Meer niet en het was altijd goed.

@Dick, Paardentractie en (paarrdenmest) als innovatie in de food- en biobased economy? 

Verder
Heel even terug naar die rijst. Als we dan al rijst versturen naar Afrika, waarom sturen we ze dan geen zilvervliesrijst...? Of stoppen ze liever vis in rijst? Je kan er ook haring naar toesturen! Goh, Wat heb ik zin in haring. Al weer een tijdje geleden. Maar happen onder het fietsen..Gaat dat Wouter?

Joep ik snap je niet helemaal. Haring eten op de fiets gaat prima.
En er gaat enorm veel haring naar Afrika. Andere dan waar jij zin in hebt, geen Hollandse maatjes maar onbewerkte diepvries.

Wouter, prachtig, maar denk je echt dat we de wereld, cq. dit land kunnen voeden en de primaire voedselproducenten kunnen laten leven op basis van extensieve teelt (want daar hebben we het over)? Ik weet dat er bijv. Duitsers zijn die dat denken en met rekenvoorbeelden te vuur en te zwaard verdedigen.

Kweenie, ik heb de cijfers niet paraat. Het is nogal een excercitie en het vergt nogal wat expertise. Zijn er Wageningers die daar iets zinvols over kunnen zeggen?

Ik zou het overigens fantastisch vinden en denk dat er veel ‘slimmer’ nagedacht moet worden over natuurlijke cycli en een slimmer (lees: natuurlijk-technologisch) gebruik daarvan. 

Dick, ik heb het helemaal niet over extensieve teelt. Ik heb het over (gewenst) extensief consumentengedrag.
En vreemd genoeg: het kleine dichtbevolkte Nederland is een EXPORTLAND van agrarische producten.
Maar op kaas en paprika na, niet van ongelooflijk lekkere producten. Misschien iets minder export, iets meer kwaliteit voor de thuismarkt die er iets meer geld voor geeft zodat de agrarier en ietsje vrolijker van wordt? 

OK, Wouter, maar dan wordt het plaatje economisch heel anders. We eten - natte duim in de lucht - ca. 3x teveel (in cal.) Geven veel te weinig uit aan eten. We gaan dus uitkomen op een ruime 40% ipv op een schamele 14% huidige uitgaven van ons inkomen voor food, zonder dat we dat daadwerkelijk zo sterk voelen in onze portemonnee. Less is more (zei Nl. designgenie Lidewij Edelkoort), eat less, pay more (zei Michael Pollan) en je bent er als consument blij mee. Prima - ik leef zo!

Daar moet een Nederlandse boer wat mee kunnen (moet nagerekend worden). En export, dat laten we gewoon over aan die andere Amerikanen (de majority van non-Pollans) en hun invloedssfeer. Maar wil de grachtengordel dat? En die heel gewone, lieve Margriet- en Libelle-lezers/essen)?

Willen de grachtengordel en het Margriet-publiek dat? - vroeg ik. Domme vraag natuurlijk, want het antwoord is voorspelbaar: die gaan gewoon door met wat ze al deden.

Eat less, pay more. Vraag moet dus zijn: hoe krijg je ze zover? Is lekkerder maken genoeg?

Iemand een idee?