Duizendjaar oud recept


17 juli 2009 14:54 lizet kruyff

De nieuwe Alllerhande is een Italiëspecial. Het is tenslotte vakantietijd. Op pagina 137 beloven ze je een recept voor Venetiaanse vis, "dat waarschijnlijk al duizend jaar oud is". Ha, leuk, hier wordt de voedselhistoricus wakker. Wat zou het zijn? Vis in Venetië, dat kan van alles zijn, want ze eten daar al eeuwen gezouten kabeljauw, riviervissen, lagunevissen, noem maar op. En in het jaar 1009 zal de vis van een zoet-zure saus vergezeld kunnen zijn, of een peterseliesausje, of knoflook, offe.... Benieuwd, benieuwd, spannend.... Toch?
Nee dus, het is weer nep. Ik heb er expres geen plaatje bij gedaan, want dan is het te gemakkelijk. Wat is namelijk het eerste ingrediënt voor deze duizendjaar oude visschotel?
Zucht, 5 trostomaten. Verder platte peterselie, olijfolie, ui, knoflook anjsovisfilets, kabeljauw, laurierblad en witte wijn. Het is vast nog eetbaar ook. Maar.....
Welke halve zool heeft dit nu weer opgeschreven? Tomaten kennen we pas na de ontdekking van de Amerika's, dus na 1492.

image


De vroegste kwamen aan het begin van de 16e eeuw naar Spanje en Portugal, iets later ook naar Italië. Best lang geleden dus. Maar geen duizend jaar. Zinloze en onjuiste informatie. Maakt die foute informatie dit recept lekkerder? Venetië spannender? Nee toch.
Het zal dan ook niemand meer verbazen dat ze hier - ongetwijfeld ook een duizendjaar oud recept - voor polenta bij adviseren.
Maïs, ook pas in Europa gekomen na de ontdekking van de Amerika's. Grrrrrrrrrrrrrr!!!!!!!



Reacties (15)


17 juli 15.24 dick veerman

Als een land en zelfs een hele Westerse cultuur weinig meer van z’n geschiedenis weten, betekent dan ‘misschien wel duizend jaar oud’ niet hetzelfde als ouder dan m’n oud-opa?


17 juli 16.14 lizet kruyff

Kan er dan niet een Voedselhistorisch Huis komen, misschien leert de mensheid daar meer van dan van veldslagen te Heiligerlee.....


18 juli 14.01 lizet kruyff

oh.oh. AH gaat op nog twee plaatsen in de Allerhande met de geschiedenis aan de haal. En als ze nou nog aan bronvermelding deden?
Pagina 131, Frambozen: “de bij ons bekende rode framboos wordt gekweekt sinds het einde van de 16e eeuw, met Griekenland en Italië als bakermat.”
Hier kweken we de framboos al vanaf de middeleeuwen. De framboos is hier inheems, net als de braam.
pagina 11: “De artisjok is de eetbare bloeknop van een distel, die in de vijftiende eeuw vanuti Italië werd verspreid over Spanje en Frankrijk.”
Het zusje van de artisjok, de kardoen, is hier zeker al vanaf de middeleeuwen gekweekt, de Romeinen waren er gek op. Het verhaal wil dat de artisjok zoals wij die nu kennen, de bolle zal ik maar zeggen, halverwege de 16e eeuw van Napels naar Florence is meegenomen. En dat Catharina de Medici, die in 1533 met Henri II van Frankrijk trouwde, hem mee naar Frankrijk heeft gebracht.
Waar haalt Allerhande zijn historische wijsheden toch vandaan?


18 juli 14.52 robin

google


18 juli 14.53 dick veerman

pagina?


18 juli 15.39 lizet kruyff

Robin, dat geloof ik niet, want Wiki zegt ook al dat de framboos in de Middeleeuwen werd gekweekt in deze streken. Bij Karel de Grote kan ik hem nog niet vinden. Hildergard van Bingen kan ík even niet vinden ;-). Maar gezien de nadruk op de Italiaanse herkomst geloof ik eerder dat ze ergens een Italiaans culinair historisch werkje hebben opgediept. Maar welk?


18 juli 15.47 robin

Gewoon gepikt van de site van Super de Boer:

“Herkomst
Frambozen behoren, net als onder andere aalbessen en kruisbessen, tot het zachtfruit. Frambozen zijn in een groot deel van de wereld inheems en kunnen afhankelijk van soort, gele, rode, roze, oranje, bruine of zwarte vruchten dragen. Beroepsmatig wordt de ons bekende roze framboos gekweekt vanaf het einde van de 16e eeuw, met Griekenland en Italië als bakermat. Het seizoen begint eind april wanneer de eerste frambozen uit de kassen worden geoogst. Frambozen zijn tot eind oktober beschikbaar.”

En die hebben het vast weer van The Greenery Site afgeplukt.

En dan elke keer een beetje versleutelen zodat het net lijkt of je zelf iets geschreven hebt? Rose vervangen door rode en “beroepsmatig” weggelaten. Denk dat daar de clue ligt. Voor die tijd kweekte iedereen het een beetje voor zichzelf?


18 juli 17.10 Poeh Hee

Wat ik ook wel grappig vind in deze Allerhande zijn die doorgroefde Italo koppen die hun allereigenste pestopastapistie recept op laten noteren.

Na de repo van de Keuringsdienst Van Waarde over de Knoestige Dames van Bertolli die uit Spanje afkomstig bleken schiet ik iedere keer weer in de lach als zo’n blaadje van een super weer zo’n Authentiek Hoofd laat zien.


18 juli 17.14 lizet kruyff

De standaardfout die in de ‘wetenschap’ en ‘journalistiek’ bedreven wordt: een beetje van elkaar over zitten schrijven, geen bronnen vermelden, en voor je het weet gaat zo’n verhaal een eigen leven leiden als ‘feit’. Afschieten!
Vroeger plukte ‘men’ uit het wild. Er was ook veel meer wild voor de bramen en frambozen om te groeien. Frambozenpitjes zijn al bij de Bronstijddorpen aan het meer van Geneve gevonden.


18 juli 18.12 arend hermans

Recept is nagenoeg identiek aan “vis a la Veracruzana”.  Deze typisch Mexicaanse visbereiding is vast wel minstens duizend jaar oud. Dus wellicht is het recept meegeïmporteerd met de tomaten en klopt de tekst in Allerhande in strikt letterlijke zin dus wel ;-).  In plaats van witte wijn moet er dan citroen in en een beetje Jalapeno peper. Oud of niet: heel erg lekker!


18 juli 18.21 arend hermans

toch niet zo waarschijnlijk wat ik hier boven schreef, Vind nu dit over de tomaat:  De Spaanse conquistadores stuurden planten met kleine gele vruchten, die in het Nahuatl, de taal van de Azteken xitomatl, werden genoemd, naar Spanje. De als giftig beschouwde planten werden als sierplant geteeld. Rond 1750 kwam men er in Italië en de Provence achter dat de gele vruchtjes, “pomo d’oro” of gouden appel in het Italiaans, eetbaar waren. Door kruisen en selecteren kreeg de tomaat de rode kleur en vanaf 1850 is het een veelgebruikte groente in de Europese keuken.

Kennelijk is de plant via Europa een onderdeel geworden van de Mexicaanse keuken...en dan kan het recept inderdaad niet zo oud zijn.


18 juli 18.35 arend hermans

deel 3 Lizet, ik begrijp erg wat je zegt over van elkaar overschrijven en een gebrek aan exactheid als het gaat om feiten.  Bij wat verder zoeken vond ik ook onderstaande tekst.  Dus werden tomaten in Mexico nu wel of niet gegeten duizend jaar geleden?? Veel tegenstrijdige teksten dus en geen idee wie de waarheid spreekt!

“"Wild tomatoes originate from the Andes Mountains. Ancient Indians ate them, but did not cultivate them. But when the tomatoes had reached Mexico, the Aztecs were very pleased of it and called it “xitomatl” ("tomatl" in Nahuatl, their language, meant “berry"). The sauce made from these fruits turned quickly in a basic ingredient of the Aztec cuisine. Spanish conquistadors were so pleased by the taste of the sauce that they sent the tomato seeds to Spain, Caribbean and Philippines. But these vegetables got their current status only at the end of the 19th century."”


18 juli 20.48 lizet kruyff

Arend H, in een komend nummer van Archeologie Magazine een kookrubriek van mijn hand over de tomaat in Europa. (Pommo d’oro slaat dus op die gele meegebrachte tomaat, niet op Pomme d’amour, een Franse afgeleide). Hoe het precies in de Amerika’s zit weet ik niet, dan moet ik Food in Antiquity citeren, maar dat is een boek uit 1969, en wellicht staat er meer in Alan Davidson, maar die is qua archeologica niet altijd correct. Jammer dat Nick Trachet zeilt, die weet ook veel. Dus hier FiA: “the name is of Mexican Indian origin and this area was probably the centre of domestication, but studies of Mecian cave remains as far back as 7000 BC have as yet produced no trace of it. Peru has little to offer, there being no remains from excavations. though at least one pot depicting tree tomatoes exists, dated to c 500 BC. One possible reason for its lack of popularity was that it did not keep well; the early inhabitants could peserve their potatoes and their beans as wel as their gourds, but tomatoes soon perish.
So perhaps these were simply gathered hwan in season and no real cultivation was attempted.”
De laatste zin van je quote slaat alleen op de Verenigde Staten, want hier is de tomaat al in de 16e eeuw in Spanje en Italië gegeten, pas later in de Lage Landen.


29 juli 14.09 Janny

Ze zouden zich bij AH wel wat beter in de geschiedenis van het voedsel kunnen verdiepen. Aan de andere kant, het is toch ook al mooi als de Allerhande-lezer met dit recept aan het kokkerellen slaat i.p.v. een (half)kant-en-klaar maaltijd te kopen.


15 oktober 23.50 Ralph geerts

of ze nou denken dat ze een eeuwenoud recept koken of denken dat ze een lekkere kant en klaar maaltijd hebben… genaaid worden ze toch wel

Reageer op dit bericht

Naam
E-mail
Website

Code
Type code

Reactie   [url=http://www.link.nl]omschrijving[/url]


LAATSTE REACTIES

Meer Reacties

POLL

Deze poll is geëindigd op 22 augustus om 0.24 uur.


ZOEK OP DEZE SITE

Uitgebreid zoeken

ARCHIEF