Met Australian Homemade Europa in: weer nul op het rekest
Iedereen weet toch dat asperges in het seizoen uit Nederland komen? Mis: bij AH komen ze ook in die tijd uit Peru. Gelukkig moet dat op de verpakking staan, want dat is voor groenten en fruit verplicht. Ook mag je niet zo maar beweren dat chocolade uit Ecuador komt als hij in werkelijkheid afkomstig is uit Honduras. Daarbij maakt het niet uit of Ecuadoraanse chocolade van betere kwaliteit is dan Hondurese of een betere reputatie geniet.
Maar de Reclame Code Commissie dacht daar anders over. Van haar mocht AH rustig over zijn Australian Homemade bonbons beweren dat "wat je ver haalt lekker is", ook al kwamen die bonbons in werkelijkheid uit Amsterdam. De reden: Australië staat niet bekend om de (goede) kwaliteit van zijn chocolade en Australian Homemade bonbons worden al een aantal jaren in Nederland verkocht. Daarom "zal de uiting bij de gemiddelde consument niet de indruk achterlaten dat de aangeprezen bonbons in Australië gemaakt worden".
Met die uitspraak kon Foodlog, dat de zaak bij de RCC aanhangig had gemaakt, het doen. Onbegrip alom. Zelfs goed geïnformeerde en bovengemiddeld geletterde lezers hadden namelijk wel degelijk de indruk gehad dat de bonbons uit Australië kwamen, en dat beeld werd bevestigd door een bliksemenquête door studenten Commerciële Economie van de Hogeschool Windesheim.
Einde zaak. Hoger beroep was geen optie, omdat er geen beroepsinstantie is. Alleen een bezwaar tegen de uitspraak is mogelijk, waarna de RCC een nieuwe groep van wijze mannen samenstelt. Einde oefening dus. Of niet?
Dat het van de RCC allemaal maar mag, betekent nog niet dat e.e.a. ook conform de regelgeving is. De wordnapping van AH is tenslotte tot nog toe alleen getoetst aan de reclame-ethiek. Je komt, op zoek naar totaal andere zaken, soms ineens leuke dingen tegen. Bijvoorbeeld in een EU-brochure over voedseletikettering. Daarin wordt precies verteld wat er moet en niet moet op het vlak van herkomstvermelding:
Herkomst:
geeft het land of de regio van herkomst aan en is verplicht voor bepaalde categorieën producten, zoals vlees, fruit en groenten. Ook is deze vermelding verplicht indien de merknaam of andere elementen op de etiketten (zoals een tekening, een vlag of een verwijzing naar een plaats) de consument een verkeerd beeld zouden kunnen geven van de werkelijke herkomst van het product.
Dat is duidelijke taal. "Verplicht" staat er, en het lijkt wel duidelijk dat het "Australian" in de merknaam de consument wel degelijk een verkeerd beeld zou kunnen geven van de werkelijke herkomst van het product. Een goed moment om eens te investeren in zo'n doosje schandalig dure Australian Homemade bonbons (77 cent per stuk) om het thuis eens aan alle kanten te bestuderen. Nergens een herkomstbenaming, ook niet in de allerkleinste lettertjes. Hooguit een opdruk "Albert Heijn Zaandam". Maar dat kan. De wervende tekst meldt tenslotte "Deze selectie van exclusieve bonbons met natuurlijke ingrediënten zijn (sic!) speciaal voor Albert Heijn geselecteerd en geproduceerd". Geen twijfel: dit is tegen de regels.
Gelijk hebben is echter één ding, gelijk krijgen een tweede. Waar moet je precies aan de bel trekken? Gelukkig heeft de EU een informatiedienst waar je terecht kunt met al je vragen over Europa. Je wordt daar bovendien snel en voorkomend te woord gestaan. Het advies is contact op te nemen met het Europees Consumentencentrum in Utrecht. Ook daar volgt een prettig gesprek, waaruit komt dat een telefoontje naar de Voedsel- en Warenautoriteit de beste kansen biedt. Ook de VWA heeft een informatienummer dat onmiddellijk toegang biedt tot ter zake kundige mensen.
Maar Europese regelgeving vermag hier geen gewicht in de schaal te leggen. Bij de VWA zien ze het probleem niet. "Welk belang heeft de producent erbij te doen of dit product uit Australië komt? Australië staat niet bekend om zijn goede chocolade. Als het nu kaas of wijn was, was het iets heel anders". Kortom: een doorslagje van de visie van de RCC. Waar een formele klacht kan worden ingediend? De VWA heeft geen idee. Als zo'n klacht bij de VWA zou binnenkomen, zou hij terzijde worden geschoven omdat de voedselveiligheid niet in het geding is. "Maar een klacht over Emmentaler kaas die zonder dat dit vermeld wordt uit Frankrijk komt, die wordt wel in behandeling genomen?". Dat wel, maar "met kaas en wijn ligt dat heel anders. Dat zijn beschermde herkomstbenamingen". Dat ook daar de voedselveiligheid niet in het geding is, is geen punt van overweging. Sommige producten blijken gelijker dan andere.
De Nederlandse wetgeving werd er nog even bij gehaald. Daarin staat dat vermelding van de herkomst verplicht is indien weglating daarvan de consument zou kunnen misleiden. "Maar dat is hier niet het geval, want iedereen weet dat die bonbons niet uit Australië komen". Je begint je af te vragen wie dit mantra, dat duidelijk niet strookt met de realiteit, de wereld in heeft gebracht. En, daarover gesproken, met welk belang.
Intussen is daar wel die brochure, met zijn "verplicht". En Europese regelgeving heeft voorrang op nationale regelgeving. De vraag blijft vooralsnog: waar moet die klacht naartoe? Wie heeft een idee?
Reacties (22)
Hallo “wetenschappers”, onderzoekt en gij zult het antwoord vinden op http://www.australianhomemade.com. Australian Homemade is de merknaam en heeft een historie. En ja, ik ben gek op deze bonbons. Van de website:
1972
Onze ijsrecepten kennen hun oorsprong op het platteland van Australië. Omdat ijs kopen in de stad door de lange reisafstand onmogelijk was, begon een oudtante van de oprichter haar eigen ijs te maken. Dat deed zij met de aanwezige verse ingrediënten van haar boerderij zoals room, eieren en fruit uit eigen teelt. Alleen de allerbeste ingrediënten waren goed genoeg voor haar versgemaakte ijs.
1989
Met de geheime recepten voor het ijs van zijn oudtante op zak, startte de Belg Frederick van Isacker in 1989 de eerste Australian ijswinkel in Knokke.
1997
Om het assortiment, in het bijzonder voor in de winterperiode, verder uit te breiden vindt de introductie van Australian Homemade chocolade plaats. Dit met de ambitie om in de zomer het beste verse ijs te verkopen en in de winter de beste handgemaakte chocolade. In een klein atelier op de Kostverlorenkade in Amsterdam start de bereiding van Dreamers, handgemaakte bonbons bereid met de beste natuurzuivere ingrediënten.
Dit lijkt me een prachtige voorbereiding van de bij RCC in behandeling zijnde Sourcy Vitaminwater-case. Natuurlijk weet iedere Nederlander dat chocolade alleen uit Belgie komt en dat Australische dus een grapje is (+ ironie-teken).
De uitspraken van de VWA zijn spannend. Sourcy is mineraalwater. Dat weet iedere Nederlander, al zullen er zijn die denken dat het uit een bron in de Ardennen komt terwijl het uit Bunnik komt. Dat maakt geen fluit uit. Sourcy Vitaminwater dus ook. Het is zelfs nog gezonder water. Dat begrijpt ook iedere nono, want het heet niet voor niks ‘vitaminwater’. Maar het is suikerwater. Dakennie mogen van de VWA, want het is wel degelijk misleiding.
Dus, RCC, als de Vitaminwater-case afwijst, moest hij maar naar de VWA. En zou die ‘m afwijzen, naar geinteresseerde volksvertegenwoordigers die toch niet met droge ogen langs de kant kunnen blijven staan.
Gerrit-Jan beschrijft hier de wereld van Kafka. Wat logisch lijkt is het niet. Wat dan wel logisch is, is voor een normaal begaafd mens niet meer te vatten.
Maar Annick, dat is pas echt geinig: Albert Heijn en de Reclame Code Commissie beweerden nou juist dat heel Nederland weet dat oudtante Sinterklaas heet. Ze bestaat niet, zeggen RCC en AH. Australian komt gewoon uit Amsterdam, al deed AH of het uit Australie kwam. Toen het puntje bij het paaltje kwam zei AH dat hij dat juist niet zei omdat iedereen wel wist dat het maar een geintje was.
Ik weet niet meer hoe de oude site eruit zag en of het stukje tekst dat Annick noemt er toen al opstond. Iemand?
@Dick.
Dit stond er in augustus 2007 te lezen op de site van American Express:
“De producten van Australian Homemade zijn gebaseerd op oude recepten uit Australië, die in Belgie en Nederland zijn verfijnd tot lekkernijen van de hoogste kwaliteit”.
Als je die zin in Google intikt, kom je deze tekst nog veel vaker tegen. Het lijkt wel een reclamezin ;-)
Nou je het zegt, dat herinner ik me ook, want daar komen de - ik vind ze prachtig - motieven op de pralines vandaan. Dat verhaal vertelde Australian altijd al. Die oudtante herinner ik me alleen niet, heb de indruk dat ze - haha - ‘nieuw’ is.
Ik vind het overigens prachtig gevonden, die aboriginalachtige kunst op de chocolade.
Toch is het niet waar, dat “gebaseerd [zijn] op oude recepten uit Australië”. In dit interview met de oprichter staat dat zijn Australische tante alleen zijn eerste financier was. Dus geen oudtante.
Australian Homemade (in Belgie: Australian Home Made Ice Cream) is dus zowel bedrijfsnaam en merk. Of een zorgvuldig opgebouwd corporate image, het is maar van welke kant je het bekijkt.
Er wordt aantoonbaar (door de Nederlandse tak) gesjoemeld met de waarheid (dat “geheime recepten van oudtante” verhaal op hun site klopt echt niet). AH maakt het nog wat ondoorzichtiger door niet heel duidelijk te maken dat ze dit product gewoon bij Australian Homemade inkopen (het logo staat wel op de verpakking, maar daar is het woordje homemade uit weggehaald).
En die aboriginalachtige kunst op de bonbons was van een Nederlandse grafische ontwerper, die in eerste instantie ook alle corporate styling verzorgde (inclusief de winkels). Zijn naam ben ik vergeten, maar die is vast wel ergens op het net te vinden.
De reclamecode is een vorm van zelfregulering door de reclamewereld, dus is er een ministerie die dat toestaat. Als de RCC haar werk niet goed zou doen, zou het/een ministerie moeten ingrijpen. Je kunt dus een klacht indienen bijeen verantwoordelijk ministerie.
De RCC gaat in haar uitspraken uit van een fictieve, nogal oplettende consument. Die zou de oorspronkelijke grap van de Belgen die Australian bedachten snappen. Er zou eens onderzocht moeten worden hoeveel consumenten daadwerkelijk oplettend zijn zoals de RCC dat fictief ziet.
“Belgische chocolade” is soms ook behoorlijke oplichterij, zelfs wanneer uit België.
MrOoijer, dank! Nu is helemaal helder hoe het ook alweer zat. Zo komen namen tot stand en de rest is fantasie.
Toen Bakker Bart het oorspronkelijke Australian overnam werd het een commercieel succes en groeide het verhaal. Ik heb me nooit gestoord aan Australian in de straat of in de vriezer bij de Sligro. Ik stoorde me pas, toen AH zo nadrukkelijk ‘down under’ met ze ging. Vandaar toen de RCC-case die uiteindelijk een RCC-test werd door het Windesheim onderzoek. Ben benieuwd of ze nu gekrompen of juist wat ruimer in hun denken uit de Sourcy-test komen.
@Dick: geen dank.
@WvdL: gewetensvraag voor een reclameman. Stel je opdrachtgever creëert een mythe. Mag je je als reclameman er voor lenen om die mythe als waarheid aan de consument te verkopen? Wat vind de RCC daar van?
@ Gerrit Jan: heb je de Consumentenautoriteit al geprobeerd? (Een dienst van het Ministerie van Economische Zaken):
http://www.consumentenautoriteit.nl/
Het hoofdstukje ’Over de Consumentenautoriteit‘ vermeldt:
“Het werkterrein van de Consumentenautoriteit is breed. Het beslaat een groot aantal sectoren en het betreft zowel nationale als grensoverschrijdende inbreuken. Bovendien is het aantal wettelijke normen waarop de Consumentenautoriteit toeziet groot en divers van aard.”
Verwacht er echter niet al te veel van, gezien de volgende zinsnede op diezelfde webpagina:
“… zal zij haar optreden (...) beperken tot de ernstige overtredingen die zij op het spoor komt.”
Je zou het evengoed eens kunnen proberen, al was het alleen maar om er je licht op te steken. Niet geschoten is zéker mis, en wellicht weet men bij de CA wèl waar je terecht kunt met je klacht.
@MrOoijer
Je mag als reclamemaker zoals iedere Nederlander liegen, maar niet bedriegen. Massareclame is schadelijk voor zover het om massale, grove misleiding gaat.
Reclame maken is vaak overdrijving. De kans dat je dan formeel een leugen vertelt is heel groot. Geen moeite mee. Reclame maken voor een product dat ik zelf niet goed vind doe ik ook met liefde. Dat is professionaliteit. Kwikfit verwisselt ook de banden van criminelen.
Beste Gerrit Jan, erg jammer dat je dit verder interessante stuk begint met een pertinente onwaarheid: AH verkoopt tijdens het Hollandse seizoen absoluut geen Peruaanse asperges. Wel verkoopt AH de rest van het jaar Peruaanse asperges.
Beste Frank, op 17 april 2008 lagen, ruim in het seizoen, bij de AH asperges uit Peru, en geen Nederlandse. Ik heb er hier over geblogd. Het klopt dus wat GJG schrijft.
En wat een schitterende manier van asperges koken komt daar ook nog ff mee naar boven. In een braadzak! Allemaal onthouden dus voor het voorjaar dat weer voor de deur staat.
Frank, vorig jaar zag ik en schreef ik over natte Peruaanse asperges bij Albert Heijn in het Nederlandse aspergeseizoen.
De “zaak Australian” begint interessant te worden. Door hun parallelle antwoorden lijken RCC en VWA wel gebriefd vanuit dezelfde bron(!)
Er moeten natuurlijk wel meer zo’n nepafkomsten bestaan. De VS van A zijn een graaggebruikte oorsprong voor koekjes of snoepjes uit een of andere West-Europese achterbuurt. Guinness wordt allang niet meer in St James Gate, Dublin gebrouwen, zelfs niet noodzakelijk in Ierland. De term Belgische chocolade is niet beschermd.
Maar wat vinden de Australiers daar nu eigenlijk van? Behoorlijk chauvinistisch volkje overigens. Vinden die het goed? Italie of zelfs Canada zouden allang gereageerd hebben, dunkt me. Misschien eens de ambassade bevragen?
En ze zijn er weer!
Asperges uit Peru. Zag ze net liggen en gekocht worden.
Speciaal gekweekt voor AH staat er ook nog op de verpakking.
En wat vinden de Indiërs ervan dat Hollanders tulpen zijn gaan kweken? En verkopen als iets typisch Hollands? Je moet hier toch niet te ver in gaan, vind ik.
Ik zag laatst ook al broccoli bij AH liggen die speciaal gekweekt was met kleine stronk en extra roosjes.
Zalig en harstikke makkelijk natuurlijk, maareuh… GEKWEEKT? Volgens mij worden groenten toch echt geteeld!
Ik heb er ook nog zo een; sinds kort wordt er door ‘s lands grootste bierbrouwer een product op de markt gebracht dat ze cider noemen. Kijk op het etiket en dan zie je dat het hier helemaal niet om cider gaat, maar een drankje dat samengesteld is uit appelconcentraat, water en koolzuur en nog wat ongein… Geen haan die er naar kraait…
