Hebben we voor dit soort prijskaartjes tegenwoordig niet de Consumentenautoriteit?

En voor de groenten en vleeswaar dan?

Laten we het nog eens even hebben over de kwaliteit van het gebodene. Ik heb het wel weer gehad met Heijn en z’n Excellent meuk. Was eigenlijk wel benieuwd naar andere reacties. En zeker, het gebodene in relatie tot de daarvoor gevraagde prijs. Om kort te gaan, het woord excellent komt in hetzelfde rijtje als kwaliteit en ambachtelijk: het woord dekt de lading niet meer… .

Een tijdje geleden beloofde ik de makers van de allerculinairste lijn van Excellent - het Diner voor Twee, met dat tasje en daarin een aantal doosjes - te proberen. Ik deed het vorige week, op foto- en productenjacht in een AH XL (en nog andere supers).

Ik nam de varkenshaas met bimi, gnocchi en zoetzure saus van Lucas Rive, chefkok van De Bokkedoorns. Dat was geen meuk. We bereidden het maal precies zoals op de verpakking stond. De haas bleek uitstekend (sappig en lichtjes rose). De rest was modern zoet (voor ons te), de gnocchi wat taaiig. Maar voor de 15 euro die het kostte was de prijs/waarde verhouding uitstekend.

Dat het kopje Ierse koffie na vervolgens de helft van dat diner moet kosten, dat is merkwaardig.Ik heb het niet geproefd maar kan me er niks lekkers bij voorstellen.

Nu naar het onderwerp, want de Excellentlijn is slechts de aanleiding voor het onderwerp cross-subsidie: is het terecht dat een super op het een de marge weggeeft en op het ander het verlies weer dubbel en dwars terug haalt?

Wanneer consumenten zo lui zijn om op deze wijze hun veel te dure feesteten aan te schaffen heeft AH wat mij betreft groot gelijk. Al zou ik het wel prettig vinden als een deel van de winst die ze op deze meuk maken naar de te goedkoop verkochte producten van de agrarische sector ging.
Wie haalt het nou in zijn hoofd om voor zoveel geld dit soort onzinnige koffie te kopen. Nog even afgezien van de vraag of Irish Coffee een goed idee is, volgens mij alleen drinkbaar wanneer je het helemaal vanaf het begin bereidt met goede ingrediënten en dan vooral niet te vaak. Maar dat is een persoonlijke kwestie.
Ik vind cross-subsidie niet bij voorbaat slecht.

“Ik vind cross-subsidie niet bij voorbaat slecht.” Da’s tenminste een heldere positiekeuze.

Een stukje informatie erbij. De te goedkope prijzen van merkwaspoeder, Cola, Bier en kattengrit zorgen ervoor dat groenten en fruit tot soms vier maal zo duur zijn als bij de discounter. Die discount niet zozeer op de inkoopprijs, maar zorgt voor een redelijke relatie tussen zijn in- en verkoopprijs.

Nog een stukje. Het te goedkope waspoeder zorgt ervoor dat er onvoldoende spannende en lekkere groenten liggen. We hoorden het hier laatst van een zadenverdelaar die de telers belevert: je wilt niet weten wat er allemaal niet op de markt komt.
Dat zou riant wel op de markt kunnen komen. Zelfs voor nog minder dan vandaag bij de zgn. full service super (= non-discounter).

AH probeert ons te indoctrineren door producten van gemiddelde/basic kwaliteit te verkopen als hoogwaardige producten, met een daarbij behorend (hoog) prijsniveau + marge. Nu kan Dick wel zeggen dat zijn KIT doosje wel lekker was. Geen oordeel over want ik koop i.p. geen bewerkt vlees. Ik kwam toch weer bedrogen uit met de frambozenschuimtaart voor een vermogen (echt niet te vreten, zo weggekeild), sinaasappelsorbet met een gemeen bittertje, paling/zalmsalade met zwaar belegen vissmaak. Daarentegen wel lekkere chocoladeijs met macaron.
In NL hebben wij een probleem: er is teveel van hetzelfde. Loop de verschillende supermarkten maar eens af en noteer de verschillen. Zijn er niet zoveel als je zou denken. Iedereen verkoopt hetzelfde, voor min of meer dezelfde prijs. Dus de organisaties proberen zich te onderscheiden door producten te verkopen die niemand anders heeft. De prijsstelling is dan ook direct anders. Geen vergelijk mogelijk. Marge direct naar 40% of nog hoger. Het is een vicieuse cirkel: het huidige assortiment is qua marge zo uitgekleedt, dat de mannen wel moeten zorgen voor giga marges op andere producten.

“er is teveel van hetzelfde”, zegt flipse. Ik ben het volstrekt eens! Het is mede een gevolg van het cross-subsidie systeem, dat een financieel ipv een eetsysteem van ons aanbod maakt. Met geld verdienen is vooral niks mis. Het maakt ruimte voor nieuwe dingen. Er is kennelijk iets mis, want het gebeurt nu niet: het aanbod is verschraalt in vergelijking tot andere landen.

Jammer dat er geen Delhaize, Carrefour of Colruyt in iedere Nederlandse plaats zit.

De twee of drie keer dat ik ben wezen winkelen bij de Ven (tegenwoordig Sligro) werd ik compleet gestoord van de hoeveelheid keus die je daar tot je beschikking hebt! Dus of je nou moet ijveren voor vijf soorten pindakaas ("keus") in het schap… Ennuh, 35.000 artikelen bij een AHXL (28 in .nl) ‘verschraling’? Een luxe-probleem, eerder.

Wil “de consument” wel weer naar vier verschillende winkels voor zijn wekelijkse boodschappen? Ik denk van niet, maar daar heb ik alleen maar anekdotisch ondersteuning voor. Mijn overburen gaan bijvoorbeeld altijd naar de C1000 een tiental kilometer verderop want dat parkeert handiger…

Maak niet de fout appels met peren te vergelijken. Het assortiment bij Ven heeft niets uitstaande met het assortiment van AH (XL). Het is duidelijk dat de laatste een beetje meer productassortiment heeft, maar het is natuurlijk in niets te vergelijken met een assortiment zoals Dick noemde bij Delhaize, Carrefour of zelfs Colruyt. De Nederlandse consument wordt ultra kort gehouden door de Nederlandse grootgrutters. Het gaat dus helemaal niet om 5 soorten pindakaas of 10 soorten mayonaise. Het gaat om een assortiment in de diepte. Het gaat ook over de continuiteit. Vandaag vind je een bepaald artikel; morgen is het ineens vervangen door een ogenschijnlijk gelijk product, omdat het equivalent net één puntje meer marge geeft. En heb je een keer een goed product, dan wordt er net zolang aan gesleuteld tot er weer een half puntje marge bij kan, en ja ja, uiteraard ten koste van de kwaliteit. Want, beste mensen, grootgrutters houden helemaal niet zoveel rekening met u als consument alsdat zij beweren…

Dick, wat was mijn voorbehoud? Dat een deel van de cross-subsidiewinst terecht kwam in de innovatieve agrarische sector. Juist daarom. Het is natuurlijk heel goed om met je cashcows nieuwe dingen te doen. Maar dat moeten dan wat mij betreft de nieuwe verse producten zijn en niet de nieuwe meukpakjes en bakjes.

Discussieren over het aanbod van “bewerkte producten” leiden volgens mij tot niets; iedere fabrikant heeft het recht een product te maken, te wijzigen en om er zelfs mee op te houden (of wijzigen handig is of niet is natuurlijk punt twee, zie New Coke en recenter Pepsico’s blunder met de *verpakking* van Tropiciana). Ditto uiteraard voor wat de grootgrutter besluit in zijn assortiment op te nemen.

Op mijn speurtocht naar cijfers over het aanbod van de hier zo geroemde Delhaize kwam ik een ander wellicht relevant nieuwtje tegen, wie bepaalt er wat er bij de grootgrutter staat? Hebben we in Nederland niet gewoon last van teveel Unilever?

Hoeveel artikelen heeft een Delhaize of Carrefour staan, weet iemand dat? Ik kom niet vaak winkelen in Belgie, heb geen idee. Is zoveel keus werkelijk een zegen? Hoe staat het met het aanbod van onbewerkte producten? Hoe ga je na regelmatig gewinkeld te hebben in een Delhaize ooit weer terug naar de spreekwoordelijke kruidenieur in een dorp? :)

Als AH hun assortiment wil kruissubsidieren moeten ze vooral hun gang gaan. Niemand is verplicht om er meer te kopen dan alleen de loss-leaders, sterker, doe dat met z’n allen een maand en de AH valt om. De huidige crisis zou mensen toch meer op zoek moeten laten gaan naar ‘de goedkoopste’ in plaats van ‘de makkelijkste’?

Uitgaande van de vakliteratuur uit Frankrijk biedt een supermarkt
oppp t/m 2 500m² (Nielsen nomenclature)) een assortiment tussen de
10 000 en 20 000 items. Een hypermarkt (tot 10 000m²)begint met zo’n 40 000 tot de grootste die 130 000 items kunnen hebben. In NL ligt dit aantal wel ongeveer gelijk. Voor een supermarkt van 1 000m² (hoger dan het landelijk gemiddelde) ligt het aantal items op ongeveer 8/9 000. Maar een supermarkt van zo’n 2 000m² heeft niet het dubbele aantal. Blijft steken op zo’n 13/15 000. Dit gaat niet over het aantal facings (hoe breed 1 product staat) dat een product heeft, maar het aantal verschillende producten.

Direct over de grens nog voor Lille bevindt zich een uitermate plezierige Auchan met veel, heel veel vers. Nee, dan went het in eigen land eigenlijk nooit meer helemaal. Een kwestie van behelpen.

http://www.auchan.fr/magasin/catalogues/catalogues.jsp?id PageMagasin=17951

sorry flipse: Nous sommes désolés, les catalogues proposés actuellement par le magasin Auchan ne sont pas relayés sur auchan.fr

t is geen website maar een folder ;)

http://www.auchanroncq.com/ Deze dan maar, in ‘t NL/Vlaams

“Jammer dat er geen Delhaize, Carrefour of Colruyt in iedere Nederlandse plaats zit.”, zegt Dick
Tja.. elk land krijgt de regering en de supers die bij het land horen…

Loop eens rond bij AH en tel de compleet geslachte kippen. Ze liggen er vrijwel niet meer. Wel allerlei voorverpakte onderdelen.
Bij Delhaize liggen maiskip, boerenkip, eco-kip, bio-kip, parelhoen, kwartels, reuze-kwartels (!) en Mechelse koekoek gezusterlijk naast elkaar.
En heel het jaar verpakking foie van eend of gans voor 1 persoon, 2 personen, 8 plakken en natuurlijk het ‘broodje’. Dus in alle prijscategorieën. Van 3 euro tot 25 euro.
Ik zie ‘Wakker Dier’ er al voor de deur met emmers rode verf… bij Delhaize ! Ik moet er niet aan denken !
Nee, Dick… Dat zal een droom blijven !

ps. Vooral Colruyt timmert aan de weg. Als je een Colruyt-kaart hebt (ze volgen je aankopen op die manier) krijg je een krantje, waarin ze open over hun policy spreken. Inlands vlees, QA/QC procedures voor vlees; hun aankoop van hectares kurkeiken in Portugal voor hun eigen gebottelde wijnen (de schroefdop en de kunstkurk zijn onlang definitief in de ban gedaan), waar ook op elke fles Colruyt wijn (waar vind je dat in Nederland ?) statiegeld zit…

Zoals je la Douce France een boter en olijfolie-grens hebt, is er nog een grens…
En daar ligt Holland noordelijk van… ;-)

O jee, waarom schieten we nu in die fantastische winkels in het buitenland? Het gaat erom dat neppen met doorgestreepte prijs niet-mos-maggen, net zomin als het zou moggen-maggen dat de goedkoopte van het WC-papier, het waspoeder en de Calve-pindakaas moet worden gefinancieerd over de nek van de versafdelingen (van spinazie en sla tot tomaten en van palingsworst tot vers gesneden fricandeau en kaas).

Toeval. Ik dronk net een biertje op een Utrechts terras met iemand die tot voor kort werkte bij een grote A-merkenmaker. Hij had dit stuk gelezen en vertelde me spontaan: “ook wij zitten niet te wachten op pindakaas, koekjes en ijs onder de prijs. Daarom moeten wij het product nl. ook steeds slechter maken terwijl we moeten doen of het alweer beter is.”

Tel uit je winst. Daar hebben we het hier over.

o, sorry, ik was net even bij AH: twee soorten hele kip, de reguliere en de label Rouge (Flipse!!!), en die heb ik dus maar meegenomen. Anders issie straks helemaal uit het sortiment.

@Dick, ik heb vanmorgen de Consumentenautoriteit gebeld om te vragen of dat nou mag, dat nepetiket, maar die stuurden me vrolijk van het kastje naar de Reclame Code Commissie muur waar ik maar moest klagen over ‘misleidende reclame’. Wellicht kan iemand het nog eens proberen, 088-0707070 :)

“Is foodlog.nl dan een site van Albert Heijn?”
“Neeeeee mevrouw...”

Dat lijkt erg op wat ik om 14h22 beweerde…

Mrten, je kunt het helaas niet horen, maar ik moest wel heel erg hard lachen om je laatste 2 zinnen.

Precies Flipse: het systeem zorgt voor armoe in zowel de keuze als de kwaliteit van het aanbod.

Kijk, het begint al: Consument bezuinigt op groente en fruit.

Bij de Kwantum was vroeger de vaste verkoopprijs van Rauhfaserbehang 9,95 gulden per rol van 20 meter. Kwam diezelfde rol in de aanbieding, dan was hij opeens afgeprijsd van 19,95 voor 9,95.
Zo ging dat ook bij veel andere artikelen: afgeprijsd van een prijs die het nooit heeft gekost.
Een half jaar geleden kocht ik een nieuwe camera. Twee weken na mijn aanschaf kwam hij in de aanbieding voor 20 euro duurder, met een hoger ‘van’ bedrag.
Ik ben bang dat het allemaal veel dieper is doorgeëtterd in de samenleving.

Aan de ene kant koopt ‘de consument’ mogelijk overgeprijsde en mogelijk incorrect ‘afgeprijsde’ producten, van de andere kant nu dus een nieuwsberichtje over ‘de consument’ die aan het bezuinigen is op groente en fruit.

Hoe goedkoop wil men het hebben? Enerzijds vind ik het uienvoorbeeld vrij duidelijk; de aanbieder krijgt veel minder voor zijn uien dan men betaald. Maar nog steeds is een netje uien niet erg duur. Groenten en fruit zijn niet duur, in verhouding tot ons huishoudbudget/inkomen geven ‘we’ (de consument) weinig uit aan voedsel in het algemeen.

En we gaan dus, volgens dat artikel, nog minder groente en fruit kopen.
Maken we ons ook druk of ‘prijsnep’ mag. Ik vind het niet kunnen, al vind ik ook dat men best mag opletten in de supermarkt. Ik vind ook dat er wel wat minder aan de strijkstok mag blijven hangen voordat het product eindelijk in de winkel ligt. Ik vind ook dat je naar de markt kan.

Ik ben een beetje de weg kwijt, mag dat?

Ik kwam een voorbeeld tegen van Amstel Bier in blik. Per stuk 66 cent.
Op de kopstellingen werden deze blikjes per sixpack aanbevolen:"Nu voor 3,99”.
Met als gevolg dat die duurdere sixpacks harder liepen dan de losse blikjes.

Als een supermarktafdeling te weinig aanbiedingen heeft in de zuivelkoeling, moeten ze zelf iets verzinnen om de koeling vol te krijgen. Ze zetten dan bijvoorbeeld een willekeurig artikel in de actiekoeling neer en dan blijkt dat mensen het meenemen voor de normale prijs. De gemiddelde verkoop schijnt hierdoor te stijgen met 50 tot 100%.

Ik denk dat de mensen niet meer kunnen beoordelen wat iets zou moeten kosten.

Tversky & Kahneman’s Prospect Theory geeft leuk aan hoe mensen met verlies en risico qua (onder meer) pricing om gaan. Op een of andere manier denk ik dat het met deze draad te maken kan hebben…
http://en.wikipedia.org/wiki/Prospect_theory

Ik voegde zojuist onder de hoofdtekst een knipseltje toe over (on)nut en onnut om de marge van supers te onderzoeken.

Flessenwater is 2000 keer duurder dan kraantjeswater. Maar is het nep? Neen, blijkbaar willen veel mensen belachelijk dure producten kopen. Vrijheid, blijheid.

@pjotr: 3,99 /6 = 0,665 ofwel 66,5 cent per blikje. Inderdaad duurder, maar of dat echt zoden aan de dijk zet…

@ Mark:

Nee, dat zet inderdaad geen zoden aan de dijk. En al helemaal niet sinds in het (Nederlandse) basisonderwijs schatten een aanvaardbare rekenmethode is geworden. Niks meer exacte antwoorden, een beetje in de buurt is goed genoeg (heb bittere ervaring als ouder). Een verschil in de orde van grootte als hier geschetst (3 cent, zelfs minder dan een procent van het totaal) wordt niet meer opgemerkt.

Overigens kan het sixpack om een logische reden iets duurder zijn: er zit extra verpakking omheen. En die kan weer handig zijn; ik koop sommige melk bij Delhaize bewust in een sixpack (ja ik weet: het klinkt vreemd ‘een sixpack melk’ ;-) omdat daar een mooi en stevig handvat aan vastzit. Makkelijk mee te sjouwen.

@ Dick:

Je server loopt een beetje voor qua tijd. Of staat ‘ie in Oost-Europa ?  ;-)

Tversky & Kahnemann lijken me hier trouwens niets mee te maken te hebben. Dat gaat over kansen / risico’s.

En iedereen mag cross-subsidieren wat ze willen. Ik heb geen verplichting al mijn boodschappen bij een enkele winkel te doen, dus heb ik in principe alleen maar voordeel van. En een verbod lijkt me onpraktisch / onwenselijk. Waarop baseer je dat / wat voor schade doet cross-subsidiering de maatschappij aan ?

Nederland is anders dan Belgie. Daarom is de ruzie Delhaize/Unilever niet zomaar te vergelijken met de A-merkennijd die AH een tijdje geleden opriep met het testen van A-merken vs zijn huismerk.

In Nederland mogen producten onder de inkoopprijs worden verkocht. Dat mag in Belgie (idem Frankrijk) niet. Het feit dat het is toegestaan werkt cross-subsidie excessen in de hand. Vers financiert in Ndl. grotendeels lang houdbaar, waspoeder, bier en WC-papier.

Dat is een merkwaardige situatie, waar geen enkele producent - die van vers, noch die van houdbaar en non-food - blij mee is. De ‘financierende’ productgroep wordt door de klant als duur ervaren terwijl er een fors gat gaapt tussen de waarde van het product en de verkoopprijs. De houdbare en non-foodproducent is niet blij omdat hij door de retailer wordt gedwongen steeds goedkoper te produceren opdat zijn ‘trekkers’ (let op: daar zitten heel wat producten in uit het zgn. mandje dat moet aaantonen hoe goedkoop een super is; zo kan AH de goedkoopste worden terwijl je dat niet aan je kassabn merkt) mensen naar de winkel lokken.

In Belgie - bij Delhaize - was sprake van een strijd om het baasschap op het schap.
Unilever wilde meer en Delhaize blijft liever zelf de baas over wat er allemaal dominant in het schap staat. Daarbij komt dat Unilever graag groei ziet, terwijl die uit de Delhaize formule is (terwijl Unilever in Belgie een uitstekende groeipartner heeft in Colruyt die jaar op jaar fors groeit). Het is dus buigen of barsten voor de een of de ander: of Unilever groeit in de breedte en Delhaize wordt minder Delhaize of Delhaize neemt het heeft in eigen handen en wordt juist weer veel meer Delhaize. Net als de Nederlandse supers kunnen ze daarbij kiezen voor een huismerkenstrategie (inmiddels goed voor bijna een kwart van de omzet). En daar zijn de A-merken weer niet blij mee. Die maken weinig tot geen huismerkproducten (op Unox voor de Hema na, zweert bijv. Unilever dat af). Hun producten worden na korte tijd gekopieerd door de supers die zo een steeds kortere terugverdientijd krijgen. Daardoor verarmt het aanbod aan nwe introducties. De supers ontwikkelen onderwijl niks en melken daarvoor de A-merken uit die steeds meer in de houdgreep komen: als ze niet ontwikkelen, hebben ze steeds minder, maar wat ze ontwikkelen hebben ze steeds korter exclusief voor zichzelf.
Ze hebben fors hogere kosten maar een aflopend perspectief op winst.
Op dat punt lijken de Belgische en Nederlandse strijd tussen de retailer en het A-merk weer wel op elkaar.

Nederland spant echter de kroon met z’n vers dat veel duurder is dan nodig.

Dat is geen onbelangrijke opmerking in het kader van de hier ook gevoerde Ik Kies Bewust discussie. De vraag die gesteld mag worden is of cross-subsidie niet tevens een ontmoedigingsbeleid voor vers inhoudt. Daarmee slaat de super de beleidsmaker een belangrijk wapen in de strijd tegen vetbuik uit handen.
Ik ben zo eigenwijs te vermoeden dat de analyse zelden op die manier gemaakt wordt.

(Marcel: er wordt gewerkt aan die klok en de accenten - ik word er tureluurs van)

De wereld tussen mythe en werkelijkheid: er wordt in België wel degelijk onder de prijs geleverd en verkocht. Bij wet verboden, maar de overheid laat dit toe. Waarom?

Mede daarover gaat de strijd Unilever-Delhaize.

Wees eens preciezer, Steven.

Dick, online kan ik hierover niet veel kwijt. Totdat bijv. Delhaize de kaarten defintief op tafel zal leggen. “Omerta à merde”, zal dit hopelijk niet hoeven te duren tot ze op de knieën moeten.

Stoer optreden tegen Unilever kwam ook door margedruk op de koopvloer bij Delhaize.

Vandaag twijfelt het nog: moet de dikke van Delhaize absoluut golfvriendjes blijven met de dikke van de Boerenbond. Zeer letterlijk te nemen. Of ziet Brussel wat Zonhoven of Hasselt ziet: andere, kortere en lucratievere productketens opzetten, nu het nog kan.

Even weer terug naar de Irish Coffee. Ik vind het van de gekke dat je het idee kan hebben dat je Irish coffee zo kant en klaar kan kopen. Waarbij ik dan gelijk twijfels heb of hier inderdaad Ierse whisky is gebruikt. Hou me ten goede ik heb het product zelf niet gezien. maar vermoed dat de koffie met d suiker en de whisky in een zakje zit, wat je dan in magnetron moet verhitten om er daarna geklopte slagroom op te doen. Als je het zelf maakt ben je volgens mij veel goedkoper uit. Wat zeg ik. In een horecabedrijf zal de prijs niet veel duurder zijn.

Wat vinden jullie nou van “prijsstelling op basis van kopers-waarde”, de steeds vaker toegepaste want veel winstgevender dan het traditionele alternatief: “prijs is kosten plus een marge”.
Het eerste is “wat de gek er voor geeft”, maar wel gericht op “zoveel mogelijk gekken” uiteraard… en die prijs ligt veel hoger dan “kosten plus marge”, zie de irish coffee of zovele andere voorbeelden (ook niet luxe overigens: een losse paprika voor 1 euro lukt ook nog).

Is deze prijsstrategie het begin van het einde geweest (vindt, denk ik, Wouter Klootwijk)?

Is het immoreel, of geeft het de producent een manier om wat marge te maken, waar in bulk die verloren is gegaan?

Steven, ik ken je als erg (te?) genuanceerd. De vraag is hier of het terughalen van een verloren marge op de bulk niet uit de hand is gelopen in de niches. Meer (veel meer) terugpakken, dan verliezen dus. De vraag is niet filosofisch, maar vooral heel praktisch.

Ik vermoed dat jij weet iets weet van de rentabiliteit van supers. Zelfs van die ene grote vs die andere. En van de taktieken die zij hanteren om het de anderen moeilijk te maken om m.n. in Excellente niches te overleven.

Beken ‘ns kleur.

Foodlog is toch filosofisch, obv de praktijk? Als we de kassadata en inkoopprijzen zouden zien, wisten we hoe het zat, maar het zal toch wel zo zitten, dus laat die data maar.
Vraag was: wat vinden we van “value-based pricing”? Het is zooo anders dan “cost-based” nietwaar? Is het goed of fout? Dat is waar foodlog zich constant aan wijdt, lijkt het. Ik vraag maar, twijfel nog niet eens, en kritisch zijn is niet “te genuanceerd”, toch?

Steven, je maakt ons een verwijt: we laten de kassagegevens zitten? Nee, we vragen ernaar.

Er is een gegrond vermoeden dat retailkenners met ons delen: cross subsidie is doorgeschoten en staat productverbetering in de weg. De vraag of cross subsidie nog kan en verstandig is, lijkt filosofisch. Het staat AH - en de andere full service supers - vooral vrij ons hier heel nadrukkelijk aan flarden te schieten en te laten zien dat we onzin uitkramen. Helemaal niet filosofisch.

verwijt? nee, ik bedoel het simpel: stel dat we gelijk hebben en er enorme kruissubsidies en gebakken-lucht-prijzen zijn (nogmaals niet alleen in Excellent e.d. maar overal; alleen zware competitie of stunten om klanten te trekken leidt tot lage prijzen), meer bij de profi’s van AH dan elders:

WAT vinden we dan, en zit daar een generieke weerzin in tegen value-based pricing? moet dat in de ban? moeten we terug naar cost-based? Als het de wereld beter maakt, ja. Partij voor Eerlijke Prijzen, bij wet geregeld.

Steven je probeert me te veel ontsnappen in hypothetische vrijheden. ‘Als het de wereld beter maakt, ja’, zeg je. Vlgde stap dus.

Stel dat het de wereld beter maakt omdat er meer geld vrijkomt voor betere producten. Van boeren, van verwerken en van A-merken. Er zijn voldoende aanwijzingen dat de cumulatie van winsten nu voor het allergrootste deel aan het einde van de keten neerslaan. Door o.m. kruissubsidie, zoals je dat Engelse business bargoens zo mooi vertaald. Daarbij gaat het om Excellente subsidie, Excellente prijsnep zoals die Irish Coffee en, voor het overgrote deel, verse subsidie.

Dus: als productverbeteringen en -innovaties worden tegengehouden door prijspolitieken die gebaseerd zijn op ‘wat-de-gek-ervoor-geeft’ (om value based ook maar meteen te vertalen), is dat dan correct?

Dick, ik vroeg jouw mening, en ook die van WK en de anderen (maar nu we in business bargoens zijn verstrikt zal je wel de enige blijven die reageert).

Wat het effect is als alleen cost-plus mag / gebeurt, weet ik nog niet. Betere producten? Ik hoop het. Maar wellicht dat value-based wel innovatie beter beloont, niet?!

De analytische vraag is “Kunnen we de prijs-wijze aan consumenten (van innovaties) nu los zien van van keten-machts-problematiek?”
Maar nogmaals, wat zegt je gevoel over het goed/kwaad van value-based-pricing? (ik gaf het mijne dacht ik wel duidelijk genoeg?).

Mijn gevoel? Ik ben geinteresseerd in feiten om een positie te kunnen bepalen. Mijn algemene gevoel is volstrekt oninteressant. Er zijn mensen die een goed gevoel hebben bij Wakker Dier en de Partij van de Dieren. De werkelijke feiten zijn echter zodanig dat die meer kwaad dan goed doen, al zetten een goed onderwerp op de agenda. In de praktijk lopen ze zichzelf en de dieren in de weg.

Maw: een algemeen goed/fout gevoel tav kruissubsidies is zinloos. Nog anders gezegd: als mensen van daaruit reageren moet je hun oordeel wantrouwen omdat het ongeinformeerd is.

Dick: geen commentaar, oordeel? de feiten! lees je zelf nog eens:
“feiten zijn echter zodanig dat die meer kwaad dan goed doen”

Die zin snap ik niet (ben diplomatiek): een feit kan toch niet tot “kwaad of goed” herleid worden zonder jouw (in dit geval) interpretatie en oordeel?
Ben ik nou simpel, of zie je je mening als feit? of was het wat slordig.

Ik was slordig om “gevoel” te vragen, want bedoelde oordeel, of vooral pogingen daartoe: van mij mag je je voorlopige oordeel formuleren en zo vaak herzien als je maar wilt. [dit bedoelde ik - ook slordig eerdere post - twijfel noemde.]

Dus nogmaals: je voorlopig oordeel graag meer over “prijzen obv waarde of kosten” dan over kruissubsidie.

Dat je oordeel geinformeerd is tot op het niveau dat je informatie hebt, spreekt voor zich, en hoeven we het nu niet over te hebben. Maar “gebrek aan informatie, feiten, data etc” inroepen om geen oordeel te hoeven formuleren is onnodig.
En ja, je oordeel zal wellicht niet hoog geschat worden door mensen met meer info, maar niet gewantrouwd, da’s weer wat anders (waar we het ook niet over hoeven te hebben - ontsnap nu eens niet!).

Steven, waar staat die zin (’feiten zijn echter zodanig dat die meer kwaad dan goed doen’) precies? Ik zit er nu even naar te kijken, maar vind ‘m niet terug.

En - voor zover het nog niet duidelijk was - ja, ik zie cross subsidie in de Nederlandse retail als negatief. Zeker in het geval van AH.

Maar ik ben graag heel precies met Steven.

letterlijke copy-paste Dick, van je laatste comment; selectief maar niet verdraaiend.
Goed, positie 1 is binnen [Positie 2 is inderdaad moeilijker].
En nu een debatje over kruissubsidie, of moet dat apart? Mij dunkt het een vreemde wereld*), en een wellicht onwenselijke, als kruissubsidie niet gebeurt, en elke producttransactie op zich moet staan, atomair, zonder deel uit te maken van het opbouwen van een relatie tussen de partijen. Want veel geld vragen hier en weinig daar, lijkt althans een vorm van je inleven in de ander, en die proberen te binden, obv van verschillende waarderingen, alsof de supermarkt denkt/zegt “als jij die Irish Coffee” zo super vindt bij de naam alleen al, vraag je je wat meer te betalen, zodat ik je wat tegemoet kan komen bij de luiers, waarvan je vindt dat je er al zo vele voor moet betalen”.
Zo bezien ben ik voor.
Maar ik zie ook een gevaar als vlees zo laag wordt aangeboden, dat mensen nooit meer bereid zijn de echte kosten ervoor te betalen, waarna de toeleverende keten van lieverlee die (dierhouderij) kosten er ook maar uithaalt ook, met onwaardige situaties tot gevolg (NB de mens onwaardig om te beginnen).

*)Of mag ik niet generaliseren buiten jouw “AH” / NL retail? Zou jij een andere positie hebben voor een andere super of land?

Steven, het is wmb uiterst onwenselijk dat vers wordt gebruikt als compensatie voor luiers en pindakaas en voor vlees als lokkertje. Omdat:
- vers er niet beter van wordt (en nu niet spannend genoeg is om tegen houdbaar op te kunnen)
- houdbaar er evenmin beter van wordt (het moet al even hard afgeknepen worden)
- het neppen (schijnproducten die in werkelijkheid de zoveelste variant op een reeds bestaande zijn) in de hand werkt en dus innovatie en werkelijke kwaliteitsverbetering van voeding in de weg staat.

Helder genoeg?

En als mijn buurvrouw de luiers te duur vindt, kan ze gewoon naar de Aldi of de Lidl. Die kruissubsidieert niet.

By the way, dit IS een debat over cross subsidie. Een aparte lijn is dus niet nodig.

Kruissubsidie werkt net zo goed innovatie in de hand: ik weet van een groenteboer in Den Haag die elke ochtend bij de AH kijkt hoe duur de groente daar is om vervolgens een paar cent onder die prijs te gaan zitten. Innovatief, toch?

Waarom moet de buurvrouw voor de goedkope luiers wel naar de Aldi/Lidl maar voor goedkope groente niet? Kruissubsidie werkt niet als de consument er niet aan meewerkt, al zal het autoritje tussen de twee supers plus de extra tijd de totale besparing wel te niet doen…

Ageer je eigenlijk niet tegen value-based pricing in plaats van tegen kruissubsidie?

Wat me op een idee (uit de oude doos?) brengt: dagelijkse publicatie van de prijs die de boer betaald krijgt voor zijn waar… Moet in deze tijden van internet toch niet heel ingewikkeld zijn. The Greenery zou zoiets eenvoudig kunnen opzetten.

Mrten, je hebt volstrekt gelijk: het gat dat AH’s tussen vers en de werkelijke waarde ervan creeren is zo groot dat het een enorme kans is voor andere ondernemers. Het verbaast me al jaren dat er nog steeds geen grootschalig denkende ondernemers zijn die het oppakken.

Geenstijl.nl ging gisteren met dit onderwerp aan de haal. Het is niet oninteressant even door je oogharen de dikke 400 reacties aan ongezouten ongenuanceerdheid te beoordelen op ‘ons volksgevoelen’ tav supers.

Vandaag toevallig in de AH boodschappen gedaan, tussen de ‘overschotten’ van de paasdagen nog een beetje gesnuffeld naar de ‘aanbiedingen’, dan valt de prijs uiteindelijk toch redelijk mee als er overal een -35% sticker opzit.
Vanavond kan ik dus een maaltijd neerzetten voor mij en mijn vriendin van €22,- voor de prijs van €14,30.
Ik geloof nooit dat de AH hier geld op toelegd, al is het omdat het allemaal uit de schappen ‘vers’ komt.

Terug naar de oorsprong van de discussie:
Een aanbieding “normaal.../nu voor...” vind ik alleen maar toegelaten als de normale prijs idd “normaal...” is. Is dit niet het geval is het in mijn ogen altijd misleiding.

@Ailko: zelf maken is idd vele malen lekkerder al is het alleen omdat daar verse koffie ingaat van je eigen gewenste sterkte, men zelf de Whiskey selecteert, de slagroom zelf vers kan kloppen en het geheel evt kan afmaken met een beetje cacao.
Bij een beetje Irish pub schenken ze deze koffie ook vers voor €5-6.

@alle Colruyt/Carrefour/Delhaize-shoppers: Het is dat ze daar de maaltijdcheques accepteren en niet bij AH (uitgezonderd in Putte) maar met veel basisartikelen zijn ze over het algemeen toch een stuk duurder dan bij AH/C1000/Jumbo/Nettorama.
Het is uiteindelijk de sport om voor het verse werk een vriendelijk geprijsde winkel in de buurt te vinden en de speciallekes & grote (houdbare) hoop bij die winkel te halen waar deze het laagst zijn.

Ik bekijk deze site regelmatig, met name de discussie is vaak plezant, informatief, soms volstrekt onnavolgbaar en ook weleens wat inzichzelf gekeert, de ‘probelemen’ die hier soms langs komen zijn niet altijd de echt relevante vraagstukken waar het omgaat m.i. Beetje Titanic gevoel; we zinken maar laten we nohg eens een discussie beginnen over de kwaliteit van de thee. Begrijp me goed ik vindt voedsel ongelooflijk belangrijk en vooral ook de wijze waarop het tot stand komt, waar de rekening (letterlijk en figuurlijk) nu eigenlijk terecht komt en over het verlies aan kwaliteit waar wij als consument toch erg gemakkelijk genoegen meenemen, windt ik mij bijna dagelijks enorm over op. Verbaas mij al jaren dat wij genoegen met de bulk-meuk van AH en consorten en dat je ‘gedwongen’wordt naar (ja Flipse heeft gelijk) naar de Auchan te gaan voor eenvoudige, eerlijkke kwaliteit en keus. Daar wilo men best voor betalen in nederland, maar je krijgt het gewoon niet aangeboden.

Nu de rest van de 15 999 999 Nederlanders nog

Niet dringen bij één van de 80 kassa’s van de Auchan in Ronc graag! ;-)

juist wel Lizet! Als er echt substantieel veel NL’ers naar Ronq gaan, komt er misschien eindelijk beweging in de markt en gaat AH of een andere grootgrutter zich eens achter de oren krabben. Liefst gaat Auchan het hier eens proberen. Richten wij een klantenvereniging op.

yoerih kaart een (voor Nederlanders :) belangrijk aspect aan: als de suup niet goedkoop is dan kan er nog zoveel keus zijn, een succes zal het niet worden (denk maar aan de Konmar superstores).

En ik denk niet dat ze in Roncq hordes NLers hoeven te verwachten: er is geen hond (nouja, weinig) die 320 kilometers gaat rijden voor boodschappen! (25 euro alleen al aan benzine)

Over een andere boeg: waar zou een succesvolle winkel in Nederland aan moeten voldoen?

Toch staan er wanneer we daar komen erg veel auto’s uit Nederland en natuurlijk al helemaal veel uit België. De andere boeg: laat Auchan hier maar een filiaal opstarten, want: veel keus (zes soorten knoflook om maar wat te noemen) zowel in vers als verpakt, andere producten, hoge kwaliteit, ruimte tussen de schappen, snelle verwerking bij de kassa’s. En het stinkt er niet naar vieze dweilen, zoals in menig Nl. supermarkt.

Ik had ooit kennis aan de directeur van Auchan in Roncq. Zij wist mij te vertellen dat er in een normaal weekend zo’n 150 tot 200 nederlanders de hypermarkt van Auchan in Roncq bezoeken. Het zijn natuurlijk geen wereldgetallen, maar ik was toch wel verbaasd dat zoveel 500 km rijden om hun behoeften te bevredigen…

En dan ga ik nog niet eens in het weekend ;-).

Tja, Flipse, dat zijn dus 7500 tot 10.000 bezoeken van Nederlanders per jaar. Laten we het houden op 3000 tot 4000 unieke Nederlanders. Ongetwijfeld zijn er ook nog Nederlanders die berst zo’n winkel zouden willen beklanten als ze er niet zo ver voor zouden moeten reizen (hoewel: als je één Auchan-vestiging in Nederland zou hebben, zou er toch voor menigeen nog flink gereisd moeten worden).

Aantal klantenbezoeken op jaarbasis? Ik denk 75.000 als je heel optimistisch bent. Daar kan een markt van het formaat van Auchan niet op bestaan, vrees ik.

Ik bedoel maar: groentenboeren waren er op zeker moment in overvloed in Nederland. Toch gingen de meeste consumenten uiteindelijk naar een super waar het naar dweilen stonk. En zelfs nu, nu de spoeling dun is, hebben de meeste kleine winkeliers moeite het hoofd boven water te houden.

Nederlanders hebben in meerderheid gewoon geen belangstelling voor echt lekker eten.

Natuurlijk moet je niet uitgaan van die paar mensen die naar Auchan in Roncq rijden. Je moet kijken hoeveel niet zakelijke klanten hier naar de Cash & Carry winkel gaan. Laat ik het anders zeggen, als deze winkels hun privé klanten zouden kwijtraken, zou Leiden in last zijn.

Het zou tever voeren om hier uiteen te zetten hoe de Nederlandse consument in de loop der tijden is geevolueerd, maar ik kan je uit jarenlange intensieve observering op de winkelvloer melden dat er de afgelopen decennia heel wat veranderd is. Je zou het bijna revolutionair kunnen noemen.

Een simpel voorbeeld: heeft iemand enig idee hoeveel espresso apparaten (de echte dus) er in Nederlandse huizen staan? Ik niet echt eigenlijk, maar wat ik wel zie is dat de verkopen van echte espresso koffie de laatste jaren gigantisch is gestegen. Niet zozeer het spul van DE, alswel de gerenommeerde italiaanse merken. Ons probleem in Nederland is dat men ons te weinig keus laat.

Ik hoorde laatst een bevriende bedrijfsleider van een AHXL zeggen dat zijn klanten in de winkel volledig de weg kwijt waren. Ze klaagden zelfs. Zo groot en zoveel producten. Edoch, diezelfde klanten komen wel terug en zijn blije klanten geworden. Blij met de ruimte en met het beetje extra keus in die winkel.

Een hypermarkt à la française zal hier waarschijnlijk niet slagen. Of men moet een enorm lange adem hebben. Ahold heeft het geprobeerd in de jaren 70. Anderen ook, op een later tijdstip. Maar observeerde je de klanten in zo’n toko, dan zag je dat ze hetzelfde aankooppatroon blijven vasthouden als bij de kruidenier om de hoek.

Een supermarkt type AHXL doet het goed. Als ze nu eens de moed hadden om het assortiment zodanig uit te breiden dat consumenten er hetzelfde kunnen vinden als in de C&C;, me dunkt, dan zijn we toch wel een stuk verder…

Tot slot het volgende en ik weet dat ik hierbij op veel tenen ga staan: Wat is in Nederland nu eigenlijk het grote verschil tussen de gespecialiseerde detailhandel en de supermarkt?

De slager verkoopt voorgesneden lappen van dezelfde kwaliteit (of minder, maar wel duurder) dan de supermarkt. De bakker maakt zijn brood met dezelfde mixen als de industrieel die aan AH zijn brood levert. Bij de poelier vind je alleen maar 43 dagen kip in 35 verschillende marinades en soms een verdwaald stukje eendeborst in trieste staat van ontdooiing… En zo kan ik denk ik nog wel even doorgaan…

Conclusie: goede spullen in huis halen, maar vooral geschoold personeel dat de klant kan adviseren. Sorry voor de uitdrukking: zoals vroeger, toen slagers, visboeren, bakkers en andere middenstanders nog goed advies gaven en daar ook om gewaardeerd werden…

Nee , het gaat natuurlijk niet om het sommetje zo en zoveel mensen rijden naar de Auchan en dus is er wel/geen markt in Nederland, dat is te simpel. Er wordt ook wel vaak verwezen naar mislukte experimenten in jaren 70/80 in NL. Maar er is inmiddels een totaal andere generatie, alles wat met voedsel te maken heeft staat enorm in de belangstelling, door betere bewaarmogelijkheden (vriezers, vacuum etc) zijn er veel meel mensen die eens per week/ twee weken groot inkopen i.p.v. ieder dag een beetje, door de nieuwe media is alles toegankelijker geworden, consumenten kunnen bereikt worden etc. Ik blijf van mening dat er wel degelijk een goede kans van slagen is voor een dergelijk concept in Nl. vestiging in Brabant, wat mij betreft prima, maakt niet uit< NL is klein maar met veel consumenten. De bereidheid van mensen om weer voor kwaliteit van producten, vakmanschap en een passende winkelomgeving te kiezen, wordt structureel onderschat in dit land. Wij bieden het niet aan, dus onze verwachting komt uit; zie je wel het loopt niet, dus doen we het niet etc. cirkelredenering. Maar ben het eens met Flipse, laat AHXL dan in ieder geval een eerste stap zetten en weer duidelijk maken dat ze passie voor producten en klanten hebben, maar ik geloof niet dat de vernieuwing uit die hoek gaat komen. Zij zijn als merk niet meer geloofwaardig omdat te doen en hebben dus belang dit eigenlijk tegen te houden. Dit zie op meerder markten gebeurten. Daar is een nieuwe speler van buiten voor nodig

Nu de vestiging van Ikea hier in Zaltbommel is afgeblazen, ligt er een prachtig weiland leeg voor een Auchan.

Mijn posting op Foodlog leverde een mailtje op van Steven Haass met de vraag of ik me ook eens wil buigen over prijsstrategien in de supermarkten. Daarbij gaat het enerzijds om het prijzen van op basis van de inkoopprijs plus marge versus prijzen tegen een inschatting wat de klanten er voor over hebben. Dat laatste zou toenemen (is dat zo?). Een tweede aspect is het differentieren van de marge, die dan bijvoorbeeld laag is op de ene productcategorie en hoog op de andere. Dat wordt ook wel kruissubsidiering genoemt. Wat moeten we daar allemaal van vinden?

Als ik het debat op Foodlog zo bekijk dat is er al snel een ondertoon van “we worden gepakt” of “het verschraalt het aanbod”. Supermarkten zijn niet populair, maar ik zou toch nog wel eens goed onderzoek willen zien waarin dat allemaal wordt aangetoond. Misschien bestaat het onderzoek al (dan houd ik me aanbevolen), maar het is te mooi weer om een ochtend in Google Scholar te duiken.
Op voorhand daarom het volgende commentaar:

De concurrentie tussen de supermarktformats is moordend (vandaar ook dat ze de rest van keten uit proberen te knijpen) en er is dus niet veel reden aan te nemen dat de consument grootschalig gepakt wordt. Temeer niet omdat consumenten dol zijn op prijsvergelijkingen zoals de Consumentenbond die uitvoert, en er een groep is die doelbewust in meerdere formats winkelt en het een bij AH haalt en het ander bij Lidl. Zeker nu we de broekriem aanhalen.
Economen gaan er daarbij -gesteund op empirisch bewijs- vanuit dat de prijzen ongeveer komen te liggen op het snijpunt van de kostprijs en wat de consument er voor over heeft. Neem het beroemde geval van het bruine ei dat wat duurder is dan het witte, waarover ik hier eerder blogde (zie http://kjpoppe.blogspot.com).
Een en ander neemt niet weg dat de marketeers van deze wereld tal van spelletjes spelen met de consument om haar tot meer of andere aankopen te verleiden. Je zet het spul op ooghoogte, cola op kinderooghoogte, of de snoep bij de rij voor de kassa, of je zet er een bord “aanbieding” bij. Of “5 stuks voor 4,65” ook al kosten de individuele items maar 0,80 cent. Of “meest verkocht” (voor de twijfelaars die op kuddegedrag vertrouwen). Of een dure verpakking. En je zet de bloemen en groenten bij binnenkomst om mensen te trekken en hun snelheid te vertragen. En zuivel achterin zodat je de hele winkel door moet. Het is mijn vak niet, maar dank zij de marketing en economische psychologie is er een hele bedrijfstak die al sinds jaar en dag dit probeert te optimaliseren.
In dat kader kan het ook aantrekkelijk zijn met producten te stunten. Veel mensen beoordelen het prijsniveau van een winkel niet aan de totale rekening of het winkelwagentje van de Consumentenbond, maar aan de prijs van een pak melk en een brood. Anchoring in de termen van de behavorial economics. Daar moet je dus niet teveel marge opnemen. Die neem je dan op toiletpapier. Verschillend lezers van Foodlog zitten regelmatig in Frankrijk en ik durf er wat om te verwedden dat ze lekker goedkoop tanken bij de supermarche. Daar trek je klanten met de laagste benzineprijs, want de kip uit Bresse hebben ze bijna allemaal.
Dat kan dus inhouden dat de toiletpapierkoper de melkkoper subsidieert. Of dat empirisch een groot effect is, is de vraag: de meeste melkkopers hebben ook toiletpapier nodig. Het kan er ook toe leiden dat de melkproducent wat meer onder druk wordt gezet dan de papierproducent, maar de super zal het niet nalaten ook de inkoopprijs van toiletpapier nog wat te verlagen als hij daar mogelijkheden toe ziet.
Het kan er ook toe leiden dat de innovatie in producten wat lager is, maar ook dat is lastig aan te tonen. Blijkbaar vonden we dat we niet genoeg hadden aan de Koetjes chocoladerepen bij de SPAR en toen kwamen de Leonidas en Australian ketens. En melk mag dan laag geprijst zijn, het dwingt Danone en consorten om het niet in melk maar in een hele rij ander zuivelproducten te zoeken, tot flirts met cosmetica aan toe.
De economische wetenschap is a-moreel: je kijkt hoe de wereld werkt en hoe mensen spelletjes met elkaar spelen. En of het ook efficienter kan. Een waarde-oordeel zit daar niet bij. Maar als ik die toch zou moeten geven, dan heb ik de indruk dat het grootste onrecht niet zit in de wijze van beprijzen in de supermarkt, maar in het beprijzen buiten de supermarkt. Twee voorbeelden: er zijn lease-autobezitters die hun tripje naar Auchan in Lille op zaterdagochtend afwentelen op de baas en de belastingbetaler omdat ze niet zelf opdraaien voor de kosten van die kilometers. En we betalen veel te weinig voor ons voedsel omdat de milieuvervuilingskosten helemaal niet in onze dierlijke producten zitten. Zulke issues lijken me maatschappelijk veel urgenter.

Jeroen Jansen vindt dat foodlog het teveel heeft over de kwaliteit van de thee en het verschuiven van de stoelen op het dek van de Titanic (eens: te vaak heerst hier het nodige culi-geklets), maar niet over de kwaliteit van de boot - het aanbod - als geheel. Flipse zoekt het euvel in het feit dat supers - het aanbod - te weinig keuze bieden. Krijn Poppe vindt dat er erger dingen zijn dan keuze in het aanbod of de kruissubsidie in supermarkten en dat kruissubsidie niet per definitie problematisch is (ook daar ben ik het mee eens).

Dat zijn 4 nogal enorme onderwerpen. Het is bijna onmogelijk er even bondig op te reageren. Ik ben het me de punten die ik daar noem allemaal eens. Maar zijn het geen open deuren op het nivo van een te hoge abstractiegraad?

Hoewel complex, ligt hier een niet zo complexe of abstracte vraag voor: naast de Ierse koffienep, financiert AH WC-papier, bier en waspoeder met de te hoge prijs van een beetje Excellent maar vooral ook met een heleboel vers (groenten, fruit, vleeswaar en kaas), is dat OK of verarmt het het aanbod aan alle kanten?

‘Aan alle kanten’ betekent zowel aan de kant van de versproducenten als dat van de A-merken.

Ik ben het eens met Flipse en Jansen: er is ruimte voor meer echte keuze en een voor Nederland vernieuwende winkelformule die het brengt. Het aanbod hoeft niet veel breder te zijn, maar wel onderscheidender in kwaliteit. Kijk alleen al naar het aanbod in vleeswaar. AH presenteert als Excellent want in het buitenland niet meer dan mainstream en zelfs onderkant daarvan is. In groenten en fruit is het niet veel anders. Er kan zo veel meer, maar het wordt niet verkocht, omdat telers er niets eens aan beginnen omdat ze weten dat supers het niet op de schappen nemen.

Poppe heeft met z’n duurzaamheidsopmerking gelijk. Die is ook vreselijk relevant. Maar dat grote en praktische MAAR. Waarom zouden we in ons beschaafde en ontwikkelde land niet meer keuze mogen hebben?
Haass wil kennelijk een uitspraak van de autoriteit van Poppe’s LEI. Maar waar zal die over gaan: het meten van de nep van de Excellente nepworst van AH? Die is niet te meten door techneuten. Het vergt heel veel inside kennis waarvan zelfs insiders geen meetbare norm zullen durven maken.

Terug naar de basisvraag: verarmt prijsnep - m.n. die van AH, enerzijds in Excellent en anderzijds in de kruissubsidie tussen vers en WC-papier en waspoeder - het aanbod in Nederland? Ik hoor er graag eens een paar retailers zelf over. Misschien willen ze nl. idd zelf wel anders, maar weten ze niet meer hoe het moet.

Een ernstig voorbeeld. Wouter van der Land geeft hier een voorbeeld van een eitje. Dagversheid moet meetbaar worden. Gijs, een initiatief om boeren beter te betalen, verkoopt dagverse eitjes van een boerenduo dat ze zelf voor 10 cent aan de boerderij verkoopt. In de winkel kosten ze 30 cent. Klopt dat voor een nieuwe sleeve en verder ja-wat-eigenlijk, behalve wat ‘differentiatie’ in de vorm van woorden en foto’s? Welk recht hebben de handelsfirma Gijs en de super Plus op die 20 centen als de boeren al dik tevreden waren met die 10 centen? Alle recht, zeggen Haass en Poppe als de consument het ervoor wil geven. Maar hoeveel als het een verdere verbetering van het aanbod remt? In die zin ontkomt ook de econoom niet aan een moreel oordeel. Verontrustender dan deze vraag om een moreel oordeel is wellicht de vraag hoeveel meerkosten er eigenlijk nodig zijn om een aantrekkelijk assortiment samen te stellen, direct van de boer en zijn verwerkers in een nieuwe winkelformule?
Moet die zoveel van de prijs uitmaken? Ergo: als dat niet zoveel is, hoeft beter eten helemaal niet zo kostbaar te zijn.

We hebben gewoon een inefficient systeem, dat kwaliteit in de weg staat en gericht is op het in stand houden van inefficiency.

O ja, ik vergeet het bijna: dat eitje van Gijs is dik OK! De prijs rammelt vlgs mij aan alle kanten.

“Jeroen Jansen vindt dat foodlog het teveel heeft over de kwaliteit van de thee”

Off-topic, ik snap de blinde vlek van voedselliefhebbers in warme dranken niet. Je kunt het niet genoeg hebben over de algemeen BEROERDE kwaliteit van thee in Nederland. Wat drinkt Jeroen Jansen?

On-topic: de consument-koopjesjager verneukt het kennelijk voor de ware liefhebber. Ik ben nog nooit vanwege een aanbieding in de krant naar een supermarkt gegaan. Ik wil dat handelaars mij kwaliteit en een goed advies bieden. In tijden van armoede eet ik kool, brood en pindakaas. Gezonder dan een Masai-dieet, maar als ik geld heb koop ik wat mij lekker lijkt.

O jee, Wouter, zou het komen door jouw theetik? Dan leidt dat idd wel enorm af van de hoofdzaak. Ik denk nl. stiekum dat de redactie het redelijk vaak over de hoofdzaak probeert te hebben.

Off topic: ik ben ook voor smakelijke thee, maar heb geen moeite om die te vinden.

OK, de hoofdzaak dan. Wat is de hoofdzaak?  Het risicomanagement van boeren bijvoorbeeld. Hoe spelen boeren (ondernemers noemen ze zich liever) in op de realiteit van de markt? Waarom falen ze om een machtsblok te vormen tov de grootwinkelbedrijven?

Off-topic: Goede thee voor thuis is prima te koop. maar in de horeca en op bezoek is het nogal eens heel beroerd. Albert Heijn heeft 60 soorten (ofzo), waarvan geen een echt geweldig is, en de meeste smaakjesthee is. Een RAMP! Terwijl geweldige thee niet duur hoeft te zijn. Na water is thee de meest gedronken drank zeggen ze. Misschien toch ook hoofdzaak.

En de Noord-Zuid-problematiek staat heel erg in het teken van koffie- en theeplantages. Als je bv Ethiopië echt wil helpen moet je niet naar Bob Geldof luisteren, maar Ethiopische koffie kopen. Als je dat niet doet ontstaat in dat land de grootste humanitaire ramp aller tijden. Warme drankpulvers zijn de motor achter de 3e wereldeconomieën. Zeker sinds het rookverbod. Geen hoofdzaak?????

Keuze, kwaliteit en de ontwikkeling daarvan. Dat is de hoofdzaak.

Of boeren als ondernemers of als bulkmakers met een ongezond risicoprofiel en inkomen moeten worden gezien is een onderwerp op zich.

Ik woonde lange tijd ver weg. En na flink wat tijd landde een Carrefour in mijn streek. Ik kreeg warempel tranen in mijn ogen tijdens ons eerste bezoek. Wat een keuze! Wat een rijkdom en wat een kwaliteit. Goed dat er goede supermarkten bestaan. Supermarkten zijn complexe adaptieve systemen die gevangen zitten in een groter systeem dat gebaseerd is op tekorten/behoefte motivatie van een consument, en nog onvoldoende gericht op actualisatie motivatie bij de burger.

Deze draad volgende heb ik de indruk dat we goed op weg zijn:

Jeroen geloof ik zeker. Krijn ook. Hun beider gelijk in volstrekt verschillende systemen maakt dat het slechts een kwestie van enkele maanden hoeft te zijn en er ontstaan ergens nieuwe formules die met een zeer beperkt assortiment, maar alles vers en heel okay, in de dagelijkse behoeften van consumenten zullen voorzien, en helemaal als er een verkoper m/v staat die wel eens de tomaten plukte, de kip slachtte, het brood bakte, en de geit melkte… en waarschijnlijk bestaan deze winkels al in den lande, maar zien de ondernemers zich niet als formulisten.

Met 50-100 artikelen max kun je als zelfverwezenlijkende burger een geweldig end komen. We weten toch dat choice bewilderment eerder de omzetten beperkt dan stuwt? Ik weet niet of Dick’s “keuze” zo’n belangrijke is. Elders schrijft mijnheer DeLuxe hoe inventief hij met een hele kip kan doen. Ik denk dat er zeker foodies zijn die met pak ‘m beet 5 soorten groenten, 3 soorten vlees, 2 soorten aardappelen en nog wat elke dag tot aan hun laatste adem bijzonder gevarieerd kunnen eten…

Maar ach, Dick heeft me eerder naief genoemd.

Peter, dat zal ik in dit geval zeker niet doen. Ik ben het zelfs volstrekt met je eens en schreef al: “Ik ben het eens met Flipse en Jansen: er is ruimte voor meer echte keuze en een voor Nederland vernieuwende winkelformule die het brengt. Het aanbod hoeft niet veel breder te zijn, maar wel onderscheidender in kwaliteit.”

Maw: er is helemaal niet z’n groot aanbod voor nodig om een echte keuze te bieden. Het gaat erom dat er kwaliteit wordt geboden. Dat kan met weinig. 1 product in iedere categorie kan al voldoende zijn.

Met keuze bedoel ik de vrijheid om te kunnen kiezen voor kwaliteit of voor uitgeklede spullen. Net als goeie wijn heeft kwaliteit weinig meer nodig.

Ik krijg de indruk dat Dick de vraag terug heeft gebracht tot waar hij hem wil hebben: een groep kopers waarvan we de grootte niet goed genoeg kennen, heeft mogelijk een behoefte aan een Auchanvestiging in Alphen a/d Rijn of Woerden zodat de hele Randstad een top supermarkt heeft. Omdat Nederlandse supers niet het niveau van Auchan in Frankrijk of de Publix in Florida hebben. En Dikker & Thijs al decennia uit de Leidschestraat verdwenen is. Als ik door genoemde buitenlandse winkels loop denk ik dat ook wel eens, maar anderzijds zijn nederlanders al heel lang gewend de tweede soort te kopen, omdat de eerste soort geexporteerd moest worden (en dan op de plaats van bestemming ook verlept was tot tweede soort). En we weinig inkomensverschillen kennen, de Franse chef koks zijn terug te voeren op Versailles, Oud-Sluis niet op Soestdijk. Een land krijgt de winkels die het wil hebben.
Tijd voor goed marktonderzoek naar de haalbaarheid van zo’n vestiging, onderzoek dat zeggedrag en doegedrag tracht te onderscheiden. Met kruissubsidies heeft dat vermoedelijk maar weinig te maken, het gaat er om of er een groep is die groot genoeg is om die beoogde producten en kwaliteiten te willen aanschaffen.

Wacht eens effe: Auchan? Lichtend voorbeeld? Ik heb voor een van hun dochtertjes mogen werken, many years ago… oh ja en met de inkopers van Auchan zelf mogen onderhandelen. They are the pro’s wat cross-subsidy betreft en dus daarmee een lichtend voorbeeld van prijsnep… Auchan in Nederland is helemaal niet nodig.
High street/high traffic/kleine locaties/smal assortiment zal wonderen opleveren…
Sommige natuurwinkels gaan overigens al in die richting… en bevlogen supermarktondernemers ditto. Er gebeurt veel goeds op de vloer…

Krijn, waar lees je dat? Ik hou juist een pleidooi voor grootschalige kwaliteit die in kleine winkels van niet meer dan een m2 of 200 in de stad kan worden verkocht. Geen enorm uitgebreide SKU’s (kruideniersbagoens voor het aantal verschillende produkten) dus, maar een paar - of zelfs maar eentje! - in iedere categorie die allemaal echt lekker zijn en die een uiterst nette prijs hebben.

Ik hield afgelopen donderdag een verhaal voor een stel retailers en verwerkers van boerenproducten waar ik de basis voor dat denken legde. Ze lezen hier vast mee. Ik ben zo vreselijk benieuwd naar hun reactie op de ontwikkeling van deze draad.

By the way: kwaliteit voor een nette prijs, is geen heel gebruikelijke gedachte.

Zoals Steven Haass hierboven al aangaf is er de nodige ruimte in het hedendaagse denken om de relatie tussen de kosten voor het maken van een product en zijn verkoopprijs los te laten (denk aan de handtassen van Gucci en menig Excellentproduct). En toch kan het. Een van de meest gegeten, maar weinig algemeen bekende getuigen is de Dulanoham van Lidl. 2,4x zo goedkoop als de achterham van AH, maar kwalitatief vele malen superieur terwijl de (waarschijnlijk Duitse) boer niet slechter maar eerder iets beter (al was het niet koninklijk) betaald werd dan de Nederlandse.

Naar aanleiding van al die lovende verhalen hier over die dulanoham ben ik een keer langs het koelvak gelopen toen ik in de Lidl kwam. Ik heb eerlijk gezegd met afgrijzen naar die pakjes ham gekeken. Golvende slagen perfect ronde egaalroze vlees. Het lijkt in niets op echte ham, zoals ik die koop bij de slager. Zelfs de ham van de AH ziet er nog smakelijker uit. Ik heb niet eens de moeite genomen hem te kopen en thuis te proberen. Alle vleeswaren die ik tot nu toe ooit gekocht en geprobeerd heb van de Lidl belandden namelijk linea recta in de prullenbak. En de prijs die er onder stond weet ik niet exact meer, maar is me zeker niet opgevallen als goedkoop. Smaken verschillen zeker.

Carin, je bent gaan kijken! Je moet proeven om te oordelen. Maar ik zie het al: we moeten een blinde hamproeverij organiseren. Je mag van mij je ogen open houden ;-) (maar niet de herkomst of het merk zien)

Goed idee Dick, laten de Nieuwe Patriotten van Foodlog maar eens in de ham duiken die de Regenten van de VMI en de supers ons voorschotelen :-).

nee, sorry, ik ga die ham niet proeven. Niet alleen omdat het oog ook wat wil, maar door wat ik zag hoefde ik al niet meer. Dat effen roze, in een ronde vorm geperste vlees staat voor mij echt te ver af van wat ham zou moeten zijn. En dat, terwijl ik echt niet zo kieskeurig ben.

En Carin, kom je dan meeproeven? Je mag je ogen gebruiken.

@Dick Sorry, ik was teveel door die mailberichten over Auchan en Frankrijk beinvloed en zodoende dacht ik dat je voor een top-supermarche was. Maar ik begrijp je pleidooi voor die kleine winkeltjes. Met Groente en Fruit en delicatessen zou dat best eens kunnen lukken. Je ziet het aan die keten in Brussel (waarvan me de naam nu even niet te binnen wil schieten), in Londen (waar het avond assortiment afwijkt van het lunch-sortiment) en bij mijn kantoor om de hoek in de Haagse indische eilandenbuurt zitten ook een paar van die zaakjes die hun omzet in de lunchpauze maken. Met heerlijke hele dure out-of-season bakjes frambozen en zo. En peren per stuk in vloeipapier. Lijkt me wel meer Gucci denken dan kostprijs plus (al was het maar omdat de inkoopprijs een verwaarloosbaar deel van de eindkostprijs is gezien locatie, handenarbeid, uitval door bederf etc.) Misschien is hier net als in Brussel wel ruimte voor een slimme franchise keten. Welke meelezende ondernemer durft?

@dick. Als a-moreel econoom ook nog even over die eitjes van Gijs die bij de boer 10 cent kosten en franco ontbijttafel 30 cent. Dick schrijft “Welk recht hebben de handelsfirma Gijs en de super Plus op die 20 centen als de boeren al dik tevreden waren met die 10 centen? Alle recht, zeggen Haass en Poppe als de consument het ervoor wil geven. Maar hoeveel als het een verdere verbetering van het aanbod remt? In die zin ontkomt ook de econoom niet aan een moreel oordeel.”
Als je even geduld hebt werkt dat in de economie als volgt:
* Gijs en Plus maken veel winst en willen dus meer van die eitjes voor 10 cent, het is de vraag of hun leverancier die kan leveren, vermoedelijk moet er een nieuwe stal gebouwd en gaan de marginale kosten naar -ik noem eens wat- 12 cent waarmee de overwinst verdwijnt, c.q. verdeeld wordt tussen Handelaar Gijs en Boer Thijs.
* Of er zijn tot in het oneindige eitjes van 10 cent te koop en Handelaar Maxime ziet dat het Gijs en Plus erg goed gaat en treedt ook toe tot de markt, waarbij Maxime zich invecht met eitjes voor 29 cent. Anders verkoop je samen niet meer eitjes. Ook dan verdwijnt de overwinst en de consument komt lachend thuis met goedkopere eitjes.
En in werkelijkheid zal het wel een combinatie zijn. Handelaar Gijs heeft “recht” op die overwinst omdat hij als innovator een groot risico loopt en een nieuwe formule uittest. Als dat mislukt schiet hij er bij in, lukt het dan maakt hij een poosje een overwinst tot er navolgers komen. Dat is zijn beloning voor innoveren en risico lopen. Wie vindt dat die beloning te hoog is, moet het concept kopieren (of zelf zijn eitje bij de boer halen).
Standaard economie en dat hoef ik Dick niet uit te leggen. Mogelijk dus wel dat dit soort gedrag helemaal niet het aanbod remt, de overwinst lokt juist aanbod uit. In ieder geval van eitjes franco ontbijttafel voor 29 cent en mogelijk ook van eiproduktie voor boeren. Als Handelaar Gijs slim is, kiest hij zijn marge zo dat wij het net schandalig vinden, maar wel blijven kopen en we het net niet een te ruime marge vinden om zelf ook zo’n handeltje op te zetten. Dat is slim en de wereld is er welvarend van geworden. Want die winst die we Gijs dan blijkbaar (niet) gunnen wordt ook weer besteed bij de autodealer van Gijs.

Jazeker Krijn, die standaard economie begrijp ik maar al te goed. Hoewel aanvankelijk opgevoed als filosoof werd mij later het bankieren met een volwassen paplepel ingegoten. Bankiers zijn dol op innovatoren die een gerede kans maken op succes. Ze ventten ze zelfs liever uit aan de beurs dan via de balans en creerden er een bubbeleconomie mee.

Winsten creeren welvaart zeg je, maar, zeg ik, armoe in eten. Want is dat niet een beetje wat er gebeurd is? Ik wil dus terug naar de wat morelere, of misschien wel inhoudelijker econoom die vraagt wat standaard economie doet voor dat zo vreselijke diffuse begrip ‘kwaliteit’ en - o hemeltje wat een gezwollen begrip anno 2009! - de kwaliteit in ons van leven.

Een niet onverdienstelijk Nederlands econoom, Arnold Heertje schreef er pas een essay over. Heb je het gelezen? Het heet Echte Economie.

Krijn, ik snap je. Maar al te goed zelfs. Ik denk alleen dat het tijd wordt om positie te kiezen. Heeft niks met links of rechts te maken, zelfs niet met paars. A-moraliteit loopt ergens spaak. Ook economen - je weet het: economie is geen wetenschap - zijn ‘filosofen in het bootje’. Zo benoemde een Franse filosoof ooit zijn positie: waarnemen alleen gaat niet, je neemt deel en moet positie kiezen.
Vanuit de inhoud. Iedere keer weer opnieuw. En van geval tot geval besluiten.
In het eetsysteem gaat iets mis, da’s mijn positie, als de primaire producent en zijn verwerker onvoldoende middelen kunnen reserveren om te innoveren.
Gijs zal ze zich eeuwig bij zich houden en verdient daarom zijn bonus niet. Zelfs niet als prime mover.

Op de een of andere manier zijn er weinig mensen die zien dat we in ons eetsysteem keuzen aan het maken zijn die bepaalde keuzevrijheden naar de toekomst toe zullen doorhalen.
De vraag of dat mag is een fundamenteel ethische. Vermoedelijk kan Heertje daarmee instemmen, al is hij scherp op het waardenvrij van zijn - zoals hij het in navolging van een van zijn leermeesters noemt - subjectivistische benadering van de economische theorie.

...en “beslissen” kan volgens die filosoof alleen vanuit onzekerheid. En kan niet vanuit zekerheid, want dan is het geen “beslissing” (maar dat is de filosoof aan het woord)

Echte econoom Heer Heertje gaf zo zijn eigen opvatting over het doorrekenen van economische modellen: De uitkomst is de beslissing. En hij was ‘t daar natuurlijk niet mee eens.

En daar heeft hij, wat mij betreft, volkomen gelijk in. Aardig citaat van de achterflap van het essay: ‘door overspecialisering [binnen de economische wetenschap, dv] zijn eenvoudige inzichten verloren gegaan en dat leidt tot maatschappelijke schade. Vooral de onderwaardering van natuur en cultuur is een negatief gevolg van de eenzijdige nadruk op de financiele kanten van de economie en de illusie van universele meetbaarheid.’

Heertje maakt in het boekje veel ruimte voor z’n autobiografie, maar slaagt er vervolgens in nauwelijks 100 pocketformaat bladzijden uitstekend in uit te leggen dat economie een maatschappelijke activiteit van keuzes maken is. Keuzes die geworteld zijn in een visie, die weer het gevolg moet zijn van ‘achtergrond’ en het besef van iedere generatie van zijn positie in het spinnen van de draad van verleden naar toekomst in dat beslissende moment dat heden heet.

Ben even weggeweest, maar ik wil graag het volgende opmerken (om de discussie weer wat nieuw leven in te blazen misschien).
Ik ben over het fenomeen Franse hypermarkten begonnen, omdat deze mij optimaal bevredigen qua keuze. Ik ben echter niet naif, ook al omdat een van mijn beste vrienden een tiental jaren inkoper is geweest bij Auchan, weet ik exact wat voor mentaliteit daar heerst en ik kan jullie verzekeren dat die geen haar beter is (eerder nog perverser) dan hetgeen er in Nederland te doen gebruikelijk is. Maar dat doet er voor mij als consument niet toe. De productkeuze is het belangrijkste.
Nu komt de stelling. Is het jullie wel een opgevallen dat er in NL winkelcentra altijd minstens 2 distributieorganisaties elkaar het leven zitten zuur te maken? Ik heb nogal wat van de wereld gezien, maar ik geloof dat NL hier werkelijk uniek in is. En nu komt het probleem. Zoals ik al eerder betoogde, zie je eigenlijk weinig verschil tussen de ene en de andere supermarkt hier in NL. Het kan ook bijna niet, want hetgeen ik hierboven beschreef dwingt de organisaties tot immitatie. En daarna tot prijsgevechten. Dus er blijft steeds minder ruimte over voor echt ondernemerschap, danwel voor local marketing (of het ontwikkelen van hobbyisme door de ondernemer). Deze situatie is funest voor eenieder en als dit niet verandert, geloof ik niet zo in verdere ontwikkeling. En natuurlijk, het assortiment in NL heeft de laatste decennia een enorme (r)evolutie)doorgemaakt. De huidige trend echter, wel daar heb ik zo mijn bedenkingen over, eigenlijk omdat er qua inkoop steeds meere economen worden aangenomen tkv vakgeschoolde mensen.

Flipse, ik weet niet of de discussie dood was. Ik zag een niet oninteressante en rustige uitwisseling ontstaan rond de a-moraliteit van de econoom, de legitimatie van hoge verkoopprijzen in relatie tot kostprijzen en het theme van de echte economie ontstaan. Incrowd wellicht, waarschijnlijk zeker zelfs. Maar bepaald niet oninteressant. Het gaat nl. over de vraag vanuit welke analytische achtergrond we nep moeten bekijken.

Ik verblijf op dit moment niet ver van Beziers. Wellicht ken je de twee grote hypermarche terreinen daar (vlak bij elkaar). Ze zitten er allemaal, van Auchan, Carrefour, Super U en Leclerc tot Leaderprice. Ik meen dat er geen Intermarche zit.
Hoe dan ook, de consument hoeft weinig moeite te doen om koopjes te vissen of te vergelijken.

Nederlanders zijn vermoedelijk idd prijsgevoeliger gemaakt dan wie dan ook. Maar Fransen zijn niet minder pinnig (’radin’) dan wij. Hetzelfde geldt - maar ik ken ze minder goed in de dagelijkse intimiteit - voor Vlamingen.
Met dit verschil: als iemand uit Laren of Aerdenhout een feestje heeft gaat zij met de nieuwste BMW X5 Euroshopper zalm halen en schept hij er tegen de gasten over op hoe goedkoop die was. De Fransman of Vlaming - ik maakte beiden mee in dergelijke situaties - doet dat niet. En als hij het doet - het zal vast heel vaak voorkomen - dan praten hij of zij daar zeker niet over.

Wat mij zo verbaast: hoe kunnen bij een provinciestad als Beziers zo veel hypermarkten met hun enorme vierkante meters overleven?

@Dick: eerst maar even over mijn opstelling hier, en over economie, wetenschap en Heertje. Naar mijn karakter schrijf ik wat docerend (niet altijd doserend) en vind ik het leuk mijn vakgebied uit te leggen. Vind ik nu een keer leuker dan meningen verkondigen, met alle waardering daarvoor overigens. Daar komt nog bij dat voor je het weet een prive-opvatting wordt toegeschreven aan je werkgever of je meemaakt dat iemand in een discussie wordt verweten even gelijk te halen door er iemand van het LEI bij te halen ;-). Wie zich onder eigen naam in de publieke internetruimte begeeft, moet zich van dat soort effecten bewust zijn. En dus is het leuker wat toe te lichten en het debat te verhelderen dan een mening te verkondigen (kwestie van comparatief voordeel zou de econoom zeggen). Of te roepen dat een winststijging voor een supermarkt schande is en voor een boer hard nodig. Blijkbaar valt de verdeling zou uit en wie dat niet wil moet de spelregels veranderen, maar wie ben ik om te zeggen dat ze veranderd MOETEN worden.
Voor mij is economie wel een wetenschap, ook al is het niet van dezelfde exactheid als de wis- en natuurkunde of de scheikunde. Het gaat over mensen. Het is ook niet echt waardenvrij, je doet er in de economie juist goed aan de waarden en normen helder te maken.
En verder is economie meer dan econometrie en boekhouden. Het geeft te denken dat als je meldt dat je econoom bent, er meteen een beeld ontstaat van studeerkamer- econometrist. Economie gaat over gedrag van mensen in het maken van keuzes en wat dat betreft hoor ik tot de school van Heertje (wie leerde er geen economie via de Kern van de Economie). Met wat mij betreft veel integratie met sociologie en psychologie. En Adam Smith’s Moral Sentiments als de filosofen dat willen. Dat is juist ook het leuke van landbouweconomie, dat is nog een redelijk integrale vorm van economie.
Of er overigens teveel specialisatie in de economische wetenschap is, is een discussie op zich. Op zich is er niet zoveel mis met specialisatie, maar universiteiten hebben hun systeem zo ingericht dat er geen beloning staat op integratie van al die specialistische kennis. Met een paar specialistische papers krijg je een vaste aanstelling, als je een integraal overzichtsboek wil publiceren moet je dat maar in je eigen tijd doen. Dat is raar.
Waarmee de beelden over mijzelf (hoop ik) ook weer zijn rechtgetrokken.

En dan dus mijn persoonlijke mening als ik dan toch wordt uitgedaagd:
1. De ontwikkelingen in de voedingsketen hebben geleid tot een geweldige keuze aan produkten en productvarieteiten, die ik nu wel heb en in de jaren 60 toen de SRV man langs de boerderij kwam, niet had. Dat is niet zozeer een verdienste van de supermarktbazen, maar van de toegenomen welvaart en de globalisering.
2. Met die globalisering neemt de biodiversiteit, ook in onze gewassen sterk af. Iedereen teelt hetzelfde, we bouwen producten steeds meer op uit basiscomponenten als suiker en zetmeel. Daar zitten mogelijk risico’s. Anderzijds vertelde een collega uit een groot EU project mij dat het probleem in de fruitconsumptie niet een gebrek aan appelrassen is (wat de veredelaars wel zouden willen), maar de marketing van het juiste appelras naar de bijbehorende consument op het goede moment.
3. Door de schaalvergroting in retail zijn hier en daar kleine, lokale gewassen en gerechten vrijwel verdwenen uit het aanbod. Leve Slowfood (dat meen ik echt) want daar waar iets schaars wordt, gaan mensen zich organiseren en komt er een tegenbeweging om dat te behouden.
4. Helaas kunnen bepaalde producten (van frambozen tot mispels) slecht tegen het supermarkt systeem omdat ze kwetsbaar / zeer bederfelijk zijn, bij geringe vraag. Jammer, daar gaat ook wat verloren.
5. Daar waar twee winkels bij elkaar zitten met een beperkte schapruimte zullen ze beide het middensegment willen bedienen (net als politieke partijen). Flipse wijst daar terecht op. Met harde wiskunde kun je aantonen dat in veel gevallen het dan niet aantrekkelijk is de extremen te bedienen. Komt niet door supermarkten, gebeurt ook bij twee kleine groenteboeren in dezelfde straat. En wordt veroorzaakt door de kosten die de consument heeft als hij naar 2 adressen moet, dat heeft hij er vaak niet voor over. Zo is de gespecialiseerde kousenwinkel met deskundige hulp uit bijna elke middelgrote stad verdwenen.
6. Al met al gaat er wel wat verloren in het supermarktsysteem, maar erg groot is dat effect niet en we krijgen er heel veel gemak en keuze voor terug. En niet te vergeten lagere prijzen door de grootschaligheid. Ik denk dus niet dat de consument slechter af is. Wel is die NL calvinistische consument gewend gewoon te eten zonder veel luxe en met dit aanbod blijft dat ook wel zo.
7. Los daarvan hebben supermarkten marktmacht (dat geven ze zelf toe) en volgens sommigen is er machtsmisbruik (dat ontkennen ze en er zijn zeer weinig kartelzaken waarin dat is aangetoond), maar dat heeft weinig met het sortiment te maken. In de jaren 80/90 moesten de A-merken het met eenzelfde type kritiek doen. Mijn voorspelling is dat er o.a. door automatisering / internetbestellen, thuisbezorgen, out-of-home consumptie een nieuw kanaal gaat ontstaan dat de marktmacht van de supermarkten komende 10 jaar zal breken.
8. Er is dus blijkbaar wel een groep consumenten aan de bovenkant van de markt die zich in NL slecht bediend voelt. Als we die groep niet voor altijd naar Frankrijk willen drijven, dan moet daar wat voor bedacht worden. Als de betalingsbereidheid er is, en men wil 48 uur van te voren (net als vroeger met het huishoudboekje) de exclusieve producten even bestellen (en dan later afhalen of thuis laten bezorgen) dan vermoed ik dat de producten heel goed leverbaar zijn. Veel minder voorraadverliezen en handlingskosten, dus dat moet tegen schappelijke prijzen kunnen.
9. Los daarvan: ik kan weinig maatregelen bedenken die aan het kwaliteitsprobleem wat kunnen doen. Voor de overheid zie ik geen rol, dus dan blijft de markt over. Of van geklaag alhier, maar als het daar bij blijft komen we niet verder.

Krijn, dank!, je bent een zorgvuldig econoom, zoals economen bedoeld zijn zeg maar. a-moreel wetenschapper: dat kan en ben je, en gelukkig geef je ook je mening aan het eind, waar je gewoon naar iets heel anders wijst: oplichting/diefstal.
Een oordeel over het minder persoonlijke systeem van value based pricing (VBP) geef je echter niet. Een moreel oordeel vraag ik niet eens, wel een speculatie of het gunstig of ongunstig uit pakt voor de ontwikkeling wat tegenwoordig van waarde wordt geacht.

Volgens mij is VBP gemeengoed (niet alleen bij verkoop aan de elite, waar het altijd al zat) sinds 25 jaar (in Europa).

Zie jij dat value-based pricing de wereld totaal veranderd heeft?

Het creert (immateriele) waardegroei, door de hoge consumentsurplus die “zwart” was (onzichtbaar in het economisch verkeer) wit te wassen. Dat levert ruimte op voor producenten, banen voor marketeers enz.

Maar duurzaam? ja en nee:
ja omdat voedsel dematerialiseert (zie Jesse Ausubel), en van gebakken lucht wordt het klimaat niet warmer. Als we ons inkomen aan (merk)identiteit en andere inde prijs gevangen waarde besteden, gaat het niet naar kilogrammen stoffelijke zaken, die vervuilend zijn.

Maar ook onduurzaam, omdat het welvaart creeert bij kenniswerkers in steden die er in een grondstoffelijker wereld nooit waren gekomen.

En dan blijft ook nog het gevoel bij Wouter Klootwijk en de zijnen die het onrechtwaardig vinden (maar daar heb jij minder last van)

Krijn, ik waardeer je openheid! Maar ... nee het is geen maar. Als ik je reactie lees moet ik denken aan een zin die ik lang geleden las en die alweer veel langer geleden werd geschreven door ene F.-M. Arouet, beter bekend als Voltaire, in zijn boekje Candide: ‘tout est pour le meilleur dans le meilleur des mondes possibles’. Heel vrij vertaald: het kan niet beter dan het nu is.

Voltaire zelf wees dat af. Het was zijn spot op de uitvinder van die woorden (ene Leibniz). Hij laat de hoofdpersoon van zijn boek besluiten dat het belangrijker is om iets te doen. Heel toepasselijk zegt die dat hij zijn tuintje gaat doen. Moet doen. Dat helpt de wereld vooruit.

Ik hou van Voltaire, de onbeschaamde kritikaster met niettemin de juiste conclusies. Ik geloof dat jij er ook op uitkomt, maar dat je in je definitie van de ‘markt’ de rol van het publiek en zijn moderne media onderschat. En daarom maar berust.

Ik moet er ‘ns rustig over nadenken. Kom erop terug.

Krijn en Dick, jullie standaardeconomie klopt helemaal niet!
Dezelfde fout als denken dat in de natuur alles optimaal is omdat “evolutiedruk” de minder aangepasten wegfiltert.
Sinds de big bang is de wereld echter nooit in evenwicht geweest, maar dat evenwichtsdenken is voor de docenten van de kenniseconomie het hoogste wat ze studenten durven voor te houden. Schande, want het is toch echt eenvoudiger, want realistischer, maar minder mooi, uit te leggen dat alles stroomt, verandert, vecht, kleerscheuren oploopt, dat de brutaalste de halve wereld hebben voor ze tegen de lamp lopen, op het moment wanneer er weer nieuwe brutalen de volgende helft -tijdelijk- kapen enz enz. “Omdat ze ingekapseld zullen worden” zijn er parasieten/splinters niet afwezig.
Terug naar Krijn’s Gijs: concurrentiedruk is er wel, maar weerhoudt de brutalen met value based pricing er niet van de halve wereld te hebben. Toe- en uit-treding zijn te langzaam. Toch?
Dick voelt het wel aan, vanuit de literatuur, dat de beste wereld een hersenspinsel is, de fijnste, maar we hebben het hier over de ruwe echte wereld…

Steven, ik ben bang dat we nu los komen van een groot deel van de lezers, maar het zij maar even zo.

Een vraag aan jou. Value based pricing heeft wat jou betreft tot welvaartsverbetering geleid door extra waarde te creeren. Kun je daar voorbeelden van geven?

Steven (nav je 2e reactie zojuist), als je me hier leest, zou je kunnen vermoeden dat ik nogal een contextualist ben die evenwicht ziet als iets metastabiels. Evenwicht is in het belang van mensen; het gaat erom het steeds in context opnieuw af te wegen en daar niet al te conservatief in te wezen.

Laten we wel proberen hier een begrijpelijke draad te vervolgen.

ik kan je niet volgen Dick. graag nog je reactie op mijn toch lang niet zo moeilijke uitspraken als de jouwe?

@Steven: laat ik ook nog bekennen dat ik als bedrijfseconoom ben opgeleid. En daar waar een algemeen econoom inderdaad van het evenwicht uitgaat en aanneemt dat een gloeilamp niet stuk is en vervangen hoeft te worden (is al gebeurd) of niet bukt voor een tien euro biljet dat op straat ligt (kan niet waar zijn, moet al opgeraapt zijn), wil een bedrijfseconoom nog wel eens ruimte zien voor bedrijfskundige verbeteringen. Toch wel handig die specialisatie binnen een discipline ;-) Zoals ik noemde de Auchan in Alphen ad Rijn en de internet bezorging via Albert van de exclusieve wijn uit Bezier. Maar ik vertrouw er wel op dat zo’n ondernemer zal opstaan en dat hier niet meteen de NMA of de Minister van Landbouw aan de slag moet.
Overigens dank voor het verhelderen van de vraagstelling over Value Based Pricing. Op mijn weblog heb ik een magere poging tot analyse gewaagd. Is er een meelezende marktonderzoeker die een student nog een mooie scriptie wil laten schrijven?

Steven, ik maakte op een te beleefde manier duidelijk dat ik me niet herken in het beeld dat je van mij als econoom schetste. Zoek er niet meer achter. Ik ben ook van de voortdurende ontwikkeling. Kennelijk geloof ook jij daarin.

Nu graag naar jouw antwoord op de vraag naar concrete voorbeelden van de welvaartsmeerwaarde van Value Based Pricing.

Aangezien er meer geld rolt bij VBP dan bij kosten-plus, is er meer economische groei. En daar leven die marketeers weer van. Veel diensten (van elke artiest) leveren ook veel meer op dan ze kosten. Economisch terecht en rechtvaardig natuurlijk omdat iedereen artiest mag zijn, een innovator (al of niet met risico) extra mag hebben enz enz, maar overduidelijk meerwaarde t.o.v. kostprijs vragen.

de gemeten welvaart is inderdaad groter. Zo komen we toch uit bij een recessie-idee: als we al die aardappelrassen zouden vergeten en iedereen koopt Bintjes tegen de standaard prijs in zakken van 5 kg, zonder mark ups voor kleinverpakking, celofaanschaaltjes met 1 superbint etc dan zou er meer geld overblijven voor goede doelen of zeer duurzame producten. Voorlopig niet doen, want dan krimpt de economie nog harder, kunnen we even niet hebben.

Krijn, daar ben ik toch niet genoeg econoom voor om te snappen. Stel dat een consument nou geld uitgeeft tot een bepaalde bodem, dan rolt het geld toch gewoon ergens anders heen dan naar de cellofaan en aardappel marketeer?
En sinds wanneer is de gemeten welvaart belangrijker dan de gevoelde?

We zijn niet op een duidelijk punt uitgekomen. Value Based Pricing is soms OK en misschien wel helemaal niet. Er is een wik-en-weeg discussie op gang gekomen, maar er valt nog geen conclusie te trekken. Het onderwerp is nog niet rijp. Er heerst verwarring.

Krijn Poppe, adviseur inzake agri van volk en vaderland, sprak er op zijn blog vanmorgen de volgende woorden over:

Groenten en Fruit met een specifieke waardepropositie zoals biologisch, fair trade of streekproducten houden zich goed staande of groeien zelfs. Zo vertelde de Greenery topman gisteren op een bijeenkomst van de NCR en de Rabobank in Utrecht over de kredietkrisis. Ik geef het maar even door omdat er op foodlog fors over gediscussieerd wordt. Onduidelijk bleef waarom: is de kredietkrisis ook een waardenkrisis, of voelen we het nog niet in de portomonnee of kopen we wat duurs in plaats van een bezoek aan het restaurant? Het werd er niet bij verteld.
Ik spoorde naar Utrecht om een even te horen hoe de vlag er bij hangt. Mevrouw de Minister hield een positief verhaal (er zijn effecten, maar we kunnen tegen een stootje, na regen komt zonneschijn, zo was de teneur). De Rabo CFO had een somberder verhaal. En bij de cooperaties leek het wel mee te vallen: handelsstromen verleggen zich, dat wel, daardoor wordt lokale productie ook weer aantrekkelijker (minder valuta risico) en daardoor is er ook prijsdruk, maar het is wel te overzien.
Houden zo, maar gerust ben ik er niet op - de analyse van de Rabobank zelf lijkt me realistischer.

Waar we mee bezig zijn? Ik kan er van alles over vertellen, maar denk dat de tijd rijp is om er is een paar mensen over te laten horen. Kruideniers die het goed bedoelen, boeren, verwerkers en hier en daar een wijze wetenschapper. Ik ga m’n best doen.

Een aardig stuk over Prijsnep en Value Based Pricing verscheen vandaag zonder die moeilijke woorden in het Parool. Het gaat over de eieren van Lekkernei en Kwetters. Maak je ze duur dan verkopen ze minder, terwijl de boer al hartstikke tevreden is met een prijs waarvoor jij ze zo mee zou willen nemen. Bij de dure Gijs-verpakking van de Lekkernei-eieren zorgt de prijs ervoor dat ze in de aanbieding moeten. Als oude eieren. Dom en zonde, want die kwaliteit kan voor veel minder en zou zoveel harder gaan lopen.

Een mooi voorbeeld waarin VBP de verkopen en ontwikkeling van kwaliteit remt.

Wouter Klootwijk zegt het goed: “Vers van dichtbij.” Kan hier eens een poll over gehouden?

Krijn Poppe kwam op zijn blog met een reactie over klantwaarde.

Ik krijg het gevoel dat we er eens over moeten praten. Onze discoursen liggen te ver uit elkaar en het wordt anders een te ingewikkelde discussie over 2 blogs heen. Een discussie die zal gaan over de wijsbegeerte van de economie, de inrichting van landbouw- en verwerkingsystemen en de werking van democratie.

Vlgs Poppe trekt de markt het wel recht (eens: het is een raadsel waarom niemand de kansen pakt, al weten retailspecialisten wel degelijk waarom dat niet gebeurt). Maar ik zou nou juist willen beweren dat een cumulatie van winst aan het einde vd keten tot een slechts monetaire sturing van eten blijft. Dat kan niet meer en gaat niettemin door.

Ik moet steeds denken aan Heertjes’ pleidooi om het Pareto-optimum in ere te herstellen voor bestaande en toekomstige generaties. Voor mij is Poppe de implicatie van wat ik ‘nep’ noem in relatie tot de keuze van wat toekomstige generaties kunnen eten kwijt. cq. laat hij deze verdwijnen in te abstracte begrippen van ‘vers’ en ‘bio’. Ook dat is een punt dat Heertje maakt: consumenten hebben onvoldoende informatie over hun mogelijke keuzen. Door internet hebben ze die steeds meer. Over voedsel en voeding zijn ze echter ondanks internet zeldzaam ondergeinformeerd. Zowel aan ongeinformeerd-activistische als aan hoog opgeleide zijde.

Excuses dat dit over twee sites verspreid is, dat had eigenlijk niet gemoeten. Ik had behoefte aan wat analytischere, langere analyses in plaats van stellingen en dat leidde tot het gebruik van mijn eigen weblog.
Het voorstel van Dick om gewoon eens bij elkaar te komen (als iedereen weer in NL zit) lijkt me prima. De discussie is nuttig. Ik verneem wel een uitnodiging en desgewenst hebben we in Den Haag of Wageningen kantoorruimte met koffie.
Nog een paar punten voor de goede orde: ik heb me vooral bemoeid met kruissubsidies en klantwaarde beprijzing en de potentiele effecten ervan.
Ik heb ook gesteld dat er marktmacht is en dat dat vraagt om goed NMA markttoezicht omdat er dan ook snel misbruik is (weten we uit andere sectoren). Eveneens dat bij een klein aantal aanbieders velen opschuiven naar het midden en de extremen niet worden bediend. Maar ook dat er nog steeds concurrentie is (het NEPstuk dat deze discussie opende geeft zelf al aan dat Lidl en AH concurreren met verschillende businessmodellen en dat op gezag van Anton Vermeer je naar ik begrijp voor verse groenten goedkoper naar de Lidl kan omdat die geen Heineken heeft)
En ik ben het er mee eens dat er van alles verloren gaat, weliswaar is de aloude Schiedamse vieux definitief door goede Franse cognac vervangen maar Slowfood (nogmaals hulde) heeft ons geleerd dat er ook veel verloren is gegaaan, meer dan de chcololademelk van Wim Sonnevelds spreekstalmeester. Persoonlijk denk ik dat de bevrijding van de vrouw vanachter het aanrecht (Michael Pollan wees daar in Amsterdam ook al op) daar ook erg schuldig aan is: productkennis ontbreekt, de spinazieacademie is nog slechts een weblog en tijd is geld dus de keukenbereidingstijd holt terug. En de industrialisatie van de landbouw doet ook veel verdwijnen, niet alleen aalbessen, frambozen en kruisbessen. Anderzijds is het aanbod groter en breder dan ooit en probeert men op de welvaart in te spelen.
Al met al is mijn conclusie dat een (oncontroleerbaar) verbod op klantwaarde beprijzing of kruissubsidie het aanbod van mooie, eerlijke, traditionele, luxe producten voor niches niet sterk zal verbeteren. En ook de kwaliteit het totale sortiment ook niet.
Wat mogelijk wel helpt: consumentenvoorlichting (een volk krijgt de producten in de winkel die het wil) en een foodlog-internetshop.

Krijn, ik ben bang dat die foodlog-internetshop met een zo direct mogelijke keten en vertakkingen naar boerenLidl’s er echt moet komen. Via de bestaande structuren is het te moeilijk werken.

Maar we drinken er binnenkort ‘ns een - hopelijk goeie - kop koffie op. Misschien moeten we er zelfs ‘ns wat meer vrije geesten aan wagen in een opener bijeenkomst. Schrijven heeft z’n beperkingen. Uiteraard moeten we bij voorbaat beloven er wel degelijk over te schrijven.

Ik denk dat de foodlog-webshop er gister al had moeten zijn. Vandaag een gesprek met een leverancier van Keurslagers bij ons in het gebied gehad. Zij zouden zich inspannen om regionaal geproduceerd rundvlees onder de aandacht te brengen bij Keurslagers in het gebied. Regionaal geproduceerd, lekker én met respect voor mens, dier en omgeving (SKAL-gecertificeerd ook nog). Een, verder niet met naam te benoemen, slager nam het voortouw en benaderde ons om dit te organiseren.
Wat denk je dat de account-managers bij ruim 200 slagers hebben bereikt ? Welgeteld 3 slagers die interesse tonen. De accountmanagers hebben er met de pet naar gegooid, de directeuren verwijten ons gebrek aan het volgen van gesprekstechnieken en de slager vindt dat we zijn rekeningen moeten betalen, of in ieder geval de helft, omdat we toch 3 slagers en 600 kg snippers verder gekomen zijn. Een aanfluiting van het moraal in deze keten. Duizenden Euro’s verder hebben we nog een openstaande rekening van meer dan tweeduizend Euro. Betalingstermijnen van 2 weken worden opgerekt naar 2 maanden.
Waar is de moraliteit gebleven in het zakendoen ? Kan alles dan echt zo maar ? De volgende keer wordt het tijd voor ‘name and shame’.

De reactie van Kees is me niet helemaal duidelijk (wie is wie), maar het doet me denken aan een constatering van een LEI collega een paar jaar geleden na een vergelijkbare ervaring. De constatering was dat Keurslagers al zo’n sterk eigen merk/imago hebben dat ze geen behoefte hebben dat nog te verserken met een (in dat geval) Milieukeur logo. Terwijl je op het eerste gezicht zou denken dat de schaalgrootte van beide typen ondermeningen goed bij elkaar past. Maar strategisch is de fit maar matig.
Wie zich verder wil laten inspireren door wetenschappelijk onderzoek leze “De prijs is onredelijk” te downloaden op de LEI website. Wellicht werkt ook de link in dit formulier: http://www.lei.dlo.nl/publicaties/PDF/2008/2008-007.pdf

Waarmee ik mijn bijdrage voorlopig af sluit en me afsluit voor de koninginnedag.

Onder-de-inkoopsprijs-verkopen zou binnenkort moeten mogen in Belgie: een arrest van het Europees Hof van Justitie (laatste alinea)

Citaat uit het Agrarisch dagblad van 12/06/09:

“Uit onderzoek van EFMI Business School blijkt dat fabrikanten gemiddeld een marge van 11,1 procent behaalden in de afgelopen 10 jaar en de retail 4,4 procent.”

(Bron: CBL)

Alleen naar de “procenten” kijken is erg link. Ik heb graag 4.4% van de 8 miljard van Ahold! (en liever niet de 10% van een kleine producent die tevens veel vaste kosten heeft).

Overigens durf ik ernstig te betwijfelen of 11.1% marge door fabrikanten wordt gehaald. Misschien een paar a-merken wel; veel huismerken zeker weten niet. In de vers-bewerkte industrie zijn marges van -1% tot +2% reëler.

Laat maar zien dat onderzoek zou ik zeggen; publiceren op foodlog. Dan kunnen we zelf bekijken of het EFMI onderzoek klopt of niet.

Wouter,

Helemaal met je eens. Ik heb het er op gezet, omdat ik ook sceptisch ben. Het is een uitspraak van de voorzitter van CBL Klaas van den Doel, tijdens zijn eigen jaarcongres. Het onderzoek kan ik nergens vinden en zal wel intern zijn bij CBL. Ik zal het hele bericht overtypen:

‘Boeren maken van supers zondebok’

Scheveningen - Boeren, tuinders en fabrikanten voedingsmiddelen wijzen onterecht supermarkten aan als oorzaak van slechte prijzen. Dat zei voorzitter Klaas van den Doel van het Centraal Bureau voor de Levensmiddelenhandel op het jaarcongres. “Ik heb er weinig waardering voor als men het eigen onvermogen probeert af te wentelen op onze branche.”
Van den Doel zegt zolang hij zich in de branche beweegt te worden weggeblazen door klaagzangen. “Politiek Den Haag of Brussel doet er soms nog een schepje bovenop. Alsof de supermarkten in ons mooie kikkerlandje in staat zijn de prijs van groente en fruit op de wereldmarkt te bepalen.”
Van den Doel zei het ‘te gek voorwoorden’ te vinden dat een fles cola of water meer kost dan een pak melk. Volgens hem belandt echter maar 7 procent van de melkproducten in Nederlandse schappen. Hij herinnerde zijn gehoor er tevens aan dat de supermarktsector prima functioneert, volgens het Centraal Planbureau. De concurrentie tussen supermarkten is volgens de onderzoekers door de crisis zelfs toegenomen. Eurocommissaris Neelie Kroes (mededingingszaken) oordeelde ook dat ingrijpen in de branche niet gerechtvaardigd is.
Waar Van den Doel boeren en tuinders ‘tot op zekere hoogte’ nog wel zegt te begrijpen, kritiseerde hij fel de voedingsmiddelenbranche. “Uit onderzoek van EFMI Business School blijkt dat fabrikanten gemiddeld een marge van 11,1 procent behaalden in de afgelopen 10 jaar, en de retail 4,4 procent.” Hij roept op tot samenwerking. “Wacht niet op de wind, laten we samen roeien.”

Dezer dagen maken zich ook de Franse boeren druk. In hun geheel eigen stakingsstijl: barricades, verhinderen van transporten en het verbranden van autobanden. Leclerc bood aan de melk dan maar duurder te maken. Daar waren de boeren het niet mee eens: les agriculteurs n’aiment pas trop qu’on se moque d’eux. La proposition du groupe Leclerc d’augmenter le prix du lait pour leur en reverser directement une partie les a fait bondir: “on ne lui demande pas de vendre le lait plus cher”, s’énerve le vice-président de la FNSEA, “mais de le vendre moins cher en faisant moins de marge”. Car les agriculteurs parient sur le fait qu’une baisse des prix relancera la consommation et les sortira de la crise. Dat schrijft de dagelijkse krant Le journal du dimanche.

De boeren denken dat het goedkoper maken van vers hen zal helpen.

Maar even heel andere vraag: weten jullie zeker dat het punt waar jullie het over hebben iets te maken heeft met het onderwerp prijsnep en cross subsidie waar dit debat over ging?

Ik denk dat het er maar een heel klein aspect van is. Wel denk ik ik dat het CBL hier met een kundig beroep op het rookgordijn van wereldmarkten het feit uit de weg gaat dat de prijs van vers op de wereldmarkten niets vandaan heeft met het feit dat de tomaten bij Aldi en Lidl soms 69 cent kosten en bij AH of Super de Boer 2,69, terwijl die twee precies dezelfde marktprecies betalen.
Hoe dat kan. Daarover ging deze draad.

Maandag over een week is er bij het LEI een debat over het onderwerp ‘marge-opbouw in de keten’. Vanwege deze discussie heb ik de uitnodiging geaccepteerd om eraan deel te nemen.

Bij deze het programma (het is openbaar, dus als je wilt kun je je aanmelden:

Om 13.00 uur vindt de persconferentie plaats van het Landbouw-Economisch bericht 2009

17.00 afsluiting en borrel

Dick,

Dit bericht heeft niet noodzakelijkerwijs met deze draad te maken, alhoewel de hoge marges van fabrikanten cross-subsidie in de hand werken. Ik vond het een opvallende uitspraak die ik even wilde archiveren. Wellicht dat CBL nog een keer een tip van de sluier wil oplichten. Vraagt wat meer research, denk ik. Of een uitleg van Van Doel. Dit stukje in AGD is uiteraard een interpretatie van een journalist.

Boeren maken van supers zondebok? Wat een kul. Prijskampiooen Colruyt plaatst in Hasselt zijn prijs voor Jonagold-appels (E2++ T 85/90) met het keurmerk TRUVAL 217 % hoger dan de veilingprijs en 152 % hoger dan de hoeveverkoopprijs.

We hebben in Hasselt net een onderzoek gedaan naar prijszetting inzake appels en peren in de supermarkt, hoeveverkoop en de veiling. Als dit niet aantoont wat een bedriegerij die supermarkten plegen, dan weet ik het ook niet meer.

Steven, we hebben het er hier eerder over gehad: Nederland cross-subsideert veel sterker dan België omdat hier A-merken onder de inkoopprjs verkocht kunnen worden. Om dergelijke prijsacties te financieren vanuit de goederenstroom wordt in Nederland op vers meer teruggehaald dan een ‘normale’ (maar wat is dat?) kosten- en winstopslag zou vereisen. Nederlandse discounters passen die vorm van marge-mix niet toe.

Dick, dat herinneerde ik me idd van eerdere discussies. Maar zijn er ook cijfers die dat bewijzen? Want hoe verhouden die eindprijzen zich tussen Nederland en België, dan? Eten wij duurder vers? Of juist niet? Verdienen Nederlandse boeren dan beter dan die in België? En hoezo klagen beide groepen dan even fors?

Steven, ik zou willen dat ik het allemaal nu al wist. Ik probeer die cijfers, onder andere, bij elkaar te vissen voor een printpublicatie. Zover is het nog niet. Helaas.

Maar dit gokje durf ik wel te wagen: voor boeren maakt het weinig uit. In landen met forse cross-subsidies in de margemix voelt het alleen vervelender. Daar staat tegenover dat ze ook bij de Aldi en Lidl kunnen gaan kijken. Dan valt het wel weer mee.