Duurzaam-Voedsel-Tour minister Gerda Verburg
Heel even dacht ik dat minister Verburg het land introk om polshoogte te nemen. Maar ze reist slechts van Amsterdam naar Den Haag, lees ik in dit LNV-persbericht. Wellicht doet ze ook Haarlem aan, want volgens mij zit de eerste biologische cafetaria in die stad. Maar een Tour zou ik het niet willen noemen. En wat is dat ene duurzaamheidslogo?:
Donderdag 4 februari maakt minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) een tour langs goede voorbeelden van Duurzaam Voedsel.
De tour duurt van 13:00u tot 17:30 uur en gaat van Amsterdam naar Den Haag. De dag wordt afgesloten met een duurzame netwerkborrel, waar verschillende vertegenwoordigers uit de voedselketen verzameld zijn. Sinds het uitbrengen van de nota Duurzaam Voedsel in juni 2009, is er veel gebeurd: supermarkten beloven duurzamer varkensvlees in de schappen te leggen, het opgerichte Platform Verduurzaming Voedsel komt met een plan voor een systeem dat het consumenten gemakkelijker moet maken om duurzaam voedsel in de winkel te vinden, er is een half miljoen euro uitgetrokken voor onderzoek naar vleesvervangers en er staat een voorlichtingscampagne over voedselverspilling op stapel.
Op het programma staat het volgende:
Cafetaria 'Natuurlijk Smullen' in Amsterdam
Bezoek aan de eerste biologische cafetaria in Nederland die uitsluitend biologische producten verkoopt, inclusief een aantal vegetarische snacks. Hier vertelt minister Verburg over haar plannen ten aanzien van vleesvervangers en presenteert verschillende voorbeeldprojecten van het zogeheten 'tussensegment' (tussen gangbaar en biologisch in). In de cafetaria vindt een smaaktest plaats met onder meer de gehaktbal van vleesbedrijf VION, die voor 20% uit plantaardige vezels bestaat, maar voor 100% naar vlees smaakt. De vezels zijn gefabriceerd door Meatless bv, die in het verleden voor onderzoek geld van LNV heeft gekregen.
Jumbo Supermarkt Leidschendam
Jumbo is uitgeroepen tot 'Meest klantvriendelijke bedrijf van Nederland.' Maar voor LNV is het een speciaal bedrijf omdat het bij de tellingen van het aantal duurzame producten als beste uit de bus komt.
Minister Verburg gaat met de stopwatch in de hand de winkel door om in een beperkte tijd zoveel mogelijk duurzame producten te 'scoren'. Verder wil zij stilstaan bij de moeilijkheden en mogelijkheden van één duurzaamheidslogo.
Zomaar een gezin
Consumenten gooien jaarlijks voor € 1,6 miljard aan voedsel weg. Een deel is onvermijdelijk, zoals aardappelschillen en kippenbotjes. Maar het grootste deel is goed voedsel wat in de kliko verdwijnt: één op de 5 boodschappentassen. Een gezin met 2 kinderen van 4 en 8 jaar ontvangt minister Verburg. Zij gaan onder leiding van topkok Pierre Wind de kliekjes van de afgelopen week opwerken tot een simpele, maar smakelijke maaltijd.
Ministerie van LNV
Ter afsluiting van de dag is op het ministerie de afsluitende borrel. Een heel speciale netwerkborrel verzorgd door Katja Gruijters, die daar de proeverij 'Mooi van nature' presenteert in de vorm van een expositie. Gruijters ziet de natuur als grote inspiratiebron om oplossingen te vinden voor maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld de voedselverspilling in restaurants, supermarkten, huishoudens en de industrie. Mooi van nature is een interactief concept dat zich doorontwikkelt. Samen met bedrijven, telers en andere partners gaat Katja Gruijters op zoek naar een Waste Less maatschappij; een nieuw begin! Minister Verburg sluit de dag af met een terugblik en ze vertelt welke ambities zij op korte termijn heeft met duurzaam voedsel. Daarbij gaat ze € 1 miljoen ter beschikking stellen aan een nieuw onderzoeksproject.
Reacties (22)
Gisteren naar een “wroetsessie” geweest in Raalte in het kader van het tussensegment varkensvlees in de ComfortClass stal.
Na het welkomstwoord en uitleg welke discussiepunten we gingen volgen keken we naar een filmpje en kregen verdere uitleg over de uitgevoerde proeven om tot aanvaardbare systemen te komen.
In mijn eerste discussiegroep ging over het houden van varkens in grote groepen, 300 tot 400 dieren, waar bij het welzijn gehaald moet worden uit de grote ruimte die de dieren tot hun beschikking hebben. In dit systeem is het niet mogelijk om de varkens succesvol te laten beschikken over een wroetruimte of strooiselligplaats. Door de te grote oppervlakte is het niet mogelijk om dusdanig te sturen dat er een afzonderlijke mest en ligplaats ontstaat.
Controle en eventuele behandelingen van dieren worden er niet makkelijker op en bij eventuele luchtwegaandoeningen, griep of diarree moet de hele groep onder medicatie gezet worden.
Nicky Sanders, de boer in kwestie, is dan ook nog aan het experimenteren met kwalitatief betere voeders om resultaten te verbeteren. Mijn ervaring is dat er met voeders van constante kwaliteit, dezelfde grondstoffen en toevoeging van zuren fors winst te halen is. Voordeel in grote groepen is het toepassen van high-tech installaties met betrekking tot voergift en selectie slachtrijpe dieren.
Mijn persoonlijke mening is dat deze groepen aan de grote kant zijn en dat er met groepen varkens tot 100 stuks beter overzicht blijft en er mogelijkheden zijn om strooiselligruimtes te maken. In de discussie bleek er door enkele deelnemers flinke bezwaren te kleven aan de verplichte opp. dichte vloer die extra werk en smerige varkens oplevert. Mijn ervaring daarmee is dat als je vanaf opleg biggen aandacht en sturing geeft het probleem van hokbevuiling goed in de hand kunt houden.
De tweede discussiegroep ging over de Canadese strooiselstal. Dit is een systeem dat goed functioneert door de dieren in een ligbed van ca.7cm grof dennenzaagsel te houden en waarbij een hellende vloer ervoor zorgt dat mest en strooisel door de dieren zelf naar de mestgoot gewroet wordt. Daar wordt het dagelijks met een mestafvoerketting uit de stal verwijderd en gecomposteerd.
Vraagteken bij dit systeem is nog of hier nog een extra luchtwasser geplaatst moet worden of dat het aan de eisen voldoet zoals het is. Mocht een luchtwasser overbodig zijn heeft dit systeem mijn voorkeur.
Jan van Schijndel, varkenshouder in Aalten, gaat een strooiselstal bouwen en da’s mooi vlakbij mij in de buurt. Dat ga ik in de peiling houden!!!
Verademing was het onderhoud met Jan Broenink, pionier strooiselstal, die zich een boer toont met hart voor boerenondernemen en natuur. Daar moesten we er meer van hebben.
http://www.boerderij.nl/upload/1595869_672_1200920922377-Pri ma_resultaat_in_strooiselstal.pdf
Afgevaardigde Bert van den Berg van de Dierenbescherming vertelde over de laatste ontwikkelingen over tussensegment varkensvlees en de onderhandelingen tussen VION en AH. Men is het eens over de in te vullen eisen en praat nu nog over de knikkers. De verwachting is dat er over ca 3 weken een publicatie komt.
Wel duidelijk werd dat er lange termijn afspraken gemaakt worden om continuïteit te borgen. En het woord borgen gaf mij de vraag hoe om te gaan met het houden van beren in grote groepen. Het probleem is onderkend en onderzoek volgt.
Minister Verburg sluit de dag af met een terugblik en ze vertelt welke ambities zij op korte termijn heeft met duurzaam voedsel. Daarbij gaat ze € 1 miljoen ter beschikking stellen aan een nieuw onderzoeksproject.
aan wie?
Paul, dank voor dit zeer leerzame verhaal: praten over de knikkers? is dat toevallig dat miljoen?
Is Foodlog ook niet 1 groot onderzoeksproject wat met een miljoen veel meer zou kunnen doen en veel meer rendement op zou leveren dan welk onderzoek dan ook?
Lizet, dank je. Ik heb geen idee wie de gelukkige is maar ik weet zo uit mijn hoofd nog wel een bankgironummer waar ruimte over is.
Gaat er iemand naar die netwerkborrel toe? En kan die het dan ons even vertellen?
De eerste biologische cafetaria is Natuurlijk Smullen in Amsterdam waar het werkbezoek om 13.00 uur begint.
Hier een videobijdrage over de ComfortClass stal. Ik moet constateren dat dit niet bepaald een reclamefilm is om boeren over de streep te trekken.
De beren vertonen ongewenst gedrag, wat veel onrust veroorzaakt, en de hokken zijn verre van schoon. Als je daar mee werken moet gaat het plezier er snel af.
Paul Jansen, zou je mij willen verklappen hoe je varkenshouderij er nu uit ziet?
Zeugen? Vleesvarkens? Aantal?
Wij hebben zelf alleen vleesvarkens ca. 1700. Ze zitten in twee stallen. 1 stal met groepen van ca. 50 varkens en de andere stal met groepjes van 10.
Ik ben ook reuze benieuwd naar de strooiselstal van Jan van Schijndel. Bij een eventuele open dag zal ik zeker aanwezig zijn.
@Paul. Ik heb je eerste reactie gelezen. Bij mij kwam toen de vraag op moeten we spreken over overzichtelijk en controleerbaar door de boer of moet de groeps grote afgestemd zijn op de varkens. Weten we eigenlijk wat een wenselijke / natuurlijke groeps grote is bij varkens waarbij zij >gelukkig< zijn en hun drang om een >toilet ruimte< te hebben kunnen naleven etc. Ik heb het gevoel dat al die dieren vriendjes maar uit hun nekharen kletsen en bij hun zelf te rade gaan en dan dat gevoel op het varken / koe / kip plakken. Misschin dat jij als varkens specialist een antwoord hebt op deze en meer varkens gerelateerde vragen, zodat we een stal kunnen ontwikkelen waar alle facetten van he tvarken tot hun recht komen en waarbij het >happy varken< het snelst groeit met minimale stress.
Han, via deze link kom je bij onze brochure “wat wil het varken” terecht. We proberen daar te laten zien wat de behoeften van het varken zijn en hoe je daar in het ontwerp van huisvestingsystemen rekening mee kunt houden. Niet op basis van gevoel, maar op basis van wat bekend is uit onderzoek. En niet op basis van wat we het dier zouden willen gunnen, maar op basis van wat de biologisch ingebakken behoeften zijn.
Groepsgroote blijft een lastig te benoemen aspect. In grote groepen zie je dat varkens subgroepen gaan vormen.
@ Onno, waarom heeft een rapport van een universiteit geen literatuurverwijzing? kortom, waar zijn de inzichten op gebaseerd?
Han, de hoeveel ruimte en benutting van facaliteiten in die ruimte moet zowel voor de boer als het dier overzichtelijk zijn. Groepen tot 100 dieren en dus ong. 100m2 opp. zijn wel ongeveer het maximum om voor de dieren ruimtes voor liggen en mesten te onderscheiden. De indeling van hokken in verschillende ruimtes kun je het best sturen met de posities van de voer en drinkbakken.
Afhankelijk van lengte en breedte van de hokken plaats je hekwerk om bij te kunnen sturen. Afwijkend gedrag in lig en mestruimte treedt nog wel eens op bij hoge temperaturen. Een waternevelinstallatie boven de mestruimte die je enige tijd laat sproeien helpt om te corrigeren.
Aanvulling op de link van Onno. Daar staan een aantal stalconcepten in die er zeer diervriendelijk uitzien, echter in de praktijk hebben hokken de voorkeur waarin zo min mogelijk hoeken voorkomen. Dieren zoeken vaak een hoek of dichte hokafscheiding op om te gaan mesten. Welke dat is blijkt dan nog wel eens een verrassing.
Wouter, stalsystemen zijn veelal ontstaan uit ervaring. Met de industrialisatie zijn systemen onstaan en om veel dieren te kunnen houden, vanwege arbeid en het beheersbaar houden van ongewenst gedrag, is het natuurlijk gedrag verwaarloosd.
Waar men nu naar zoekt is in feite niets anders dan oude houderijvormen in een modern jasje te steken. Ik verbaas mij er wel eens over hoe men het wiel weer aan het uitvinden is. Opgegroeid met de ontwikkeling van een “bijzaak” varkenshouden naar professionele bedrijfstak heb ik een scala aan innovatie voorbij zien komen.
Ervaring is dan ook dat veel houderijsystemen per definitie niet slechter waren voor dieren dan vroeger. Zie scharrelkippen.
Maatschappelijke eisen om dieren weer van natuurlijk gedrag te laten genieten wil dus niet zeggen dat het voor alle dieren beter wordt.
Vooral in de zeugenhouderij zal er kien nagedacht moeten worden om met stabiele groepen, niet mengen, steeds weer oplaaiende vechtpartijen en onrust te voorkomen
@Paul. Bedankt voor je uitleg. Mijn ervaring met alternatieve varkenshouderij is uit Frankrijk en Belarus. In Frankrijk zag ik groepen van 50 dieren in een stro hok (open wand)(geschat 50 m2) met voerautomaat en een grote stro baal als strooisel wat de dieren zelf verspreiden na uit elkaar plukken van de baal. Erg rustig en fris. In Belarus liepen de varkens in hokken van ca. 20 m2 en inderdaad 15 - 20 dieren. De mest + strooisel werd gecomposteerd in het hok door toediening van een bacterie mengsel. Na afvoer dieren werd deze potstal geleegd. In deze stal geen stank en Nitraat geur, alleen de geur van compost. Of het systemen zijn voor grootschalige varkens houderij >geen idee< maar vooral het Franse is erg bezoekers vriendeijk.
Han, mooie systemen om te doen. Moeten ze in Nederland wel de mestwetgeving veranderen want je mineralenbalans raakt danig ontwricht. Als de overheid nu slim is gaan ze dierenwelzijn en mestwetgeving koppelen en boeren de goeie kant op sturen.
Paul ik ben het met je eens, koppel dierwelzijn en mestwetgeving (milieu) tot een geheel. Zo het nu gaat blijft het een probleem opgelost een nieuwe gemaakt. Ik denk dat de gezamenlijk varkens houders via LTO en/of vakbond het voortouw moeten nemen en niet altijd afwachten wat er uit de Haagse ivoren toren komt en er dan op gaan schieten. De aanval is de beste verdediging!!
De jongeren van Ibanana hebben van deze dag drie leuke filmpjes gemaakt (tenminste, ik vind ze wel leuk):
- filmpje over duurzaam snacken
- filmpje over duurzaam voedsel
- filmpje over voedselverspilling en koken met kliekjes door Pierre Wind
En wie krijgt dat miljoen nou voor een nieuw onderzoeksproject? De persdienst van LNV hult zich voorlopig nog in stilzwijgen....
