Het onderzoek kost waarschijnlijk 100.000 euro, maar wellicht nog het dubbele of driedubbele. LNV heeft blijkbaar te veel middelen op de begroting staan. Ongelofelijk.

Consumentenonderzoek uitgevoerd door de overheid? Waarom doet de sector (productschap of LTO) dat niet zelf? En als we wetenschappelijk onderzoek zouden willen hebben, dan hebben we daar toch universiteiten voor (met de plicht om alles vrij te publiceren). Zal trouwens dit type onderzoek openbaar aanbesteed zijn conform Europese aanbestedingsregels? Ik kan me voorstellen dat ‘gewone marktonderzoeksbureau’s’ (MarketResponse, Blauw, Motivaction, Trendbox, Mare etc) dit type ‘onderzoek’ ook uitstekend kunnen uitvoeren en koppelen aan hun panels zodat we er veel meer kunnen leren. Ik snap er werkelijk niets van.

Inhoudelijk gezien weet ik alleen dat Stichting Food Compas zich met MRL’s bezig houdt. En dat de zg natuurlijke bestrijdingsmiddelen uit de biologisch sector vaak ook niet al te fris zijn voor mens en omgeving.

Enfin, ook ik ben ook nieuwsgierig naar de Inhoudelijke bijdrage van de boeren en tuinders.

(Dick kan je niet beginnen met een reactie waarin de belangrijkste lijnen uit het verleden nog even worden genoemd?)

Er is voor mij niet één reden om biologisch te eten en te telen, het zijn er veel. Het gaat niet alleen om het niet gebruiken van kunstmest of chemische bestrijdingsmiddelen of het volgen van de regeldiarree die Europa met enige regelmaat op de producent loslaat. Misschien wel juist niet. Zoals ik in een andere draad al aangaf wil ik netjes met mens, dier en omgeving omgaan en voor mij past EKO daar het best bij.

Allereerst een aantal mythen: EKO en gangbaar gebruiken voor zeker 90% dezelfde rassen. Beiden kiezen voor rassen die zo resistent mogelijk zijn voor de meest gangbare ziektes, zeker waar het gaat om tuinbouwgewassen. De uitzondering is de aardappel waar de EKO teler allereerst kiest voor resistentie, terwijl de gangbare teler kiest voor het ras wat de industrie of handel vraagt, bijv. Bintje en Bildstar, terwijl dat de meest gevoelige rassen zijn.

Een belangrijk verschil tussen gangbaar en EKO is dat de gangbare teler economisch nog erger uitgeknepen wordt. Hij/zij kan eigenlijk het risico niet lopen dat 20% van zijn sla minder dan 300 gram weegt of een lichte aantasting van luis of meeldauw vertoont. Dan maar weer een rondje extra met de spuit of een extra bladbemesting met vloeibare kunstmest. Bij de EKO teler worden deze risico’s wat meer in de prijs meegenomen. Wij telen jaarlijks meer dan 100.000 stuks sla en ik heb het afgelopen jaar geen krop hoeven te laten staan vanwege luis.

EKO is niet heilig en er zijn een flink aantal praktijken die in mijn ogen veel beter kunnen en moeten. Al eerder heb ik het gebruik van zwavel en koper genoemd, wat nog steeds (onder voorwaarden) toegestaan is, er wordt makkelijk gebruik gemaakt van afvalstoffen uit de voedingsindustrie (vinassekali). Produkten die ingevlogen worden uit Chili, Kenya of welke andere bestemming horen in Europa geen EKO label te krijgen. Misschien wel biologisch geteeld, maar met een voetafdruk van hier tot Kenya.

Ik ga spruiten plukken en aardappels sorteren. Tot later

Er is overigens nog geen LEI rapport te vinden op hun site over dit onderwerp:
http://www.lei.wur.nl/NL/publicaties+en+producten/LEIpublicaties/

Op de agf.nl is te vinden hoe het onderzoek gebruikt moet worden. Ik ben bang dat ik het met Wouter de Heij eens ben: er zou toch iets praktischer advies gegeven moeten kunnen worden als er meer dan 20k voor zo’n onderzoek is betaald (en dat geloof ik wel). Biologisch is meer en heel wat anders dan men kennelijk wil dat we suggereren aan Nederland. Telers kunnen erop wachten dat ze er in programma’s als de Keuringsdienst van Waarde van langs te krijgen als ze deze adviezen opvolgen. En dat zou nog terecht zijn ook. Conventioneel wordt bij implicatie zwart gemaakt en neergezet als een ‘niet natuurlijk’ en ‘minder streng gecontroleerd’ product. Het laatste is zelfs een pertinente onwaarheid.

Aansluiten bij opvattingen van light users
De Task Force Marktontwikkeling Biologische Landbouw beveelt op basis van het onderzoek aan om bij de promotie en marketing van biologische producten beter aan te sluiten bij de opvattingen van de zgn. light users over wat biologisch gezond maakt, te weten het natuurlijke karakter van de productiewijze. Verder wordt aanbevolen om meer aandacht te besteden aan bekendheid over de wettelijke eis dat bewerkte en samengestelde bioproducten aan dezelfde strenge eisen en controle moeten voldoen als verse producten. Ook hier is het doel een natuurlijk product.
Het onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Ik kan het niet achterhalen, maar waarschijnlijk is de Task Force Marktonwikkeling Biologische landbouw de opdrachtgever van het LEI onderzoek. Als dat zo is, dan is er een rechtstreekse link naar Biologica. Biologica is immers onderdeel van de Task Force. Betaalt Biologica mee aan de Task Force? Zo ja, dan is Biologica dus (indirect) opdrachtgever & financier van het LEI onderzoek.

Mijn vraag blijft : is het werkelijk de bedoeling dat een overheidsorganisatie (LEI/LNV/Task Force) marketingadvies geeft aan biologische boeren? En zo ja welke overheidsorganisatie wil mijn bedrijf dan helpen met het verstrekken van marketingadvies (of misschien onze website updaten)? Een potje geld vanwaaruit ik al mijn facturen kan betalen is ook goed.

@ Jopie , Huib, Jan, etc. wat vinden jullie er nu van?

Wouter, het is beleid om biologisch te steunen en dus worden daar subsidies voor verstrekt. Laten we daar niet over steggelen. Jouw bedrijf moet wat individueler terecht bij SenterNovem. Kost meer moeite dan dit soort advies dat kennelijk zomaar uit de hemel gevallen komt, maar daar hebben we in Nederland nu eenmaal toe besloten. Punt aan de lijn van die discussie hier.

Deze lijn gaat me om de echte verschillen tussen bio en conventioneel. Dat zou zomaar tot werkelijker haakjes voor beide vormen van teelt kunnen leiden.

@Wouter, ‘En dat de zg natuurlijke bestrijdingsmiddelen uit de biologisch sector vaak ook niet al te fris zijn voor mens en omgeving’, he, je bent toch zo van de nuances :-), kun je dit toelichten?

Ik heb een mail gestuurd naar Aquarius Alliance en gevraagd of ze aan deze discussie willen deelnemen, ik ben benieuwd

Liesbeth, prima, maar dan meteen bij deze: ik zou hier echte informatie boven water willen halen. Geen breedsprakige ‘beleidsmedewerkerswoorden’.

Dick na deze reactie zal ik ophouden.

1- er is vermoedelijk sprake van een twee of driedubbele stapeling van subsidies en dat mag niet. Biologica krijgt subsidie van de overheid, dit geldt wordt ingezet bij de Taskforce alwaar het geld met subsidie van LNV wordt verdubbeld (of zo) en dan bij een dure semi-overheidsklub wordt aanbesteed. Dat heet stapelen. (let wel dit is een beschuldiging die ik niet hard kan maken, ik heb eenvoudig geen informatie over de financiële stromen, maar ik heb voldoende inside-information)
2- een marketingstudie laten uitvoeren zwaar betaald door de overheid (LNV) vind ik onzin en verspilling van gemeenschapsmiddelen. Of gaan we straks ook AH, Unilever of de Rabobank via de overheid financieel ondersteunen met hun marketing? Dick, dit is ronduit belachelijk.
3- dat het LEI een dergelijk studie gegund krijgt is in mijn ogen ook gek. Graag dit soort onderzoeken openbaar aanbesteden. Motivaction of Schuttelaar of wie dan ook kan dat ook tegen minder geld is mijn stelling. Creëer competitie. Zijn de biologische boeren op de hoogte van het feit dat ook hun geldt besteed wordt aan dit soort dure onderzoeken?
4- via SenterNovem kan iedereen met een goed innovatieplan om hulp vragen. Open tenders, gewone competitie. Subsidies rondom marketing kan je niet krijgen. En zowel Senternovem als onafhankelijke accountants controleren zwaar of er niet spraken is van En dat vind ik maar goed ook, ik heb niets te verbergen.
5- ondersteuning van biologisch is beleid; is dat nog steeds een politieke keuze? Of gaan we nu eindelijk voor duurzaam conventioneel? We weten toch inmiddels wel dat (a) biologisch niet gezonder of ongezonder is, (b) biologisch niet altijd duurzaam is, (c) biologisch niet lekkerder of viezer is. Jopie bevestigt, in 90% van de gevallen worden dezelfde rassen gebruikt.
6- hoe gaan we aan middelen komen voor ons foodlog-plan?  http://www.foodlog.nl/vandaag/bericht/duurzaam_bij_de_tijd_v oor_1_eurootje

Dat je nu weer terug wilt naar de inhoud, vind ik prima. Ik weet te weinig van het onderwerp, en kan dus niets toevoegen aan de discussie. Met veel plezier ga ik de lijn verder volgen.

Felix Rottenberg zou je hebben gestrafd door die reactie door te halen of buitenspel te zetten. Ik ben te aardig, maar: NU IS HET AFGELOPEN met dat ge-andere buro’s. Ik wil de telers zelf horen. Geen buro’s.

@ Liesbeth, kijk eens op de wiki: http://nl.wikipedia.org/wiki/Biologische_landbouw_en_voeding

Ijzerzouten of andere metaalzouten zijn echt niet zo fris.

Ik ben scheikundige procestechnoloog. En heb al 15 jaar te maken met discussies rondom ‘chemie’, ‘biotech’ en de vraag wanneer iets natuurlijk is of niet. Vitamine C kan je prima chemisch maken. Het resultaat is chemisch identiek aan Vitamine C uit een vrucht. We willen geen E621, dus stoppen we maar een onzuiver gistextract (klinkt natuurlijk) in onze producten. Zie ook: http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/gist_extract_en_e_621/. Er bestaat niet zoiets als natuurlijk of chemisch. De natuur geeft toxisch gevaarlijke stoffen, en je kan op een chemisch-syntetische manier duurzaam voedselingredienten maken.

Weet je wat het probleem is? We stoppen alle moeilijke thema’s gewoon onder het tapijt. We laten communicatie over aan dames en heren zonder inhoud. En weet je wat. Al het vuil dat we onder het tapijt hebben gestopt in de laatste jaren, gaat in de komende jaren weer vrijkomen. Het resultaat? nog meer cynisme van het publiek. Niemand is meer te vertrouwen. De remedie: eerlijk en FEITELIJK gaan communiceren. We leven in een web20 wereld waar actieve consumenten ALLES op detail willen (gaan) weten. Kom maar op met de wiki-info, of met de open-source wetenschappelijk papers.

@ Dick, ik lees vanaf nu. En wacht de reactie van de telers af.

Ik kom in mijn werk als tuinbouwjournalist gemiddeld meer ondernemers tegen die regulier telen dan biologisch. Wat me de afgelopen twintig jaar sterk is opgevallen is de totale omslag die plaats heeft gevonden onder telers. Terwijl mijn vader nog volledig was aangewezen op de gifspuit is mijn generatie er op hardhandige wijze achter gekomen dat puur chemisch gewoon niet werkt. Domweg omdat plagen niet meer bestreden konden worden met het gangbare assortiment chemie en optredende resistenties..

Nu vind ik dit onderwerp buitengewoon gecompliceerd. Vanmorgen heb ik nog gesproken met een vertegenwoordiger van biologische bestrijding. De drive om puur biologisch te werken is zo enorm groot, daar heeft de consument geen idee van. Iedere tuinder kiest gewoon voor biologisch als het enigszins mogelijk is. Maar, er komt vaak een moment in de teelt dat de infectiedruk dusdanig hoog is dat er chemische bijsturing nodig is. Die is (in dit specifieke geval) maar 5% van de oorspronkelijke hoeveelheid bestrijdingsmiddel.

Ik zou graag overbrengen aan consumenten dat het middelenverbruik in Nederland heel erg laag is. Dat tuinders daar ook best trotser over mogen zijn en dat mogen en moeten uitdragen.

“Iedere tuinder kiest gewoon voor biologisch als het enigszins mogelijk is”, zeg je. Ik kan me niet voorstellen dat ‘gewone tuinders’ biologisch’ hetzelfde is als bijv. Jopie’s biologisch. Kunnen we het daar nu eens precies over hebben?

Maar toch is ‘gewone tuinders’ biologisch’ ook weer heel wat anders dan wat het publiek denkt en kennelijk moet denken. Daar zou ik het ook heel precies over willen hebben en het willen horen uit de mond van de vaklui die er dagelijks zelf mee bezig zijn.

Oei, dit kan een zeer uitgebreide discussie worden. Laten we eens beginnen met Roundup. Welke gangbare teler gebruikt het niet? Zelf ook nog mee gewerkt. Roundup wordt als veilig en milieuvriendelijk op de markt gebracht en ik heb Roundup bij vele telers in de kast zien staan. Wanneer je op google “roundup schadelijk” intikt, krijg je al gauw te zien dat het mogelijk niet zo veilig en milieuvriendelijk is als beweerd wordt. Ik heb zelf meegemaakt dat iemand het ingeslikt had en die was er een paar dagen goed ziek van. En dan is Roundup bedoeld als middel tegen onkruiden en slechts één van de vele middelen. Als we het gaan hebben over fungiciden en insecticiden verzinken we helemaal in een zee van informatie. Overigens denk ik wel dat het middelengebruik sterk verminderd is in Nederland wat een goed teken is. Hoe het middelengebruik in de biologische teelt is weet ik niet.

Jos, zo wordt het niet uitgebreid, maar vaag. Kom op mensen: gewoon feiten en echte vakkennis. Geen verdachtmakingen.

Dit kan een leuke discussie worden. Het spijtige is dat het net op een moment komt dat het behoorlijk druk is (echt koolweer).
Alvast enkele voorzetten: gevoelens dat subsidies voornamelijk naar allerlei onderzoeksinstituties gaan leven ook veel bij bioboeren. Of het terecht is?

Ijzerzouten of andere metaalzouten zijn echt niet zo fris. zegt Wouter. Volgens mij worden alleen koper en zwavelverbindingen gebruikt. Beiden zijn essentiële elementen. Ook gangbaar worden tegenwoordig zwavelhoudende meststoffen gebruikt. Was vroeger niet nodig dank zij de zure regen.

@ Huub, koperverbindingen. Tja die zijn natuurlijk gewoon natuurlijk, arsenicum overigens ook.

Dan ]http://nl.wikipedia.org/wiki/Kunstmest] kunstmest[/url], alle componenten in kunstmest zijn 100% natuurlijk. Zelfs het ureum is natuurlijk. Een potentieel nadeel van van kunstmest is verontreiniging van grondwater. Alle chemische verbindingen in kunstmest (zowel de organisch en anorganisch) lossen namelijk goed op in water.

Boeren lossen het probleem op door niet teveel kunstmest te willen gebruiken (uitlogen is immers zonde). En volgens mij hebben moderne kunststof varianten zg controlled release systemen. Dat wil zeggen dat niet alle componenten gelijk uitspoelen. Een controlled release systeem is meestal een fysische truck, waar geen chemie aan te pas komt. Voorbeeldje het gebruik van zeolieten (= poreus zand) waarin de componenten zijn opgelost. 

Wat is dan milieu technisch een nadeel. De kunstmest fabriek gebruikt energie (dus CO2 uitstoot), we verslepen mineralen over de gehele aarde (met name de uitputting van fosfaten). In de lijn over vleesvervangers ging over dit onderwerp, ik meen deze: http://www.foodlog.nl/cafe/bericht/meatfree_monday/

@Dick"Kom op mensen: gewoon feiten en echte vakkennis.” Waarschijnlijk begrijp je me verkeerd. Ik heb dit middelengebruik met eigen ogen gezien, en zelf nog mee gewerkt. M’n vader gebruikt herbiciden, fungiciden en pesticiden. Dus wat ik zei waren feiten, geen verdachtmaking. Er zijn ook rapporten van het LEI met statistieken over bestrijdingsmiddelengebruik en kunstmestgebruik. Die lees je ook wel neem ik aan? Je wilt toch bevestiging vanuit de telershoek?

“Wat het LEI-onderzoekje naar wat er tussen de oren van de consument zit heeft gekost weet ik niet, maar ik weet wel dat de hier verzamelde boeren ons kunnen vertellen hoe het echt zit met hun eigen spullen.” Dat vroeg je. Geef ik wat feiten is het weer niet goed. Kan het ook zijn dat je op zoek bent naar een “self fullfilling prophecy”? En m’n antwoord je gewoon tegenstaat? Ik kan wel aangeven hoe m’n vader, een gangbare teler te werk gaat. Veel verschillen, maar ook overeenkomsten met biologisch. Maar dan zou ik meer dan een a4tje vol gaan schrijven.

Even een poging te helpen door de vraag helderder te stellen: ik (consument Harold) lees dat biologische slateler Jopie dit jaar geen enkele krop sla heeft hoeven weggooien wegens luis. Dat is mooi, maar wat waren de achterliggende feiten (multiple choice):

o - er waren geen kroppen met luis, en er is ook niet gespoten.
o - er waren geen kroppen met luis, maar er is wel gespoten met [middel, hoevaak, etc]
o - er waren wel kroppen met luis, maar omdat er “biologisch” opstaat zijn ze toch verkoopbaar tegen x cent meer of minder dan een reguliere krop?
o - er waren wel kroppen met luis, en er is gespoten, verder als bovenstaande.
o - [vul aan naar waarheid]
o - [en ik hoor hetzelfde ook graag van een reguliere teler]
o - enz, enz.

Dat wil ik als consument graag weten. En dan kan iedereen (teler, snijder, retailer, onderzoeksinstelling, etc) mij vertellen dat het niet schadelijk is of zo (toevallig is consument Harold ook gepromoveerd chemicus in de hoek van de zeolieten die hierboven al langskwamen), maar of IK dat risico wil lopen is MIJN beslissing. En als niemand meer niets verbergt dan kan ik die beslissing ook geinformeerd nemen.

Kom maar op met die feiten. De consument Harold kan ze hebben :-)

Gewasbescherming:
De basis van onze bedrijfsvoering bestaat uit biologische bestrijding. Dat is met veel, heel veel beestjes. Die zetten wij preventief in om bepaalde plagen die jaarlijks terug keren mee op te vangen. Verder gebruiken wij correctie middelen om de uitschieters van plagen mee op te vangen. De reden is simpel, met een goed evenwicht kost het minder tijd om het gewas gezond te houden. En uiteraard niemand wil producten met gif resten consumeren. Ook ik niet! Daarom eet ik in de winter een stuk minder “verse” groenten uit het zuiden van deze aardbol.

Round up zoals iemand hierboven beschrijft gebruiken wij alleen bij de tegels rondom het huis. NIET bedrijfsmatig dus. Dat kan ook niet want als je dat soort middelen in je voedingswater krijgt heb je een probleem. En aangezien het grootste gedeelte van tuinbouw Nederland overtollig voedingswater water recirculeert ligt het voor de hand dat men dit niet gebruikt.

De Insecticiden (tegen insecten), daarmee mag je corrigeren maar alleen met middelen die niet je biologische evenwicht om zeep helpen. Anders investeer je voor niets in je biologische bestrijding. En heb je een extra dag taak aan het spuiten van de gewassen.

De Fungiciden (tegen schimmel), hier wordt in veel teelten gebruik gemaakt van verdampt zwavel. In sommige gewassen werkt zwavel helaas contra productief, dus wordt daar bijvoorbeeld silicium aan de plant gegeven. Verder corrigeert men aangetaste plekken met gewasbeschermingsmiddelen. Persoonlijk vind ik het jammer dat er voor schimmels maar weinig biologische middelen beschikbaar zijn.

Meststoffen:
Kunstmest, Meststoffen bestaan uit afgegraven lagen in de aarde, of uit verdampt zeezout, enz. Het zijn dus vaak stoffen die ook in de natuur voorkomen.
Omdat telers steeds geconcentreerder telen wordt het door leveranciers verzameld en oplosbaar gemaakt. Zodat het met het voedingswater meegegeven kan worden.

Voedingsbodem:
In de tuinbouw wordt veel gebruik gemaakt van steenwol, dat is een soort wol wat ontstaat bij het smelten van bepaalde steensoorten.
Naast steenwol zijn er ook andere substraten. Bijvoorbeeld: potgrond, kokos matten, perlite, puimsteen, etc.

“Waarom telen jullie niet meer in de grond?” Vroeg een gezin mij tijdens kom in de kas. “Tja.. wij telen wel in de grond!” Ik vertelde het gezin dat wij telen op Perlite. Dit is een vulkanisch gesteente wat afgegraven wordt, u raad het al rondom een vulkaan. In mijn ogen is het WEL grond, alleen van een andere plek op aarde.

robert, jullie zijn gangbare telers, of niet?

Even voor de goede orde: je hebt twee soorten roundup, de gewone, te koop bij de tuincentra voor om het huis voor de particulier, en de zwarte, te koop bij speciale zaken, voor de zakelijke gebruiker. Kijk ook even op deze site:
http://antimonsanto.come2me.nl/820267/Round-up

Nog wel..

Robert (15.18), daar heb ik wat aan. Ik hoop dat er nog tig van dit soort reactie komen en dat ze steeds feitelijker gaan worden.

Een (1) vraag. Die vraag over die grond ... zou je er wat op tegen hebben als op jouw producten zou staan dat ze op Perlite gegroeid zijn. Want als jou definitie van grond onder mijn ogen komt denk ik toch aan volle grond, iets dat klei, veen, zand of combi daarvan is en al eeuwen in de buurt van NL ligt.

PS: Deze vraag is GEEN kritiek, maar een poging aan te geven hoe ik “gekweekt op grond door Robert” zou lezen in de supermarkt. Als ik er dan later achter kom dat die grond Perlite is en onder een vulkaan gelegen heeft .....

@Robert: In de kas wordt het misschien niet gebruikt, in de buitenteelten wordt roundup vaak voor het ploegen gespoten tegen onkruid.

Er staat bij mijn weten op geen enkele komkommer in de supermarkt op welk type substraat hij geteeld is.

Maar als we het er toch op gaan schrijven is wellicht “gekweekt op Griekse grond” een idee?

Ik dacht dat roundup een middel was om het GGO graan van Monsanto onkruid vrij te houden? Alle andere planten gaan er volgens mij van dood. Maar ik kan het mis hebben.

@Robert, dat klopt en dat is precies het probleem. Ik wil de feiten kunnen weten.

Robert, dat hangt er dus van af of je standaard of zwarte roundup gebruikt. Van zwarte roundup gaan ook de diepwortelaars dood. Het wordt hier veel gebruikt om wilde bramen te bestrijden, maar ook gewoon, tegen het gras, de distels, en alles wat hier aan komt waaien of door de vogels gebracht wordt en als ‘bocht’ bestempeld.

Robert, ik was even te snel. Nee dat is niet zo’n goed idee want dan lees ik dat de komkommer in griekenland is gekweekt. Dat is marketingtaal.

Ik denk eerder aan

- gekweekt op perlite,
- door Robert,
- in NL (plaats),
- op datum x, y beestje a ingezet ter bestrijding van k
- op datum z, met middel b ter correctie van schimmel l.

Dit lijkt me nuttige info achter de barcode.

Aardappels, groente en fruit. Over dat gif wat er mogelijk in zit, dat moet je niet aan boeren/tuinders vragen. Daar heb je leuke apparaatjes voor die je op een laptop aan kunt sluiten en dan kun je in een grafiek zo zien wat voor spul er in zit. En anders hebben die WW’s wel andere methoden tot hun beschikking om uit te vissen wat er in zit.
Een antactische onderzoeker uit Haren vertelde mij ooit dat ze een meetfout hadden. De meetsonde zat te dicht op het schip en ze maten, je raadt het nooit, ijzer wat van het onderzoeksschip afspoelde. Dus Dick niet aan die boeren/kwekers vragen. Verkeerde vraag aan verkeerde groep.

Aan Jos,

Sinds die Round-Up niet meer onder het monopolie valt en veel goedkoper is geworden, wordt bij ons ook na de oogst gespoten. De onkruiddruk op onze podzolbodems is nogal hoog en de boer kan met steeds meer ha grond makkelijk van dit probleem af komen. Of weet jij iemand die gratis gaat schoffelen?
Jammer voor het Holtveen naast mijn deur. De kikkers, salamanders etc. houden niet zo van deze endogene disrupters.

Inderdaad Hendrik: het aantal en aantal soorten padden en kikkers en salamanders is hier de laatste jaren schrikbarend geslonken. Gelukkig zijn er een aantal moestuinen en boomgaarden (aaneengesloten) als een soort enclave waar niet gespoten wordt. Ook vlinders zien we hier veel minder dan voorheen.

@Hendrik: Je mag de producent best verplichten aan te geven hoe hij zijn spullen verbouwd heeft en welke middelen hij heeft gebruikt. Dat is de enige die het weet, het lijkt me onzinnige om van elke producent de oogst te gaan analyseren, dat doe je steeksproefgewijs om te controleren op juistheid.

Eigenlijk pleit je ervoor om de prijs van roundup te vertienvoudigen waardoor schoffelen weer uit kan?

@Hendrik: Ik neem aan dat je hier op doelt? “Overigens denk ik wel dat het middelengebruik sterk verminderd is in Nederland wat een goed teken is”.

Er staat “ik denk”. Dus dat is een aanname, had ik niet moeten vermelden. De overheid verbiedt steeds meer middelen, daar doelde ik op. De vraag was om feiten te verschaffen, dat deed ik. Het lijkt net of ik moet gaan bewijzen dat m’n informatie klopt. Dat vind ik jammer. Ik ben overigens niet van plan achtergrond op tafel te gooien.

Andere telers gebruiken andere middelen en methoden dan m’n vader. De diversiteit is groot. Vandaar m’n opmerking over een uitgebreide discussie.

Het middelenverbruik is sterk verminderd lees ik hierboven. Zullen we even googelen wat het CBS hierover zegt?

http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL &PA=37995&LA=NL

Het middelengebruik is inderdaad vergeleken met 20 jaar geleden gedaald (gehalveerd zelfs?), maar ten opzichte van 2004 is het gebruik in 2008 iets gestegen, van 6,6 kg werkzame stof naar 6,9 kg werkzame stof per hectare. In de bollenteelt zitten ze nu op 41 kg/ha werkzame stof, in de kas op 12,3 kg/ ha (bloemen onder glas op 32 kg/ha). De mooie verhalen over geïntegreerde bestrijding verdienen een beetje nuance dus, de spuit wordt zeker nog wel eens gebruikt.

Aardappelland krijgt in 8-15 spuitbeurten ongeveer 15 kg/ha fungicide over zich, ui 20 kg/ha. Heeft dat gevolgen voor bodemleven? Ik dacht het wel.

Op mijn bedrijf komt geen bestrijdingsmiddel, ook geen middelen in de EKO teelt zijn toegestaan. De pyrethrines (gewonnen uit een Pyretrum, een mooi bloemetje gekweekt op het Afrikaanse hoogland) zijn niet selectief en zijn giftig voor alle insecten, bijv ook bijen. Het enige wat ik wel eens overweeg is het gebruik van een toegestaan bacteriepreparaat tegen rupsen in kool.

In bovenstaand bericht ben ik wat optimistisch geweest over de teruggang in bestrijdingsmiddelen, hier nog een tabel met een vergelijking van bestrijdingsmiddelen 1995-2004. Voor de twee grote categorieën fungiciden en onkruidbestrijding is er hoegenaamd niets veranderd, wel bij insecticides en loofdodingsmiddelen.

Om kort te zijn er gaat nog steeds het een en ander over onze groente en fruit. Ik ben kritisch over het gebruik binnen de EKO landbouw, dat moet zo snel mogelijk beter, maar het gebruik van 10.000.000 kg werkzame stof aan chemische bestrijdingsmiddelen in de Nederlandse gangbare landbouw is nu ook niet direct de paradijselijke situatie die steeds naar voren gebracht wordt als zou de gangbare landbouw steeds meer op EKO gaan lijken. Dat mag iedereen rustig beweren, maar het CBS ondersteund het nog niet met cijfers.

http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=3 7606&D1=a&D2=0,2,24,44,55,71,81,102,113-114,117,146,188,2 01,218,233,244,246-247,251,258,266,282,284,295,308,316,322&D3 =0,l&HDR=T&STB=G1,G2&VW=T

Jopie, even buiten de tuinbouw. Sinds de verplichting om een groenbemester te zaaien na maïsoogst om restmineralen uit de bodem op te slaan, een gewas wat nauwelijks tot ontwikkeling komt, wordt het in het voorjaar weer met roundup doodgespoten voor het volgende gewas.
Door overheid verplichte dwaasheid.

@Jopie: Die cijfers zijn moeilijk te ontkennen. Ik heb een andere bron, pagina 116, 118. Het middelengebruik in termen van actieve stof is in Nederland in vergelijking met EU-15 nog steeds hoog staat in de publicatie, maar wel sterk verminderd. De laatste jaren is er weer een stijging. Cijfers zeggen ook niet alles. Actieve stoffen verschillen qua schadelijkheid ook weer van elkaar.

Paul, ik ben het helemaal met je eens, waanzin. In Frankrijk, met dezelfde regelgeving en een gunstiger klimaat doen ze het niet! Zoals de vaste mest daar ook overal op het land ligt, niks geen vloeistofdichte platen.

Mij interesseert de relatie tussen gif, plantenziekte, onkruidbestrijding en de bedrijfsvoering. Als adept van een veenkoloniale fabrieksaardappel boer heb ik die relatie zelf duidelijk kunnen aanschouwen. Toen ik heel jong was, en dat is verdomd lang geleden, hadden wij bij de fabrieksaardappel teelt de 1 op 3 teelt. Dat hield in dat wij 30% van ons areaal met pootaardappels konden vol poten. Het gemengde bedrijf wat we hadden kwam nog niet ernstig in het gedrang. Als liefhebber van paarden en koeien heeft mijn vader dit gemengde bedrijf ook na invoering van de 1 op 2 teelt nog bijna 10 jaar langer volgehouden dan gebruikelijk was. Eigenlijk had hij op een bierviltje kunnen narekenen dat zijn liefde voor het vee hem veel geld ging kosten. Organisatorisch paste een bouwplan waarbij je 50% van het areaal met aardappelen vol kon poten ook niet meer bij de veehouderij. De voordelen van de veehouderij voor de bodemvruchtbaarheid en de bodemstructuur waren nu verdwenen. Het duurde dan ook niet lang of de problemen met fytoftora rezen de pan uit en met 50% van je areaal onder aardappelen was het risico te groot om niets te doen. Toen wij nog vierkant op 50/50 met de hand gingen poten werd “Tom vliegt voor U” gebeld om de schimmel met een maneb-tin verbinding te lijf te gaan. Spanning en sensatie als die jonge broekjes pas van de vliegschool kwamen. Pas toen met de nieuwe pootmachine met een rijafstand van 70 gepoot werd kwam ook de sproeimachine. Ik herinner mij nog de discussies over oogstderving in de rijen waar de tractor had gereden. Niet lang daarna hadden zandverstuivingen (jaren 60 en 70, de lucht zag zwart), besmet pootgoed en versleping met de rooimachine de eerste percelen bij ons besmet met het aardappelsystenaaltje. Al ras was een dubbele ontsmetting nodig. Ik grapte vim doodt 99% van onze huishoud bacteriën, Shell DD doodt 100% van alle bacteriën. De grap werd niet erg op prijs gesteld. Daarom Dick moet je boeren/tuinders ook nooit naar hun gifgebruik vragen. Men weet hoe het zit, men kan haast niet anders, weet u een oplossing en daarom wil met het niet weten. Wat die burger doet is dan ook het smerigste wat er is, men weet van niets en toch maar steeds naar dat gif wijzen. Ga zelf schoffelen man!

Er is dus een rechtstreekse relatie tussen de ons opgedrongen bedrijfsvoering en het gebruik van gif. De milieuproblemen waarmee dit type veenkoloniaal bedrijf kampt is dus regelrecht toe te schrijven aan het gehanteerde bouwplan. Een oplossing zal dan ook alleen maar in die hoek gezocht kunnen worden, maar botst dan onmiddellijk tegen de financieel economische mogelijkheden, onmogelijkheden. (vruchtwisseling naar 1 op 5 teelt?)
Jullie willen toch ook minstens drie keer met vakantie naar Verweggistan.

Ik heb de ballen verstand van tuinders, kwekers, die wij maar moeilijk tot boeren wensen te rekenen, maar hoe zit dat bij jullie? Gif en bedrijfsvoering?

Pracht van een verhaal, Kaput!
En afsluitend met de vraag die ook Dick bij aanvang stelde.
Al eerder vroeg ik om ook eens een reactie van een biodynamisch werkende boer of tuinder of kweker..
En, Dick, kan het ook, als piepklein zijdraadje: de werkwijze van een moestuinier? Als je die allemaal bij elkaar optelt, kom je op een aanzienlijke productie uit!

Dat is zeker een mooi verhaal, meer dan dat alleen zelfs. Hendrik laat de geschiedenis van het toenemende gebruik aan gif zien. En - terecht - de onwetendheid van mensen die geleerd krijgen dat ze op het gif moeten letten en de totale contextverandering van de bedrijfsvoering en teelt maar even vergeten.

Jos (al weer ver hierboven), sorry! Ik bedoel dat ik graag niet in algemene termen wil blijven praten. Maar waar staan we nou? Een gangbare tuinder als Robert Bergenhenegouwen zegt dat hij in feite biologisch werkt. Waar zit nou het verschil met biologisch, behalve dan in het feit dat hij niet in de grond teelt?
Als leek kan ik niet zomaar iets uit deze lijn destilleren.

En waar zijn nou al die andere tuinders die de afgelopen week meelazen over die Titanic en de vraag hoe je meerwaarde creeert voor de tuinbouw? Waarschijnlijk allemaal naar de nieuwjaarsborrel van het Productschap Tuinbouw, of kolen en spruiten oogsten natuurlijk ;-)

@Dick Rustig, rustig, ben inderdaad net thuis van de nieuwjaarsreceptie van PT. Voor degenen die het nog niet weten: Kersentelers Martine en Theo Vernooy hebben de Tuinbouw Ondernemersprijs gekregen uit handen van premier Balkenende.

En voor de rest m.b.t. van deze topic, even geduld. Morgenavond heb ik pas weer tijd.

Dan toch maar vast een aanzet over hoe we het allemaal al doen. Voor de liefhebbers hier een verhaal dat al 10 jaar op onze website staat http://www.aardbeien.net/consument.php?menu=teelt&item=1_1
(hier en daar wellicht een beetje over de datum, maar ik beloof beterschap)

Wij telen aardbeien uitsluitend in de vollegrond, met stro ertussen om de vruchten te beschermen tegen zandspetters en met name botrytis en andere soorten vruchtrot zoals phytophtora en colletotrichum. Maar ook ter voorkoming van zwarte en zere plukkersknieën.

Aardbeien worden ook wel eens gespoten tegen vruchtrot als de weersomstandigheden in de bloei daar aanleiding toe geven. De infectie gebeurt namelijk al bij het afvallen van de bloemblaadjes omdat er dan wondjes optreden. Bij droog schraal weer hoeft niet gespoten te worden, bij onweersachtig weer juist wel. Vrijwel uitsluitend dus tijdens de bloei. Daarbij gebruiken we een afwisselend middelenpakket om resistentie te voorkomen en we gebruiken alleen de middelen met de laagste milieubelasting.

Goed om te weten: van 1998 tot en met 2000 hebben we een project gedraaid samen met CLM en daarbij hebben we de milieubelasting veroorzaakt door bestrijdingsmiddelen verminderd met 96%! Voornamelijk door het bewust kiezen van middelen, inzet van natuurlijke bestrijders en andere maatregelen.

Aaltjes van het type pratylenchus penetrans worden bij ons bestreden door vruchtwisseling toe te passen met afrikaantjes. Als een aaltje het durft om aan een afrikanenwortel te prikken is zijn laatste uur geslagen. Werkt effectiever dan chemische ontsmetting is onze ervaring. Dit werkt niet tegen andere aaltjessoorten, maar sinds 1994 is er op ons bedrijf niet meer chemisch ontsmet.

Van de insecten vormen de trips voor ons de meest vervelende plaag. Eenmaal een flinke portie trips in de aardbeienbloempjes en je hoeft geen aardbei meer te plukken. Af en toe komen roofwantsen dat karweitje opknappen, maar er moet ook met de spuit worden ingegrepen. Hiervoor gebruiken we dan een synthetisch pyrethroïde, het enige middel wat er voor is toegelaten in aardbeien. Klote van dit middel is dat het ook schadelijk is voor natuurlijke vijanden. De biologische variant die er van dit middel is, is even erg volgens mij.

Spint is een ander vervelend beest, vrijwel onzichtbaar zonder loep, maar desastreus voor het gewas. De groei kan er finaal uit gaan als de spint er goed in zit en zonder groei weer andere kwalen zoals meeldauw, kleine aardbeitjes en te weinig opbrengst. In de vroege teelten lukt het wel eens om met sluipwespen deze plaag te beheersen, maar af en toe moet ook gespoten worden. Ook om te voorkomen dat de plaag van het ene naar het andere perceel verhuist.

Luizen proberen het ook vaak om de boel te komen verpesten, maar daar doen we sinds 1998 helemaal niks meer aan. De lieveheersbeestjes en sluipwespen houden dit mooi bij. Daarvoor houden we de akkerranden lekker ruig en hebben we geleerd geduld te hebben. Mooi neveneffect van die akkerranden is dat je hier de nek breekt over de patrijzen.

De gemeente heeft aan de weg zelfs een bord geplaatst met daarop de tekst, dat door het verminderde gebruik van insecticiden de patrijs weer kans gekregen heeft om zich te nestelen in het gebied. Nou mooi toch?

`Als leek kan ik niet zomaar iets uit deze lijn destilleren` Dick, dat geldt niet alleen voor leken. In de lijn van de biozalm kwam al naar voren dat er geen direct verband is tussen biocertificering en meerwaarde voor de consument. Welnu, er zijn wellicht meer niet-verbanden als wel-verbanden.
Zo zijn er enorme verschillen tussen gangbare bedrijfstakken. Ik neem direct aan dat er glastuinders zijn die vrijwel zonder bestrijdingsmiddelen telen, en ik heb respect voor hen. De helft van mijn vriendengroep doet iets vergelijkbaars, AgroMilieuKeur. Ik denk wel eens dat dit nog moeilijker is dan bio.
Ander niet-verband: het aantal bespuitingen hangt niet samen met de milieueffcten.

Toen ik heel jong was, hoewel dat niet zo verdomd lang geleden als HJK is, waren er nog de ouderwetse spuitmiddelen. De DDT was dan weer net voor mijn tijd, maar parathion en zelfs middelen op arsenietbasis en kwikverbindingen om pootaardappels te ontsmetten waren toen nog voor handen. En wat te denken van ontsmettingsmiddelen op basis van gifgassen zoals Cyanamid ze in Bhopal maakte. Begin jaren 80 verdwenen die ergste middelen. In die tijd was er steeds grote opwinding als er een voorlichtingsavond was over gewasbeschermingsmiddelen, welke nieuwe middelen kwamen nu weer ter beschikking?
Ook kwamen er technieken om de heoeveelheid middelen te verlagen, voornamelijk uit kostenbesparingsoogpunt maar ook vanuit milieuoverwegingen. Zo ontstond toen het lagedoseringensysteem, waarbij meerder keren onkruidbestrijdingsmiddelen in lage hoeveelheden werden gespoten.

(vervolg)In de geïntegreerde landbouw (ik heb enkele jaren in een studieclubje gezeten) kwam de aandacht te liggen op de hoeveelheid werkzame stof maar nog meer op de milieueffecten. Sommige middelen zijn bijv heel schadelijk voor het leven in slootwater. Of voor het bodemleven. In de uienteelt zijn enkele middelen die als gevolg hebben dat het bodemleven bijna geheel verdwijnt. Zeer nadelig, met name voor de telers zelf.
De toegelaten middelen waren in de jeugd van Hendrik J en van mij van het type botte bijl. Als gevolg van effecten beschreven in “Silent Spring” (ophoping van DDT, etc) werden regels opgesteld dat middelen afbreekbaar moesten zijn. Moderne middelen zijn veel verfijnder en selectiever. Sommige middelen hebben een dosering van 30 gram per ha. Een goede zaak uiteraard, maar wel heb ik soms het idee dat juist door die grote selectiviteit allerlei hormoonachtige effecten op kunnen treden (zoals hierboven beschreven voor Round-up) . Verschijnselen als ADHD en allerlei allergieën spreken mij ook niet aan.

Het is niet mijn bedoeling gangbaar negatief af te schilderen. Zo is het gevaar van een verkeerd dieetpatroon groter dan gebruik van niet-bio voedsel.

Waarom ik dan toch biologisch boer?  Omdat ik trots ben als het lukt om zonder kunstmest en synthetische middelen een product te telen dat ze gangbaar niet beter kunnen.
En veel voordelen van biologisch zie ik niet eens zo zeer op productniveau maar op systeemniveau. Biologische landbouw ervaar ik als veel socialer. Gangbare boeren zijn vaak het hele jaar alleen aan het werk. Omgang met personeel moet je leren, maar is uiteindelijk veel leuker (af en toe geen personeel is ook zalig).
Ik maak liever kosten om mensen aan het werk te zetten (onkruid wieden) dan dat ik hetzelfde geld uitgeef aan industriële producten. En ik ben blij om voor de Europese markt te produceren en geen overschotten te veroorzaken waar allerlei andere boeren last van hebben.

Voor het overzicht; op ons bedrijf vorig jaar toegepast:
Aardappelen 3 keer 5kg/ha koperoxychloride (50% koper) dwz 5 á 10 keer de onttrekking. Dit op 2/3 van het perceel. 1/3 was een resistent ras.
(De koperbespuiting was de 2e keer in 17 jaar)

Rode en witte kool: planten zijn bij de plantenkweker behandeld met Tracer - werkzame stof spinosad (een gefermenteerd plantaardig middel). Tijdens de teelt 2 bespuitingen met Bacillus thuringiensis-bacteriën tegen rupsen.

Overige gewassen zijn onbehandeld: sperciebonen, rode bieten, knolvenkel, courgettes en gerst.

Tracer en Bacillus thuringiensis (hiervan zijn diverse stammen) zijn beiden ook gangbaar toegestaan en worden ook wel toegepast, hoewel de chemisch-synthetische middelen veelal goedkoper zijn. Tracer was dit jaar voor het eerst toegestaan. Het resultaat viel mij niet mee. Het middel wordt door de plant opgenomen en heeft dan een werking van enkele weken. Mijn idee was dat de ontwikkeling van natuurlijke vijanden van rupsen (sluipwespen met name) vertraagd werd. Toen het middel uitgewerkt was kwam er een massale ontwikkeling van rupsen, met als gevolg 2 keer bespuiten met Bac. thur. en toch nog kwaliteitsverlies door rupsen. De chinese kool is niet behandeld met Tracer en maar 1 keer met Bac. thur.

Jan Robben hierboven had het over biologisch pyrethrum. Dit is het extract van een afrikaanse margrietsoort. (de natuur is niet vriendelijk). De chemische werkzame stof pyrethrum, is geanalyseerd en vervolgens zijn hiervan 5 of 10 stoffen ontworpen met bijna dezelfde chemische structuur: de synthetische pyrthroïden. Deze zijn dan wat effectiever dan het natuurlijke product of worden wat minder snel afgebroken. Volgens mij zijn ze allemaal niet-selectief waardoor ze ook de natuurlijke vijanden doden. Biologisch zijn ze dan ook weinig van nut. Je krijgt dan snel twee richtingen: niets doen en alles aan de natuurlijke vijanden overlaten of juist volledig op de chemie vertrouwen en aan “kalenderspuiten” doen, dat wil zeggen bijv iedere week tegen luizen spuiten. Ik weet niet hoe het tegenwoordig is, maar 10 jaar geleden was dit normaal in gangbare slateelten en ook bij pootaaardappelen.

Zwavel is op ons bedrijf nog nooit toegepast. Verder zijn er vrijwel geen praktisch toepasbare middelen in de bioteelt. Ik heb wel eens een seizoen een middel op basis van citrusextract geprobeerd (werkzame stof vitamine C) maar de eerste Phytophtora-aantasting kwam in het spoor waar de spuitmachine had gereden voor dat middel. Verder komen er wel eens handelaren langs met allerlei vage middelen op bacteriebasis. Ze hebben dan cijfers bij zich van proefveldjes bij andere bioboeren die 30-40% opbrengstverhoging aantonen. Maar die cijfers blijken ze dan zelf opgesteld te hebben.

Wel hebben we ervaring met uitzetten van natuurlijke vijanden. Kortschildkevers tegen uien/koolvlieg, antagonistische schimmels tegen rhizoctonia (lakschurft) in aardappels en steriele insecten techniek. Hierbij worden in het labarotorium uienvliegen gekweekt en deze worden bestraald zodat ze steriel zijn en vervolgens in overmaat in het veld uitgezet. Ook dit wordt trouwens gangbaar toegepast.

Huib, Foodlog moet dringnd wat sponsors vinden om bijv. jouw wijsheden eens in kleine drukwerkjes te kunnen verspreiden. Je kennis en inzicht en motivatie zijn een belangrijke reden voor mij om Foodlog te bezoeken.

Huib, je spreekt een vermoeden uit dat me intrigeert: is Milieukeur in de praktijk nog moeilijker - en dus strenger en inventiever in middelengebruik - dan biologisch?

Kunnen ook anderen daar hun praktijklicht eens over laten schijnen?

Over het onderscheid tussen gangbaar, milieukeur en biologisch:
enkele jaren geleden was ik met een aantal scholieren met het wiedbed bezig. Dat is feitelijk geen machine maar een transportmiddel. Het is een frame van 6 of 9m breed met wielen en daarop ieder 75 cm een ligplaats; te vergelijken met een strandstretcher. Hierop liggen dan een tiental mensen die met hun handen onkruid tussen het gewas uit pulken. [Wij boeren hebben het oudste beroep ter wereld. Er zijn anderen die daar ook aanspraak op maken, maar die liggen dan normaal niet met hun hoofd en armen naar beneden]. Op deze wijze ben je met je hoofd ong 30 cm boven de grond. Bij warm weer wordt je even duf als dat je op het strand hebt liggen slapen. Heel sociaal want je hebt alle tijd om met de anderen te praten.
Eén van de scholieren – zoon van een gangbare boer – zei: moet je kijken, er lopen allemaal kleine beestjes tussen het gewas. Ik had het ook gezien, maar onze conclusies waren verschillend. Zijn gedachte: dat ziet er niet goed uit, die eten vast alles op. Mijn gedachte: dat ziet er goed uit, biologisch evenwicht.

In het kort geeft dat het verschil aan en tegelijk de overeenkomst. Gangbare boeren hebben de “natuurlijke neiging” om niet te kijken om welk insect het gaat, maar om direct de spuit te pakken*. Insecten hebben immers al gauw voor €10 of €20 per ha opgegeten. Biologische boeren hebben ook de natuurlijke neiging om niet te kijken welk insect het is, als er weinig is dat je kunt doen en andere insecten de plaaginsecten grotendeels onder controle houden. Milieukeurboeren willen juist veel meer weten wat er gebeurt en voortdurend de afweging maken om wel of niet in te grijpen en zo ja op welke manier. Dit is enerzijds heel boeiend, maar het is ook topsport. Gangbaar spuiten heeft vaak iets van een verzekeringspremie. Milieukeur zoekt juist de grenzen op. En dicht bij de grens treedt weer de wet van afnemende meeropbrengst op. Minder besparingen en meer risico’s.

Een vriend van mij, biologisch boer, zei eens dat hij niet terug zou kunnen naar gangbaar omdat hij al die beestjes niet meer kende. En het klopt, als bioboer ben je voor altijd verpest voor gangbare landbouw. Al gauw denk je dan: dit beestje zal ik maar niet tegen spuiten, want dat zal het biologisch evenwicht wel in de hand houden. Maar bij gangbaar of milieukeur werkt dit nu net niet.

* Uiteraard chargeer ik hier mee. Ik heb niet zo de behoefte een oordeel te vellen over gangbaar, milieukeur of biologisch noch over de telers. Gangbare landbouw komt voor onder mijn beste vrienden, kennissen en familieleden.

@Dick “ is Milieukeur in de praktijk nog moeilijker - en dus strenger en inventiever in middelengebruik - dan biologisch?”

Milieukeur is zo ongeveer als ik het beschreven heb, ik doe het zo en was in 1998 de eerste aardbeienteler met Milieukeur. Maar Milieukeur is niet uit te leggen aan de consument en de markt heeft er geen cent meer voor over. Ik ben daar nu dan ook niet meer voor gecertificeerd. Die papiertjes en nietszeggende logo’s interesseren mij helemaal niks eerlijk gezegd. Ik vind het interessanter en leuker om gewoon op mijn website te laten lezen hoe we het doen. Of met excursies en proeverijen of gewoon 1 op 1 contact met consumenten, wederverkopers, culinaire schrijvers en zo.
Maar dat ik het doe zoals Milieukeur en vaak nog beter, dat mag ik dan weer niet op mijn website zetten, dan krijg ik allemaal vervelende telefoontjes en mailtjes om de naam Milieukeur overal te vermijden. Ik doe het dus gewoon op de Jan Robben manier en wie dat goed vindt en mij vertrouwt mag mijn aardbeien kopen en anders maar niet.

Lees een brede discussie. Wil er wel wat aan toevoegen.Telers spuiten natuurlijk niet voor de lol. Kost geld.. Strooizout maakt de gemeente wel op zodat ze volgend jaar meer krijgen! Directe vervuiling overigens dat strooizout.. Dat verbruiken de telers in geen jaren.
Wie kan er rekenen..? Buitentelers spoten vroeger in totaal 3-6 keer tegen alles. Nu 18-30 keer. Millieubesparing schei uit!?
Die paar middelen waren gevaarlijk, maar dat moet ook! De komende jaren is er groot gevaar voor schimmels en insecten (uit andere landen)die volgens de huidige NL-regels niet te bestrijden zijn! Brussel krijgt iedereen mee. Het NL bedrijfsleven wordt daar niet goed verdedigd. En die belangenbehartiging is nog gekozen door de kwekers zelf.
Gezocht; Sterk persoon die weet wat onderhandelen is

Antwoord van Van Opzeeland. Ik vroeg hem vorige week of hij dezelfde was als de Opzeeland van Greenpeace.
Hij emailde zojuist:

Geachte meneer Wouter Klootwijk,

Dank voor uw intresse in foodwatch.

Ik ben inderdaad de persoon die in de periode 2001 t/m 2007 gewerkt heeft voor
Greenpeace Nederland, voor de giftige stoffen campagne en met resultaat; bedrijven
zoals onder andere HP, Nike, Unilver, Samsung zijn toen begonnen met het uitfaseren
van schadelijke stoffen die op de OSPAR prioriteitenlijst staan.

Ik zeker niet de enige Nederlander die werkt voor foodwatch. Ook de assistent is een
Nederlandse daarbij hebben we een aantal consultants in dienst die allemaal van
Nederlanse komaf zijn.

In het bestuur zitten voorlopig twee duister en één Nederlander/Australiër, ookal
doet de naam anders vermoeden de heer Hohnen heeft de Nederlandse Nationaltiteit. Ik
benieuwd waarom u wilt weten of het bestuur alleen maar uit Duitsers bestaat.

foodwatch is onafhankelijk van overheden en bedrijfsleven en ontvangt alleen geld
van donateurs/consumenten. In de opstart fase wordt foodwatch Nederland financieel
gesteunt door de Duitse donateurs van foodwatch. Binnen 5 jaar moet foodwatch
Nederland onafhankelijk zijn van de steun van de Duiste donateurs van foodwatch.

Ik hoop dat uw vragen hiermee voldoende beantwoord zijn.
Met vriendelijke groet,
Bart van Opzeeland
Directeur foodwatch Nederland
Fizeaustraat 23
1097 SC Amsterdam

020-7741079/ 06-15966428