Om in te bijten
Ze zijn rood en ze zijn lekker. Begin deze week oogstte Stephan Persoon de eerste 1000 kilo rode paprika’s op zijn bedrijf in Bleiswijk. Wat is daar nu zo bijzonder aan? Er liggen toch jaarrond rode paprika’s in de supermarkt? Jazeker, maar dit zijn de eerste Hollandse van het seizoen. Als je bij Stephan de kas in loopt komt de zoet-pittige geur van het paprikagewas je tegemoet. Steek je je neus in zo’n doos paprika’s dan weet je dat het weer lente is. Snij zo’n paprika in stukjes en leg die op je boterham met kaas en je weet niet wat je proeft. Je kunt er ook zo in bijten. In zo’n vrucht dan.
De kas van de familie Persoon behoorde tot de vele paprikabedrijven die in 2006 en 2007 goede jaren met mooie prijzen hadden. Logisch vervolg daarop was een enorme uitbreiding, meer dan de markt kon verstouwen. In 2009 halveerden daarom de opbrengsten en kwamen de ondernemers in de problemen.
Helaas zijn er ook klachten ontstaan over smaak en kwaliteit van de Nederlandse paprika’s. Dat ligt aan de rassenkeuze, maar ook doordat de vruchten soms te lang in het handelskanaal rond zwerven en dus niet vers zijn.
Ondertussen zijn de Spaanse paprika’s erg vooruit gegaan. Vroeger teelden ze daar de zogenaamde lamuyo types, van die grove paprika’s met een dun laagje vruchtvlees. Rassen die het Mediterane klimaat goed kunnen doorstaan. Aangezien de Europeanen meer gecharmeerd zijn van geblokte typen hebben ze die daar ook massaal aangeplant en is er veredeld op geblokte rassen die ook onder de Spaanse zon kunnen groeien. Toch haalt die kwaliteit het vaak niet bij de Nederlandse producten, omdat die paprika’s in plastic tunnels worden geteeld, vaak zonder verwarming. Geen verwarming betekent dat de vruchten door temperatuursschommelingen krimpscheurtjes krijgen of kwetsbaar zijn voor schimmelziekten. Ook is het daardoor stukken moeilijker om biologische bestrijding in te zetten.
Daarom is het dus weer tijd voor paprika’s uit Bleiswijk waar meer energie in wordt gestopt, die niet of nauwelijks bespoten zijn, maar die geen 1.500 kilometer hoeven af te leggen naar Nederland. Stephan oogst het nieuwe vroege ras Preludium, uit de stal van Syngenta. De komende weken komt het eerste zetsel van ongeveer 1,4 kg/m2 los. In tegenstelling tot een tomaten- of komkommerplant, waar continue vruchten aan komen, bloeit een paprika onregelmatig, waardoor een aantal vruchten tegelijk uitgroeien en van groen naar rood verkleuren.
Stephan is zelf verrast door de goede smaak van dit nieuwe ras. Hij is gewend aan de smaak van zijn paprika’s, maar vindt deze er ver boven uit steken. Dat is nodig om de Hollandse paprika weer meerwaarde mee te geven. Let dus de komende weken in je supermarkt eens op de herkomst van de rode paprika’s. Ik ben benieuwd of jullie smaakverschillen ontdekken. Meld hier je ervaringen.
Mocht je zoeken naar Paprika's van Persoon, dan moet ik je teleurstellen. Ze gaan onderherkenbaar op in de massa. Gek he?
Reacties (23)
Nou, dat is suf van de heer Persoon. Als je de moeite neemt met een nieuwe paprika, die uitzonderlijk goed van smaak is voor een Hollandse paprika, de markt op te gaan dan moet je zorgen dat je product herkenbaar is en goed te vinden in winkels. Wat heeft het anders voor zin die moeite te doen?
Volgend seizoen zijn alle concurrenten van de heer Persoon (die de ontwikkelingen in de paprikateelt met argusogen volgen)ook overgestapt op dit ras. Dan is voor de heer Persoon de mogelijkheid om zich te onderscheiden met een bijzonder product vervlogen. Weg renderend marktsegmentje.
Je kunt je natuurlijk blij maken om Neerlands paprika’s. Ze zijn inderdaad schoner dan de Spaanse. Maar een kritische noot: Syngenta vormt tezamen met Monsanto het span wereldconcerns dat boeren en tuinders flink in de tang heeft en onder het motto “wij zorgen ervoor dat er in de wereld geen honger meer is” planten genetisch manipuleert en bestrijdingsmiddelen daarop afstemt - of anders om. Boeren en tuinders zijn geheel afhankelijk van hen. Lees The Omnivores Dilemma. Zie een uitzending van De Keuringsdienst over soja. En de Zwitser Jean Ziegler, rond 2008 voedselrapporteur van de VN, heeft gezegd dat als de boeren in Afrika, waar nu zo veel peultjes, sperziebonen enz. voor ons (!) vandaan komen, het willen redden, deze bedrijven buiten de deur moeten worden gehouden.
Zo. En verder wensen wij de heer Persoon natuurlijk een riante omzet dit jaar.
Op de markt hier gevarieerde paprika’s uit Turkije. Wel allemaal groen. Zee smaakvol en zelfs een beetje pittig.
Gelukkig wordt in de meeste paprikakwekerijen gekozen op soorten die een goede kwaliteit en smaak geven. Er worden zelfs afspraken gemaakt welke er niet mogen worden gekweekt zodat de kwaliteit gewaarborgd kan blijven. Dus hiermee uitblinken met een nieuw soort is heel erg lastig, maar ben blij dat de meerderheid tuinder/innen kiezen voor kwaliteit ipv kwantiteit.
Florine, je vind het suf van Persoon dat hij geen privé-marktsegment creëert, omdat volgend jaar iedereen dit ras wellicht gaat telen. Dat zou juist wel eens andersom kunnen zijn: dat het suf is om nu te investeren in een privésegment als volgend jaar iedereen dat ras kan telen. Wat zou een afnemer zeggen als iemand met een “hoogst belangrijk nicheproduct” zegt te komen en blijkt het om een algemeen verkrijgbaar ras te gaan?
@Huib Misschien heb ik me verkeerd uitgedrukt. Persoon heeft de moeite gedaan iets bijzonders te telen en daarin dus tijd, moeite en geld geïnvesteerd. Daarvoor wil hij toch beloond worden? Die beloning - de consument die je product waardeert en genegen is er iets meer voor te betalen - loopt hij mis als zijn paprika’s niet ‘gevonden’ kunnen worden in winkels door de consument. Dan wordt het geen repeat-aankoop van de consument tegen een hogere prijs. Zijn paprika’s gaan ten onder in de grote massa tegen de prijs die alle andere paprika’s ook maken. Dan heeft hij toch moeite voor niets gedaan.
Florine, het is een interessante vraag hoe het proces is verlopen vanaf de rasontwikkeling bij het zaadbedrijf tot aan het oogsten van het product. Hier zijn overigens meerdere mogelijkheden denkbaar.
Wat een aannemelijke route is dat het zaadbedrijf wel aandacht besteed heeft aan de smaak bij het ontwikkelen maar dat het ook weer niet om zo’n grote verbetering gaat dat er echt sprake is van potentieel een nieuw marktsegment. “Gewoon een goed smakend ras”. Misschien heeft dhr Persoon bij zijn leverancier aangegeven wel een ander ras te willen hebben die dan ook wel aan de bovenkant van het smaaksegment moet zitten, en dat hij pas bij de oogst van de eerste vruchten tot de conclusie komt dat de smaak zo goed is. Eventueel kan afzet met die extra goede smaak een vervolgtraject zijn als er vanaf nu wel extra tijd, moeite en geld in wordt geïnvesteerd. Of hij dat dan persoonlijk moet doen of juist in groter verband is de vraag (beide zijn mogelijk)
@Huib Rijk. Carlo Petrini (slow food) heb ik jaren geleden eens zijn grote verdriet horen uiten over het langzaam verdwijnen van de peperoni quadrati della Motta, een langgerekte vierlobbige paprika die in een klein gebied rond Asti in Piëmont werd geteeld. Die werd rond het begin van de vorige eeuw door honderden telers in dat gebied geteeld. De paprika schijnt heerlijk van smaak en geur te zijn en is goed vlezig(droge stof; zo’n 8 mm dik. De kosten wogen voor al die kleinschalige telers in dit gebied op den duur niet meer op tegen de lage opbrengst vanwege grootschalige goedkope import van (Hollandse)kaspaprika’s die niet dezelfde kwaliteiten in zich hebben maar wel het hele jaar rond verkrijgbaar zijn. Ze hielden ermee op zodat er nog maar een paar oude telers die paprika’s telen voor lokaal gebruik. Ze brengen ze dus niet meer naar de centraalmarkt in Turijn zoals vroeger gebeurde.
Alle moderne ontwikkelingen ten spijt, blijf ik erbij dat een specifiek ras in combinatie met een specifiek teeltgebied (grondsoort) en de daar heersende klimatologische omstandigheden, bepalend zijn voor de smaak. Deze paprika wordt in de volle grond gezaaid en in de zomermaanden geoogst. Niet het hele jaar rond verkrijgbaar dus. Dat moet een mens denkelijk niet altijd willen. De oorspronkelijke quadrati della Motta is een schaars lokaal product geworden. Keer dat proces maar eens terug.
Ja,ja! Syngenta!!! Ik wil geen GM paprika’s op mijn bord. Daarom koop ik alleen maar biologische paprika’s. Multinationales zoals Syngenta en Monsanto vergiften de hele planeet....
Zonder zaadveredeling aten we helemaal geen paprika’s. Niet per definitie zijn veredelde gewassen GM. In tegendeel.
Isa, er zijn geen GM paprika’s in omloop, domweg omdat ze niet bestaan.
Preludium is een paprikaras dat afkomstig is van een oer-Nederlands zaadselectiebedrijf, nameleijk S&G;uit Enkhuizen. Sluis en Groot(groenten) en Pannevis(bloemen) werkten samen in de Zaadunie. Dit bedrijf is zo’n twintig jaar geleden overgenomen door Syngenta.
Florine. Het zou best eens kunnen zijn dat die della motta onder een andere naam nog gewoon in het assortiment zit. Het zou jammer zijn als deze oude selecties verdwijnen. Vaak zijn ze wel de voorouders van huidige rassen. Het kan ook zo zijn dat zo’ oud ras niet resistent is tegen allerlei ziektes, waardoor het vanzelf verdwijnt.
@Pieternel Waarom zou de della motte onder een andere naam moeten voortleven als hij wereldberoemd in Italie het heel goed heeft gedaan een eeuw lang. Het gebied waar hij werd en wordt geteeld leent zich niet voor grootschalige teelt, Italianen houden niet van ruilverkaveling, zeker de Piemontezen niet (achterdochtige mentaliteit), wijnbouw levert inmiddels meer op (mijn veronderstelling) en globalisering en goedkope import maakte het niet meer de moeite waard voor de oude garde. Ik heb ook wel eens gehoord dat de jonge generatie in Italie zijn smaakonderscheid is kwijtgeraakt (vanwege jaar rond global import van allerlei groenten) en de ene paprika geruisloos inruilt voor een andere (goedkopere) uit de supermarkt. Het ras elders telen in Zuid Italie moet je wel willen ondernemen en de vraag is of dat droge en hete klimaat met watergebrek daar geschikt voor is. Wie zal het zeggen. Ik ben geen paprikateler…
Ik heb hier een doos vol Preludium staan. Geurt heerlijk, glanst prachtig. Zo mooi dat je bijna niet kan geloven dat het een echte vrucht is. Dat doet me denken aan de dagen waarin Nederlandse tuinders kritiek kregen omdat hun producten eigenlijk te mooi waren. Ook dat kan dus problemen geven.
Tot mijn verbazing zijn ze stukken kleiner dan de paprika’s die ik gewend ben. Ze zijn speciaal voor de Engelse markt, vertelde Stephan me. Daar hebben wel graag een fijnere sortering. Ik heb even een test gedaan. Het is een lekkere knapperige paprika, zoals een verse paprika hoort ze zijn. Heerlijke geur, niet te zoet van smaak.
Florine, Della Motta hoeft wat mi betreft geen andere naam te dragen. Zelf ben ik liefhebber van mooie oude selecties èn nieuwe producten.
Preludium paprika’s voor de Engelse markt? Ik wou al vragen wanneer ze bij Appie liggen. Nooit dus, moet de Nederlandse consument smakeloze blijven eten.
Ulrik, ja. De Engelse markt. Ik betrap me er op soms als een tuinder te praten. Nee, natuurlijk gaan ze daar niet allemaal heen. Engelsen houden kennelijk van kleinere vruchten, leerde ik vanmiddag. Dus zouden ze daar in principe goed naar toe kunnen. Wil niet zeggen dat ze er ook naar toe gaan.
Of wel Stephan? Kom, vertel eens hoe het zit.
Deze kleine paprika’s, waarkan ik die kopen in de omgeving van Zaltbommel-Den Bosch? En waarom zouden Nederlanders niet van kleinere paprika’s houden?
@Lizet Nederlanders houden wel van kleinere paprika’s, maar de tussenhandel niet. Weer een apart segmentje = lastig. Liever meer van hetzelfde.
Zie ook mijn blog vandaag op Groenten en Fruit:
http://www.degroentenenfruit.nl/Weblog/Jan-Robben/Hoezo-seiz oen.htm
Jan, kunnen we de tussenschakel dan niet uitschakelen? Want het aantal gerechten dat ik (weer) zou willen kunnen maken met een kleiner maatje paprika’s is legio. Maar nu het verkooppunt, of de kas, waar ik ze kan halen! Die grote joekels zijn zo onhandig.
Overigens, naar aanleiding van je column op G&F;: wat een treurnis daar bij zo’n voedseldienstbedrijf. Misschien willen ze ruzie aan de bejaardentehuiseettafel voorkomen over wie de meeste, de grootste of weet ik wat zomerkoninkjes in het voorjaar op het bordje krijgt.
En misschien kun je en passant good old Theo Brakeboer uitleggen dat meuketieren een foodlogwoord is?
@Lizet, jij zou jouw groenteboer eens moeten zien te bewegen om aan die lekkere paprikaatjes te willen beginnen. Stephan zou ze om te beginnen met kleine beetjes op de veiling in Zaltbommel neer kunnen zetten. En jouw groenteboer kan ze daar dan kopen op de veilingklok. Hoe meer hij en zijn collega’s kopen, hoe meer Stephan er daar neer kan zetten.
En wel leuk toch, dat ik op Google nog eerder gevonden wordt dan Foodlog? Jij mag ook gerust reageren op G+F hoor. Ik hou me even in. Moet weer gaan schoffelen.
Heb al een printje gemaakt van het verhaal, daarmee ga ik naar ´onze´ groenteboer. In Zaltbommel hebben we die niet eens meer! Hier op het dorp in een schuur, de voorraad van de rijdende groenteman. Groente komt hier óf van de tuin, óf van de markt, óf uit de super.
@Florine, de langgerekte vierlobbige paprika waar je over spreekt is zeer speciaal van smaak zeg je??
Ik heb namelijk altijd belangstelling voor “vergeten” soorten,.....zo nu heb ik verschillende soorten op proef staan. Letterlijk voor de proef/smaak. Voor nederlandse begrippen vaak niet de mooiste maar wel zeer smaakvol.
En heerlijk in diverse recepten.
@ allen: de kleinere paprika’s zijn inderdaad veel gebruikt in Engeland. In het verleden is er een markt gecreëerd voor de kleinere producten. Door Engeland om te dopen tot een exportland voor het kleinere segment is daar de kleinverpakking (flowpacks, familypacks)) volledig op aangepast en leveren we product naar de vraag van de klant: zoals Jan Peter van Doorn zo mooi uitlegt onder het artikel toegevoegde waarde bepaalt aanbod de vraag. Dit wil echter niet zeggen dat er geen kleinere paprika’s overblijven voor de NL markt, het is echter alleen zo dat er voor deze producten in Engeland vaak meer betaalt wordt. Maar laat ik nu maar niet gaan uitweiden over de totstandkoming van de (uitbetaal)prijzen gezien het feit dat vele handelaren die hier dagelijks full-time mee bezig zijn mij dit niet eens meer kunnen vertellen.
Het doet ons goed te lezen dat eindgebruikers op zoek zijn naar lekkere paprika’s en willen dan ook graag in contact komen met meerdere groenteboeren om onze preludium paprika’s herkenbaar aan te bieden en jullie te laten genieten van lekkere en gezonde paprika’s. Dus wil jij onze paprika’s terug kunnen vinden in de massa vraag je groenteboer contact op te nemen via .
