deze zin blijft me bij, Pieternel: “We laten het gewoon aankomen op koude sanering, dan hoeven we geen keuze te maken.”

Ik weet het niet voor de glastuinbouw, maar voor de landbouw in NL in zijn algemeenheid lijkt het me te kloppen: geen keuzes, verdringing. Immers niemand wil zich hieraan branden.

En het ministerie(LNV) ontkent zo ongeveer het bestaan van boeren. (Als voorbeeldje: waar zijn op de LNV hoofdindeling websites sectoren als melkveehouderij (goed voor 5 miljard), tuinbouw (7 miljard leer ik van hierboven) terug te vinden? )

Dus wat betreft het interview met Peter Jens op foodlog.agd ‘Sophie’s Choice’ . Er komt helemaal geen choice. Er komt waarschijnlijk, voor een deel van de boeren, een soort wegglijden. 

En ik vraag me af: is dat niet ook o.k.? Je kunt niet voorspellen welke ondernemers onverwachte veerkracht tonen, welke lumineuze invallen krijgen in moeilijke tijden. Of de tijden worden weer iets beter, ondernemers passen zich aan, er slagen er wat en ondertussen sneuvelen er meer. Er is wat versneld ‘natuurlijk’ verloop. Het is inderdaad een keihard systeem. Maar is dat, dus ‘het lot’ of een soort ongrijpbaar complex geheel niet beter te verkroppen dan een o zo “nobele” leider die linksom of rechtsom beslist? Ik hoop in elk geval dat Peter Jens zich daar niet aan zal slachtofferen. 

Dus ik maak me niet kwaad over het gebrek aan duidelijkheid over wie moet wijken. Waar ik me over verbaas is dat we zo langzamerhand allemaal lijken aan te nemen, en ook zelf heel hard gaan roepen, dát er zoveel moeten wijken. Dat wil ik dan eerst nog wel eens zien!

En zelfs als de produktie naar elders moet verhuizen, hoeft het niet automatisch een verlies voor Nederland te zijn.
Goed, Nederland kan niet langer concurreren op rozen. Maar bij hoeveel van die Keniyaanse en Ethiopische rozenkwekers zijn géén Nederlanders betrokken? Hoeveel melk wordt buiten NL maar door NL’ers geproduceerd?
Anders dan je verwacht, blijven deze bedrijven generaties lang een band (niet alleen sociaal, ook economisch) onderhouden met Nederland. Maar dan moeten we wél investeren in die band, met kennisnetwerken, instituties, ketenslimheid, om voorop te blijven lopen.

“Anders dan je verwacht, blijven deze bedrijven generaties lang een band (niet alleen sociaal, ook economisch) onderhouden met Nederland. Maar dan moeten we wél investeren in die band, met kennisnetwerken, instituties, ketenslimheid, om voorop te blijven lopen”.

Kan je me uitleggen wat het voordeel is voor Nederland -behalve voor ons imago als internationaal land- in econmische, werkgelegenheid, welvaart en sociale zin IN Nederland. Rozenkwekers in Kenia en Ethiopische zijn geen Nederlandse bedrijven (of betalen ze soms belasting in NL?), op termijn zullen deze ondernemers ook wel een handelsstroom zonder Nederland gaan opzetten. Of gaan we dan gekke henkie spelen als Land door alleen heel veel belanstingeld in netwerken en ‘kennis’ opbouw te steken?  Weg is weg hoor.

Ik spreek oud-WUR-collega’s die in Mexico kassen opzetten met Nederlandse kennis betaald door LNV. En weet je wat deze nieuwe Mexicaanse ondernemingen zijn straks ook onze eigen concurrent. Dit soort projecten noem ik onverstandige ontwikkelingshulp.

Op foodlog heb ik in het verleden de vergelijking wel eens gemaakt met chemie, scheepsvaart, textiel en vliegtuigen. Zelf blijf ik met de vraag zitten Welke (gedeelte van) sectoren willen we in Nederland houden? Zou Den Haag daar eens over willen blijven nadenken. Of zijn we MBA-lemmings die maar blijven roepen (a) de markt is altijd eerlijk, (b) bulk hoort niet hier, marge makende niches wel.

@ Pieternel, dus JP en PT hebben geen visie en oplossing, LTO en Vermeer ook niet. Dat is niet zo best, maar wie dan wel? Waarschijnlijk ontkomen we er niet aan om op basis van al het materiaal hier op een foodlog -via een wiki?- een analyse te maken en de oplossingen in kaart te brengen. In de titanic lijn staan de oplossingsrichtingen helder aangegeven.

@Josien, natuurlijk vind ik een natuurlijke selectie het beste voor de sector. Van een eerlijke afweging wordt de sector beter. Ik twijfel echter erg aan de eerlijkheid van die selectie. Voor zover ik het kan beoordelen aan de geluiden die ik opvang prevaleert het belang van de financier. Bedrijven die belangrijk zijn voor de financier blijven voortbestaan. Zijn dat de meest gezonde? Ik denk het niet.

@Wouter, steeds als ik een speech hoor krijg ik een heel naar gevoel in mijn onderbuik. Steeds weer krijgt die innovatieve kracht alle aandacht, maar kennelijk is die niet bestemd voor een gezonde productie in Nederland. Die kennis moeten we exporteren, bla, bla. Ik kan er niet bij dat je als land- en tuinbouwsector innovatief blijft als ontwikkelingen niet meer toepasbaar en toetsbaar zijn in deze regio. Je hebt namelijk niet alleen die innovatieve uitvinders nodig, maar ook die interactie met slimme agrariërs. Of denk jij daar anders over?

@Wouter, nee. Er is geen visie. Althans, ik heb hem niet kunnen ontdekken. En die gaat er gegeven de omstandigheden ook niet komen. Maar misschien is de tijd rijp om die analyse te maken en begrip te kweken.

Vaak werkt de komst van een premier of een minister direct als een soort sinterklaasviering.
Zwarte Piet met een zak vol geld loopt er naast.
Deze sinterklaas(Balkenende) heeft wel groter kopzorgen, betreurt de situatie en vervalt in moderne peptalk.
Wouter heeft gelijk dat kenniseconomie alleen voor onvoldoende werkgelegenheid en inkomsten zorgt.
Er moet een maakeconomie blijven voor de werkgelegenheid.
Josien heeft het volgens mij nog niet helemaal begrepen dat in het huidige wereldhandelssysteem er geen eind komt aan; citaat,

En ik vraag me af: is dat niet ook o.k.? Je kunt niet voorspellen welke ondernemers onverwachte veerkracht tonen, welke lumineuze invallen krijgen in moeilijke tijden. Of de tijden worden weer iets beter, ondernemers passen zich aan, er slagen er wat en ondertussen sneuvelen er meer. Er is wat versneld ‘natuurlijk’ verloop. Het is inderdaad een keihard systeem. Maar is dat, dus ‘het lot’ of een soort ongrijpbaar complex geheel niet beter te verkroppen dan een o zo “nobele” leider die linksom of rechtsom beslist? Ik hoop in elk geval dat Peter Jens zich daar niet aan zal slachtofferen

Boeren en tuinders mogen zelfs niet te snel gaan stoppen want dat klapt alles in elkaar.
De uittocht gaat langzaam maar gestaag door.
Hetzelfde gaat ook gelden in de biologische land en tuinbouw waar Peter Jens voor staat. Als er geen regels gesteld worden aan hoeveelheden product die op de markt mogen komen gaan handelshuizen en retailers goedkopere biologische producten van elders importeren.
Dan kun je wel zeggen dat je heel milieu en diervriendelijk bezig bent, de tredmolen gaat ook dan zijn werk doen.

@ Pieternel, zelf heb ik geen moeite met kennis export, MITS de krijgende partij en gewoon goed geld voor betaald. Nu betaalt de maatschappij (via belasting via LNV aan WUR en TNO) de kennis, hebben de boeren en tuinders in Nederland niet overal profijt van, en geven we het als een soort van veredelde ontwikkelingssamenwerking weg. Rabbinge komt bijvoorbeeld ook uit deze school.

Daarnaast is de klassieke fout te denken dat onderzoek met nieuwe uitvinden komt. Onderzoekers onderzoeken. Innovators, uitvinders en ondernemers bedenken veel vaker een innovatie. Slimme interacties tussen ondernemers (agrariërs en tuinders onderling, maar met name intradisiplinair) werken inderdaad veel beter. Dit model wordt ook wel open innovatie genoemd. Bij een dergelijke samenwerking moeten de samenwerkingspartners wel de volgende vraag kunnen beantwoorden: what’s in it for me? Samenwerking is keihard zakendoen en werken.

De minister van EZ had het laatst in een lezing over DOEtanks. Ze heeft gelijk. Tijd van lullen en onderzoek is voorbij. In 2010 staat alles in het teken van doen, doen en nog eens doen (maar wel met verstand van zaken). Zie ook de lijn over de de ombudsman.

Dan die analyse, alle informatie is de laatste 6 maanden hier op Foodlog (inclusief allerlei bronnen) al voorbij gekomen. Vooral de lijnen over Titanic en Maatschappelijke dienst, zijn erg interessant. Nu gaat het om de juiste synthese te gaan maken, maar ook daar de vraag: Wie steekt zijn nek uit en zou sponsor willen zijn? Ik ben een groot voorstander voor een paar Foodlog-analyse-en-syntese rapportages (of boeken?). Samen schrijven op een wiki (foodcyclopedia?) kan natuurlijk ook.

@Woute: de juiste analyses. Eens. Maar het is toch van de gekke dat een heleboel dure jongens en meisjes goed betaald krijgen voor het uitdenken van ideeën die al achterhaald of niet haalbaar zijn? Kennelijk moeten de ideeën ergens uit de krochten van foodlog komen, van mensen die bereid zijn in alle openheid na te denken zonder er (direct) een cent voor te vangen. Sterk, omdat het van onderuit opborrelt. Zwak, omdat het vrijblijvend is.

@ Pieternel, en dat is nu de reden waarom Dick dit artikel plaatste. http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/duurzaam_bij_de_tijd_v oor_1_eurootje/

Josien Kapma (kopie agd post): Je hebt gelijk dat het “wegglijden” van boeren een natuurlijk proces is, je hebt gelijk dat het helemaal niet zo erg is dat productie naar elders vertrekt, en ja, de nederlandse “export” is de facto een interne EU aangelegenheid. En ja, het lot beslist. En ja, de meeste agrarisch ondernemers vinden hun weg wel, daar maak ik me zeker geen zorgen over. Wat me inspireerde voor het interview was dat er nu een aantal trends zijn in het kleine Nederlandje met een grootse landbouw die elk afzonderlijk niet zo’n impact hebben, maar in gezamenlijkheid voor ofwel een gewenste ofwel een ongewenste aard van voedselvoorziening kunnen zorgen. (En toegegeven, het zal nooit zo zwart wit zijn) maar door nu duidelijk te uit te spreken wat onze gezamenlijke droom is -op basis van de kennis die we nu hebben- hebben we wat meer vat op de gewenste toekomst dan ons te verschuilen achter vrijplaatsen zonder duidelijke scenario’s, hoe inspirerend dan ook.
Ik zie de krachten die spelen als een titanengevecht tussen anonieme-calorien-en-nutrienten-productie gericht op consumenten en een gekende vertrouwde voedselvoorziening samen met burgers. Het een is niet afschrikwekkender of hoopgevender dan het ander. Ook dat geef ik toe.
Alleen: Er komen wel verschillende soorten maatschappij uitvoort. En daar, Josien, maak ik me WEL zorgen over: Het elan, “ the genius”, het belang en Annechien’s “maatschappelijke functie” van de landbouw dreigt te verdwijnen door het ontbreken van een -dodelijk saai te kwantificeren- droom: een/vijfde van het areaal toonaangevende gecertificeerde landbouw met de belangrijke landschap, biodiversiteit en maatschappelijke functies. Is dat nu zo’n onhaalbare zaak?
De wijze waarop agricultuur georganiseerd is immers bepalend voor de kwaliteit van de samenleving en andersom. Dat is de relatie waarover leiderschap zich over MOET uitspreken.
500 jaar geleden schreef -ik hoef het jou niet te vertellen, Camoes:

(in t Engels dit keer)
No more, Muse, no more, my lyre
Is out of tune and my throat hoarse,
Not from singing but from wasting song
On a deaf and coarsened people.
Those rewards which encourage genius
My country ignores, being given over
To avarice and philistinism,
Heartlessness and degrading pessimism.

I do not know by what twist of fate
It has lost that pride, that zest for life,
Which lifts the spirits unfailingly
And welcomes work with a smiling face.

Een bloedrake opmerking van Pieternel: het is toch van de gekke dat een heleboel dure jongens en meisjes goed betaald krijgen voor het uitdenken van ideeën die al achterhaald of niet haalbaar zijn?

Laat’m eens goed inzakken, want de waarheid ervan is dieper en erger dan gevloekt. Hoe komt het dat mensen in officiele omgevingen niet meer functioneren en diezelfde mensen, cq. datzelfde type mensen dat in een open omgeving als deze wel doen?

Het lijkt me een verontrustende en tegelijk hoopgevende vraag.

Dick, kwestie van belangen?
Je laat onderzoeken doen door lieden die een rapport moeten schrijven met een resultaat wat in het ons kent ons circuit goed uitkomt.
Politieke partijen hebben hun eigen wetenschappelijke onderzoekbureau’s.
Hoeveel rapporten liggen er niet in de la en worden jaren later opnieuw onderzocht omdat het beter uitkomt.
Ik heb laatst de Oostvaarderplassen aangekaart, net zo’n voorbeeld.
Iedereen weet dat het zo niet kan maar er wordt een commissie van gelijkgestemden bij elkaar gezocht, die in een behaaglijk onderonsje oordeelt dat het gewoon natuur is.
OELEWAPPERS!!!

Paul: ‘Hoeveel rapporten liggen er niet in de la en worden jaren later opnieuw onderzocht omdat het beter uitkomt.’
Pieternel (en Dick): ‘het is toch van de gekke dat een heleboel dure jongens en meisjes goed betaald krijgen voor het uitdenken van ideeën die al achterhaald of niet haalbaar zijn?’

Duizenden beleidsadviezen liggen in archieven.
Het hangt van de politieke waan van de dag/hype/actualiteit af of zo’n advies afgestoft wordt en, aangepast soms, opnieuw wordt aangeboden. Gemakzucht, desinteresse, tijdgebrek, opdracht van bovenaf,..
Politiek kent haar eigen dynamiek, die met name door externe factoren beinvloed wordt, niet door eigen beleidsvisie. eigen visie is te politiek gevoelig, kwetsbaar.
En op dat gebrek aan politieke lef aan karakter, aan visie, mogen we terecht heel kwaad zijn, hier.

De bijeenkomst van het Produktschap Tuinbouw viel tegen, concludeert Pieternel.
Zij had liever van JP ferme woorden en daden gehoord. Had je dat echt verwacht, Pieternel? Van een m.p. die, zoals Paul terecht opmerkt, tot over zijn oren in de actuele zorg (denk aan Davids) zit? J.P. kijkt wel uit. Landbouwbeleid is een overgevoelig item, zeker voor een CDA-premier. Daar gaat hij echt geen diepzinnige dingen over zeggen, hoor.

Voorlichters/tekstschrijvers, daar gaat het hier niet om. Hun taak is om de ‘baas’ met hun teksten nooit in verlegenheid te brengen, niet om eigener beweging beleid uit te dragen. Dat gebeurt alleen als de politiek leider daartoe opdracht geeft.

(Zag trouwens net in Kassa Foodwatch voorbijkomen, met Bertolli. Nogal oppervlakkig, zo op het oog).

@ Dick “Hoe komt het dat mensen in officiele omgevingen niet meer functioneren en diezelfde mensen, cq. datzelfde type mensen dat in een open omgeving als deze wel doen?”
O.a. daarom:

1.Hier kun je wellicht iets langer nadenken voor je iets zegt.
2.Hier worden je buiten de gebaande paden gebruikte woorden niet weggewimpeld, ze blijven staan.
3.Hier heb je geen voorzitter die afwijkende standpunten afkapt.
4.Hier borduur je voort op wat anderen eerder hebben gezegd, eventueel na nader onderzoek.
5.Hier ben je niet beperkt door inbrengtermijnen
6.Hier heb je een wisselende samenstelling van het denkpanel, afgestemd op het onderwerp.
7.Hier praten we op persoonlijke titel en niet namens een achterban.
8.Hier zit je meer relaxt en zonder tijdsdruk.
9.Hier zijn we allemaal gelijk.

Dialoog tussen mij en bestuurder op Nieuwjaarsreceptie PT:
“Hé Anoniem, waarom doe jij niet mee aan de discussie op Foodlog?”
“Kan ik niet maken als bestuurder!”, was het antwoord

Gelukkig zijn er ook uitzonderingen.

He Paul ik heb je opvattingen over de Oostvaardersplassen ergens op dit blog in de sloot gegooid.
Geen reactie van je gehad.
How comes?
Ik schreef mij een ongeluk en je laat het er zomaar bij zitten.

Uitzending gemist? ik ga zoeken.

Mijn suggestie: door de overheid betaalde rapporten MOETEN gewoon op internet gezet worden (en dus ook alles van TNO en WUR). Wij kunnen dan samen de kwaliteit beoordelen. Ook voorkomt het dat ‘het wiel opnieuw wordt uitgevonden’. Nu kan je zeggen dat er een wet openbaarheid bestuur is, maar dat heeft alleen zin als je weet naar welk rapport je moet vragen?!

Wat vinden jullie van dit idee?

Paul zie aan het eind van http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/lieve_geitjes/ over Oostvaardersplassen

Wouter, op basis van de WOB kun je alleen (behoudens enkel uitzonderingen) de BESLUITEN van de overheid inzien. Waar het hier om gaat, zijn de duizenden ambtelijke adviezen waarover geen besluit is genomen, maar die wel klaar zijn om over besloten te worden, of die teruggestuurd zijn naar het ambtelijk apparaat.
Het gaat dus om besluiten, ook wanneer het gaat over het vaststellen van rapporten.
En dat die akkoord bevonden rapporten voor eenieder ter inzage liggen, hoort vanzelfsprekend te zijn.

@Jan, je hebt gelijk. Ik ben scherper van pen dan van tong. De rust van nadenken brengt me op betere ideeën.

@Willem, man van de samenvatting. Of ik iets had verwacht van Balkenende? Probeer de ironie van mijn stuk tastbaar te maken. Nee, natuurlijk had ik niets verwacht, maar ik had het wel fatsoenlijk gevonden.

De tuinbouw is verantwoordelijk voor 1/5 van het overschot op de handelsbalans. Een half miljoen mensen is inkomensafhankelijk van de tuinbouw en dat zijn niet bepaald allemaal Polen. En dat is nu juist een groep mensen die bereid is om veel langer door te werken dan 67. De helft, Willlem, de helft van alle bedrijven is met steun van de bank weer van start gegaan. Zonder die steun waren ze nu al omgevallen. ’s Lands grootste agrarische financier heeft te kennen gegeven over vier maanden een schifting te gaan maken: wie mag door, wie moet stoppen? Tuinders weten dat het een illusie is om zich vast te houden aan prijsherstel, want die is niet uitsluitend afhankelijk van het optrekken van de crisis. Daar had de premier op in moeten gaan.

Pieternel. Jouw bijdragen lees ik altijd met plezier: ze zijn erg informatief. Zo ook nu. Je schetst duidelijk welk onweer er aan zit te komen. Je schetst ook duidelijk dat op die nieuwjaarsbijeenkomst een kafkaiaanse sfeer heerste. Gek, zo op het oog. Koude sanering, proost… Wat een gekke lui daar.

Vraag aan jou: die agrarische bank zal spoedig gaan schiften. Weet je op basis waarvan dat gaat gebeuren? Liquiditeit? Levensvatbaar? Toekomstgericht? Innovatief? Of valt er geen tipje van die sluier op te lichten?

Willem, a.s. woensdag laat één van de bankmannen zich interviewen door mij. Dat is een gevolg van de Tuinders Titanic. Ik vind het ontzettend sportief en moedig dat hij op mijn vraag is ingegaan.

Insteek is de toekomst van de tuinbouw, maar jouw vraag houd me ook sterk bezig.  Ik verwacht alleen geen antwoord. Gewoonweg omdat het nog niet vast staat. En ik denk dat er de komende maanden ruimte is voor overleg, waarin de overheid ook verantwoordelijkheid in heeft.

@willem “Je schetst ook duidelijk dat op die nieuwjaarsbijeenkomst een kafkaiaanse sfeer heerste. Gek, zo op het oog. Koude sanering, proost… Wat een gekke lui daar.”

Als het slecht gaat hoef je elkaar nog niet verder de put in te praten, maar kun je op zo’n bijeenkomst juist medestanders voor je ideeën zoeken en wat spierinkjes uitgooien.
Ik was er ook, en ik heb met verschillende bankmensen gebabbeld, die redelijk veel bijeen kliekten en waarvan sommigen ook wel laconiek reageerden, dus zich in mijn ogen soms een beetje ongemakkelijk voelden. Ook met mensen van de Floriade 2012 en GroentenFruitbureau gesproken over hoe we onze sector het beste kunnen presenteren en promoten. En leuk om te zien was dat er bijna om gevochten werd wie er naast Pieternel mocht zitten.....hoe zou dat nou komen?

Misschien waren er ook wel “lui” niet omdat ze het vanwege de slechte tijd niet vonden passen om te proosten of om andere redenen niet. Ik heb er wel een aantal gemist die er mijns inziens hadden móeten zijn. Waarschijnlijk hadden ze het te druk met vergaderen.

En wie zat er uiteindelijk naast Pieternel, Jan? Ben jaloers..
Ik gebruikte ‘kafkaiaans’ op basis van de beschrijving van Pieternel. Ben er zelf niet geweest, vandaar. Jij wel, en inderdaad, op dit soort bijeenkomsten ‘om je te laten zien en contacten te leggen’ speel je toneel en is het vaak oue-jongens-krentenbrood.
Maar wel met die bloedserieuze achtergrond die P. beschrijft: die a.s. keiharde saneringen. hHe zal volgend jaar deze bijeenkomst zijn?

“Hoe komt het dat mensen in officiele omgevingen niet meer functioneren en diezelfde mensen, cq. datzelfde type mensen dat in een open omgeving als deze wel doen?” vroeg Dick. En er is al veel waars over gezegd, Jan Robben’s opsomming heeft alles in zich.

Volgens mij heel belangrijk: hier ben je op basis van vrijwilligheid. Dus per defenitie heb je met gemotiveerde mensen te maken.

De openheid van web2 verandert de spelregels en ‘vrije’ mensen kunnen zich veel sneller aanpassen aan de nieuwe regels dan logge organisaties. Ik kijk met interesse of ook het spel zelf anders gaat verlopen. Maar ik ben ervan overtuigd: binnen een paar jaar maken bestuurders zich zorgen als ze op fora als deze níet zichtbaar zijn.

Maar naast het spel zijn er de knikkers. Kan het zonder? Nee, waarschijnlijk niet. Maar kan het spel nog net zo goed, mét?

@Jan en Willem, jullie zijn me een lekker stel. Ik heb ook vaak genoeg alleen gezeten.

@Josien, ik zie functionarissen, bestuurders en zelfs journalisten worstelen met het web. Bestaande omgangsvormen als lobbyen, gesprekken in achterkamertjes krijgen ineens een een nieuwe dimensie. Voor de één voelt dat prettig, voor de ander is dat bedreigend. Ik denk inderdaad dat het een kwestie is van tijd.

“Willem, a.s. woensdag laat één van de bankmannen zich interviewen door mij.”

Pieternel, wordt dat op foodlog gepubliceerd? Ik ben wel nieuwsgierig namelijk.

@Jos. Ja, dat is de bedoeling.

‘Weg is weg’, zegt Wouter de Hey over geemigreerde boeren. En: geen kennis over de grens brengen, zeker niet met belastinggeld, want het worden allemaal onze concurrenten. (ik zet zijn woorden wat aan hier, maar daar komt het wel op neer)

Ik dacht óók “weg is weg”: regel het daar maar in je nieuwe land. Maar ik heb mijn standpunt bij moeten stellen omdat de praktijk uitwijst dat het niet zo ís. Geemigreerde boeren komen terecht in gebieden waar qua instituties en agribusiness lang niet zoveel bestaat als in NL. Het duurt tientallen jaren en soms nog langer voordat die instituties opgebouwd zijn, zolang is er een soort vacuum. Nederlandse emigranten in den vreemde onderhouden tijdens het vacuum een economische band met NL. De nederlandse agribusiness in goederen beantwoordt deze band dankbaar: er worden goede zaken gedaan in bv fokkerij, melktechniek, zaad, kassenbouw, stalklimaat.

De nederlandse landbouwvoorlichting / consultancy echter, geeft nul op het request. Het nederlandse landbouwkennissysteem is groots, maar ziet het klantenbestand (het aantal boeren dus) afkalven. Wat is er logischer dan dat zij hun klanten achterna gaan, ook over de landsgrenzen kijken? Om niet met belastinggeld, maar puur met ondernemersgeld hun kennis aan de man te brengen in nieuwe markten.

Dat het niet gebeurt ligt denk ik aan twee dingen:
-historisch: het gevoel ambtenaar te zijn zit er nog diep in (is het niet in de mensen dan in een soort institutionele erfenis) en dan kijk je natuurlijk niet buiten de grens van NL.
-landbouwvoorlichting wereldwijd kampt met het probleem dat boeren niet gewend zijn (veel) voor kennis te betalen. Voorlichting wordt vaak gefinancierd via boerenspaarpotten zoals produktschappen. Die zijn er onder emigranten niet.

Mijn droom: Een landbouwkennissysteem en ketenkracht en institutionele afstemming zo goed als in NL voor heel de EU. Nederland als ‘brein’ in de duurzame ontwikkeling van een voedselsoeverein Europa, door *tegen goed geld* nederlandse kennis rondom duurzame landbouw en vooral ook polderprocessen, ketenslimheid, agroproduktie, etc etc. in te brengen.

Een eerste stap kan zijn een lijntje onderhouden met die emigranten, omdat ze ambassadeures zijn van nederlandse landbouw, toegang kunnen bieden tot zeer waardevolle informatie, en een springplank kunnen bieden.

En, Josien, niet zo bescheiden: jij probeert die uitwisseling tussen ‘global Dutch farmers’ - ik verzin die maffe kreet ter plekke - een beetje gestalte te geven.

:) en dat is hier

@ Josien, ik deel jouw droom ook. Het betekent wel dat we kennis een waarde moeten geven, en daarvoor moet dan betaald voor gaan worden. Kennisvragers moeten dan wel die directe prijs gaan betalen, en zoals je al aangeeft, veel boeren zijn dat niet gewend. Ik geef wel eens lezingen over dit onderwerp. Ik noem dat Nederland Innovatieland 3.0. Kennis kan dan inderdaad een exportproduct worden, en wij kunnen in Nederland hiermee een nieuwe private commerciële sector opbouwen die internationaal diensten kan verkopen.  Ik heb nog een paar reden om te wensen dat we een private kennissector zouden moeten gaan opbouwen:
1. - De overheid kan een forse directe besparing inboeken op het ministerie van LNV door een grotere bezuiniging bij WUR. Sterker nog, het ministerie zou juist erg voorzichtig moeten zijn met ‘uitzetten’ van onderzoek. Het opereert alleen maar marktverstorende. Ter herinnering de volgende foodlog discussies: Al 25 geen stap verder en Gif in AGF
2. - Generieke kennis leidt zelden tot een USP waarmee een concurrentievoordeel kan worden behaald. Sterker nog, het leidt alleen maar tot generieke kennis dat meestal alleen wordt ingezet voor schaalvergroting en kostenreductie aangezien de spelers in een red ocean zitten. zie link. Deze generieke kennis kan in PT/LTO verband opgebouwd worden.
3. - Creatieve en ondernemende boeren/veehouders/tuinders zullen nu zelf ook al naar unieke producten (meer smaak?) zoeken. Deze groep ondernemers wil ik graag in Nederland houden, en deze groep maakt nu al zelf strategische allianties. Dit Open Innovatie model zouden we verder kunnen uitwerken.
4. - Een betere competitie tussen kennisdragers en kennisontwikkelaars in Nederland onderling, leidt tot lagere prijzen en meer kwaliteit. Uurtarieven van 140 tot 160 euro per uur (nu gangbaar in NL) kunnen met ongeveer 50% omlaag. Meer concurrentie in innovatie en kennis is hard nodig in ons kikkerlandje. Dus niet meer subsidie, maar juist meer competitie.
5. - Door de overheid betaalde kennis komt ook ‘gratis’ in het buitenland terecht, en dat kan tot extra ongewenste concurrentie leiden van Nederlandse boeren. Bij Rabbinge bijvoorbeeld heb ik de indruk dat hij de NL-Kennis gratis wilt weggeven aan ‘arme’ landen; ik noem dat ontwikkelingshulp. Willen we dat echt?

Nederlandse boeren in het buitenland die wel NL-producten, kennis of machines** komen inkopen, en zelfs hun locale conculega’s adviseren met Nederlandse bedrijven te gaan samenwerken: Dat is een mooie beeld dat Je daar schetst!

** Ik weet dat NL machinebouwers, zaadveredelaars en transport goede zaken in het buitenland doen. En juist deze groep ondernemers is ook kritisch tegenover de huidige kennisinfrastructuur in Nederland. Ik ben voor veel meer marktwerking in de R&D;sector en voor een terugtrekkende overheid. We moeten hybride organisaties gaan ontvlechten.

wouter en anderen, de enkele reacties in de lijn hierboven die gaan over het onderwerp “landbouwkennis als exportprodukt” staan hier op een rij: link

Wouter, ik ben buitenstaander/leek maar heb de relatie tussen LNV en WUR altijd als zeer comfortabel en prettig ervaren.... ;)

Dus ik weet niet of we helemaal op een lijn zitten maar wel een eind. Hoe verder?

@Josien, mijn argumenten hebben maatschappelijke, politieke en zakelijke elementen in zich. Ik dacht dat mijn reactie hierboven juist beargumenteeerde waarom ik niet zo tevreden ben :-). Het organiseren van onderzoek en de relatie beleidsvoering en R&D;is juist een van de oorzaken van de huidige ellende in de sector. Zie ook de achtergrond:

http://wdeheij.blogspot.com/2009/10/het-toegepaste-onderzoek sbeleid-de-lage.html
http://wdeheij.blogspot.com/2009/10/het-toegepaste-onderzoek sbeleid-de-lage_04.html

We ontkomen er niet aan dat we nieuwe wegen inslaan. Boeren die opzoek gaan naar nieuwe niches, die veel meer als echte ondernemers (en niet als een soort van loon producent) en direct met de eindklant (consument) gaan consumeren. Deze boer-ondernemers gaan veel meer zelf (of in samenwerking met een select aantal partijen) op zoek naar USP’s en marktkansen. De betreffende onderzoek en innovatieprojecten gaat dan veel bilateraler verlopen en dus minder vanuit het collectief. Op termijn kan LNV dan alleen maar openbare (tender) subsidieprojecten uitzetten. En adviesprojecten worden gewoon openbaar aanbesteed (en dus niet onderhans gegund aan WUR)

Lees vooral de interview serie van Dick op AGF, “waait of storm het”.
http://www.agd.nl/1092702/Opinie/AGD.foodlog/Foodlog/Frits-S pangenberg-we-lopen-weg-voor-lange-termijn-visies-en-commitments. htm

De rol van LNV in het R&D;en kennis-systeem wordt automatisch kleiner, en vanuit WUR kan een meer concurerende instelling worden verwacht.  Kortom net zoals we de landbouwsubsidies zullen moeten gaan afschaffen, zullen we ook de grote geldstromen naar WUR moeten gaan afbouwen. Natuurlijk is het comfortabel als een ministerie grootschalig R&D;blijft supporten, maar in mijn ogen is het onwenselijk om op deze voet door te gaan.

We hebben gewoon nog teveel zg hybride-organisaties. Ook in de media speelt dit (commercieel versus Hilversum-met-reclame-inkomsten). Zie vooral de parallellen en de vergelijkbare maatschappelijk worsteling:
http://wdeheij.blogspot.com/2010/01/herbert-blankesteijn-in- het-zonnetje.html

Wat je daarnaast als positief neveneffect gaat krijgen, is dat landbouwkennis inderdaad als export product (let wel tegen betaling van de klant/gebruiker, niet via een sponsorship van LNV!) kan gaan dienen. Daar liggen grote zakelijke kansen voor vele high-tech MKB bedrijven. Nu is er geen level-playing field (WUR is te dominant, en krijgt teveel direct geld van LNV) en kan deze dienstensector zich niet verder ontwikkelen. Dit laatste wil jij toch ook?