Jager in de Next

Vanaf vandaag is NRC NEXT een paar weken onveilig terrein. Janneke Vreugdenhil is met vakantie en dus besloot de redactie Vinexjager Meneer Wateetons los te laten. Dagelijks.

Ik zag het vanmorgen en moest hardop lachen. Half Nederland ligt elders met 'n billen in het zand of zit met een muskietennetje in een tent. Dus het kan nu wel even. Maar zou achterblijvend Nederland in crisis wel klaar zijn voor cavia's uit eigen kooi? Voor handtam gemaakte stadseend en meerkoet die je nog even de nek moet breken als je ze in je trillende moordhanden hebt weten te lokken? Van met een val gevangen stadsduif en met een forse buks geschoten ekster? Of voor moedermelkkaas?

Natuurlijk zijn we klaar voor Meneer's Wildplukwijzer. Daar fiets je lekker langs en je leert er wat van. Hopelijk zijn er lieden die eraan gaan bijdragen. De groentenjuwelier gaat het vast merken, maar daar maalt vrijwel niemand om.

Ik ben benieuwd of er na het reces Kamervragen gaan komen. Mag een krant aanzetten tot volkse jacht?
Voor vandaag komt Meneer met een braaf receptje voor het maken van wijn. Ik verwacht nog minstens een beschrijving van een sessie met z'n 'kanon', zoals hij zijn buitenmaatste buks noemt.
Vraagje van buiten de Vinexwijk trouwens: wie wist dat, ondanks de zomer en de babies, de jacht op Bambie is geopend?

Maak mensen rijker, dan komen er minder

De Zweedse arts en ontwikkelingswerker Hans Rosling is waarschijnlijk kampioen TED-spreker. Sinds 2006 trad hij vijf keer keer op met een variant van zijn verhaal over de groei van de wereldbevolking. Afgelopen juni hield hij een zesde lezing, met een plastische verbeelding van zijn stelling dat het gebrek aan welvaart in de Derde Wereld zorgt voor overbevolking. We moeten allemaal rijker worden en genoeg te eten hebben en allemaal minstens een fiets, maar liefst ook een motor of auto kunnen kopen. Als dat lukt, zegt Rosling, dan kunnen we de wereldbevolking stoppen op 9 miljard in 2050. Anders lopen we hier straks met nog meer rond.

Als ze allemaal minstens een fiets hebben, moeten ze dus ook allemaal te eten hebben. Logisch, want je koopt geen fiets als je nog niet eens te eten hebt. Knoop het dus in je oren: als je een fiets hebt, heb je geen honger meer, anders had je geen fiets gekocht. Dat is een waarheid als een koe.

Als je nu met je ene oog naar de vleesdiscussie van deze week kijkt en met het andere naar de vrolijke lezing van Rosling, dan ga je de omvang van het probleem zien.

Er komt een paar miljard flinke eters bij. Tel de groene dozen maar eens en je weet hoeveel meer.

Rosling maakt zich vooral druk over het verschil tussen armoedige slippers en die fiets. Of er genoeg te eten is en wie daar wat aan kan doen, vraagt hij zich niet zo af. Dat deden wij hier van de week al genoeg. Wel komt hij dus tot dezelfde conclusie als sommigen hier trokken: het gaat over het spreiden van welvaart op een manier die de aarde kan trekken. Wonderlijk dus dat het kwaad wordt gesymboliseerd door 'vlees' terwijl de uitdaging oogverblindend ingewikkelder is.

Hoe ingewikkeld is gezond?

Afgelopen zondag had Llink's Atlas een radio-uitzending over gezondheid. Of de luisteraars er wat aan hebben gehad zou ik niet durven zeggen, al hadden bekenden van hier er wat mee te maken (wil je eindelijk de stem van Nick Trachet wel eens horen?). Gisteren kreeg ik een tekst over gezondheid uit het vakblad Groenten en Fruit toegestuurd waarvan ik zonder voorbehoud durf te zeggen dat het een juweeltje is dat wat meer lezers verdient. Starring: Olaf van Kooten, Wageninger met een heel open blik naar alle kanten.

Klik erop en vertel wat je ervan vindt. Er zit namelijk heel wat in, zonder dat het bombarie wordt.

“Overheid moet ingrijpen in vleesconsumptie”

In Trouw vandaag een stuk over manieren om de vleesconsumptie in Nederland terug te dringen. Jan Staman van het Rathenau Instituut en filosofe Marjan Slob stellen dat de overheid moet ingrijpen. Daarvoor hanteren ze een soort rechtsgelijkheidsargument. Als de overheid vindt dat we een autogordel moeten dragen, dan stelt ze die verplicht. Als ze vindt dat roken slecht is, dan verplicht ze sigarettenverkopers tot een dodelijke tekst op hun pakjes. Dus, luidt het argument, als de overheid vindt dat we minder vlees moeten eten dan moet de overheid net zoiets doen. Maar dat doet de overheid niet. „Producenten zetten forse reclamemiddelen in om vraag naar hun producten te creëren, terwijl de vraag van consumenten naar duurzaam en diervriendelijk voedsel kennelijk spontaan moet ontstaan,” zeggen ze.

Met alle respect voor zoveel wijsheid, maar het is een zinloos argument. Feitelijk ter zake kundige lieden vertellen wie het kennelijk maar niet horen wil dat de vleesconsumptie in de wereld hoe dan ook omhoog zal schieten. Dat komt omdat de welvaart in de wereld toeneemt. Zelfs als wij ophouden met vlees eten, zal de wereldvleesconsumptie in de komende decennia riant over de kop gaan. Volgens de FAO is het dierlijk aandeel in onze dagelijkse energiebehoefte nu zo'n 17%. Dat zal stijgen naar 30% omdat een paar miljard mensen in de niet-Westere wereld er eindelijk het geld voor krijgen. Hun welvaart doet het dier de das om, niet wij die met ons schamele miljard aan mensen die 17% grotendeels voor de neus van dik 5 - en straks 8 - miljard anderen wegkapen. Moet je dus nagaan wat er gebeurt als straks de hele wereld op maar liefst 30% gaat zitten.

Een goeie probleemanalyse roeit het kwaad uit bij de wortel. Het wordt dus geen autogordel, maar een fors verbod op inkomensverbetering van miljarden mensen in de wereld. Dat helpt namelijk meteen. Over vlees hoeven we het dan niet eens meer te hebben.

Onbeschaamd? Natuurlijk. Het is hoog tijd. Ga weer eens met 2 benen op nuchtere Nederlandse bodem staan. Hoe gaan wij de rest van de wereld verbieden vlees te eten, terwijl wij verwende Westerlingen de afgelopen honderd jaar alle grondstoffen in de wereld schaamteloos hebben opgemaakt? Dat is de vraag, de rest is prietpraat.

Ik zou er maar vast aan wennen: tussen wat wij willen en wat de tot rijkdom komende wereld wil gaapt een groot gat dat bepaald wordt door ambities en dromen die knalhard tegenover elkaar staan. Als je niet van plan bent die werkelijkheid als uitgangspunt te nemen, moet je gewoon lekker verder dromen over het redden van de wereld en overheidsmaatregelen vanonder ons gezellige Hollandse kaasstolpje.

Het essay 'Een strategische agenda voor het ethiekbeleid van LNV' is hier te downloaden.

Wat wil het varken?

Wakker Dier dompelde dit weekend ruim 200 mensen in een varkenspoel buiten. Dat zou het moderne varken gelukkig maken. Ze moeten naar buiten kunnen en afkoelen door te poelen. Varkens vinden het lekker, zoals wij zwemmen in een sloot lekker vinden als het warm is. En soms eigenlijk een beetje vies. Varkens zijn, net als wij, schone beesten. Marcel van den Bergh legde voor De Volkskrant vast dat wij denken dat zij gelukkig worden als wij doen alsof zij viespeuken zijn.

Hoe vaak zwemt u in een sloot en wordt u ongelukkig van andere middelen van verkoeling?

Wat vragen. Wat vinden varkens lekkerder:
- airco in de stal of 30 graden in de zon?
- een lekkere douche of een modderpoel?
- kunnen wroeten in schoon zaagsel of in natte modder?
- de geur van mest buiten of een schone lucht binnen?

Tuurlijk, dat weet u niet. U bent geen varken, ook al lijken we ontzettend op elkaar.

Maar stel de vraag nou eens voor uzelf.

Fruitmeisje

Haar fruitige momentje werd vastgelegd tijdens de eerste Open Aardbeienlunch in Arnhem, gisteren, door fotograaf René Wouters. Hij schoot een lange reportage vol levensechte plaatjes. Van een oma die wijdbeens in het gras zit. Gelukkig staat haar tas ervoor en blijkt haar heksenachtige puntmuts optisch bedrog. Van drinkende mensen. Van een beetje bezopen rakende mensen. En van nog veel meer wat gewoon van mensen is.

Het was zichtbaar een gezellig feestje, waar aardbeien werden gegeten. En kersen, die van smaakheld 2009 Theo Vernooy uit Cothen.

Jan Robben verkocht gistermiddag 600 pondsdoosjes aardbeien en nog een berg tot smoothies vermalen schade-aardbeien van de regen en hagel van vorige week. Da's natuurlijk niks voor een teler, maar heel wat meer dan een superfiliaal doorgaans op een middagje doet. Vrijwilligers @onnovaneijk en @leonorenoorduyn zetten Theo en Jan - en zelfs handelshuis GIJS die in hun spullen bemiddeld naar supers DEEN en PLUS - in het zonnetje. Ze hopen erop dat de kopers verder rondvertellen dat er wél altijd echt lekkere aardbeien en kersen te koop zijn. En dus dat eerst half en daarna heel Arnhem op zoek gaat naar lekker spul. En niet alleen aardbeien en kersen.

Ik sprak even na met Onno over zijn ervaringen van gistermiddag. Er gingen zo'n honderd doosjes naar opgetrommelde twitteraars. De andere 500 gingen naar gewone bezoekers van het Park Open in het Arnhemse park Sonsbeek. Ze keken en reageerden eerst wantrouwig, zei hij, want ze wisten van niks. Ze wilden niks verkocht krijgen. Maar ze mochten proeven. En dan waren ze meteen zelf verkocht. "Doe mij maar twee doosjes', zei dan menigeen.

Zo simpel is marketing. Geen rare fratsen en gewoon laten proeven dat het lekker is. Dan heb je geen gezwollen woorden, verpakkingen en andere dure marketing nodig. Ik geloof warempel dat, de hier regelmatig geplaagde, GIJS er veel van geleerd heeft. En dat willen ze ook, ik weet het van de bazen. Volkse marketing van wat lekkers is heel simpel. Zoals Onno zei: 'ik geloof dat we weer 500 mensen met het smaakvirus hebben besmet.'

Behalve in de randstedelijke en nationale pers staat het van de week in de Arnhemse. Dan komt het tenminste eindelijk dichtbij. En nou verder. Geen praatjes en plaatjes verkopen. Een goed product verkoopt zichzelf en heeft geen verkopers nodig. Wel bekendheid.