Wat willen lezers weten?

Op de serie (on)misbare keukenvoorwerpen kwamen opvallend veel enthousiaste reacties. Voor- én achterlangs. Een aantal keren werd de suggestie gedaan om voorwerpen aan te dragen die handig zijn voor iets waar ze niet voor bedoeld zijn.

We waren van plan te gaan tot 50 en dan een nieuwe serie te starten op basis van lezersvragen. Die kunnen op velerlei gebied liggen. Voedingsmedisch bijvoorbeeld. 'Wat is het verschil tussen het nemen van omega 3 tijdens de maaltijd of op zichzelf? Of 'is het waar dat voedingssupplementen geen enkele zin hebben?' Of 'Wat is het verschl tussen plantaardige of dierlijke eiwitten?' Ook zijn heel andere vragen denkbaar. Bijv. 'welke tomaten zijn het lekkerst en waar kun je die aan herkennen?'. Of 'Verkoopt de keurslager ander vlees dan de supermarkt?' Of 'waarom kost een kleine verpakking zoveel meer dan een grote?' Of 'is een krop sla zelf wassen duurzamer dan een zakje gewassen en gesneden k&k sla?' Of 'houden we in Nederland verschillende soorten varkens en worden die allemaal gewoon als 'varken' verkocht?' Of 'Welke eetbare, maar onbekende vissoorten zitten er in de Noordzee?' Of 'zit er in een zakje afgewogen aardappelen van een kilo echt een kilo?'

Welke terreinen en welke heel concrete vragen interesseren u?

Laat het ons hieronder weten. We zullen ze met behulp van experts proberen zo compleet als maar enigzins mogelijk te beantwoorden.

Overigens: we zoeken nog de afsluitende 50e keukenbenodigdheid. Stuur uw inzending naar

Nudgen of er echt over nadenken

Het berichtje woei gisteravond voorbij: 'nudge' jezelf gezond door een tape-streep over je winkelkarretje te plakken. 'Nudgen' dat is jezelf en elkaar net dat positieve zetje geven, maar dat weten de intellectuele lezers hier natuurlijk allemaal al.

Wat ze misschien nog niet weten is dat er misschien wel geen barst van klopt. Niettemin zag ik een gerespecteerde dieetmevrouw en een eethistorica zich al helemaal verkneukelen. Dít was geweldig.

Het gevalletje in kwestie laat je een teep-streep plakken op de helft van je winkelwagentje. De ene helft mag je alleen maar met groenten en fruit beladen (nee, geen vlees, want we zijn politiek correct) in de rest gaan dan de pakjes en zakjes. Volgens de Nudgers werkt het. Je gaat gezond winkelen en laat toch een gezonde marge bij je super achter. Je zou verwachten dat alle AH's morgenochtend vanuit het hoofdkantoor zelf met zo'n ding zijn uitgerust. Die verdient het namelijk met name in groenten en fruit.

Ik vrees dat het symboolpolitiek is. Tuurlijk, het helpt je minder uit versuikerde pakjes, bakjes en zakjes te eten. Maar wat dan nog? Iedere dag een gevulde koek met een appel? Er gaan veel koeken in zo'n helft en veel minder appels. Nog een andere nudge nodig? En daarna nog een paar.

Aan de VU bedacht iemand een echte oplossing. Kijk maar eens naar dit filmpje (ik zag het dankzij diezelfde dieetmevrouw, die vermoedelijk dacht dat het net zoiets iets was als dat andere zetje). Nou vers eten echt hip en makkelijk maken en het wordt wat. In haar bescheidenheid vertelt de VU-onderzoekster er in het filmpje niet bij dat dit echt een geweldige oplossing is. Supers verdienen het nl. op vers en niet op de bespottelijk goedkope roze koeken die ze laat zien aan de Wereldomroepman, en ook al niet op het wasmiddel en wc-papier. Op vers - bij de VU inclusief vlees - kunnen ze dus makkelijk korting opgeven en de rest de winkel uitgooien.

Unilever zal er niet blij mee zijn. Die maakt geen vers en wil zich liever niet snel aanpassen aan zo'n liberale USSR-oplossing. Want dat is het, gewoon de winkelomgeving radicaal veranderen en je hebt geen genudge of Ik Kies Bewust meer nodig. Er is vast een super die er brood in ziet, want er is geweldig aan te verdienen terwijl je toch goedkoper bent dan je concurrenten die het gewoon blijven doen zoals het nu gaat. Geen zorgen over het einde aan onze vrije keuze, want ze blijven nodig. Desnoods met teep-streep en al was het alleen maar voor het WC-papier, waspoeder en die roze koeken natuurlijk. Dat is nou marketing. Keuze en liberaliteit, maar toch eindelijk een echt andere aanpak door een heel nieuwe winkelformule die de markt kan veranderen. Wat rest is het hip maken van dat nieuwe verssupertje.

Da's nudgen met verstand - een flinke zet geven op de juiste plek van het systeem zelf. Want zou die super er komen, reken dan maar dat Unilever en zijn collega's dan opeens heel hard gaan lopen. Een bravootje voor de VU-onderzoeksgroep van professor Jaap Seidell (ja, die van Ik Kies Bewust, maar hij is dus ook goed bezig).

O ja, repen en snoep enzo. Daar krijg je weer speciale winkeltjes en take-aways voor. Met echt lekkere. Als tractatie, zoals ze ooit bedoeld waren.

Arme hond

Ze zijn weer stil na hun eerste dag. Dat waren ze al om een uur of tien gisterochtend. Het nieuwe 'local', een met een keukentje, haard, lange schragentafels en banken uitgeruste schuur waarin de gezamenlijk geschoten buit wordt gewogen en verdeeld, is weer in vol bedrijf. Het werd op zaterdag door de vrouwen 'van' gelucht en gepoetst.

Het jachtseizoen rond ons huis in het Franse achterland is gisteren geopend. Voortaan is het weer blaffen, knallen en het getingel van belletjes aan halsbanden op zaterdag, zondag en woensdag. De dieren waarop gejaagd mag worden varieren door het jachtseizoen heen.

Maar ik wil het niet over de wilde dieren hebben. De honden zijn m'n onderwerp van zorg. De wilde dieren hebben een mooie zomer achter de rug in de bossen. Het regende op tijd. Er was meer dan genoeg te eten en er was vrijwel geen mens die hen kwam verstoren. Op natuurlijke vijanden na, leefden ze in een paradijs op aarde. Maar dan de honden. Die zitten de hele zomer in brandend hete hokken. De stront ligt er dagenlang. Ze stinken. De honden worden nauwelijks uitgelaten. Ze krijgen karig te eten. Hondenvoer is duur als je weinig verdient en er toch een stuk of 5-10 hebt. Behoorlijke. Van het formaat herder, maar dan magerder.

In een stortbui krijgen ze de volle laag. En als ze slecht jagen, krijgen ze een trap en bekommert geen hond zich om hen. In het najaar en van de winter mogen ze er drie keer in de week uit. Verder zitten ze buiten in een ren. Vaak zonder noemenswaardige beschutting. Een straathond is beter af.

In ons dorp is het natuurlijk allemaal OK, maar je moest eens weten wat er allemaal voorvalt. Ik wil het niet weten, maar moet het maar eens zeggen. Wij die niet beter weten zijn tegen de jacht en voor het zwijn. Pauvre chien. Arme hond, voor wie het niet verstond. We vergeten hem.

De beesten op de foto hebben het best. Het zijn herenhonden. Die hebben er tenminste het geld voor. Natuurvlees is in het achterland een status- en armoedeprobleem geworden.

De prijs van ons voedsel

Van mijn hand verscheen in de jongste Levensmiddelenkrant, een blad voor mensen die werken bij de grote verwerkers en verkopers van etenswaar, deze tekst:

Komend najaar worden in de Amsterdamse Rode Hoed weer debatten over voedsel georganiseerd. Foodlog.nl en Volkskrant zijn opnieuw mediapartners. De verzamelde intellectuelen zullen er opnieuw zijn. En al even voorspelbaar zal er veel gepraat en weinig gedaan worden. Dat hoeft ook niet. Debatten beginnen weliswaar met de D van doen, maar zijn bedoeld om te praten. Als het onderwerp maar klopt, kun je nog altijd een eind komen.
De nieuwe serie heet 'de prijs van ons voedsel'. Kennelijk is er wat aan de hand en moeten we het daar eens over hebben. De ene romantische stelling luidt dat ons eten duurder moet worden. Het zou te goedkoop zijn omdat dier, boer, milieu en onze collectieve toekomst slecht beloond worden voor hun dienstbetoon aan onze eetzin. De andere romantische stelling luidt dat moderne voedselproductie ons eten denatureert. 'Verkloot' in alledaags Nederlands.
Ze zullen er opnieuw zijn. De verdedigers van de stelling dat eten duurder moet en dat het natuurlijk moet. En ze zullen de boventoon voeren. Conservatief eetlinks – ik weet het, het is slechts een vage notie, maar u begrijpt wat ik ermee bedoel – zal de beide stellingen verdedigen. Eetrechts – al net zo'n intuitieve notie die veel lezers van dit blad al gauw op zichzelf zullen betrekken – zal zijn mond houden of zeggen dat eetlinks er niets van begrijpt. Maar gelijk zal eetrechts niet krijgen.

Na de sessies gaat iedereen naar huis. Net zo tevreden als boeren die elkaar tijdens de jaarvergadering weer eens flink 'de waarheid' zeggen en het komende jaar de hand weer zoals gebruikelijk aan de ploeg slaan.

Jammer. Want eetrechts heeft gelijk. Ons eten hoeft niet duurder en moet niet duurder. Het zou ons de rest van onze economie kosten. Moderne tech verkloot ons eten niet, als we maar weten waar de grenzen en eisen liggen. In vele gevallen kan moderne tech ons eten zelfs veel beter maken dan de manier waarop het nu in de super of take away belandt.
Wat eetrechts zou moeten snappen is dat er BUITEN over eten gepraat wordt op een manier die niet klopt. De grote vraag is hoe u – dus – dat gaat oplossen.
Ik ben benieuwd of u ideeën heeft over een derde weg. Ik ben te mailen op

Ik ben benieuwd of het reacties gaat opleveren. Ben trouwens minstens zo benieuwd naar de reacties die het hier oplevert. Ik laat de discussie graag even gaan.

Babies met borsten en andere technieken

Of er ook Chinees melkpoeder naar de VS komt, vraagt de Huffington Post. Of naar Europa natuurlijk.

Het probleem is dat babies er borsten van krijgen. De melk staat nl. bol van de groeihormonen die China nog altijd toestaat voor Chinese koeien. Raar want inmiddels is wel duidelijk dat niet alleen de koe maar ook wij er een beetje anders van worden. Je bent tenslotte wat je eet en dus wordt je ook wat je eten heeft gegeten. Zo zie je maar wat techniek allemaal fout kan laten gaan als je je eten een beetje sneller wilt laten groeien. Het duurt een tijdje eer je erachter bent en dan kun je wat doen. Of niet dus, zoals de Chinezen. Al zullen ze er daar nu ook wel mee stoppen.

Op dit moment houdt de Consumentenbond een enquête naar de gevoelens onder het publiek ten aanzien van nanotechnologie. Dat komt omdat het publiek een beetje tegen is en de overheid liever voor. Ik heb me laten vertellen dat er wereldwijd tientallen miljarden subsidie te krijgen zijn. Daar wil je als land bij zijn, maar het moet wel democratisch. Nou ja, zo´n beetje dan, want die info vond ik niet in de enquête.

Op de site is informatie over nanotechnologie te vinden. Nanotech is gewone tech. Eindelijk dringen we ook biochemisch door tot het kleinste niveau van leven, net zoals de natuurkunde al heel lang op veel kleiner dan atomair niveau kan werken. Dat brengt nieuwe en principieel onkenbare risico's met zich mee, want nanodeeltjes zijn klein. Zo klein dat ze zomaar door je huid, je darmen en organen heen kunnen gaan. Het zorgt voor een veelheid van nieuwe toepassingen waarvan het risico onmogelijk vooraf in te schatten is. De effecten zullen achteraf pas blijken. Asbest vonden we ooit een geweldige oplossing. Softenon (thalidomide) kwam op de markt en we ontdekten dat we snel moesten ingrijpen. Dat is het leven met techniek. We hebben er nooit moeilijkheden mee gehad, want anders waren we nooit gekomen waar we zijn. We zouden zelfs terug moeten naar de tijd van vóór het berenvel. Dat klinkt grappig, maar het is een waarheid als een koe. Een chimpansee gebruikt techniek (stokken bijvoorbeeld), maar kleedt zich niet. Ook verbouwt en verwerkt hij zijn eten niet. Hij is een simpele, velloze ouderwetse borstvoedende jager gebleven.

En nu moet het publiek in het algemeen zeggen wat het vindt van de nadere ontwikkeling van het berenvel, het onderhouden van akkertjes, het wonen in huizen en het niet meer zelf lopen.

Is nanonaise - 'mayonaise' waarin vet vervangen wordt door water, dat heet gezonder en is goedkoper - gevaarlijk? Dat is nauwelijks denkbaar, maar het zou wel degelijk kunnen. Is een medicijn dat heel effectief een stofje ergens in je lichaam moet brengen gevaarlijk? Daar geldt hetzelfde antwoord. Toch kan het ernstig misgaan. Net als bij Softenon.

Met vallen en opstaan. Zo leven mensen met techniek, al sinds het Neolithicum. Zo´n 10.000 jaar dus. Willen we nu opeens onze techniekontwikkeling in de ban doen? Hoe dan? Auto's zijn nog steeds niet ongevaarlijk en in ieder geval heel veel gevaarlijker dan nanonaise. Vliegen en ons vlieggedrag heeft een enorme invloed op onze leefomgeving en we doen het steeds vaker want je kunt voor een paar tientjes naar de Costas. De risico's - nee consequenties, zijn overduidelijk, maar er zijn geen enquêtes over.

OK, nanowapens in de vorm van bijv. gemanipuleerd fruit zijn gevaarlijk en ongewenst. Maar dat waren atoombommen ook, en zelfs ouderwetse kanonnen met ijzeren kogels zijn niet fijn en waren al ongewenst.

De vraag is dus, waar we het over hebben. We vliegen, we rijden, we zuipen en we vreten ons vol. De consequenties daarvan zijn niet potentieel, maar reeel. Zijn we niet een beetje inconsequent, om het maar eens zwak uit te drukken? Ik denk dat de vraag heel anders gesteld moet worden: welke ethiek verwachten we van de ontwikkelaars en toepassers? Macht, geldelijke belangen en ethiek gaan vaak slecht samen. Zeker waar toezichthouders ver achterlopen op de onderwerpen waarover ze heten te waken. Softenon was langer op de markt dan nodig en de ontwikkelaars wisten dat. Daar zitten de problemen.

Juist een Consumentenbond zou beter moeten weten en de discussie eindelijk eens op een hoger niveau moeten brengen.

Kalf 9437

Twee dagen lang hadden we het hier over de jongste kiloknalcampagne van Wakker Dier. Ditmaal met in plaats van tegen boeren. Het kwam en komt nog steeds maar aarzelend op gang.

Wat Wakker Dier en boeren bindt, is niet zozeer de strijd tegen de kiloknaller. Het is de strijd tegen het niet-willen-weten. Tegen onverschilligheid over waar vlees vandaan komt.

Dierwelzijnswerkers willen oog voor omstandigheden waarin miljoenen produktiedieren verkeren. Boeren willen oog voor hun vakmanschap. Boeren en hun slagersbedrijven bemerken, dat als ze duurdere tussensegmenten willen verkopen, er eerst meer warenkennis en kennis van produktiewijzen nodig is bij consumenten. Dat geldt ook voor vleesprodukten met 'Beter Leven' sterren. Alleen als je weet wat je eet, weet je ook je keuzes te bepalen, bijvoorbeeld voor minder vlees of voor premium vleessoorten. Alleen als landbouwdieren bekender zijn, blijft vals massasentiment uit bij íeder wissewasje waarbij landbouwdieren in de media komen. Alleen wanneer de 'status quo' bekend is, weet je wanneer je écht op de bres moet springen voor dierwelzijn. En alleen dan weet je wanneer een alternatief uit het buitenland ook inderdaad een redelijk alternatief is.

Omdat overheid en politiek afkerig lijken van sturen, straffen of belonen via subsidies of vleestaks is het woord aan de consument. Het dier kan immers niet kiezen, de klant wel. Nu er door marktdifferentiatie ook echt weer iets te kiezen komt, is het tijd voor meer democratie in het land der dierlijke landbouwproductie. 'Partijen' - NGO's, actievoerders en producenten - doen er naar mijn idee goed aan niet meteen op partijcampagne te gaan, maar eerst die democratie als geheel eens te promoten.

Niet overtuigen of overhalen, zoals marketing of activisme proberen, maar de handen ineen slaan om te informeren. Het goede nieuws: dat kan goedkoper, transparanter en meer in samenwerking dan ooit tevoren, dankzij het internet. Het web brengt allerlei informatie letterlijk een klik bij ons vandaan.

Vorige maand ging ik zelf op stap om te Beeldbusten over varkens (1 en 2). Nu brengt boerenweekblad Boerderij informatieve fotoseries op je scherm via zijn site. Zo'n serie kan natuurlijk ook prima vertoond worden in consumentenmedia, het wakkere dierenblad, de Allerhande, de Boodschappen en noem al die bladen maar op. Beelden die bedoeld zijn om te overtuigen worden onmiddellijk gewantrouwd. Mozaïeken afkomstig van meerdere bronnen, van beelden die informeren, leveren een meervoudige objectiviteit.

Wat ontbreekt is dat we er samen chocola van proberen te maken.

We kunnen het eens proberen. Neem kennis van het kalfsvleesdossier. Kalf 9437 heeft de sterrol in de gewone houderij.

Lees de weg van kalf 9437 deel 1 en deel 2 .

De Dierenbescherming vindt dat het beter kan en maakte afspraken met partijen die daarmee een Beter Leven ster kregen. met 1 ster: van Peter's Farm of van van Drie

Wat denkt u nadat u kennis hebt genomen van het kalfsvleesdossier?