De toon van het artikel van Koert is snoeihard. Kan je als columnist deze toon hanteren of ga je eigenlijk over een grens heen? Wat denken de journalisten hier op foodlog over? Inhoudelijk ben ik het gedeeltelijk eens met Koert: WUR ligt onder vuur en Dijkhuizen heeft weinig intern draagvlak. WUR zal ook de komende jaren (weer) gaan krimpen door een terugtrekkende LNV.

Aalt Dijkhuizen is -denk ik- van mening dat je WUR als een strak beursgenoteerd bedrijf kan leiden. Als econoom gelooft hij in schaalvoordelen, operational excellence (OpEx) en strakke communicatielijnen met perswoordvoerders (en dit is tevens de reden waarom je zelden iets hoort van een WUR-onderzoeker op foodlog). Zelf geloof ik niet dat je een R&D;concern zo kan leiden. Creativiteit en inventiviteit werken alleen als de sfeer los en open is. Vertrouwen hebben in je individuele professionals is de basis. In een “creative-mensen-organisatie” zijn er tevens geen economische schaalvoordelen, integendeel....

Verder wekt het artikel de suggestie dat A&F;niet meer bestaat. Dat is niet (helemaal) waar, er is inderdaad een krimp geweest in de periode 2005-2006, maar het instituut bestaat nog gewoon. A&F;is tot op de dag van vandaag het meest toegepaste en commerciële -lees zelfsupporting- instituut binnen WUR. De overige instituten hebben A&F;altijd al als een bedreiging gezien. Organisatorisch heet A&F;nu AFSG (het departement voedingswetenschappen en A&F;werken samen onder deze naam, de directeur is Peter vd Elzen). AFSG heeft het best lastig (LNV budgetten nemen af, concurrentie neemt toe, te hoge kosten door irreëel doorbelastingen van Dijkhuizen en Schiphol-m2-prijzen). Een voorbeeldje. Het restaurant van de toekomst (RvdT) is opgezet door A&F;in samenwerking met een hoop bedrijven (o.a. Sodexo). De overheadkosten van RvdT drukken nu teveel op de begroting van AFSG, Dijkhuizen zou A&F;financieel hierin kunnen tegemoetkomen aangezien het RvdT een geweldig positief marketinginstrument is gebleken voor de gehele WUR.

Dan de WBG. Zelf heb ik hier een dubbel gevoel bij. Aan de ene kant kan je niet verwachten dat een dergelijke club binnen een paar jaar break-even draait. Aan de andere kant ben ik van mening dat een Universiteit zich niet bezig zou moeten houden met Business Generations & Ondernemerschap. Zelf de bejubelde ondernemende universiteit Twente is veel minder succesvol dan gedacht. De wereld van “zaken doen” en de wereld van “fundamenteel wetenschap” zouden juist minder met elkaar moeten mengen**. Mijn visie hierover is vrij simpel : in de toekomst zie ik juist voordeel bij kleinere universiteiten die meer uit 1st en 2e geldstroom via onze overheid worden betaald; Universiteiten die beter samenwerking met andere universiteiten binnen NL en die 100% alle resultaten wetenschappelijk openbaar publiceren. Kortom alleen focus op (b) Fundamenteel Onderzoek & (b) Excellent Onderwijs. Wat doen deze Universiteiten 2.0 niet meer? In opdracht van derden onderzoek en advies uitvoeren. Achtergrond? (a) onafhankelijkheid van onze Universiteiten moet gegarandeerd blijven en (b) door de overheid betaalde organisaties mogen niet concurreren met private bedrijven (voor de geïnteresseerden : rapport Cohen )

Het wordt ook tijd dat we het Nederland Innovatieland -inclusief de rol van kennisinstellingen en universiteiten- gaan heruitvinden. Juist nu in deze economisch instabiele tijden. Meer (subsidie) geld in kennisopbouw alleen steken heeft geen zin en leidt niet tot meer ‘markt’ of ‘innovatie’. Zelfs Lissabon-criteria (% R&D;van BNP) zeggen niets over welvaart of innovatief vermogen. Spijtig genoeg is dit een geluid dat nog niet is doorgedrongen bij de Ministeries en Provincies (al moet ik zeggen dat EZ hier een positieve uitzondering in lijkt te zijn).

** 40% van de hoogleraren in Wageningen is een bijzonder hoogleraar. De directeur van TIFN Jan Maat (het topinstituut voeding) en de directeur van AFSG Peter vd Elzen komen rechtstreeks van Unilever af. Er gaat nog steeds 100 miljoen LNV gelden naar WUR. Meer en meer onderzoeksresultaten zijn niet openbaar en worden niet wetenschappelijk gepubliceerd.

Koert lanceert een erg scherpe zonder enige twijfel op de persoon gerichte aanval. Hij moet getaxeerd hebben wat z’n stukje zou losmaken en hoopt dus op het verschijnen van medestanders uit de bosjes. Komen ze niet, dan weet hij dat de tijd niet rijp is en weet hij dat hij weer moet gaan liggen.

Als Unilever en Campina als belangrijke belanghebbenden ook vinden dat ze naar Utrecht, Maastricht en Rotterdam moeten krijgt Koert vanzelf gelijk. Is dit een publiek geheim ofzo? Jij zegt daar ook nogal wat. Als het allemaal waar is, is het ernstig.

Ik denk dat concurrentie voor het ons-kent-ons netwerk een van de beste strategieën is om de WUR zijn kans te geven. Vond en vind het daarom juist prima dat Danone niet naar de VS, Sophia Antipolis of weet ik wat, maar naar Utrecht vertrok.

@ Dick, Op welke van mijn opmerkingen doel je met “ jij zegt daar ook nogal wat” ? Ik zal naar eer en geweten antwoord geven.

Je zegt de facto dat de WUR een ge-outsourced bedrijfslaboratorium is zonder fundamenteel onderzoek is, in plaats van een universiteit. Daar komt weinig nieuws meer uit, zodat de outsourcers - die zo gewenste grote bedrijven, wat het bestuur betreft - doortrekken om daadwerkelijk nieuws te vinden.

Natuurlijk mag je niet generaliseren, daarnaast is er ook een (klein) verschil tussen de DLO instituten en de WU. Als je mijn bericht goed leest dan zie je dat ik een visie beschrijf die niet specifiek met WUR te maken heeft maar veel generieker van toepassing is voor veel universiteiten en kennisinstellingen in NL. We proberen aan alle kanten de schijn hoog te houden, maar het gaat helemaal niet zo goed in “Nederland kennisland”.

Op het gebied van voeding en voedseltechnologie is -naar mijn bescheiden mening- het inderdaad zo dat grote delen van WUR als een ge-outsourced bedrijfslaboratorium werkt en zelfs vaak als een soort van “consultancy firm”. Is dat erg? Ja, dat is erg, als dit ten kosten gaat van het werkelijke fundamenteel onderzoek EN als hierdoor op oneigenlijke gronden wordt geconcurreerd met private partijen (vandaar mijn verwijzing naar Cohen). Voeding en gezondheid onderzoek (epidemiologisch en nutritioneel) is in Maastricht bijvoorbeeld hoger aangeschreven. Voedseltechnologisch (productie-technologen) vindt er geen relevant onderzoek (lees : vernieuwend) meer plaatst binnen DLO, overigens ook niet meer bij TNO! Op het gebied van vers-bewerkte producten (gesneden groente en fruit), zijn er partijen (waaronder ons eigen bedrijf TOP) dat zowel praktisch als fundamenteel inhoudelijk hoger aangeschreven zijn dan de WUR. AFSG heeft nu als strategie om zich meer op productontwikkeling te gaan richten. Hier heeft AFSG EN de juiste competenties EN de juiste mentaliteit EN de juiste tarieven NIET voor. Overigens doet HAS Den Bosch en TNO ook mee met deze trend. Het resultaat is dat o.a. tientallen ZZP’ers met overheidsmiddelen valselijk worden beconcurreerd. Ik verwacht dat Marketing bedrijven werkzaam in food straks over een paar jaar ook zullen gaan mopperen. Ik zou zeggen : probeer maar eens een interview met Veerman of Van der Elzen te regelen. Vraag hen maar naar hun strategie.

Heden ten dagen zijn veel universiteiten meer bezig met Acquisitie en Samenwerking met bedrijven (lees voor een habbekrats voor grote bedrijven werken; MKB mag gewoon 130 tot 160 euro per uur betalen) dan met vernieuwend fundamenteel onderzoek. Dit gaat ons als land over een jaar of 10 opbreken; de concurrentie uit het buitenland op het gebied van kennis is immers zeer groot (en is ook een mondiale markt). Gedeeltelijk ligt dit aan het feit dat 1ste en 2e geldstromen -ook relatief tov het buitenland- laag zijn in in Nederland. Universiteiten zijn ook gedwongen te gaan “ondernemen” (lees meer focus op geld verdienen dan kwaliteit/diepgang). Na 15 jaar durf ik nu hardop te zeggen dat dit businessmodel niet werkt. Ligt de fout dan bij de politiek? Neen hoor, Universiteiten in Nederland (dus ook in Wageningen) hebben veelal een te grote broek aan getrokken (teveel overhead, teveel personeel, persvoorlichters, te hoge salarissen, ...). Een maatschappelijk debat over de herinrichting van Nederland Kennisland is zeer hard nodig. Zelf vind ik onze voedselvoorziening zo belangrijk dat de rol en toekomst van WUR in een maatschappelijk debat betrokken zou moeten worden.

Tja, ik zal wel aangevallen worden op deze ongenuanceerde uitspraken.

Nou nou Wouter, en dat allemaal omdat Koert een onverwerkt verleden heeft met Aalt? En jijzelf ook? Wageningen UR heeft een toonaangevende universiteit in het food & nutrition domein en heeft met de fusie tussen fundamenteel en toegepast onderzoek laten zien op weg te zijn naar de derde generatie universiteit (google dat maar even op). 
Is Wageningen een zinkend schip? Met drie Spinoza-prijswinnaars in 3 jaar tijd, met recente benoeming van een aantal KNAW-hoogleraren en een sterke groei in studentenaantallen zou ik denken van niet. Natuurlijk is het jammer voor lokale werkgelegenheid en de opbouw van een mondiaal concurrerend kenniscluster in de Food Valley dat Danone vertrekt, maar Wageningen UR is niet afhankelijk van de lokale aanwezigheid van een enkel bedrijf.

Charon, waarvan is het vertrek van Danone volgens jou een signaal? Of is het geen signaal maar een willekeurige keuze. Ik vond het nogal een verrassende.

Welke eer valt er te rapen met Danone op je dak? Ik hoop dat Danone niet koos voor Wageningen, omdat hun gedrag/verhaal er niet past.

Steven, je reactie valt een beetje buiten het kader van de discussie. Voor Wageningen was Danone heel belangrijk omdat het bedrijf fundamenteel onderzoek vraagt. Wat jij ook mag vinden van Danone, daarvoor zijn excellente onderzoekers nodig en een al even excellente en inspirerende context van kennis en creativiteit. De vraag is nu of Danone daaraan een gemis ervoer in Wageningen. Zo ja, dan kachelt Wageningen achteruit en zou het vertrek gezien kunen worden als een signaal van het ‘verhogescholen’ van de WUR.

Misschien kan het dan ook wel minder goed bijdragen aan - zeg - het ontwerpen van geïntegreerde agroforestery landbouwsystemen. Onderwerpen die jou waarschijnlijk wel aanspreken.

Dick, ik ben totaal niet op de hoogte van wat Wageningen belangrijk vindt of niet. (Wie wel, eigenlijk? Wie kan me de lijn, die ze volgen, eens in enkele zinnen neerschrijven?) Wat Danone wil, is duidelijk een gunst van de samenleving. Moet daar dan niet een gunst tegenover staan? Ik zie die bereidheid niet. Nergens. (sorry, ik begrijp best dat we het hier niet op hét bedrijf moet spelen).

Mijn reactie zat dan naast de kwestie, ik heb Wouter zijn verduidelijking nog eens opnieuw doorgenomen. De kern is dat de kennishonger aan het opdrogen is. Dat geldt ook hier in Vlaanderen. Wouter noemt het zo ongeveer ‘blij zijn met een habbekrats’. Maar in Hasselt moeten ze Chinezen en Slovaken invoeren, om nog studenten te hebben die willen doctoreren… Mss spelen univs gewoon in op de lichtvoetigheid van hun studenten; klinkt dit stout? Als we met de samenleving kiezen voor dikke kinderen, dan ook voor weinig-gemotiveerde studenten, durf ik denken.

Het belangrijkste wat je naar mij schreef: “Misschien kan het dan ook wel minder goed bijdragen aan - zeg - het ontwerpen van geïntegreerde agroforestery landbouwsystemen.” HOEZO? En wat heeft Danone dan daar mee te maken?

Succesvolle universiteiten worden gedragen door mensen met een passie voor ontdekkingen, nieuwe kennis, nieuw begrip van hoe dingen in elkaar zitten of hoe ze opnieuw in elkaar kunnen worden gezet. Dat is een ‘sfeer’. Die hangt in de lucht en vertaalt zich naar alle terreinen.

@ Charon, Natuurlijk heeft Koert een vervelend verleden met WUR. Of ik dat zelf iets onverwerkts heb? Ik betwijfel het :-) Mijn tijd bij het instituut heb ik als zeer aangenaam ervaren, ook heb ik er enorm veel geleerd en heb tot op de dag van vandaag veel respect voor mijn oud-collega’s –waaronder jijzelf -  die keihard werken en in lastige omgeving.
 
Daarom ben ik in m’n reactie juist positief over A&F;, het meest toegepaste commerciële van alle DLO instituten en ook met bewezen toegevoegde waarde. Ik geef juist aan dat het (oud-)management (inc, A. D.) in het verleden dit “pareltje” heeft laten zitten (dat schrijft Koert overigens ook). En als ik me niet vergis is dat met het RvdT nog steeds zo (ik ben van mening dat een groot gedeelte van de kosten door Aalt gedragen zouden moeten worden). Mijn opmerking tav dat het onverstandig is van A&F;om zich meer op productontwikkeling te gaan richten heb ik geprobeerd kort te onderbouwen. En natuurlijk kunnen we daar een verschillende mening over hebben. Prima toch?
 
Wel wil ik mijn woorden in mijn tweede reactie (middelste alinea) een beetje afzwakken. Deze zijn wellicht een beetje ongenuanceerd geformuleerd, al sta ik achter de geest vd tekst. Excuses hiervoor. De rest van de Danone-discussie vind ik niet bijster relevant. Utrecht ligt toch ook gewoon in de Food Valley? Laten we niet te klein denken zou ik zeggen.
 
In mijn eerste reactie geeft ik verder mijn persoonlijk beeld weer over de manier van leidinggeven van Aalt D en rondom WBG. De woorden van Koert “zinkend schip” heb ik niet gebruikt of herhaald. Wel heb ik ook aangegeven dat ook ik denk dat de WUR onder vuur ligt (dat is toch een neutrale opmerking?) en dat D niet super veel draagvlak heeft (of klopt dat niet? Wordt hij wel op handen gedragen?).
 
Dat studenten (gelukkig!) weer toenemen juich ik enorm toe. Wij hebben in onze maatschappij goed geschoolde techneuten en onderzoekers nodig; en bovenal kritische denkers die hun mening willen delen (bv op foodlog). WU is de enige in voedseltechnologie gespecialiseerde Universiteit in de Benelux, dat is niet alleen belangrijk voor de sector, maar tevens ook voor onze regio. In de reactie van Steven m.b.t. studenten in Hasselt zit overigens wel iets heel herkenbaars: “Chinezen” importeren om studentenaantallen op peil te houden is in mijn ogen niet de oplossing (ik voel de reacties al komen op deze uitspraak …..).
 
Prima ook dat de Universiteit geprezen en excellente onderzoekers en hoogleraren heeft. Dat is immers toch ook de functie van een Universiteit? Minder dan excellent zou je toch niet eens moeten willen. Juist niet-excellente onderzoekers gebruiken “dure” gemeenschapsmiddelen die eigenlijk naar deze excellente toppers zouden moeten gaan. Middelmatigheid zorgt EN voor een devaluatie van de kwaliteit en de naam WU EN voor irritatie bij de excellente onderzoekers zelf (en die dan wellicht naar een andere stad verdwijnen). Wat zouden deze excellente hoogleraren nog meer kunnen doen als ze de middelen van de “middelmatigheid” zouden kunnen krijgen?
 
De rest van mij betoog gaat niet specifiek over WU. Mijn betoog gaat over de richting van “kennisland Nederland” en vooral wat de toekomstige rol is van Universiteiten en de door de overheid gefinancierde instituten. Hoe kunnen we kennis opbouw en innovatie beter op elkaar afstemmen? Ik ben minder tevreden over het huidige systeem en denk dat er veel ruimte voor verbetering is. Laten we hier (openbaar) over debatteren, dat mag toch? Debatteren doe je bij voorkeur op basis van rationele argumenten en niet op de persoon. Mijn mening heb ik hierboven reeds weergegeven.

Het is net of ik in een hele rare buurt terecht gekomen ben. AenF, WBG, AD, RvdT. Het is dat ik weleens in Wageningen kom en kan het - geloof ik - nog net allemaal een naam geven. Deze berichtgeving past in het zeikerdje waarin de lokale roddels over de WUR worden doorverteld. Als ik me niet vergis was Willem Koert daar vroeger van, maar is hij gegaan na een affaire die iets met aanbestedingen te maken had. Het zal allemaal wel.

Hier graag de inhoud zelf. Als ik het goed begrijp is de kwaliteit van onderzoek in het geding, cq. de strategie van het bestuur. Om het even wie het ook leidt en of die persoon misschien wel eens ‘echte’ boter in plaats van Becel neemt, of misschien andere ondeugende dingen doet.

Ik begrijpt dat er ingezet is op een Wageningse Business Generator (dat is toch die WBG die hier in het rond vliegt?) maar dat het onderzoek zelf vergeten wordt. Kortom, het Bestuur van Wageningen kiest - constateer ik uit deze heftige teksten - voor het overnemen van de onderzoeksfunctie van bedrijven als Unilever, Campina, Cosun en DSM en aast op de Danone’s, Nestle’s en Procter’s. Dergelijke bedrijven outsourcen die immers allemaal in de een of andere mate. Daar zijn dus nieuwe bedrijven voor nodig die binnen of net buiten de WUR kunnen bestaan en elkaar weer versterken en kunnen tanken bij de moeder om echt interessant te blijven.

Alleen begrijp ik, wordt vergeten die lieve moeder zelf - de Agri Alma Mater, zullen we d’r maar meteen AAM noemen? - te voeden. Maw: de bestuurlijke visie mist een component.
Los van de persoonlijke tintjes die de buitenstaanders nou eenmaal niet zo interesseren: gaat het zakelijke aspect van Koert’s punt en deze emotionele discussie misschien daarover?

De berichtgeving rondom het besluit van Danone om een deel van de activiteiten in Utrecht te zetten (en volgens sommigen een teken is van het zinkende schip Wageningen) betreft vooral de logistiek: Utrecht ligt centraal. Ongetwijfeld zijn er andere redenen, die niet in de persberichten staan.
Ik zou graag een ander soort discussie willen hebben die hieraan gerelateerd is: zou Numico naar Utrecht zijn verhuisd als ze niet door de Franse megazuivelaar waren overgenomen? Is het niet veel meer zo dat de kennispositie en werkgelegenheid in Nederland (in elk geval als het gaat om voedsel en voeding) achteruit loopt doordat het voedselbedrijfsleven uit Nederland wegloopt.
In Brussel vinden ze trouwens dat Food Valley heel Nederland omvat (de EC gaat er vanuit dat Nederland een sterk food cluster - kennisintensieve bedrijven en kennisinstellingen in leven houdt), dus als we dit effect van mondialisering een probleem vinden, heeft Nederland als geheel een probleem.

Dick, onze stukjes kruisten elkaar net. De Wageningen Business Generator is een probeersel geweest om Wageningse onderzoekers te helpen om ondernemer te worden. Dat klinkt als een soort outplacement, maar dat is het niet (per definitie): het gaat erom dat er voor Wageningen en de onderzoeker zelf een beetje geld verdient kan worden. WBG is neergezet als technology transfer office, zoals succesvolle derde generatie universiteiten die hebben, KU Leuven en enkele toppers in de VS.
De belangrijkste reden dat het geen succes werd, is dat WBG centraal is neergezet, ver weg van de onderzoekers met hun ideeen en patenten. In elk geval is er een besluit genomen om het op te heffen, en het is ook wel eens fijn dat er uberhaupt een keuze wordt gemaakt en een besluit genomen.
Ja: universiteiten nemen in toenemende mate de R&D;van grote bedrijven over. Dat gebeurt in Nederland al 20 jaar. En niet alleen in food of in Wageningen. De overheid subsidieert dit ook nog eens (EZ heeft bedacht dat in tijden van een beetje crisis, bedrijven hun R&D;medewerkers tijdelijk kunnen dumpen bij kennisinstellingen), dus als bedrijf zou ik het ook wel weten: academisch onderzoek is voor bedrijven bijna gratis. Da’s kennelijk de nationale strategie om grote bedrijven in Nederland te houden.

“academisch onderzoek is in Nederland voor bedrijven bijna gratis.” Charon, dat is voor de lezers hier opmerkelijk nieuws.

Als het zo is - wat ik van je aanneem, want je zit er middenin - moet er dan niet dringend gekeken worden welke concurrentievervalsende effecten dit heeft voor bedrijven die hier geen gebruik van kunnen maken omdat ze te klein zijn om er zo uitgebreid van te kunnen profiteren?

Is het bovendien niet zo, dat goed gekeken zou moeten worden hoe hier fiscaal mee moet worden omgegaan? Bedrijven krijgen gratis onderzoek. Ontwikkelen er gratis producten mee. Die worden voor de volle prijs verkocht. Daar maken ze de volle winst op, terwijl ze betaald zijn met burgergeld, te weten belastingen?

Die belastingen zijn uitstekend besteed aan een universiteit als ze .... in fundamenteel onderzoek voor het algemeen belang gaan. Maar niet als ze bestemd zijn voor gerichte en zo goed identificeerbare direct commerciële belangen. Niet dat ik er iets tegen heb als de best mogelijk mensen daar aan werken, maar wel als dat gebeurt met algemene gelden. Die kunnen dan immers niet meer aan iets anders besteed worden. Anders gezegd: als moeder’s borst niet gevoed raakt, gaat de baby ook dood. Die gelden zijn voor de borst, niet voor de baby.

Niettemin begrijp ik dat dit model toch ook goed werkt voor Amerikaanse ‘topuniversiteiten’ (ik citeer jouw ‘toppers’). Hoe zorgen zij dat moeder’s borst gevuld blijft en niet alleen maar wordt leeggelurkt?

@ Dick, Ik denk niet dat Charon dat zo heeft bedoeld. Academisch werk dat wordt gepubliceerd is beschikbaar voor alle bedrijven, want wordt -als het goed is- altijd 100% gepubliceerd. Alle universiteiten werken hiermee aan een wereldwijde voor alle bedrijven beschikbare kennisbasis. Het is (hoop ik) niet zo dat aan de Universiteit in opdracht van grote bedrijven fundamenteel onderzoek kunnen uitvoeren. Een prof moet gewoon rond de 200 euro per uur factureren, als hij/zij dat niet doet dan kan er inderdaad sprake zijn van een ongeoorloofde inzet EN concurrentievervalsing. Mocht de uitspraak van Charon wel kloppen dan is dat dus een ernstige zaak! Een Universiteit die de R&D;van een multinational overneemt; dat is niet alleen onwenselijk, maar deze universiteit zal ook afgeleiden naar een middenmaat kwaliteit voorspel ik (ik waarschuwde hier eerder voor). Een dergelijke universiteit is tevens niet meer onafhankelijk. Maatschappelijk zou ik het zeer incorrect vinden om belastinggeld als een soort van verkapte subsidie in te zetten tbv multinationals. “De (semi-)overheid mag geen activiteiten uitvoeren die de markt kan” (=rapport Cohen) Nogmaals ik denk dat Charon het niet zo bedoelde.

Ik maak zelf onderscheid tussen drie takken van sport (1) onderzoeken (analyseren), (2) ontwikkelen (synthetiseren), (3) innoveren (geld verdienen met een nieuwe dienst of product. ** Naar mijn mening mag een Universiteit alleen onderzoeken, en dient het deze resultaten te publiceren. Het domein van ontwikkeling behoort primair bij private partijen te liggen (private value based knowledge companies). Innoveren (business development, start-ups, markt implementatie, etc.) is al helemaal een tak van sport die juist bij het bedrijfsleven behoort. De vraag is natuurlijk wat de rol van kennisinstellingen zoals TNO dan is? Ik ben van mening dat op termijn er maar twee business modellen zijn. (1) 100% privaat, zonder directe financiering vd overheid, (2) 100% semi-oveheid, maar dan ook alleen onderzoek en ontwikkeling tbv maatschappelijk nu. R&D;voor derden behoort hierbij niet tot de activiteiten. Hybride organisatie komen overal onder vuur te liggen (denk ook aan Hilversum)

** En natuurlijk is het zo dat deze drie takken van sport met elkaar te maken hebben. Ook zijn de grenzen niet altijd zwart-wit. Zonder een ontwikkeling van een dienst, proces of product geen innovatie. Soms -maar niet altijd-heb je onderzoek nodig om te kunnen ontwikkelen.

@ Charon (fijn dat je meedoet met de discussie!), jij stelt “ zou het zo kunnen zijn dat omdat bedrijven weglopen (?) de kennispositie afneemt?” Om je eerlijk te zeggen durf ik deze stelling wel te verwerpen. Multinationals sourcen hun kennis(inkoop) wereldwijd. Wageningen heeft daarin competitie uit vele plekken binnen EU (en daarbuiten). Deze ‘competitie’ kan alleen maar ‘gewonnen’ worden als EN excellente kennis EN een acceptabel prijs in balans zijn. Ik denk dat dit eerder het probleem is. Ik ben het overigens 100% eens dat we Food Valley als een NL/Belgie/Stukje Duitsland moeten gaan zien. Het is een soort van ecosysteem waar meerdere partijen hun eigen rol hebben en in een level-playing field situatie samenwerken EN concurreren. Doel moet zijn “excellent” en “effectief” tegen een “acceptabele prijs”. Een terugtrekkende overheid -op een ruimere 1ste en 2e geldstroom tbv fundamenteel onderzoek na- is dan op zijn plaats. Uiteindelijk maken we hiermee het Nederlands ‘kennis-ecosysteem’ sterker en niet zwakker.

@Charon

Pardon? Heb ik ‘een onverwerkt verleden met Aalt’? Charon, alsjeblieft! Vertel me meer. Leer me mezelf beter kennen. Spaar me niet. Ik leer hiervan.

Wouter, je houdt een lang verhaal waarin menigeen zonder TOMTOM de weg zal kwijtraken. Kennelijk is er iets aan de hand. Dan komt Willem die pertinent het persoonlijke afwijst. OK, au juste. Waar hebben we het nou precies over?

Willem: was het jouw bedoeling te beweren dat de kennisbron langzamerhand steeds meer opdroogt en oninteressant wordt omdat hij verzandt in loutere toepassingen van kennis in plaats van aan vrije academische kennisontwikkeling te doen?

Charon: had ik het juist, of moet ik je lezen zoals Wouter de Heij je leest?

@ Dick, het gaat helemaal niet goed met “Nederland Innovatieland 3.0”, we lopen nu als lemmingen de afgrond af. Over een paar jaar zien we pas de effecten hiervan. Een discussie over de toekomst van het ECOSYSTEEM R&D;en Innovatie, zou NU gehouden moeten worden. Deze discussie wordt spijtig genoeg niet gehouden, niet in de academische wereld en niet in Den Haag en niet bij bedrijven. Niemand lijkt het systeemoverzicht te hebben. Ik ben somber.....

@ Willem, Charon speelt op de man, maar jij nu ook. Nu graag een inhoudelijke reactie.

Academisch onderzoek voor bedrijven praktisch gratis? En die veelgeroemde derde geldstroom dan? Hele innovatiebureaus/transferpunten zijn er indertijd in het leven geroepen om die derde geldstroom (door bedrijven betaald onderzoek aan universiteiten) te stimuleren. Wat is er met de derde geldstroom gebeurd?

Heren: wat ik wilde zeggen staat in m’n column. De overheid steekt miljoenen gemeenschapsgeld in het circus van Wageningen UR en de Wageningse FoodValley. Het idee daarachter - dat de voedingsindustrie een speerpunt van de Nederlandse economie moet worden - is prima. Ik neem liever deel aan een economie die is gebaseerd op gezonde toetjes en stroopwafels dan aan een economie die wapens produceert.

Maar het hart van wat die kennismotor moet worden is ziek. Het gaat niet goed met Wageningen. De universiteit en de instituten doen alsof ze een bedrijf zijn. De bestuurders perken steeds verder de bewegingsvrijheid van onderzoekers in, en dwingen ze te opereren op ‘de markt’. Wat ‘de markt’ is, dat weten de bestuurders niet. Ze hollen een beetje achter trends aan, roepen om de zoveel tijd wat nieuws, en dwingen de onderzoekers vervolgens mee te doen met de nieuwste hype. Nu is het nanotechnologie. Een paar jaar geleden was het genomics. Genomics was een teleurstelling, nanotechnologie wordt dat ongetwijfeld ook.

Op visie heb ik de hoogste bestuurders van Wageningen nooit kunnen betrappen. Het om zeep helpen van het Wageningse technologie-instituut A&F;/ATO was daar een voorbeeld van. Ik beschouw het nog steeds als een daad van bestuurlijk vandalisme.

Ondertussen is de consistentie in de onderzoekslijnen zoek, en verrommelt de kennis. (Charon, je maakt mij niet wijs dat iemand met jouw overzichtskennis daar anders over denkt.) Waar Wageningse kennis leidt tot innovatie, komt die tot stand ondanks - in plaats van dankzij - de bestuurders.

Ik houd van Wageningen, en ik maak me zorgen over wat er met ‘mijn’ Wageningen gebeurt. Gevoed door belastinggelden slopen de managers de kennisgemeenschap. Voor niks. Ik deel de analyse van Wouter. Als de BV Nederland er nog beter van werd, dan kon je misschien praten over een offer dat je moet brengen, maar dat is niet zo. Wageningen wordt gesloopt, maar niemand, helemaal niemand, wordt daar beter van.

Ik heb trouwens inderdaad jarenlang gewerkt bij ‘het zeikerdje dat de Wageningse roddels doorvertelt’. Wij noemden het trouwens gewoon Wb, en later Resource. Toen we door inmenging van de bestuurders niet meer konden werken zoals we vonden dat het moest ben ik vrijwillig opgestapt. Ik had er een prachtige tijd. Kan niet anders, met zulke collega’s. Ze hadden een ijzersterke humor, ze hielden hun rug recht onder zware druk en ze waren stuk voor stuk goed in hun vak. Ik zal er de rest van m’n leven trots op blijven dat ik één van hen was.

“Gevoed door belastinggelden slopen de managers de kennisgemeenschap. Voor niks.” Als dat zo is - en ik hoor zelfs Charon een versie van dat nieuws brengen - dan is het tijd dat ‘de WUR’ duidelijk maakt dat dat niet zo is, cq. welke maatregelen worden genomen om de kennisgemeenschap sterk te houden, cq. weer sterk te maken.

Dat vind ik niet op de man spelen, maar een punt aan de orde stellen waar kennelijk discussie over kan zijn.
Nederland was/is (dat is, begrijp ik, de vraag) een leidende partij in food & agrikennis. Als het zo zou zijn dat daar mogelijk iets mee aan de hand is, dan mogen volk en politiek dat horen om er hun oordeel over te vellen.

Willem, je zegt: “Ik neem liever deel aan een economie die is gebaseerd op gezonde toetjes en stroopwafels dan aan een economie die wapens produceert.” Een grappige vergelijking, maar ik veronderstel dat ze bewust krom is?

@Steven

Je gaat me nou toch niet vertellen dat je vindt dat ‘slechte voedingsmiddelen net zo dodelijk zijn als wapens’? ‘Unilevers Dubbellikkers doden net zoveel kinderen als landmijnen in Sierra Leone.’

Zeg dat ik je verkeerd begrijp.

Willem, wauw, dat is nog eens een kop, zeg, die over Unilever :-) Voor de volgende Elsevier?

Neen, het gaat mij om dat woord ‘gezond’. Wapens hebben nooit de bedoeling gezond te zijn. Dat heeft het laboratoriumvoedsel van vandaag ook niet persé voor ogen. Het gezondheidsaspect en eerlijke uitleg daarover lijkt me vandaag de allerlaatste zorg van de voedingsindustrie en onderzoekers.

Maar laten we on topic blijven. Dit item gaat niet over gezondheid maar over de vraag of Wageningen zijn leidende positie aan het verspelen is en mogelijk bedrijven aan met openbare middelen gefinancierde direct commerciële research helpt. Dat is kortste samenvatting van Wilem Koert’s punt.

Wat mij door deze vraagstelling benieuwt: hoe zien de verhoudingen overheid/onderzoeksinstituten/bedrijven er in andere landen dan uit? Daar wordt immers ook ge-outsourced. Procter & Gamble staat zelfs bekend om zijn crowd sourced manier van met onderzoeksvraagstukken omgaan.

Weet iemand hier de eerste, tweede en derde geldstroomcijfers van WUR te produceren? Of is de derde geldstroom weggemoffeld in de Instituten aan de universiteit, ipv in de universiteit (bewust Germanisme).

@ Lizet, ik zal eens kijken of ik wat info heb. Toch maak je een klassiek fout : alleen kijken naar de kosten en financiering. Daarnaast zijn er ook “opbrengsten” (lees rechten op onderzoek, octrooien, niet gepubliceerde rapportages, product-ideeen, ...). Als deze resultaten die betaald zijn via openbare middelen (1ste en 2e geldstroom) eigendom worden van grote bedrijven (lees die deze resultaten dan gratis krijgen) dan is dat niet goed.

@Lizet: http://www.wageningenuniversiteit.nl/UK/about/facts+and+figures/ wat je bedoelt?

@ Hanneke, bedankt, lijkt me duidelijk.

Een kleine aanvulling is overigens wel interessant om te geven. Het contract-onderzoek (de posten 3 en 6) is inclusief subsidie inkomsten (FPZ, EZ, LNV-Subsidieprogramma’s, lokale subsidies, ...). In de regel ongeveer 60% bij DLO en 80-100% bij de Universiteit. De werkelijke (via facturen gestuurd aan bedijven) inkomsten zijn derhalve laag. Ik vermoed dat de overige inkomsten (5 en 12) o.a. inkomsten uit vastgoed zijn. WUR is m.b.t. activa (gebouwen en grond) enorm rijk. Bij de verzelfstandiging eind jaren 90 is er voor honderden miljoenen euros aan activa om-niet (gratis, als bruidsschat) overgedragen aan DLO. De laatste jaren is de nodige grond (activa) verkocht. De kwekers inkomsten lopen ook in de miljoenen (dit zijn rendementen op investeringen uit de jaren 60), wellicht kan een kweker of tuinder hier wat over zeggen.

Voordat we allemaal over WUR heen vallen. Bij TNO is dit plaatje vergelijkbaar. TNO heeft een omzet van ongeveer 600 miljoen euro. Hiervan is 200 miljoen een directe financiering (basis financiering) van het ministerie van economische zaken. Daarnaast ontvangt TNO ongeveer voor 200 a 250 miljoen subsidies (dit noemt men “de markt"). Daarnaast ‘gunt’ de overheid TNO veel directe opdrachten (zeker als de 2e kamer weer eens om een onderzoek roept); geloof het of niet, maar onderzoeksopdrachten vallen buiten Europese aanbestedingsprocedures. Zelf vermoed ik rond de 100 miljoen euro. Blijft over rond de 50 a 100 miljoen euro aan werkelijke door het bedrijfsleven betaalde opdrachten. Let wel exacte getallen heb ik niet over TNO. Dit is vrij schimmig, complimenten aan WUR dat deze getallen wel gewoon op de site staan.

In mijn vorige reactie gaf ik aan dat kijken naar kosten niet interessant is. Wel is interessant waar “opbrengsten” blijven. Voorbeelden van opbrengsten zijn : octrooien, rapportages, licenties, eigendomsrechten, ...  Ik heb een heel simpel standpunt. Openbare middelen MOETEN resulteren in OPENBARE resultaten. Openbare middelen mogen niet gebruikt worden om gratis onderzoek voor derden te doen (zie opmerkingen van Charon).

Is dit erg? Naar mijn mening wel:
- het resulteert in een ongelijkheid tussen grote multinationals en kleine MKB bedrijven.
- door de grote mate van directe financiering maken private R&D;en ontwikkel bedrijven zakelijk gezien geen kans (want er is geen level playing field). Een opkomende private creatieve en Innovatiesector is van levensbelang voor ons welvaartsniveau.
- de kosten van onderzoek en ontwikkeling nemen per uur toe en niet af (sinds 1998 ongeveer 3x zo duur per uur geworden). Meer subsidie levert hogere tarieven op en niet lagere! (denk aan de hypotheekrente aftrek in Nederland en het effect op de huizenprijs. Je kijkt niet naar de bruto kosten maar wel naar de netto kosten).
- ons innovatie ecosysteem wordt te log, te duur en te weinig creatief. Dit gaat op termijn een negatief effect hebben op onze concurrentiepositie. Vandaar mijn aandacht voor deze discussie en roep om het innovatie-ecosysteem te verbeteren.
- het ontstaan van middelmatigheid (we polderen gezellig op basis van budget). We zouden 100% moeten inzetten op excellent, zeker aan de universiteiten.
- het maatschappelijk rendement op onze maatschappelijke investering is (te) laag (want het rendement ligt bij een x aantal grote bedrijven). Alle resultaten van universiteiten openbaar maken is wat we daarom moeten doen (zie mijn eerdere reacties).
- bedrijven leren niet om zelf te investeren in R&D;. Business wise onverstandig; het ondernemerschaps(gevoel) neemt verder af.

to be continued.

@ Hanneke : hoe zit de financiële constructie eruit bij de Universiteit Twente?  Heb je een linkje?

Dank Hanneke en Wouter. Wouter, het gaat mij vooral om de derde geldstroom in verhouding tot de eerste en tweede. Niet om de inhoudelijke output, maar de machtsverhoudingen.

De vraag die hier aan de orde is, is niet hoe groot de derde geldstroom is in verhouding tot de andere, maar waar de eerste aan wordt besteed.

Is er sprake van vrije wetenschapsvorming of is in feite de eerste geldstroom in de greep van de derde gekomen en vindt spontaan vrij onderzoek zijn initiatief, direct danwel indirect, uit commerciële belangen?
Dat betekent nl. dat er een tekort aan vrije hypothesevorming zou zijn. Dat is wetenschappelijk ernstig omdat er blinde vlekken ontstaan. In dat geval wordt alleen nog gezocht in de lichtbundel van de commerciële lantaarn. Fundamentele theorievorming wordt verwaarloosd, hetgeen schadelijk is voor het bereiken van paradigma doorbrekende nieuwe inzichten.

Een en ander staat nog los van de mededingingsvraagstukken die Koert’s punt ook oproepen.

Willem Koert heeft kennelijk zijn gewaardeerde stiel van het schrijven van scherpe columns verruild voor opereren in het grensgebied tussen columns en journalistiek.
In een column doet de juistheid van feitenmateriaal er niet zo veel toe, in een journalistiek product des te meer. Op een column zou ik nooit reageren, nu had ik die aandrang heel sterk. Dat er op deze Blog hierover een discussie is begonnen is winst en geeft me een mooie opening om een aantal basisfeiten op een rijtje te zetten. Wat me namelijk vooral opviel was dat Koert erg slordig en selectief met feiten omgaat om zijn beeld van een zinkend schip plausibel te maken. Bijvoorbeeld:
• De onderzoeksgroep A & F is helemaal niet opgeheven maar is nog volop actief en succesvol.
• De voorzitter van de Raad van Bestuur heeft helemaal niet de bevoegdheid om zijn medebestuurders op non-actief te zetten en te vervangen. Gelukkig zijn de ‘checks and balances’ nog redelijk op orde in de bestuursstructuur van Wageningen UR.
Bovendien is Wageningen allerminst aan het zinken; het gaat prima, steeds beter zelfs. Een greep:
- De stijging van de studenteninstroom in Wageningen is procentueel bijna het hoogst van het land en dat is al jaren zo.
- Zowel universiteit als DLO schreef in 2008 zwarte cijfers in hun exploitatie.
- Wageningen scoort bijna 250 promoties per jaar en er lopen 1400 promotieonderzoeken: dit aantal is landelijk gezien disproportioneel hoog.
- De contractresearch van zowel universiteit als DLO nam in 2008 tussen de 10 en 20 procent toe.
Waarom is Wageningen dan een ‘zinkend schip’?
Zouden al die studenten en PhD’s die in Wageningen geloven dan een gebrekkig inschattingsvermogen hebben?
Omdat er goede medewerkers vertrekken? Dat noem ik gewone mobiliteit waar niets mis mee is. Andere instellingen zien ook de toppers in Wageningen en kopen die soms weg. Maar van een ‘brain-drain’ is geen sprake. Ondertussen ontwikkelt zich weer nieuw talent en stromen er veelbelovende onderzoekers en ‘keien’ Wageningen binnen.
In mijn perceptie is Wageningen UR een kloek en stevig schip dat een toekomstbestendige koers vaart. De ambitie, het zelfvertrouwen en de gedrevenheid die ik dagelijks bij de medewerkers tegenkom staan daar borg voor.
En juist die medewerkers zijn ‘het hart van de kennismotor’. 
Ik raad Koert daarom aan terug te gaan naar zijn columns: daar mag hij naar believen cocktails serveren van zin en onzin met elke smaak die hem past. Daar kan ik dan van genieten en hartelijk om lachen. Maar als hij in een serieus stuk werkt met deze combinatie van ‘Dichtung und Wahrheit’ brengt hij de instelling waar hij zo van houdt echt niet verder! Hetzelfde geldt voor zijn geloofwaardigheid als journalist.

@ Paul, fijn dat je meedoet met je discussie. Koert is inderdaad snoeihard (zie mijn eerste reactie) en ik kan me goed voorstellen dat je nu de behoefte had om te reageren. Helemaal goed dat we in deze discussie proberen zo feitelijk mogelijk te zijn. Ik ben zeker niet van plan om kritiek op Koert te pareren, dat mag hij gewoon zelf doen. Toch staan er ook in jouw e-mail een paar punten die een inhoudelijke toelichting mogen hebben.

Ik zal ook proberen zo feitelijk mogelijk te zijn.
- Koert schrijft niet “A&F;is opgeheven”, juist in de zinnen ernaar blijkt dat er voldoende krachten waren om A&F;te laten blijven bestaan (al is de formele naam AFSG, alleen de juridische naam is nog A&F;). De oorspronkelijke intentie van Aalt was echte wel degelijk om het voedseltechnologische gedeelte over te dragen naar NIZO. Hier zijn zelfs kamervragen over gesteld.
- De financiële slechte situatie, de mislukte overdracht naar NIZO en het vertrek van de bestuurder van A&F;hadden sterk met elkaar te maken. Insiders weten ook dat Aalt en de toenmalig bestuurder een niet al te goede verstandhouding hadden.

Zo te zien ben je een insider, de rest van de door jouw aangehaalde feiten geloof ik dan ook direct. Van afstand mag je op basis van de door jouw aangehaalde KPI’s niet concluderen dat “Wageningen zinkt”. Hoe zit het echter met de andere KPI’s? Hoe is het met het personeelsbestand gedurende de jaren heen? Vooral als we onderscheid maken tussen DLO en de Universiteit? Is de activa van WUR gelijk gebleven, toegenomen of afgenomen in de laatste 10 jaren? Hoe staat het met het aantal publicaties per medewerker? Idem als je ook en correctie op scientation index toepast? Heb je een linkje met informatie hierover?

Ik deel overigens volledig je opmerking dat mobiliteit gezond is voor een instelling als WUR. Juist voor een universiteit is vers bloed belangrijk. Teveel vaste banen zijn niet goed en/of “dood hout” mag nooit blijven zitten.

Een laatste vraag, ik ben wellicht wat zwart wit in mijn reacties, maar ik heb wel geprobeerd om enkele houtskoolschetsen van een nieuwe innovatie-ecosysteem te geven. Daarnaast ben ik ook geschrokken van de opmerkingen van Charon rondom “gratis onderzoek voor grote bedrijven”, ik denk dat deze informatie in de praktijk klopt. Kosten van onderzoek via de “maatschappij” en directe opbrengsten komen bij een “paar grote bedrijven”. Kan jij dit tegenspreken? Hoe kijk jij hier tegenaan? Alvast bedankt voor je reactie!

@ Wouter, Wat Koert meldt over opheffing van A&F;is:
‘toen Aalt Dijkhuizen, de Wageningse collegevoorzitter, een paar jaar geleden het onderzoeksinstituut A&F;ophief.’ ---
‘Met het wegvallen van A&F;verdween de schakel tussen universitaire wetenschap en de praktijk ‘---
‘De kamervragen die toen zijn gesteld hadden echter geen effect’.
Dat wekt toch op zijn minst de indruk van opheffing!
Inderdaad was er indertijd een - ook naar mening ? onzalige plan om A&F;te herverkavelen. De in het systeem ingebouwde ?checks & balances? hebben dat toen gelukkig verhinderd.
Ik ben overigens geen echte insider. Door mijn werk voor de alumnivereniging KLV volg ik ten behoeve van mijn achterban de ontwikkelingen bij Wageningen UR wel op de voet. Noem me maar een betrokken en geïnformeerde outsider.
Een antwoord op je specifieke vragen over langjarige personele bewegingen, activa en citaties heb ik niet zomaar paraat en vraagt denkelijk ook heel wat specifiek reken- en speurwerk. Waarom leg je de vraag niet gewoon voor aan de voorlichters van Wageningen UR?
De opmerking van Charon over bijna gratis onderzoek kan ik niet voldoende plaatsen om daar nu adequaat op te kunnen reageren. Kan je die stelling uitleggen Charon?

Ik ben een volkomen buitenstaander, maar proef in deze discussie dat ik misschien juist daarom steeds hardop iets moeten zeggen. Koert stelt simpelweg dat de eerste geldstroom dezelfde is als de derde en dat daarmee de component vrij onderzoek uit Wageningen vertrok, zoals God uit Jorwerd. Hierboven gebruikte hij de term ‘verrommelen van de kennisgemeenschap’. Wat candide wellicht bevestigde Charon dat beeld.

Ik wil slechts weten hoe het zit en zou willen weten of Willem dat hard kan maken aan de hand van cijfers. Die van Paul zeggen me niet veel. Aantallen promoties zeggen niets over hun relevantie of kwaliteit. Hetzelfde geldt voor aantallen studenten.
Voots zou ik willen weten of Wageningen vanuit het beleid van het bestuur aan voldoende vrij onderzoek doet of dat het slechts gericht is op enkele bedrijfsvragen die per definitie achterlopen bij de zaken waar wetenschappers over 15-30 jaar antwoorden op moeten hebben. Welke onderzoeksvelden zijn onvoldoende gedekt? Kan iemand ze benoemen?

Paul, je hebt gelijk op basis van de laatste zin “ de kamervragen .... geen effect “ zou je inderdaad kunnen opmaken dat A&F;niet meer bestaat. Ik keek alleen naar de zin “De toenmalige rector van Wageningen Universiteit en de toenmalige financiële rechterhand van Dijkhuizen,respectievelijk Bert Speelman en Kees van Ast, weigerden dan ook om A&F;op te heffen”. Enfin, laat Koert maar een reactie geven.

Vermoedelijk leest de woordvoerder van Wageningen UR dit blog ook goed. Ik hoop dat hij/zij antwoord kan geven op mijn vragen en de antwoorden hier gewoon ff neerzet. Ook ik zou graag een nadere uitleg krijgen over de stelling van Charon.  Mijn kritische vragen hierboven hebben eerder met het innovatie ecosysteem te maken, het stukje van Koert was wat mij betreft niet meer dan een aanleiding om een discussie te krijgen over het “ecosysteem”. Goed omgaan met publieke middelen en resultaten 100% publiek maken is voor mij belangrijk.

Tabel 2.3. Middelen
2003 2004 2005 2006 2007
Tweede geldstroom 19.6 22.6 26.0 27.9 16.5
Derde geldstroom nationaal 28.0 35.6 29.8 30.3 42.8
Derde geldstroom internationaal (EU) 8.1 6.6 7.9 6.8 7.1
Totaal tweede en derde geldstroom 55.7 64.8 63.8 65 66.4
Onderzoeks-fte’s vaste onderzoekers 214 207 196 188
2e en 3e geldstroom per onderzoeksfte
vaste onderzoeker (in K��)
302 308 332 353

@Wouter misschien wat laat, maar was bezig met tentamens. Bovenstaande uit UT jaarverslag 2007, http://www.utwente.nl/jaarverslag/nieuws/leeswijzer/jaarvers lag2007.pdf pag 27
(sorry voor layout)

@ Hannke, helemaal niet laat hoor! Bedankt voor de link. Het komt op mij over als een gedetailleerd en transparant jaarverslag; klasse. “Sorry voor de layout” is niet nodig zou ik zeggen: inhoud voor vorm, bij dit soort documenten.

Nog een kleine inhoudelijke vraag : klopt het dat 3e geldstroom de optelsom is van subsidies (nationaal & internationaal) EN directe opdrachten voor bedrijven? (zie p.112). Wordt er in een universiteitsboekhouding onderscheid gemaakt tussen “inkomsten subsidies” en “inkomsten dmv verzonden facturen aan derden”? Dit zijn de cijfers die ik wel eens zou willen zien voor alle universiteiten.

Hoe kijk jij overigens aan tegen de opmerking van Charon “gratis onderzoek voor grote bedrijven is mogelijk”?

De werkelijk vragen blijven wat mij betreft : (1) hoe zorg je ervoor dat de “resultaten” van 1ste en 2e geldstroom -in de vorm van niet gepubliceerde kennis en intellectueel eigendom, exclusieve licenties - niet weglekken naar bedrijven. (2) Hoe zorg je ervoor dat fundamenteel onderzoek, fundamenteel blijft en betreffende onderzoekers zowel inhoudelijk als qua richting van het onderzoek vrij blijven. (zie ook Dick 24 juni 16.13), (3) hoe bewaak je de output (kwantiteit en kwaliteit) van 3e geldstroom onderzoek (subsidies en directe bijdrage van bedrijven) en zorg je dat deze ook voldoen aan “excellente kwaliteit”.

De centrale vraag blijft of Nederland als kennisland dan wel innovatieland een toppositie heeft of kan vasthouden. Wouter gaf eerder de quote “het gaat helemaal niet zo goed in Nederland kennisland”. Daar zit het probleem niet: er gaat een enorme hoeveelheid geld om in het opbouwen van nieuwe kennis. Je kunt niet ontkennen dat Nederland in het agrofood-domein een toppositie heeft, als het gaat om het genereren van nieuwe kennis. Er is veel overheidsgeld in omloop, dat via de drie geldstromen naar universiteiten gaat. Die worden vervolgens beoordeeld op wetenschappelijke output. Bedrijven pikken daar een schepel graan van mee: alle publiek gefinancierde kennis wordt gepubliceerd en binnen de meeste publiek-private samenwerkingsconstructen (de topinstituten) zitten de bedrijven aan het stuur.
De vraag is: leidt deze investering tot een beter innovatieklimaat?
Mijn antwoord: niet automatisch. Innovatie is een mooi Haags woord, maar de praktijk is dat de meeste bedrijven niet willen of kunnen innoveren en dat Den Haag het geld dat ze eerst uit de eerste geldstroom hebben getrokken via de derde geldstromen compenseren. Bedenk nog even dat de Europese food sector anderhalf procent van haar omzet aan vernieuwing spendeert en daarmee de laatste (!) plaats inneemt van alle Europese industriële sectoren. Dan kun je ook weinig verwachten.
Als er dan sprake is van marktfalen, kan de overheid ingrijpen. Bijvoorbeeld door subsidies op innovatieprojecten te geven. En daar sturen de Haagse sufferdjes zichzelf het bos in, onder het mom van Brusselse regels. Alsof ze dat in Frankrijk een probleem vinden.
Nee, met Nederland innovatieland gaat het niet goed. De poging om A&F;op te heffen was daar een voorbeeld van: daar werd te veel aan innovatie gewerkt en dat wordt aan alle kanten financieel afgestraft.

Charon, je hebt helemaal gelijk, mijn woordkeuze is verkeerd. Mijn quote had moeten zijn “het gaat helemaal niet zo goed in Nederland Innovatieland”. Mijn analyse. Er is voldoende kennis en er zijn bijna te veel middelen om nog meer kennis te genereren. Ik sta daarom ook helemaal achter jouw tweede vraag : “leidt een (overheids) investering in meer kennis ook tot een beter innovatieklimaat?” (natuurlijk gevolgd door de vraag : “stel er is een beter innovatieklimaat, gaat dan ook automatisch ons welvaartspeil omhoog?” Ook mijn antwoord op jouw vraag is ook : niet automatisch. We zitten op dat punt dus op een lijn. Ik blijf vragen stellen : Hoe nu verder? Dat is dan ook zowel aanleiding als achtergrond van mijn reacties hierboven. “Hoe kunnen we het Nederland Innovatie Ecosysteem verbeteren?” Een discussie over dit punt vind ik op zijn plaatst. Een belangrijke actor zoals WUR zou in deze discussie ook een rol in moeten gaan spelen. 

Dat A&F;financieel afgestraft is op teveel innovatie klopt denk ik (dat is ook de strekking van Koert!, de cirkel is rond). En dat in Den Haag men vaker roomser dan de paus is ook. Dan jouw opmerking over de foodsector en %vd omzet dat aan vernieuw wordt gespendeerd. Hier zin een paar mogelijke verklaring voor (1) er zijn grote omzetten in food(handel), dus automatisch een laag % R&D;, (2) veel universiteiten leveren gratis diensten, dus waarom zou een bedrijf zelf investeren, (3) bescherming van vernieuwing is moeilijk in food, de foodsector is een sector waar schaamteloos wordt gekopieerd, (4) door punt (3) is het niet mogelijk om een reëel rendement te maken op een investering in R&D;. Vooral de (negatieve) rol van supermarktketens op het totale innovatiesysteem drukt R&D;investeringen.

Mijn conclusies : het feit dat we een niet economisch duurzaam eet-systeem hebben EN het feit dat we een “kennis” maar niet een innovatiemaatschappij zijn hebben zeer sterk met elkaar te maken. Hier kunnen we een boek over schrijven!

Charon, even toetsen of ik het als volgt bondig mag samenvatten:
- voeding is de minst innoverende industrietak die er is
- heeft daarom een overheidsimpuls nodig
- het geld dat daarmee gemoeid is, staat niet garant voor excellentie omdat de op te peppen sector deels innovatie-avers is

Ook dit is nieuws voor de samenleving. Als voeding ooit in de belangstelling heeft gestaan dan is het nu. Van ‘taken for granted’ omdat we ons nu eenmaal iedere dag voeden zoals we dat altijd deden, is het onderwerp van een publiek debat geworden.
Omdat er iets aan de hand schijnt te zijn. Iets dat ook in deze discussie aan de hand schijnt te zijn. Maar wat is het precies?

Toeval wil dat ik gisteravond sprak met een aantal intelligente Nederlanders over een debatserie over voeding die dit najaar gaat draaien. We hadden het over de vraag wat er op de ‘Urgenda’ moet. Een ding was iedereen duidelijk: de voortbrengingssysteem van onze voeding - het samenstel van mechanismen waarmee we eten van land tot klant brengen - kraakt in een aantal van zijn voegen en moet daarom een stel fundamentele wijzigingen doormaken. Die liggen in de primaire productie, in de verwerking daarvan, in het logistieke systeem en in de marketing- en mogelijk zelfs business modellen.
Als jij dan vanuit het hart van Wageningen meldt dat het niet goed gaat met innovatie en zelfs de publieke middelen die gebruikt worden om het vlot te rekken niet renderen, dan schrik ik me kapot. Mijn gesprekspartners waarschijnlijk ook.

Of is innovatie, zoals je ook zegt, inderdaad maar een Haagsig woord, uitgevonden door een inmiddels oud en vergeten kabinet Balkenende?

oja, juist bovenstaande reacties bevestigen mijn standpunt dat we innovatie en kennis-creatie (sector) niet teveel met moeten mengen. Een Innoverende Universiteit zouden we juist NIET moeten willen hebben als maatschappij. De rol van een Universiteit is kennis-creatie (en opleiding van slimme mensen). Kennis toepassen en ondernemerschap horen NIET op een universiteit thuis! Dit is de taak van R&D;afdeling van bedrijven, van ondernemers, van private R&D;bedrijven, van ingenieursbureaus etc. To be continued?

“Je zou één simpele stelregel kunnen hanteren: eet meer vers en onbewerkt en een boel problemen verdwijnen als sneeuw voor de zon.” – Dick Veerman
Innovatie = gezond verstand?

Steven, je hebt gelijk .... maar ook ongelijk. Vers is niet altijd mogelijk, vers is niet altijd gezonder en vers is niet altijd duurzamer. Kortom een 80/20 managementregel gebruiker is link. Ons eetsysteem is heel complex geworden. (en wellicht wel veel te complex, vergelijk het eens met de bankensector ......)

Dick, ga aub het woord innovatie niet als synoniem gebruiken voor onderzoek (of vice versa). Dit is een veel gemaakte fout. Juist hierdoor is een gedegen inhoudelijke discussie zo moeilijk. De functie van WUR zou namenlijk NIET moeten zijn om te innoveren. De WU dient zich -naar mijn bescheiden mening- alleen maar te richten op fundamenteel onderzoek. Niet meer en niet minder.

Wouter, als de aanbodkant niet innovatief is, hoe wil je die innovatie-dienstverlening dan geven aan bedrijven die in academische vrijheid ontwikkelde - let wel: ik ben daar voor en stem in met je onderscheid! - fundamentele kennis innovatief toepassen?

Ik begrijp van Charon tenslotte dat Wageningen voor een deel uitmaakt van de industriepolitiek van de overheid om het innovatief tekort van onze etenswarenmakers op te lossen. Dit is kennelijk zo goed gelukt dat diezelfde overheid nu met de gebakken peren zit: de onderzoeksfunctie van de Unilevers en Campina’s worden steeds meer ontmanteld. De overheid kan dus niet anders dan doorgaan.

Dat beeld doemt tenslotte steeds meer op uit wat ik hier feitelijk gezegd zie worden.

We schreven tegelijk. Het probleem zit’m 1 graadje dieper. Zo zou het moeten zijn (eens!), maar zo heeft het zich organisch kennelijk iet ontwikkeld. De vraag is dus hoe en of je terug kunt naar die theoretische ideaalsituatie.

Uit het oorspronkelijk stuk van Koert begrijp ik dat die - of een benadering daarvan - er helemaal nog niet zo lang geleden was. Dan zou het dus moeten kunnen. Ik vraag ik me af, wat er in een periode van 10 jaar (???) voor heeft kunnen zorgen dat de wetenschappelijke modus operandi zo snel en zo fundamenteel is gewijzigd dat het voor Charon een uitgemaakte zaak is dat de-dingen-gaan-zoals-ze-nu-nou-eenmaal-gaan.

NB: Wageningen was een Hogeschool (daar leer je een vak toepassen), hoe zit het dan met de stelling van Willem Koert dat het een benadering was van de ideaaltypische universiteit (waar de semantiek voor nieuwe denkparadigma’s wordt uitgevonden en waarvoor vrijheid, intelligentie en creativiteit de enige voorwaarden zijn)?

“Vers is niet altijd mogelijk, vers is niet altijd gezonder en vers is niet altijd duurzamer.” Ik wil beslist niet off-topic gaan, maar de vergelijking met wat misliep in de banksector is zeer pertinent. Buiten Jan Douwe van der Ploeg hoorde ik hier niemand zich zorgen over maken.

Daarnet nog een interessant artikel opgepikt: Another Lost Opportunity: “it is obvious that cane supply is deteriorating at an alarming rate.” Dat soort berichten krijg ik wekelijks binnen vanuit onze fairtradepartners in het Zuiden. Ook over cacao, koffie,… Ondertussen produceren we voor 10 miljard mensen voedsel, maar 1 miljard geraakt er niet bij. Kom op: hier valt innovatie-geschiedenis te schrijven.

Anders jawel: ”It’s Finished”. Ook voor het zichzelf nog steeds ‘onaantastbaar rijk’-wanende Europa.

Wanneer onderzoekers de juiste vragen blijven stellen (en wat ‘actieve bifidus met je darmflora doet’, is ondertussen genoeg gedocumenteerd om te laten voor wat het is) moeten de politieke en economische verantwoordelijken/talenten/.... aan de slag met antwoorden en alternatieven te formuleren. Ik hoor die vragen niet. Ben ik doof?

Steven, ik geloof dat je weet dat ik een pleidooi hou voor het ‘heruitvinden van vers’. Vlgs de Wageningse hoogleraar Van Trijp kan dat niet meer, omdat we-nou-eenmaal-eten-zoals-we-eten (een kwestie dus van dat voortbrengingssysteem).

Alweer toeval: in het gesprek van gisteravond maakte ik die vergelijking tussen banking en voeding. Het neppen van ‘vers’, ‘echt’, ‘beter’, ‘gezond’ door de industrie zonder ‘all the way’ te gaan is het equivalent van de gesprongen bankenbubbel. Er is nl. innovatie nodig van de processen en machines bij primaire producenten en versverwerkers. Beiden zijn te klein om nog winst te kunnen in de bestaande constellatie. Daarom nemen de winnaars al het geld en geven slechts net voldoende terug in de vormen van kredieten zodat er nog mais en tarwe en net OK zijnde tomaten worden geproduceerd. Er gaan fundamentele investeringsbudgetten terug. Geen cent rendement op te maken.

Dat is overigens geen fundamenteel onderzoekspunt in food- of lifesciences. Het is simpele economie die door iedere 1e jaars econoom kan worden begrepen. De reden dat het argument doof blijft? De econoom kan niet zien welke intrinsieke consequenties het heeft voor wat mensen eten en hun keuzevrijheid.

Dit wordt een complexe lijn, die voor nog maar weinig mensen te volgen zal zijn. Helaas. Het moet maar weer ‘ns.

@Steven: ik zou willen zeggen “innovatie is niet gezond verstand”. Innoveren = ondernemen met nieuwe kennis = risico nemen.

@ Dick, Steven : ik ben het helemaal eens dat de vergelijking tussen voeding en bankenbubbel groter is dan menigeen denkt. Op systeemniveau zie je spijtig genoeg teveel parallellen. Laten we proberen te voorkomen als het ff kan een voedingsbubbel te voorkomen. Hier zitten we al helemaal niet op te wachten lijkt me.

@ Steven. Mijn opmerking rondom vers was prikkelend bedoeld. Ik ben ook een groot voorstander van het “heruitvinden van vers”. Zou je zelf een paar voorbeelden van vragen kunnen noemen? Ik begrijp je laatste alinea niet.

@ Charon : eens met je definitie en opmerking. En daarom zouden we ook geen ondernemende universiteiten moeten willen hebben. In Twente stoppen ze overigens met de slogan “ Twente te ondernemende universiteit “. Nog even een klein vraagje : Charon = Charon Zondervan van de eerste reactie?

De eerste 2 conclusies van Dick van 9:44 wil ik wel onderschrijven. Wb de derde conclusie:
Nee, er wordt wel degelijk excellent onderzoek gedaan
Ja, de food sector is innovatie-avers geworden, vooral de A-merkfabrikanten zullen moeten inzien dat hun verhouding marketing vs R&D;inspanning de verkeerde kant op is gelopen.

Zou er een foodbubble zijn en kan die klappen? (nieuwe discussie opstarten of hangt een eventuele foodbubble vast aan de innovatie-spagaat?)

“Zou er een foodbubble zijn en kan die klappen? (nieuwe discussie opstarten of hangt een eventuele foodbubble vast aan de innovatie-spagaat?)”

Nieuwe draad: ja! Wie gaat voor? Ik bereid nav een debat begin deze week aan het LEI een stukje voor. Ik bied me dus aan. Maar wellicht wil iemand anders voorgaan?

Charon, ik wilde zeker geen geschiedenis schrijven met mijn quote :-)
Ondernemen leer je niet in de studeerkamer. Ik geloof erg in kennis. Maar ook in succes = 10% inspiratie en 90% transpiratie. Ikvind dater wel heel goed denkwerk wordt verricht in Nederland, zoals goedgedocumenteerd op bijv. innovatienetwerk.org
Alleen: de praktijk wil zo weinig mee. Niet? Hoe komt dat dan?

Maandag zit ik opniew in de eindverhandelingsjury op UHasselt en doorworstel nu al een tijd thesissen “ethische marketing”. Niveau? Ahum. Ik heb mijn eerste vraag voor de studenten al klaar: “moeder, waarom (be)studeer ik?”

Nou, volgens mij is er nog steeds teveel innovatie van A-merkfabrikanten in de “food sector”.
Deze roep om meer innovatie op voedingsgebied verbaast me nogal. Dat levert unoxworst met vezels, antioxidanten of andere modeingredienten op en hoort zeker niet thuis op een universiteit (misschien wel op de landbouwhogeschool...).

Lekkerder tomaten die goedkoper en milieuvriendelijker te telen zijn in NL. Dat soort onderzoek deden ze altijd in Wageningen en is nog steeds heel belangrijk. Mooi toegepast onderzoek en past prima op een universiteit.

Maar misschien interpreteer ik deze discussie verkeerd?

Voedsel is geen medicijn, en we weten allang wat een gezond voedingspatroon is. Dat kun je niet vaak genoeg herhalen.

Ik vrees dat men zich hier blindstaart op de problemen in de pharma industrie. Die zal voor een groot deel tenonder gaan omdat er teveel geinvesteerd is in marketing en te weinig in basaal onderzoek. De “voedingswetenschap” is iets heel anders en moet zich niet richten op de medische kant (lastig trouwens in Wageningen omdat ze daar geen medische faculteit hebben en waarschijnlijk ook een argument voor Danone bij hun beslissing).

Hoe krijg je die lekkere verse producten bij de consument op tafel, ik geloof helemaal niet dat die strijd verloren is.

Wouter, excuses, een man kan maar één ding tegelijk. Vandaar soms de chaotische reacties mijnentwege.

Vraag: ‘Wir haben es nicht gewusst’ - hoe voorkomen we die constatatie inzake onze voedselveiligheid? Het antwoord is niet ver te zoeken.

Van der Ploeg getroost zich alvast de moeite: DE WURGGREEP VAN DE VOEDSELIMPERIA Draagt heel veel antwoorden in zich. Ook voor waarrond deze thread startte.

Het is echt een hele boterham om te lezen, maar echt zeer de moeite waard: It’s Finished van John Lanchester. Slimme mensen met tijd kunnen het als blauwdruk gebruiken om een profetische tekst te schrijven over de komende foodbubble.

Wie minder zin heeft in lang lezen: Outsourcing unrest. George Monbiot: “The 300 year colonial adventure is over at last, which is why Britain is in political crisis.”

“Innovatie want transitie”, daar ligt het onderzoeksveld waar komende nobelprijzen dienen verdiend te worden.

“Hoe krijg je die lekkere verse producten bij de consument op tafel, ik
geloof helemaal niet dat die strijd verloren is.” Oef.

Je kan de Tour de France rijden op een damesfiets of autoped, maar renners heb je er altijd voor nodig. Evenzo voor voedsel: je hebt er de boeren voor nodig.

Verdere vgl zijn een slecht idee, want de bedriegers en grootste gekken winnen de koers.

In Europa willen we dan graag (en Nederland speelt hier de eerste viool) spreken over ‘ondernemers’ ipv ‘boeren’… Fout. Al neem ik de naar Portugal en andere oorden uitgeweken Hollandse grootboeren wel serieus. 

Waar ik echt graag eens zo over discussiëren hier: de boerenaldi. Woensdag a.s. leg ik het idee alvast voor aan onze Hasseltse boerenadviesraad.

Met meer geld in het handje, kunnen onze boeren de oprukkende armoede in eigen land helpen tegengaan. Zonder bemoeienis van veilingen, supermarkten en keurmerken kan het namelijk verser, sneller, efficiënter, rendabeler en - hallo Holland! - GOEDKOPER! De factoren Gezondheid zen Duurzaamheid volgen als vanzelf.

Boeiende discussie is hier aan het ontstaan waar ik van kan genieten als het echt gaat om het ter discussie stellen van “het systeem”. Dat is vandaag gebeurd met de nieuwe deelnemers aan de discussie. Sorry Dick maar je kunt mensen met een mening niet afwimpelen met “dit hoort hier niet” of “start maar een andere discussie”. Ben blij dat men meedoet, eindelijk!

Falend beleid van een Universiteit? Keuzes van een multinational? Belangen van de consument? Ecologische, sociale of economische verantwoordelijkheden, regionale, nationale of ondernemerspolitiek....wat maakt het uit. Waar het om draait is dat wij de laatste tijd alleen maar besluiten zien die draaien om eigenbelang, hebzucht, wantrouwen of opportunisme. Natuurlijk wil Wageningen Danone, maar Utrecht ook. Waarom heeft de voedseldriehoek in Brabant geen optie uitgebracht? Misschien omdat men de eisen niet aan kan, of niet op de hoogte was, of te laat, wat dan ook.

Er heerst een knokpartij om het falende systeem in stand te houden en jullie doen lekker mee met het heen en weer pingpongen van meningen, kritiek over woorden die gebruikt zijn, oud zeer dat niet verwerkt is of informatie dat ontbreekt, zonder oplossingen voor te stellen, behalve de laatste schrijvers. Wat veel belangrijker is dat jullie online zoveel kennis en potentiele daadkracht samenvoegen dat we op termijn de huidige instellingen niet nodig hebben en er wellicht zelf veel beter uit kunnen komen. Ik zie voorstellen ineens voorbij komen, initiatieven, lobbies, ......vanuit prive initiatieven, zzpers, betrokken mkb, enz.

Zouden we daar niet eens op gaan letten? Zouden we krachten niet eens gaan bundelen en al die logge, oude instellingen laten zijn voor wat ze zijn? Als we echte vernieuwing willen dan zijn jullie het, jongens en meisjes, mannen en vrouwen, allemaal samen, met jullie grandioze kritische bijdrage aan de maatschappij om richting te geven aan vernieuwing. Stop met vingerwijzen, luister naar elkaar en pik de goede dingen op, help elkaar om openingen te vinden en maak het waar, ongeacht de uitkomst. Wie vernieuwing wil is kritisch en wie kritisch is zoekt meerwaarde en meerwaarde is goed voor ons allemaal.

Jean-Paul, je verstaat me mis. Ik vind dit een prachtige discussie. Koert’s steen in de vijver gaat nu over de vrijheid van onderzoek en de waarde, status en werkelijkheid van innovatie in Wageningen. Geweldig dat een onderzoeker als Charon en een tech-ondernemer als Wouter er aan meedoen. Laat het vooral doorgaan: idd, de vraag stelt zich of de gereguleerde oude institutionaliseringen niet de verkeerde configuraties zijn om iets te flikken. Het hangt immers van mensen af. Die kunnen meer dan de structuren waar ze in gevangen zijn als ze er met moderne communicatiemiddelen overheen weten te springen.

Mijn ‘ja! andere draad’ wordt ingegeven door uitgeverszorgen. Deze draad is de moeder van verschillende subdraden. Die vallen prachtig te linken vanuit hun nieuwe subs. Deze hier zou een brei worden als we er alles in laten lopen. Ik ben zeer geïnteresseerd in een aparte draad met insiders over een food bubble (een onderwerp dat ik ook wel ‘neppen’ noem) en de analogie met de bankenbubbel. Juist los van alle vingerwijzingen. Ze zijn immers systemisch en niet ‘de fout’ van de en of ander of het ene of het andere bedrijf. Guess what: ik denk dat die food bubble een belangrijk obstakel is voor innovatie en het soort rationaliteit (denkinnovatie) waarvoor Steven hier pleit.

Enne, Jean-Paul, voel je hier vooral heel welkom!!

Dick, Aanstaande woensdag op het Community of Talents event zouden wij meer aandacht aan dit onderwerp willen besteden tijdens het ronde tafel gesprek. De discussie zal naast onderzoek ook de ingrediënten: industrie,retail en beleid bevatten.Geïnteresseerden kunnen zich nog aanmelden, deelname is kosteloos.

Paul, bedoel je de foodbubble of de relatie vrij onderzoek/opleidingen voor toegepaste kennis/innovatie in agri en food die Koert met zijn column aanzwengelt?

@Dick, De discussie zal gaan over de huidige verhoudingen tussen industrie/retail/onderzoek/beleid. Uitkomst van de sessie zou gebruikt kunnen worden als input voor eventueel komende food bubble discussie. Ik denk dat jullie discussie hierin goed kan bijdragen. Uiteindelijk heeft de kwaliteit/objectiviteit van onderzoek ook invloed op de kennis waarmee nieuwe producten vervaardigd worden. Misschien zou er beleidsmatig ook eens gekeken moeten worden over de macht van de retail en de positie van producenten. Die inderdaad niet tot weinig investeren in radicaal nieuwe innovatie door dat de retail door hele productieketen heen haar wensen op kan leggen. Hoe lang is dit nog houdbaar?  Dit kan een mooie discussie worden : )

“kwaliteit/objectiviteit”? Laten we wel helder en zindelijk blijven.

Ik ga er bij alle onderzoek vanuit dat er goede onderzoekers aan zitten, die hun stinkende best doen en werken volgens de regels van de wetenschapstheorie.
Om het even welke type onderzoek het betreft, fundamenteel, toegepast of zelfs volstrekt commercieel gericht. Voldoet het niet aan beide criteria dan zit je domweg met onderzoekers waar je nodig vanaf moet.
Dat is de discussie niet waar Koert het over heeft. Als dat zo zou zijn, zou er een ernstig parlementair onderzoek moeten worden ingesteld naar de kwaliteit van een van ‘s land grootste kennisinstellingen. Maar dat zegt hij helemaal niet.

Koert heeft het over de vrijheidsvoorwaarde die nodig is om NIEUWE kennis te maken maken. Hij verwijt Wageningen nog slechts ‘onder de lantaarn te zoeken’ en geeft geen oordeel over de kwaliteit van de onderzoekers, al stelt hij wel dat daardoor grensverleggende onderzoekers de wijk nemen. Daardoor word het weer wat het was: een hogeschool ipv de universiteit die het bezig was te worden en waar het kennelijk de potentie voor had omdat het een hogeschool+ was.

Mooie discussies zijn er vele. Discussie die tot iets leiden dat wezenlijk is helaas veel minder. Daartoe moet je eerst het vraagstuk scherp definiëren.

Om het nog anders te zeggen en Koert’s stelling op de spits te drijven: de afnemers van Wageningen zullen doortrekken naar instellingen die wel nieuwe kennis opleveren als de oude is opgedroogd. Wageningen verwordt daarmee tot het steeds verder verkleinende ‘Vlaardingen’ (de lokatie van het Unilever-lab), maar dan als centraal toegepast lab + onderzoeksbureau voor Nederland en mogelijk nog wat omringend spul. Handig, goedkoper dan een eigen lab, maar niet opzienbarend. En vast wel excellent in zijn niet-opzienbarendheid en non-vernieuwingsdrang.

ok, dit wil ik even recht zetten, excuus voor de woordkeus bij “onderzoek” had universiteit moeten staan. Het doel van een universiteit zou moeten zijn de intelligente, unieke vermogens van mensen ten volle te ontwikkelen om tot baanbrekende radicale nieuwe vindingen te komen. Heb je helemaal gelijk in. Ik trek de ook geen twijfels bij de kwaliteit van onderzoekers of onderzoek, wel vind ik dat een instelling niet door partijen gefinancierd moet worden die buiten de overheid liggen.

Ik heb deze discussie tot nu toe langs de zijlijn gevolgd, maar wil nu toch graag wat toevoegen op persoonlijke titel (maar voor alle duidelijheid: ik ben ook een van de hoogleraren levensmiddelentechnologie van Wageningen Universiteit). Willem Koert heeft een prikkelend stuk geschreven, en ik ben het niet met zijn conclusies eens om redenen die door Paul den Besten en Charon Zondervan goed zijn verwoord, maar dat is hier minder van belang. Wat ik wel van belang vind is om nog eens goed na te denken over de rol van een universiteit in een samenleving als de onze (dat is wat ondergesneeuwd door de verwarring die er heerst over hoe Wageningen in elkaar steekt, er zijn drie onderdelen, nl de universiteit, de instituten en de hogeschool Van Hall Larenstein, en ik kreeg af en toe de indruk dat de discussie zich wat toespitste op het instituut A&F;). De rol van een universiteit is volgens mij om kennis te vermeerderen maar al doende ook die kennis door te geven aan volgende generaties, maw het opleiden van jonge, kritische, wetenschappelijk geschoolde mensen is de hoofdtaak. In feite wordt het meeste onderzoek daadwerkelijk uitgevoerd door zulke jonge mensen, AIOs geheten (assistenten in opleiding), die enerzijds dus leren hoe ze onderzoek moeten doen (het opleidingselement) en anderzijds samen met hun begeleiders kennis genereren. Voor het onderwijs dat we geven aan BSc en MSc studenten worden we betaald door de overheid, voor het onderzoek met AIOs is dat dus niet meer zo. Dat is geen keuze die de universiteiten zelf gemaakt hebben maar die hun is opgelegd door diezelfde overheid, en dus door de maatschappij. Als reactie daarop zijn universiteiten dus gaan zoeken naar andere mogelijkhden om hun taken te kunnen blijven doen. Het klopt dus dat Wageningen Universiteit (maar ook de andere universiteiten) voor een groot deel afhankelijk is van externe financiering voor wat betreft onderzoek. De zogenaamde eerste geldstroom van de overheid is tamelijk gering (minder dan 10%), en de rest moet komen van de tweede geldstroom (NWO) en derde geldstroom (bedrijfsleven, privaat-publieke samenwerking zoals SENTER NOVEM en TIFN, en de EU). De vraag die dus eigenlijk speelt in deze dicussie (en daarmee hoop ik het ook wat boven alleen Wageningen uit te tillen) is of de genoemde hoofdtaak van een universiteit door deze gang van zaken in gevaar is gekomen. Als dat zo zou zijn dan dient er een maatschappelijke discussie te komen over de rol van een universiteit en hoe een kritische en vrije rol gewaarborgd kan worden. Als iemand die hier dagelijks bij betrokken is kan ik zeggen dat mijn ervaring is dat het zo’n vaart (nog) niet loopt (maar het is wel goed dat de vinger aan de pols wordt gehouden zoals in deze discussie). De reden daarvoor is dat het nog steeds zo is dat de onderzoekslijnen door de hoogleraar en zijn/haar groep worden uitgezet en dat derde geldstroom financiers daar al dan niet op af komen omdat ze dat al dan niet interessant vinden; bedrijven bepalen dus niet de onderzoeksagenda van een universiteit (in ieder geval niet in Wageningen). Overigens ben ik zelf als onderzoekschool directeur van VLAG betrokken bij de verdeling van die magere 10% eerste geldstroom en dat geld wordt met name besteed aan onderzoekslijnen waarvoor bij de gevestigde geldverstrekkers de handen nog niet voor op elkaar worden gekregen, dus voor brilliante wilde ideeen is nog steeds wat mogelijk. De onderzoeksgroepen bij Wageningen Universiteit zijn afgelopen week gevisiteerd door voornamelijk buitenlandse collega’s en iha zijn die uitermate lovend over wat er in Wageningen wordt gepresteerd op wetenschappelijk gebied. Dus ik denk dat het wel meevalt met die vermeende afhankelijkheid van het bedrijfsleven en achteruithollende kwaliteit. Ik besef heel goed dat zelfgenoegzaamheid in deze op de loer ligt, maar het is echt mijn overtuiging dat we nog steeds in staat zijn om kritische, goed geinformeerde en wetenschappelijk geschoolde mensen af te leveren waar de maatschappij behoefte aan heeft, juist ook op het gebied van voedsel en voeding waar zoveel speelt (zoals regelmatig te lezen op dit blog). En overigens is een van die verantwoordelijkheden om studenten mee te geven dat we de verworvenheden van de technologie niet moeten negeren als we praten over voedselkwaliteit, en daarmee hoop ik dan een luis in de pels te zijn als het gaat over de onterechte weerzin tegen industrieel verwerkt voedsel.

@ Paul, toch nog maar een aanscherping op je woordkeuze “ ...om tot baanbrekende radicale nieuwe vindingen te komen ...” Ik ben het niet met je eens, de taak van een universiteit is om de kennis in het wereldwijde kennisdomein te vergroten. Kennis in de vorm van wetenschappelijke correcte uitgevoerde onderzoeken die gepubliceerd worden in wetenschappelijke artikelen. Het gaat dus om om nieuwe inzichten. Het doen van nieuwe (uit)vindingen, kan soms een resultaat zijn (maar dan is het een prettig bijeffect) van fundamenteel onderzoek maar is zeker niet het doel. Dit lijkt semantiek, maar is het in mijn ogen totaal niet.

@ Tiny, ik ben heel blij met je reactie. In de loop van de middag zal ik een reactie op jouw reactie geven. Er zijn een paar punten waar ik het niet eens ben. Op hoofdlijnen ben ik het overigens wel eens met je reactie.

Deel 1 van 2 :

Koert praat over WUR (= afkorten van Wageningen UR = Wageningen Universiteits & Research Centre), WUR bestaat ?juridisch? niet en is eigenlijk een soort van ?koepelmerk?. Heel terecht stelt Tiny dat de WUR uit drie juridische onderdelen bestaat. WU (Universiteit), de voormalig DLO-instituten en Van Hall Larenstein (HBO). 

En om het nog complexer te maken, zijn de voedsel gerelateerde departementen van Wageningen Universiteit (waar Tiny onder valt) organisatorisch samengevoegd met het DLO-bedrijf Agrotechnology & Food Innovation b.v. (=A&F;). Deze entiteit heet AFSG (http://www.afsg,wur.nl). Kortom er is een heel bewust beleid, om onder één concern-merk te opereren. Het organogram zit complex in elkaar, het resultaat is dat buitenstaanders (bedrijven, overheden, individuen) dit niet inzien en alles op één hoop gooien. In deze context moet je denk ik de reactie van Koert ook plaatsen (hij spreekt immers over WUR). Ligt dit aan deze buitenstaanders of ligt dit aan de complexiteit ?en imago- van de gehele Wageningen-UR organisatie?

Hieronder ga ik bewust alleen in op de Wageningen Universiteit (=WU). Tiny noemt tot twee maal aan toe ?eerste geldstroom is 10%?. Dit is pertinent niet waar. Op basis van de eigen cijfers (onbekend is uit welk jaar) van Wageningen-UR ), kan gesteld worden dat de eerste geldstroom 141 / 225 = 63% groot is. Deze eerste geldstroom wordt verdeeld over (1) fundamenteel onderzoek, (2) opleiding en onderwijs. Hoe deze verdeling is weet ik niet (wie wel?). Op basis van de kosten (dit zijn eigenlijk maatschappelijke investeringen), kan daarom inderdaad niet gesteld worden dat de ?inbreng? van het bedrijfsleven te groot is. 

Naast de kosten zijn er ook (a) opbrengsten en hebben we te maken met (b) ?invloed? (wie bepaald waar onderzoek aan wordt besteed). Zelf ken ik tientallen constructies en voorbeelden waaruit blijkt dat in het-gevoel-van-Koert op zijn minst een kern van waarheid zit. Een paar voorbeelden. Het komt regelmatig voor dat docenten en professoren onbetaald in een besloten bijeenkomst advies geven aan grote bedrijven. (of nog erger gratis ideeën spuien). Er zijn ook constructies (in zg top-instituten zoals TIFN), waar onderzoeksresultaten eerst door een bedrijvencommissie op patentwaardigheid wordt beoordeeld. Indien er een octrooi wordt aangevraagd is deze voor het bedrijf en worden de publicaties van het onderzoek uitgesteld. Er zijn projecten waarbij een post-doc gratis en onder geheimhouding projecten voor een bedrijf draait (hier sprak Charon ook al eerder over). Dit zijn allemaal voorbeelden waaruit blijkt dat de kat-niet-op-het-spek gebonden mag worden. Hier zouden we een gedegen maatschappelijke discussie over moeten hebben (gelukkig wil Tiny deze discussie ook!).

Bij de 3e geldstroom projecten (naast directe betalingen van bedrijven, ook subsidies o.a. SenterNovem, EU, ..) is een 100% kostprijsvergoeding zelden mogelijk. In de regel moeten deze projecten worden ‘gematched’ met eigen middelen (=1ste geldstroom). Hier zit ook een extra complicatie in: je kan niet EN eerste geldstroom directe inzetten voor een AIO EN deze middelen ook gebruiken als matchingsgeld. Of te wel je moet kiezen waar deze middelen ingezet worden. Er wordt wel eens gesteld dat ?succesvolle universiteiten of departementen daarom ten onder gaan aan hun succes?. Mijn beeld : stop ‘succes’ nu in excellente kwaliteit en niet automatisch in het groter maken van het koningrijk (dus meer AIO’s). Bij subsidieprojecten eisen grote bedrijven alle rechten op resultaten EN vragen aan de universiteit om zelf voor hun matchingsmiddelen te zorgen (uit eerste geldstroom?). Dit is een voorbeeld van ?gratis onderzoek voor grote bedrijven?.

Tenslotte, Tiny geeft gelukkig aan dat hij als professor zelf zijn agenda bepaalt. Ik geloof hem op zijn woord. Toch moet hij zeer sterk in zijn schoenen staan om niet in de verleiding te komen om ‘iets’ extra’s te doen voor zijn ?sponsoren? (adviescommissie IKB? Unilever?). Een 100% transparantie (bijvoorbeeld welke onderzoeken door welke externe sponsor wordt betaald) zou hierbij helpen. Is bijvoorbeeld bij elk AIO project bekend wat de resultaten zijn en door wie deze AIO wordt betaald?  Zo ja waar kunnen we deze informatie vinden op internet?

Deel 2 van 2 :

Dan specifiek de DLO instituten. Naar omzet beredeneert gaat hier binnen WUR het meeste geld in om (315 miljoen, waarvan 133 miljoen rechtstreeks van LNV). Deze tak van WUR maakt onderdeel uit van het private (DLO) gedeelte; het is dan ook niet gek dat deze tak bepalend is voor de uitstraling van de gehele WUR. De kwaliteit (=toepasbaarheid van advies en resultaten voor derden), De efficiency (=kosten per uur, nu rond de 130 tot 160 euro exclusief BTW) en klantgerichtheid zijn inderdaad ook in mijn opinie (sterk) aan het afnemen.  Deze geluiden hoor ik overigens heel erg veel in het veld. Hiermee neemt ook automatisch de toegevoegde waarde vd DLO-instituten af. Grosso modo zijn er twee visies te herkenen binnen DLO: (1) meer naar fundamenteel en toegepast onderzoek, kortom dichter op de universiteit (en dus eigenlijk in competitie met Universiteiten gaan), (2) nog meer op de praktijk gericht (engineering en advies), meer focus op korte termijn en ‘platter’. Of te wel op basis van niet-gelijke spelregels in competitie gaan met private kennis en innovatie aanbieder(zie het rapport Cohen ). Tiny heeft gelijk dat we onderscheid moeten maken tussen DLO en de Universiteit. Mijn advies richting Tiny: Zorg dat er weer twee ‘merken’ ontstaan. De universtiteit (WU, Wageningen-U) en de private instellingen (Wageningen-R). Bespreek dit eens intern met Aalt.

De essentie van de bankenbubbel was dat het systeem zo complex is gemaakt dat niemand meer overzicht bleek te hebben. De complexiteit van het WUR systeem ?maar dit geldt ook voor de rest van het R&D;en innovatie systeem buiten WUR- is ook te groot geworden denk ik. Er is maar een manier: complexiteit reduceren en daarnaast 100% transparantie van deze organisatie gaan eisen. We zullen de komende jaren sterker en preciezer moeten gaan kiezen wat we met overheidsmiddelen doen. Ook LNV zal met de billen bloot moeten gaan.

Mijn suggesties samengevat zijn (ik val een beetje in herhaling).
- Universiteiten richten zich alleen op fundamenteel onderzoek en onderwijs. Spinn-offs, betaald advies en technologie ontwikkeling horen niet bij de kernactiviteiten van een Universiteit. Wellicht zal er dan een personele krimp moeten gaan plaatsvinden.
- We (= de maatschappij) verruimen gewoon weer eerste en tweede geldstroomonderzoek voor Universiteiten.  Wat we terug vragen is dat 100% van deze resultaten weer terug komen in het publieke domein.
- Voor de kennisinstellingen geldt : (1) of je hebt een 100% maatschappelijk belang en dan betaald de overheid 100%, en de resultaten worden dan ook 100% geopenbaard, of (2) je houdt je bezig met toegepast onderzoek en ontwikkeling en advies voor derden , de overheid trekt zich dan volledig terug (dus ook geen uitzonderingsregelingen; level-playing field; geen directe bijdrage), en een dergelijke kennisinstelling gedraagt zich dan als een private organisatie.
- Innovatie (ontwikkeling en succesvol toepassen, assistentie bij implementaties, engineering op basis van een sterke kenniscomponent) laten we over aan gespecialiseerde private bedrijven.
- Overheden (EZ, LNV, ..) gaan toegepaste onderzoeken gewoon openbaar aanbesteden. Dit is ook het geval bij ‘wegen’ en ‘gebouwen’, er is geen reden om dit niet voor toegepast onderzoek te gaan doen.  Onderzoek is formeel uitgesloten van ‘Europese aanbestedingsregels’.
- We proberen een maatschappelijk debat te starten rondom onze kennis en innovatiesysteem. Wat gaat goed, wat kan beter. Tiny, Dick, Paul en Steven, Jean-Paul willen dit blijkbaar ook. Zullen we het hier op 1juli over gaan hebben? 1 juli, Community of Talents. Tijd voor een nieuwe lijn lijkt me.

Een laatste oproep. Ik heb veel bewondering voor Tiny, Charon en Paul ?zij doen immers gewoon mee met de discussie- erg jammer echter dat er geen reactie komt vanuit de Raad van Bestuur of een andere WUR-manager. Jullie lezen wel, maar doen niet mee met de openbare discussie. Jammer en niet echt Web 2.0. Jullie kunnen er echt alleen maar beter van worden (want gratis advies wordt hier voor jullie opgeschreven).

@wouter: die 10% van mij sloeg op onderzoek (en dat ook nog in VLAG verband, grotendeels het onderzoeksgebied voedsel en voeding), ik had eerder geschreven dat BSc en MSc onderwijs wel betaald wordt uit de eerste geldstroom. Natuurlijk is dan het totale aandeel hoger dan die 10%. Wat betreft onderzoeksresultaten geheim houden: wij (in ieder geval niet in mijn groep, en voor zover mij bekend ook niet bij mijn collega’s) doen geen onderzoek dat niet gepubliceerd kan worden, wel kan er maximaal een half jaar vertraging zitten in publiceren als er patenten worden aangevraagd (komt niet zo heel vaak voor, en overigens vraagt een overheidsinstantie als STW ook zoiets). Als bedrijven daar niet mee accoord gaan scheiden onze wegen zich en dat komt regelmatig voor. Wat betreft mijn contacten met bedrijven: natuurlijk praat ik met ze, maar dat beschouw ik niet als consultancy en ik krijg er uiteraard ook niet voor betaald.

@ Tiny, begrijp ik het goed dat maar 10% van 141 miljoen (een schamele 14 miljoen) aan fundamenteel onderzoek wordt besteed. Kortom de rest (=90% = 127 miljoen) aan onderwijs? Nu vind ik het prima dat 127 miljoen aan excellent onderwijs wordt besteed, maar dat er maar 14 miljoen aan 1st geldstroom is dat zou ik schokkend vinden. Weer je dit echt zeker?

Ff de rest van de som maken (in de veronderstelling dat 127 miljoen naar onderwijs gaat):
- 14 miljoen euro uit de eerste geldstroom (de 10% van 141 miljoen).
- 21 miljoen euro uit de tweede geldstroom (ik veronderstel dat dit ook fundamenteel is)
- 30 miljoen euro uit de derde geldstroom in de vorm van subsidies (mijn schatting : 2/3 vd 43 miljoen)
- 13 miljoen euro uit de derde geldstroom in de vorm van contracten met bedrijven en topinstituur (mijn schatting : 1/3 vd 43 miljoen)
TOTAAL 78 miljoen dat besteed wordt aan fundamenteel onderzoek (waarvan 83% direct en indirect via de overheid).

Op basis van de totale hoeveelheid omzet van Wageningen UR is dit maar : 78/592 = 13% (ik veronderstel bij deze som wel dat de DLO instituten zich niet bezig houden met fundamenteel onderzoek). Ik wil dit bijna niet geloven. Mocht dat wel zo zijn dan is een verandering helemaal op zijn plaats. Hoe kan ik je ondersteunen (ik weet zeker dat alle foodlog lezers hier ook achter staan) om dit percentage substantieel te verhogen. Zelf denk ik aan MINDER toegepast en MEER fundamenteel onderzoek. Op basis van deze informatie, zou ik bijna willen stellen dat Koert meer gelijk had dan ik dacht.

Nogmaals: Tiny ik betwijfel jouw integriteit op geen enkele manier. Het feit dat ik best “hard” ben in mijn stellingen heeft ook te maken dat ik graag zou zien dat de kwaliteit van Wageningen vergroot wordt EN dat er meer ruimte komt voor fundamenteel onderzoek. Ik pik in dit kader even een zin van Koert “Ik houd van Wageningen, en ik maak me zorgen over wat er met ‘mijn’ Wageningen gebeurt.”.

Wie of wie kan duidelijkheid -en vooral zekerheid- verstrekken in deze materie......

Pfoei, wat een verhalen! Ik ben bang dat ze (erg) moeilijk te lezen worden voor de gemiddelde lezer hier, hoewel ik zie dat de professionele lezers een niet gering aantal minuten in deze draad zitten.

Als ik de discussie tussen Tiny en Wouter probeer samen te vatten, staat er ongeveer dit:

- wetenschappelijk onderzoek moet vrij zijn en daar dient een maatschappelijke controle op te zijn. Vraag van beiden: is die voldoende ingevuld?
- er gaat veel geld naar toegepastheid en te weinig naar fundamenteel onderzoek (zegt De Heij)

Mijn vraag: kan iemand aangeven hoe de budgetten fundamenteel/toegepast aan andere (internationale) technische universiteiten zijn verdeeld, zodat er een zgn. benchmark ontstaat?

Het wordt inderdaad een discussie voor de incrowd, en dat was niet mijn bedoeling, ik wilde alleen maar aangeven dat universiteiten voor hun fundamentele onderzoek voornamelijk zijn aangewezen op 2e en 3e geldstroomfinanciering, en dat dat niet perse tot dramatische gevolgen leidt voor de kwaliteit en de onafhankelijkheid. Ik zal morgen nog wel even naar die getallen kijken, maar ondertussen dus even een conclusie van Dick modificeren: geld dat uit de derde geldstroom komt wordt besteed aan fundamenteel onderzoek, dwz universitair onderzoek. We krijgen zo overigens een semantische kwestie over wanneer het fundamenteel en wanneer het toegepast genoemd moet worden. Nog een nagekomen reactie op Wouter’s vraag of bekend is wie welke AIO sponsort: ja dat is bekend, we geven elke twee jaar bij VLAG een boekwerk uit waarin de sponsor vermeld staat van elk project, en het wordt ook genoemd in de publicaties die zoals eerder gemeld nooit worden achtergehouden, kortom er is niets geheim bij de universiteit.

Omdat hierboven het steeds specifiek gaat over WU(R) lijkt het inderdaad een incrowd discussie te worden. Eens dat dit niet de bedoeling zou moeten zijn (al is het niet zo gek dat we het op Foodlog specifiek hebben over WU(R) :-)). Dick heeft hierboven daarom (weer) geprobeerd om de discussie generiek te maken; ook ik heb in mijn reacties geprobeerd generieke suggesties en oplossing weer te geven. Tijd voor een nieuwe lijn!

Dan maakt Tiny en-passant een interessante opmerking : is er een verschil tussen toegepast en fundamenteel onderzoek of is het een semantische kwestie?  Mijn mening is dat er WEL verschil is en dat het dus niet gaat om een semantische kwestie. De vraag is dan natuurlijk wel wat een goede omschrijving is van “fundamenteel” en “toegepast”.

Al googlelend kwam ik de volgende informatie tegen:
http://www.uitzicht.nl/definities.htm
http://www.encyclo.nl/begrip/Fundamenteel onderzoek
http://www.delta.tudelft.nl/nl/archief/artikel/strategienota -is-fundamentele-vergissing/3586
http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article820455.ece/Fu ndamenteel_onderzoek_verdwijnt

Nu maar ff afwachten of iemand de tijd heeft om achter wat benchmarks aan te gaan (zie reactie Dick).

@ Tiny : heb je een linkje (of pdf-je) van het VLAG boek? De door TIFN betaalde AIO’s worden neem ik aan ook via VLAG begeleid (en dit is dan 3e geldstroom neem ik aan?)?

Nog even over die getallen: ik heb steeds gerefereerd aan AIO en postdoc onderzoeksprojecten en die 10% sloeg daar op. Daarnaast heb je ook nog het gegeven dat vaste staf wordt betaald uit de eerste geldstroom. Voor de cijferfanatici, er is net een overizcht gemaakt voor onderzoek in VLAG verband, uitgedrukt in financiering van fte’s: 32% 1e geldstroom, 14% NWO = 2e geldstroom, 54% 3e geldstroom (EU, Senter, bedrijven, etc.). Deze fte’s zijn vaste en tijdelijke stafleden. Maar dit is allemaal minder interessant voor de foodlog lezers denk ik. Waar het om gaat, nogmaals, is dat de universiteit sterk is aangewezen op 2e en 3e geldstroom financiering, en daarmee kunnen we nog steeds fundamenteel onderzoek doen.
Wat betreft de semantiek: voor mij is er ook onderscheid tussen fundamenteel en toegepast onderzoek, het is alleen niet duidelijk wat bijv. Dick bedoelt als hij iets schrijft over fundamenteel onderzoek. Het gaat er dus niet zozeer om dat er verschil is, maar dat onduidelijk is wat mensen bedoelen als ze die twee termen gebruiken.

Hoi Tiny, bedankt voor de aanvullende informatie. Ik heb nog wat vragen. Kan je wat vertellen over totale kosten en/of aantal fte’s? Loop al het voedselgerelateerde onderzoek via VLAG? De TIFN inkomsten gaan die via VLAG? Tellen TIFN inkomsten mee bij 3e geldstroom of is dit 2e geldstroom. Ik neem aan dat de vaste staf (betaald uit de 1ste geldstroom) wel ook een onderwijs taak heeft? Sorry voor de veelheid aan vragen.

@wouter: stuur me even je e-mail adres, dan kan ik zo je vragen beantwoorden, lijkt me niet zo interessant meer voor de foodlog lezers om die correspondentie hier te voeren.

Tiny, ‘fundamenteel onderzoek’ is gericht op het ontdekken van nieuwe kenniskaders of het ontdekken van hun betekenis. Er is iemand nodig die E=MC2 kan bedenken. Vervolgens zijn er velen nodig die onderzoeken wat die ontdekking betekent. Pas een eind daarna ontstaan de toepassingen en het onderoek naar de mogelijkheden daavan.

Om het te zeggen in die oude taal van Thomas Kuhn (The Structure of Scientific Revolutions, 1967): fundamenteel onderzoek is als ontdekking zeker geen ‘normal science’ en als onderzoek naar de betekenis ervan nog lange tijd omstreden.

Denk aan de vettendiscussie. Vetten mogen steeds meer. Het laatste taboe moet nog worden opgeheven: ook verzadigde lijken niet schadelijk, wel een hoge bloedsuikerspiegel, m.n. als gevolg van ons kwistige gebruik van fructose. Hoeveel geld gaat er naar de positieve gezondheidskant van verzadigde vetten en hoeveel naar de negatieve?

En overigens: nu het hier toch al zoveel reacties lang over geld gaat, heb ik er geen bezwaar tegen als het in deze draad komt.