Natuurlijk is natuurlijk zuiver natuurlijk
Wat een uitvinding was dat. Het begrip ‘natuuridentiek’. Kunstmatig, moest je begrijpen, maar toch zo goed als van God zelf.
Maar de nep zat er wel degelijk ingebouwd. Tekstschrijvers zoeken het toch liever in het natuurlijke zelf. Weer zo’n begrip dat op zich al weinig betekent, natuurlijk, maar wat door reclameschrijvers helemaal wordt leeggehaald. En gelijk wordt het woord ‘zuiver’ ontwaard tot glasharde leugen.
Allerhande van Albert Heijn staat van voor tot achter vol puur natuur. Een inventarisatie.
Bij een puddinkje van Bonne Maman (de zachte smaak van vroeger): ‘Bonne Maman gebruikt alleen zuivere en natuurlijke ingrediënten in haar toetjes.’
‘Rice Dream en Oat Dream zijn natuurlijke plantaardige dranken.’ Ze zijn van ‘zuivere samenstelling’ - ook al een taalkundige vondst van jewelste – en ‘100% natuurlijk.’
‘Puur fruit Smoothies bevatten alleen natuurlijke ingrediënten.’
‘Knorr heeft haar sauzen verbeterd door het gebruik van natuurlijke ingrediënten.’
‘Bar-le-Duc is water met natuurlijke vruchtextracten.’
‘Jordans Original Crunchy heeft een heerlijke natuurlijke smaak en bevat alle natuurlijke ingrediënten voor een gezond ontbijt.’
Sourcy is ‘van nature zuiver’, ‘100% natuurlijk’ en als dat nog niet goed tot je doordrong ook nog eens ‘natuurlijk mineraalwater met een evenwichtige mineralenbalans’. (Let op, ook het begrip ‘balans’ gaat knallen in de reclame.)
Lays Finest zijn chips met ‘pure natuurlijke smaak’.
Lipton Clear Green ijsthee ‘helpt op een natuurlijke manier te zuiveren.’
‘Unox (soep) gelooft dat goed eten begint met de beste natuurlijke ingrediënten.’
En dan zijn er de snoepjes van Katja ‘met natuurlijke smaakstoffen.’
Alleen Knorr Vie, in een advertentie geprezen door een kind dat blij is dat wortel nu naar banaan smaakt, is alleen maar ‘vrij van kunstmatige ingrediënten’. De tekstschrijver van Knorr kon zou gauw het begrip natuurlijk er niet doorheen verzinnen. Doe ik het wel even: ‘Wortelprak met de natuurlijke smaak van bananenpulp.’
Reacties (10)
limonade van ‘natuurlijk’ bronwater met ‘natuurlijke’ vruchtenextracten.
verontreinigd industrieel afvalwater zou een betere term zijn…
dsm geleen produceert veel co2; op hetzelfde terrein staat een plant van acp, die dat gas comprimeert voor de drankenindustrie (toevoeging bronwater en bier); jarenlang in gevecht omdat de kwaliteit ‘zuiver’; de CO2 was chemische niet zuiver; 100 mtr daarvan staat de aspartaamfabriek (nog steeds verdacht van kankerverwekkende eigenschappen); mix daarbij de artificiële smaak en kleurstoffen, en ge zet dus een natuurproduct op tafel…
ook ‘natuurlijk’ is weer zo’n woord dat nooit te definiëren is.
uiteindelijk is alles ‘natuurlijk’. ook chemie.....
Mooi geschreven. Maar “natuurlijk” betekent in al deze gevallen toch zo ongeveer dat het niet kunstmatig spul betreft. Je kunt dus niet zeggen dat het begrip “wordt leeggehaald”, het blijft iets betekenen. Je kunt wel zeggen dat de marketeers gemakzuchtig zijn en op een cliché varen. “Zo goed als van God zelf” is veel origineler ("That piece of halibut was good enough for Jehovah"). En je kunt zeggen dat de producten worden bejubeld met een kwalificatie die niet bijster bijzonder is of een uniek productvoordeel noemt.
Maar foodreclame gaat meestal nergens over, want er zijn wweinig unieke producten. Als het al leuk is, gaat het daarom meestal om iets dat erbij verzonnen is. Een aangenaam sfeertje, een goede grap. Maar het is evengoed knap dat je minipotjes met groentepulp, die niet heel erg lekker is, met dozen tegelijk weet te verkopen. Met dank aan de overheid die miljoenen uitgeeft om ons te vertellen dat we heel veel groente moeten eten.
En meteen nieuw natuurlijk nieuws. Van Persil kun je nu gerust ook zelf een slokje nemen, het is namelijk Pure & Natural geworden. Zei ik het niet, zuiver en natuurlijk gaan trouwen.
Advertentie in Distrifood (tekst bedoeld voor de kruidenier): ‘Persil heeft een neus voor groei en haakt handig in op de huidige milieutrend. Nu is er Persil Pure & Natural met biologisch afbreekbare ingredienten en drie heerlijke natuurlijke geuren.’ Behendig maakt de schrijver ook gebruik van de dubbelfunctie van een begrip: ‘Natuurlijk...ook goed voor uw omzet.’
“Natuurlijk gerijpt bier” staat er trouwens op de Grolsch-blikken, waar Palm zegt: “bevat gerstemout en E 224”. Grolsch zegt ook dat het al in 1615 gemaakt werd, wat ruim voor de uitvinding van de pils is. De ingrediënten zijn volgens de verklaring alleen water gerstemout en hop, waarmee het niet te verklaren is dat er alcohol in zit.
Vang een vis en schiet een zwijn. Eet je ze niet op maar bewaar je ze in je fietstas, dan kun je na drie dagen niet meer in de buurt komen van je fiets omdat de stank niet te harden is.
Het is een natuurlijk proces. Het heet eerst rijping en daarna rotting.
De rijping is interessant omdat het soms vis en vlees beter maakt, of zo men wil lekkerder, of zo men wil verteerbaar, maar vooral ook langer houdbaar, als je tenminste het proces kunt stoppen voor je fietstas bol gaat staan. Hammen worden gerijpt en haring. Wonderschoon: de enzymen die dat doen zitten al in de vis en in het varken. Van nature.
Dus is rijping een natuurlijk proces.
Maar gelukkig grijpen mensen in. Ze hebben geleerd om rijping te storen en te sturen. Tegennatuurlijk dus. Met zout hou je de rijping van haring tegen. Met buitensluiten van zuurstof en met temperatuurregeling stuur je de rijping van rauwe gepekelde hammen.
Onnatuurlijk, maar wat ben ik er blij mee.
Maar tekstschrijvers willen niet dat je gelukkig bent met wat mensen hebben uitgevonden. Ricedream, kennelijk niet eens ontstaan met hulp van enzymen uit rijst, wordt natuurlijk genoemd waar is dat gelukkig helemaal niet.
Van RiceDream, geadverteerd in Allerhande, had ik nog niet eerder gehoord.
Op internet (Smulweb.nl) vond ik hoe ‘natuurlijk’ het gemaakt wordt:
‘Voor de productie van Rice Dream wordt beroep gedaan op een enzymatisch proces (even een enzymatisch proces opbellen, kom, want we hebben rijst en dat moet dream worden, wk), waarbij het rijstzetmeel omgezet wordt in maltodextrines (complexe koolhydraten). Dit proces zorgt ervoor dat de rijstdrank een natuurlijke, zoete smaak krijgt. De grondstof wordt gevormd door gedeeltelijk vermalen rijst, die in water verder vermalen wordt. Na verwarming worden enzymen toegevoegd waardoor de fermentatie plaatsvindt. Hierna volgt een filterproces, waarna de drank nogmaals verwarmd wordt. Na de laatste afkoeling en het toevoegen van enkele laatste ingrediënten volgt het UHT-proces en wordt het product afgevuld in Tetrapak-pakken.
Ook Oat Dream, vind ik elders op internet, is een fermentatieproduct maar er is calcium aan toegevoegd.
Wouter sorry dat ik iets afwijk van het onderwerp, hoewel, ik heb zojuist de uitzending over ‘natuuridentieke’ sperzieboontjes gezien en wil daar even het volgende over kwijt. Ik heb de ontwikkeling van de sperzieboon van zeer nabij meegemaakt. Van handmatig plukken tot het moment daar was dat innovatieve tuinders een bonenplukmachine ontwikkelden. Een zegen voor de plukkers maar een ramp voor de consument. De zaadveredelaars hebben er snel een wat sperzieboonrassen voor ontwikkeld. De nieuwe rassen moesten vooral geschikt zijn om machinaal geplukt te worden (alle boontjes moeten tegelijk even groot en lang zijn en er moeten er zoveel mogelijk aan de plant zitten enz, enz). De smaak was niet belangrijk, dat hoorde je die man van S&G;Seeds nota bene nu nog zeggen (doet er een beetje zout bij).
In de periode van de overgang kon je het verschil goed zien, daar hoefde je geen kenner voor te zijn: handmatig geplukte boontjes zagen er verzorgt en vlezig uit (zoals de huidige Egyptische boontjes) de rassen die geschikt waren om machinaal te plukken waren dun, glazig en smaakloos en hadden een eng groene kleur!
Ik herinner me de geur van die verse boontjes nog goed, m’n vader teelde ze zelf en tientallen scholieren kwamen ze plukken. Een Vietnamese moeder deed ook mee, ze plukte de hele dag in gehurkte houding en met het kind op haar rug. Ze was goed voor 130 -150kg p.dag dat was heel veel.
Het verkleuren en slap worden is een gebrek in de distributieketen en in de winkels. De boontjes worden voorts op een niet ideale plek (ik zal het maar netjes zeggen) gepresenteerd, veelal door een rigide schappenbeleid of gewoon onkunde. Let er maar eens op de panklare boontjes zijn er beduidend knapperiger, dit komt omdat de koelketen minder onderbroken is en ze verpakt zijn, hoewel die op hun snij/breukvlak weer uitdrogen.
‘Voor de productie van Rice Dream wordt beroep gedaan op een enzymatisch proces (even een enzymatisch proces opbellen, kom, want we hebben rijst en dat moet dream worden, wk), waarbij het rijstzetmeel omgezet wordt in maltodextrines (complexe koolhydraten). Dit proces zorgt ervoor dat de rijstdrank een natuurlijke, zoete smaak krijgt. De grondstof wordt gevormd door gedeeltelijk vermalen rijst, die in water verder vermalen wordt. Na verwarming worden enzymen toegevoegd waardoor de fermentatie plaatsvindt.
Dat kan je thuis ook gewoon doen, mits je maar over pilsmout beschikt. Je maakt een papje van veel gemalen rijst en een beetje gemalen mout, verhit dat tot zo’n 60 graden en laat een en ander een uurtje of zo staan. En presto! Je hebt een heusecht beroep gedaan op een enzymatisch proces! Heineken laat dat dan vergisten tot pils, althans zo wil het volksgeloof, maar dat is een ander verhaal.
De enzymen in kwestie zijn alomtegenwoordig in de natuur en heten amylases. Er zijn drie ondersoorten. Kauw heel lang op rijkst en je proeft dat het een beetje zoet wordt. Dat komt vanwege de amylase in je eigen speeksel. Dus met elke hap die je kauwt doe je een beroep op hetzelfde enzymatisch proces.
Prachtig, mevrouw of mijnheer P, de werking van enzymen. Van Biotex ben ik ook altijd onder de indruk geweest. Maar waarom noemt een rijstdrankjesbrouwer zijn product natuurlijk? Hij greep in, voegde iets toe, biotex.
Het is geen wereldprobleem, het gaat om taal en de zeggingskracht van woorden. De betekenis van woorden verandert voortdurend, ik doe er zelf aan graag aan mee. Maar reclametekstschrijvers maken - mogelijk gedwongen door hun opdrachtgevers - van begrippen leugens.
Als ik in de supermarkt het woord ‘natuurlijk’ ontmoet, denk ik automatisch, wat wilt u me nu weer voorliegen, chef?
Laatste nieuws. Coca Cola gaat in reclame benadrukken dat Coca Cola een natuurlijk product is. Omdat ‘natuurlijk’ de trend is, zegt Elseviers levensmiddelennieuwsbrief.
Henry Ford werd gemaakt door z’n vader en z’n moeder. Heel natuurlijk tussen de lakens. Henry ging auto’s maken die uit zijn natuurlijke hoofd ontsproten. Daarom zijn auto’s natuurlijk.
Plastic wordt gemaakt van olie. Olie komt uit de natuur. Daarom is plastic een natuurproduct.
Nog een paar?
