A-(huis)merken, begonnen als ‘private-label’, zetten per definitie de winst van een fabrikant onder druk. Produceren voor een het ‘private label’ van AH kan omzetvergrotend voor een fabrikant werken, maar juist de extreme prijsdruk op het te produceren private label, vermindert de mogelijkheid om flexibel met de verkoopprijs van het ‘brand label’ om te gaan.
Met andere woorden: als 40% van de productie zonder label de deur uit gaat tegen een rock bottom prijs, dan kun je niet meer flexibel opereren met de andere 60% productie.
Het blijft een keuze die een fabrikant zelf moet maken. Omzetvergroting op basis van grote afhankelijkheid levert bijna altijd problemen.

Samen rond tafel zitten en AH in de tang nemen kan wel, maar mag niet. Dan krijg je problemen met de Nma. Maar omgekeerd zou de Nma veel harder moeten optreden tegen een machtsconcentratie als Albert Heijn , die nu (maart 2009) Met 824 filialen een marktaandeel van 31,3% heeft.
Misschien moet Smit Kroes op haar oude dag de boel maar bij de Nma aansturen.

Typerend is, dat bv in de sector petrochemie/offshore, een leverancier of contractor tijdens een serieuze prequalification procedure de samenstelling van zijn omzet moet duidelijk maken. Waarom ? Stel dat door grote orders van een internationale olieboer hun aandeel in jouw omzet meer dan 30% bedraagt, dan zien ze terecht hun opdrachtgrootte als een aantasting van je onafhankelijkheid als producent/leverancier. Ze willen sterke partners, zeker omdat de technologie hoogwaardig is en veiligheid en betrouwbaarheid essentieel zijn, en veelal back-to-back qua aansprakelijkheid wordt gewerkt.

Daar heeft gekke Appie geen last van. Tot er misschien eens een gezondheidsschandaal opdoemt met navenante claims. Dat valt dus op bij AH. Het is géén bedrijf dat uit is op een sterke positie met partnerships die back-to-back mee gaan in economische slechtere tijden, maar wekt de indruk op een haast Machiavelliaanse wijze met een ‘divide et impera’ politiek leveranciers met hun eigen ‘private label , of een ‘private label’ van concurrenten (*) te misbruiken voor winstoptimalisatie.
Business ethics spelen daarbij in de Ahold groep al sinds lang geen rol meer. Daarvan getuigen de rechtszaken in de VS en Nederland in het recente verleden.

Het wachten is op een verder wakker worden van Europa en de Belgen en Fransen een markt zien voor hun formules. De Duitsers zijn er al.

(*) Het is een bekend gegeven, dat wanneer een sterk merk als D.E. (is maar een voorbeeld) wordt uitgenodigd zijn product als ‘private label’ aan te leveren (huismerk), op het moment, dat de consument zegt “Ik proef/zie geen verschil meer”, het voor AH (ook voorbeeld) de tijd wordt andere, nog goedkopere leveranciers te zoeken, onder voorwaarde dat die de kwaliteit van het zogenaamde ‘eigen’ (!) huismerk leveren, en dan heeft D.E. het nakijken. Het is aan de intelligentie van de huismerkfabrikant om veiligheden in te bouwen, zoals b.v.  een gedeponeerde receptuur, beperkte aansprakelijkheid etc. etc. Private labeling is ook juridisch een complexe materie. De vraag is of de AH-leveranciers dat voldoende onder controle hebben. Misschien wel, misschien niet.

Ik ben in bovenstaande nogal scherp op duurzaam kletsen door mensen die verstand van geld en juridische constructies hebben. Ze lijken ongenuanceerd. Het is goed dat te plaatsen in het licht van de opmerkingen over kennis van producten en de processen waaruit ze resulteren zoals ik die van de week maakte.

Guillaume, mevr. Kroes (ze is al eeuwen geleden gescheiden van dhr. Kroes) zou daar zeker goed aan doen. Het percentage van nog geen 32% wat je daar noemt, ligt in werkelijkheid op ca. 35%. AH trukeert dat percentage - ze hebben franchisers niet meegenomen, want dat zijn immers geen eigen winkels - om uit de klauwen van Kroes te blijven.
Er zijn retailwatchers met veel verstand van zaken die voorspellen dat AH met gemak op 40% van de markt zal uitkomen. Precies vanwege wat hierboven staat: het bedrijf brengt een dermate veel groter volume op de been als zijn concurrenten dat die niet anders kunnen dan fuseren om zich tegen AH op te stellen. En dat doen ze niet. Het zou ook niet goed zijn, omdat het zou resulteren in nog minder aandacht voor de belangen van consumenten. Nu al zijn de supers uitsluitend met elkaar bezig. In zo’n fusie-scenario zou dat alleen maar verhevigen.
Ook zouden ze creatiever kunnen zijn en een pact sluiten met de Vrumona’s en andere leveranciers, zoals ik vrijdag suggereerde. Een steeds groter volume en een uitgeholde marge zijn immers minder aantrekkelijk dan een kleiner volume (wat overigens niet eens hoeft) en een betere marge. Kennelijk ontbreekt het hen aan creativiteit, cq. zien de andere retailers en hun leveranciers niet dat via een positief uitgespeeld prisoner’s dilemma de macht van AH kunnen breken. In die zin zou Kroes dus niets hoeven te doen.

‘Gekke Appie’, zeg je. Nee, dat ben ik niet eens. Onder Verhoeven ging Ahold bijna kopje onder. Toevallig zat ik die middag met een stel bankiers aan tafel. Ik zei toen dat AH er nog meer kracht door zou ontwikkelen dan het al had. AH is een uitstekend bedrijf dat uitstekend geleid wordt, zowel financieel als strategisch. Het probleem is dat het zo goed is, dat het te goed is geworden. Het bedrijf is er niet meer voor z’n klanten. De klanten zijn er voor het bedrijf.

Het is ongelofelijk knap als je dat kunt bereiken. Het is ook ongelofelijk gevaarlijk.
Gelukkig is Nederland maar een klein landje.

Mijnheer Smit, zal je bedoelen, Dick ;-)

Je schrijft dat de consument de middelvinger omhoog moet steken. Nu, ik doe graag mee. Ik vrees alleen dat de marketing-verhalen op Foodlog boven de pet gaan van de ‘gemiddelde’ consument, die verlangend uit kijkt naar de nieuwste editie van Allerhande. 
Het begon eens met een stel ijsbergsla-telers -ik meen al 25 jaar geleden - die hun veilplicht verruilden voor een contract met de grootgrutter. Ook toen wist iedereen in tuinbouwland welke kant het op zou gaan. Lever je nooit met je volledige omzet over aan AH. Toch gebeurde het. De rest van het verhaal ken je. De veilingklok verdween. Producenten zouden hun krachten bundelen en één grote, machtige afzetorganisatie opzetten: The Greenery. Ik hoef jou niet te vertellen hoe sterk deze organisatie vandaag is.
De relatief kleine producenten van groenten en fruit lukt het niet hun verdeeldheid opzij te zetten om een groter doel te dienen. Dus wat aan leverancierszijde niet lukt, moet dan maar aan afnemerszijde?
De bezoekers van de Libelle zomerweek durven niet eens hun middelvinger omhoog te steken. En dat is toch de grootste groep die dagelijks AH bezoekt. Dick, hoe wil je in vredesnaam het tij keren?

Pieternel,
Ik ben bang dat de consument het tij niet kan keren. En wij ook niet. Dat moet het tot op zeker hoogte het gecontroleerde (NMa) vrije marktmechanisme (met andere supers) doen. En als dat niet lukt, en Ahold tot een monsterconstructie komt met ander Europeese super supers, dan wordt dat een regringszaak of een zaak voor de betreffende Eurocommissaris. Een te grote geconcentreerde private controle over de voedselvoorziening is, met de woorden van Dick, ongelofelijk gevaarlijk. Voor productiemethoden, kwaliteit en bestedingsafhankelijkheid van een bevolking. Voor de goede orde: ik ben niet voor eenzijdige staatscontrole, mocht iemand dat concluderen, maar ik zie juist geen verschil tussen een eenzijdige staatscontrole op voedseldistributie of een controle op distributie door een staat (AH) in een staat. Vergelijk het Intel of Microsoft.

In dit soort discussies blijft - naar mijn gevoel - altijd weer onbenoemd waar het werkelijk om draait. Is het interessant of AH erg machtig is? Ik gun het z’n macht van harte.
Is het interessant of het veel verdient? Ik gun het z’n rendement. Is het interessant of consumenten zo suf zijn om in de fuik te lopen? Nee, zelfs dat niet. Ze zijn er nl. niet ongelukkig door. AH heeft er hard, keihard zelfs, voor gewerkt om zover te komen. En het is uitstekend gelukt.

Waarom dan toch deze toon? Waarom voelt wat ik hierboven schreef als logisch en terecht?

Het voelt voor mij verkeerd, omdat de winst niet naar de producent gaat, maar naar een grote macht die alles in een draaikolk in zich opslokt. Kostenreductie aan productiekant en daardoor eenheidsworst. Geldstromen die naar mijn gevoel de verkeerde kant op gaan. Maar natuurlijk is er een volumeverschil tussen Vrumona en veel kleinere leveranciers.

“AH is geen supermarkt maar een supermacht. Het heeft zelfs geen concurrenten meer en speelt god zelf.”

Dit is een overdrijving. Ah heeft geen monopolie, zelfs niet in de stadscentra waar ze wel heel groot zijn. Wanneer consumenten willen kunnen ze met weinig moeite deze grote satansuper boycotten, wanneer ze dat zouden willen. Er bestaat volgens mij ook geen tegen het oproepen tot zoiets. Producenten zouden ook best samen kunnen spannen om samen tot een AH-boycot te komen. Misschien iets lastiger, maar het is mogelijk. Een verwijt van machtsmisbruik is hooguit deels terecht.

@Dick, waarom doe je als AH-hater er nog altijd boodschappen? Mag ik je uitdagen tot een maand lang zonder Appie?

Puur & Eerlijk is nog niet de definitieve naam, toch? Maar ALS de uitbuitsuper er inderdaad voor kiest is het ofwel prijsschieten ofwel een grote ethische ommedraai van de Zaandammers. Misschien het kruit even droog houden.

Pieternel@
In veel gevallen kan de winst niet naar de producent gaan. Het zou volledig onwenselijk zijn, als de totale complexiteit qua investering en risico in logistiek voor een efficiente distributie van product, die nodig is om 16 miljoen zielen te voeden, niet financieel gezond zou verlopen. Maar machtsconcentraties zoals ik die meen te zien bij AH zijn ook niet gezond.

Dick@
Blijkbaar heb je een haat/liefde verhouding met Appie. Je bewondering strijdt met je angst voor ‘ongelofelijk gevaarlijk’.
Boven in de topic noemde je een aantal nadelen aan de macht van AH. Ik noemde er eveneens een aantal. Toch gun je AH de macht van harte, want ze hebben er hard voor gewerkt..
Bemerk je zelf niet enige discrepantie in je verhaal en opmerkingen ?

Wij hebben de positie waarin AH nu verkeert aan onszelf te danken. Het was vele jaren geleden - met de komst van de eerste huismerken - al duidelijk welke richting het opging met deze supermarkt. Medogenloos plussen ten koste van de producenten en mindere kwaliteit leveren ten kosten van de consumenten. Dat het zo lang heeft geduurd voor menigeen wakker is geworden, heeft mij verbaasd. Nu niet mauwen. Doe iets zinnigs, koop elders en betaal er een paar centen meer voor
En vermijd totale afhankelijkheid, ook al kost dat soms meer tijd. Plan de boodschappen beter en maak meer gebruik van de diepvries voor producten die daar geschikt voor zijn.

Wouter, ik denk dat het nauwelijks overdrijving is. Ik denk ook dat AH niet de schuldige is, maar de gebrekkige reactie van anderen. Het resultaat is hetzelfde.

Waarom ik ook bij AH kom: gemak. Albert zit overal. En dat heeft redenen waar vastgoedmensen en gemeentebesturen veel van weten en mede een rol in spelen. De middelen die AH heeft maken het overal zijn weer makkelijker. De duivel schijt altijd op de grootste hoop, maar het is een eerlijke duivel, want ze hebben hard moeten werken om er te komen en het allemaal zelf gedaan. Ik zou overigens met het grootste gemak een maand zonder AH kunnen, maar moet er dan net wat meer moeite voor doen. Als ik daar m’n routine op in zou stellen zou het zelfs gauw gebeurd zijn. Het is voor mij - pendelaar tussen Nederland en Frankrijk - altijd weer een tegenvaller om bij m’n buurtAH boodschappen te moeten doen. De XL is prima te gebruiken, maar voor die moeite rij ik naar de andere kant van de stad waar zich zowel boeren als Lidl, Sligro en ISPC zich op een prachtige logische rijroute bevinden. Jammer genoeg ligt de Hanos voor mij ongunstig.

Verbaasd ben ik over Guillaume’s reactie over mijn - door hem veronderstelde - interne strijd tussen bewondering en kritiek. Ik scheid de zakelijke en de morele kant. Zakelijk valt AH te buitengewoon bewonderen. Buitenlandse supers zijn weliswaar ook al heel lang niet meer met velen, maar de groten houden elkaar door hun omvang in evenwicht. In Nederland heeft AH zich ver over het evenwicht heen weten te ontwikkelen. Dat is buitengewoon knap.

De vraag is waar en waarom de economische ethiek - hoeveel potentiele eetkeuze die vandaag mogelijk zou zijn heeft de maatschappij noch in productie, noch in consumptie - zo’n knappe prestatie toch moet remmen. Zonder een goede argumentatie heeft die nl. geen echte reden om te zeggen wat ik hierboven zei.

Ik ben op zoek naar een heldere en voor iedereen begrijpelijke formulering van die redenen.

“Kostenreductie aan productiekant en daardoor eenheidsworst. Geldstromen die naar mijn gevoel de verkeerde kant op gaan.” Zo formuleert Pieternel dat. Waarom is eenheidsworst een probleem? Dat is de vraag.

En natuurlijk speelt ook deze vraag: is er zoiets als een ethiek van de economie? Ik ben - heb het hier al een aantal malen duidelijk gemaakt - erg enthousiast over Arnold Heertje’s Echte Economie. Hij brengt niet-monetaire behoeften van bestaande en toekomstige consumenten weer terug als volwaardig onderdeel van de economische theorie. De bestaande economische actoren moeten dus rekening houden met behoeftenoptimalisatie over hun levenshorizon heen. Niettemin verwerpt hij een normatieve economie.

Het boekje lost dat spanningsveld niet op. De economische geschoolde waarnemer heeft twee keuzen: hij neemt alleen waar (dat doe ik met mijn bewondering) of heeft ook een oordeel over de consequenties van wat hij ziet en zijn extrapolatie daarvan (dat ik doe met het oordeel dat dit niet zo zou moeten).

Kun je dat oordeel legitimeren en op basis waarvan? Dat is de vraag die ik stel.

Eenheidsworst is voor mij een probleem, want ik ben zo’n schaap dat nooit de kudde heeft willen volgen. Ik wil keuze hebben. Ik ben van mening dat eenheidsworst die producten gaat verdringen die ik belangrijk, lekker of gezond vind.

@Guillaume, natuurlijk moeten de kosten van logistiek worden vergoed. Ook dat moet winstgevend zijn.

Ik constateer in mijn eigen wereldje, van groenten en bloementelers, dat het water tot aan de hals staat. Van buiten prachtige, innovatieve ondernemingen, met wat Lizet vorige week nog stelde: protserige landhuizen ervoor. (Dat kan als je op eigen grond bouwt.) Van binnen een hoog percentage ondernemers dat met het mes op de keel van de bank ernstig overspannen en depressief is. Als ik langs kom om een mooie technische innovatie te beschrijven, hoef ik maar even door te prikken om te horen hoe groot de problemen zijn.

Ik wil het probleem niet groter maken dan het is, maar mijn mening wordt ik hier persoonlijk toch iets door gekleurd. Jongens, 40-ers, 50-ers die vroeger in mijn klas zaten moeten noodgedwongen stoppen omdat zij het niet meer redden tegen de megabedrijven van 20, 30 hectare. Die zijn zo groot geworden om kosten te reduceren en tegenwicht te bieden aan het supermarktgeweld. Die kaalslag is al enkele jaren geleden begonnen, voordat de kredietcrisis begon.

Dan moeten we dus toe naar een paar mega bedrijven die ons voedsel produceren en dan krijgen we dus eenheidsworst en versmalling van het assortiment. Economisch gezien misschien de enige weg, maar wel een weinig gevarieerde.

OK, dat vind jij - en ik trouwens ook - maar waarom is het erg? Is dat nou niet eens objectiever te benoemen? Anders hebben we nl. helemaal geen punt.

Moeilijk, Dick. Ik geef toe dat het deels ook een emotionele reactie is. Kan jij het zelf objectiever benoemen?

Ik denk het wel. Ik schreef er al iets over in m’n stukje over welzijnsvlees en het feit dat het de moed - een wilsact, die met ethiek te maken heeft - uit mensen slaat om te vernieuwen en een - in hun visie - betere wereld te maken.

Ik ben erg benieuwd naar de mening van anderen en gaf zojuist hierboven alle argumenten die de advocaat van de duivel ook zou geven en ik meen het nog ook.

Als de wederpartij die geeft, staan de protesteerders altijd met een bek vol tanden. Die zouden ... emotioneel zou zijn. Precies zoals je zegt. Als dat alles is, is er echt niks aan de hand.

“De economische geschoolde waarnemer heeft twee keuzen: hij neemt alleen waar (dat doe ik met mijn bewondering) of heeft ook een oordeel over de consequenties van wat hij ziet en zijn extrapolatie daarvan (dat ik doe met het oordeel dat dit niet zo zou moeten)”

De filosoof spreekt. Mag hoor ! Taal is een mooi medium.
Maar bewondering en kritiek laten samengaan in een ambivalent oordeel, mag van mij daarna resulteren in een eindconclusie. En dan krijgt opeens die bewondering (die je eerst isoleert) heel wat minder glans.

Als de consument dat ook door heeft, zal hij het ‘gelikte’ van knappe marketing in combinatie met uitstraling van de AH winkel, ineens veel minder missen in een Aldi, Lidl of Colruyt.
Een vorm van consumentenevolutie: prijskwalitatief denken en handelen.
En je b.v. niet meer laten bedotten door een ‘exclusief’ petieterig duur salademengseltje in cellofaan voor een prijs waar je elders een bakje rucola plus een hele krop sla en bakje veldsla in de aanbieding voor koopt, en langer van meer geniet.
Maar we zijn het wel eens, vermoed ik.

Ja, Guillaume, naar een argumentatief houdbare eindconclusie zoek ik nou juist. Heb jij ‘m?

Kan je die conclusie niet omvatten in ‘duurzaamheid’? Waarbij duurzaamheid een ethische en sociale basis kent.

Een verschraling van het productenpakket strookt -volgens mij- niet met het motto om de aarde in goede gezondheid door te geven aan onze kinderen (ik denk ook aan hun gezondheid).
Het om zeep brengen van een grote groep gedreven kleine en iets grotere ondernemers vind ik geen sociale daad.

Wat is in jullie ogen duurzaamheid?

Prima, doen we later ook een keer. Maar nu eerst eens dit: wat kun je AH nu kwalijk nemen zonder te roepen dat het de schuld van de klant en het land is die krijgen wat ze willen?

Want eerlijk gezegd: een beter onderbouwd argument kom ik zelden tegen. Ook hier niet.

Doodse stilte. OK. Ik denk dat het niet zo moeilijk te zeggen is, maar het valt me op dat zelden gebeurt.

Het antwoord zit wat mij betreft in de zgn. gouden ethische regel die onze soort sinds hij tot beschaving kwam ontdekte. Hij vindt z’n uitdrukking in zowel religieuze als na-theologische moralen: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.

Te grote machtsconcentratie blokkeert vernieuwing en dus keuzen die wij noch voor gelijken noch voor toekomstige generaties mogen blokkeren. Het staat nl. een optimale welzijnsontwikkeling (om het louter economische woord welvaart maar ‘ns te ‘verheertjesen’) in de weg zodat we - in de woorden van Rousseau - anderman’s vrijheid inperken. Daarom is keuzevrijheid en het stimuleren daarvan noodzakelijk en verdienen partijen die dat met heel veel macht in de weg staan een veroordeling.

Dat is de simpele (?) basis van mijn betoog.

Pieternel en Dick @

‘Duurzaamheid’ en ‘ethisch sociaal’ hebben voor mij geen noodzakelijke binding, en die discussie wordt te lang. Maar ik ga wel een eind met Pieternel mee, en om Dick, in combinatie daarmee, van dienst te zijn, kom ik tot de volgende eindconclusie.

AH exploiteert niet zo zeer de consument en de producent. Zij beiden zijn de twee polen, waartussen haar eigenlijke core-business plaatsvindt:
De ultieme verfijning van het fenomeen ‘distributie’ in al zijn facetten.
De distributeur AH is niet meer slechts een schakel tussen producent en klant. Hoewel noodzakelijk aanwezig, zijn die beiden mineure spelers geworden en staan volledige ten dienste van het machtsfenomeen ‘marktcontrole’.
Ahold rules the waves.
Niets meer, niets minder.

Dick, ben je die discussie begonnen om uiteindelijk met het woord ‘macht’ op de proppen te komen? Is dit een test? Of komt die gedachte nu bij je op?

Guillaume, het is natuurlijk niet alleen Ahold die de dienst bepaalt. Toevallig is Ahold er goed in geslaagd, maar andere grootwinkelbedrijven denken niet anders. Hoogvliet weert bijvoorbeeld de meeste Koopmans producten en vervangt ze voor een goedkoper en slecht smakend alternatief.

Het is het gezamenlijke machtsspel van de grootwinkelbedrijven bij elkaar. Als het alleen Ahold was dan zouden leveranciers massaal naar een andere partij rennen.

Eens vormde de veiling met haar rechtvaardige klok een buffer tussen kleine producenten en grootgrutters. Dat zat niet lekker. Grootwinkelbedrijven hebben dusdanig gebeukt tegen deze rots dat deze het heeft begeven. Die rots was sterk door de coöperatieve gedachte, die langzaam afkabbelde. Gebrek aan visie in de top, maar ook onderin bij de leden waar een machtsstrijd plaats vond. Je ziet waar die toe leidt.

Pieternel, er is veel oppositie tegen AH. Niet alleen hier. Ik merk ook dat je in Den Haag rustig kunt zeggen dat het bedrijf teveel macht heeft.

Het woord macht vond je in de hoofdtekst al terug. Ik noemde AH een supermacht.

Mij verbaast het gehaspel om concreet te benoemen waar het precies misgaat, cq. wat AH verweten kan worden: het inperken, cq. bepalen van keuze en gardaties in keuzevrijheid. En dat heeft vergaande implicaties, niet alleen in ethische, maar ook in praktische zin.

Ben benieuwd of hier morgen - als de lezersgroep breder wordt - nadere reacties op komen.

Dick, de Volwaard vond je mooi, maar de “uitrol” ervan, misschien onder huismerk van deze of wellicht ooit meerdere supermarkten niet??!! Dat snap ik niet. Vernieuwing is er toch niet als hobby voor een uitvinder die wat goeds doet? Is uitrol slecht, of de snelheid ervan, die alleen door een machtige partij kan. Mag het alleen als langzame lokale olievlek?

Geen ruimte laten voor eerlijke initiatieven, iedereen uitspelen, iedereen uitknijpen en er zelf uitstekend van leven. Da’s puur & eerlijk volgens de enige echte supermacht. Hoogste tijd dat meneer en mevrouw consument hun middelvinger in de lucht steken.

@aandeelhouders van AH: uiteindelijk gaat het de heer Boer van AH om aandeelhouderswaarde. Die gaan jullie zeker krijgen met een bijna monopolistische positie.
Ondertussen verdwijnt wel bijna alles wat nog enig waarde en fatsoen heeft.
U, aandeelhouder van AH, mag daarbij denken aan zowel respect voor mens, dier en omgeving.
Mocht u daarover twijfelen, stuur dan uw gedelegeerd bestuurder eens langs.
Wij kunnen u het haarfijn, en onverbloemd, uitleggen.
Van harte welkom !

Steven, je verrast me. Ik gaf een haarfijn argument:
1. op Volwaard wordt nu al beknibbeld. De bedoeling is verder te gaan. Die weg wordt in de kiem gesmoord.
2. de passie die betrokkenen hadden verdwijnt (is verdwenen) en nwe mogelijkheden zullen door andere initiatiefnemers minder snel worden opgepakt. Uiteindelijk blijken ze nl. toch in handen te komen van een partij die er louter financieel met hun goede bedoelingen heen gaat.

Ik ken je als fijnzinniger. Vlgs mij ken je die prachtige cartoon uit de managementtheorie: ‘you can hire the man, but you can’t hire his motivation’.

Om in die zin nog even door te rijmelen, ‘money makes the world go round, but motivation only can make it better.’ Het zou mooi zijn als die twee samen zouden kunnen gaan. Dat gebeurt hier niet. Da’s m’n niet geringe punt. Ik noemde AH’s positie ongelofelijk gevaarlijk. Boer en Wakkie moeten nl. echt god spelen. Ik zou er wakker van liggen. They’re only fallible en maken slechts financieel geinspireerde keuzen.

Kees, in aansluiting op wat ik Steven antwoordde, aandeelhouderswaarde vind ik uitstekend als die ook door de intentie om iets beters te ontwikkelen wordt gedreven.
Zonder de intentie is het echter een gimmick - slechts een ‘kooptrigger’ en dus een nepintentie - in een communicatief spel met consumenten als goedgelovig koopvee. Maar daarmee is niet gezegd dat aandeelhouderswaarde en intenties om welzijnswaarde zsm en bedrijfseconomisch zo verantwoord mogelijk te ontwikkelen per definitie strijdig met elkaar zijn.

Wel begin ik meer en meer te geloven dat het moeilijk is, omdat de intentie onderweg tegen een boom beland omdat ondernemingen op het laatste besluitvormingsniveau alles in termen van alleen-maar-monetaire rendementseisen beoordelen. Ook hier komt me weer de gedachte voor de geest die er vorige week bij me in floepte nav een verhaaltje dat ik hield voor NIMA food- en agrimarketeers: er moeten wat meer ‘ambachtslieden’ - mensen met vergaande kennis van alle processen en implicaties van en het potentieel voor systeemvernieuwingen - in de bestuurs- en directiekamers komen. Nu zijn het vooral financieel onderlegde mensen, cq. lieden die getraind zijn om hun vakmanschap te vergeten en alleen monetair toe te passen.

AH toont in de Volwaard-case aan dat het alles of niets wil en is daarom voor mij als morele partij onbetrouwbaar geworden. Uitstekende zakenlieden zijn het, maar er zijn uitstekende zakenlieden nodig die ook niet-monetaire waarde kunnen ontwikkelen waar mensen vrolijker van worden omdat hun behoeften echt beter worden ingevuld.  Daarvoor moeten ze vooral niet verworden tot ‘sociale werkplaatsen’. Er moet geld worden verdiend om te kunnen ontwikkelen.

Overigens: de kop van dit verhaal luidt: Puur en Eerlijk, twee van de drie marketingtermen waarmee Slow Food de boer op is gegaan. Nu in gebruik genomen door AH.

Ik lees al een tijdje mee op deze foodlog. reuze interessant, hoewel het niveau van jullie discussies vaak boven mijn niveau gaat, met andere woorden boven mijn pet. Maar ik ben wel leergierig en doe graag wat juist is.
Ik woon in een binnenstad waar alleen een Albert Heijn supermarkt is. Andere supermarkten zijn toch zeker een kwartiertje fietsen.
Ik haal een gedeelte van mijn boodschappen bij kleinere winkels en een natuurwinkel als buur, maar om alles daar kopen zou een extra salaris benodigen. Ik was altijd wel redelijk tevreden over AH, maar nu begint het te knagen: moet ik naar een andere supermarkt en welke dan?

Groet,
Avalon

Avalon, als de Edah nog bestond zou je misschien daarheen hebben gemoeten. Ze letten op een nette relatie met hun leveranciers. En nu? Misschien de Plus of de Jumbo, al blijft het lastig. De boeren zelf langs, dat zou mooi zijn. Met wat voor jou niks is en voor hen veel, zouden jij en zij heel blij zijn. Helaas werkt het niet, want je zou er vrij voor moeten nemen.

Het wachten is dus echt op een winkelsoort die nog niet bestaat. Maar wellicht komt’ie , die boerenaldi. De tijd is er rijp voor.

“Hij brengt niet-monetaire behoeften van bestaande en toekomstige consumenten weer terug als volwaardig onderdeel van de economische theorie. De bestaande economische actoren moeten dus rekening houden met behoeftenoptimalisatie over hun levenshorizon heen. Niettemin verwerpt hij een normatieve economie.”

Als ik zo’n zin tegenkom, heb ik de neiging om af te haken. Ik snap er niets van. En ik begrijp het punt van discussie alweer niet.
Ik vind AH aan de consumentenkant een ongeloofwaardige gladde praatjesmaker, maar kennelijk trapt de mensheid daar flink in, en aan de leverancierskant knijpt AH de kleintjes af.
Dat zijn twee verschillende zaken. Je kunt als consument ervoor kiezen ergens anders te kopen, tenzij je daar geen tijd in wilt steken. De leveranciers hebben ooit een contract getekend: daar waren ze toch zelf bij?
Wat is nou toch het punt?

Elz, vergeet dat abstracte gezwats (al is het serieus, er zijn vele manieren om het te zeggen).
Het punt staat in het stukkie zelf: AH doet of het het beste voor heeft met iedereen, maar dat doet alleen omdat het goed is voor de portemonnee. Het bedrijf doet geen poging de eigen portemonnee - die gespekt moet worden - en die leuke dingen voor iedereen tegelijk op een zo hoog mogelijk plan te brengen.

En dat zou helemaal niet zo erg wezen, als AH de markt niet kon dicteren. Nu het dat wel kan is het eng: letterelijk een paar mannen in Zaandam besluiten hoe het hier toegaat. Van de productie van kippen, spinazie en tomaten tot wat het grootste deel van jouw buren kan kopen en dus moet eten. Daarmee remt het de markt ipv die te stimuleren. En slaat het de moed van ‘gekken’ die de wreld wel een beetje leuker willen maken verder de kop in. Het bedrijf maakt nl. duidelijk dat het toch ieder goed initiatief inpikt en de ontwikkelaars niet eens bedankt voor hun moeite.

Dan ben je dus wel gek als je nog eens aan iets wilt beginnen.

Ik kreeg overigens een mailtje van iemand die me schreef:

Je maakt mogelijk een denkfout inzake moraliteit van bedrijven. Dit soort rechtspersonen heeft geen geweten, geen ethiek noch moraal. Daar hebben we ze op ingericht. MVO is vooral een aanpassing van vennootschapsrecht volgens nieuwe inzichten inzake aansprakelijkheden en verplichtingen van kennis te nemen. Ook dat kan gegoten worden in Noblesse Oblige concepten. Je bent een grootgrutter, dus je wordt geacht op de hoogte te zijn van alle consequenties van je daden.

Dit gaat over de vraag of rechtspersonen boven onze maatschappelijke ethiek staan. Het antwoord van de mailschrijver is duideljk: ja, nu wel, maar het zou goed zijn het te veranderen.

What’s new? wilde ik zeggen over het gewetenloze van een bedrijf, gewetenloos zonder de morele betekenis: een bedrijf als zodanig heeft geen geweten, dat moet slechts zijn omzet vergroten. Er zijn echter genoeg bedrijven die - al dan niet onder de druk van hun klanten - geprobeerd hebben het roer om te gooien. Voorbeeld: kinderarbeid (H&M;), dierproeven bij de Bodyshop enz.
Natuurlijk hebben de bestuurders een maatschappelijk verantwoordelijkheid, zoals iedereen, alleen ben ik bang dat die in de cultuur van AH ver te zoeken is sinds Verhoeven c.s.
Ik zie dat er al zoiets is gezegd.

‘What’s new’ is wat uit deze lijn blijkt: we veroordelen op basis van gevoelens, maar kunnen niet benoemen waar die op gebaseerd zijn of waarom die het recht hebben gehoord te worden.

Spaar me nl. de terreur van het maatschappelijke gevoel. Wat Wakker Dier aanricht is te treurig voor woorden.
De Milieudefensie-case tegen Albert Heijn - laat het maar eens gezegd zijn in deze draad - is onzinnig. Zo valt nog even door te gaan.

Dick, ik zou zo graag willen dat dit soort uitspraken de landelijke dagbladen zouden halen, bij voorkeur in chocoladeletters (hoeft niet eens Fair Trade te zijn...)

Als Albert Heijn ergens gevoelig voor is dan is het negatieve publiciteit. Voor dit soort zaken moet je een flinke portie onderzoeksjournalistiek doen. Dat vraagt investering en een bevlogen redactie.

Flipse, ik denk dat je die bedoelt over Wakker Dier en Milieu Defensie. Van wat ik in de oorspronkelijke tekst zei neem ik nl. niets terug. Dat zou ik ook graag in de kranten zien.

Waarom komt het een noch het ander vooralsnog niet in de kranten? Die lezen hier nl. ook mee.

Deze kop heb ik vorige week helemaal gemist: Plukon wil Volwaard naast Puur & Eerlijk handhaven. Hij spreekt boekdelen.

Heeft kees van Oers Foodlog gelezen soms?