De discussie van de varkensflat is al vele jaren oud. In veel gebieden in Nederland vinden we nu feitelijk een omgevallen varkensflat, dus zet ze dan maar op elkaar, dan kunnen we nog iets moois met de vrijgekomen ruimte. De pleitbezorgers voor een dergelijke flat hebben ook nog als agenda om de weerstand tegen de bio industrie te vergroten zodat mensen bewuster (minder) vlees gaan eten, waar ik me ook nog wat bij kan voorstellen.

Grote probleem zit in de expoitatie van een dergelijke flat. Dat kan hooguit in een consortium van de veevoerleverancier, de bank en het bouwbedrijf en die willen winst zien uit deze flat. De boer (lees: de eenmanszaak/kleine zelfstandige) wordt vervangen door een directeur en een aantal Polen (want wie wil er nu in deze flat werken?).

Als er commerciele partijen zijn die interesse hebben dan moet deze flat maar eens gebouwd worden, maar om er bijvoorbeeld overheidsgeld in te gaten steken (bijvoorbeeld onder het mom van milieu, dierenwelzijn, etc. vind ik te ver gaan.

Een boer/de vakman is meer dan een directeur die alleen winst uit onderneming wil. De boer is bezig met zijn omgeving, investeert ook weer in zijn omgeving, speelt een rol in het dorp, voert een ambacht uit, denkt aan kwaliteit, etc etc.

Dus liever een land vol duurzame boeren dan een handjevol multinationals die de voedselproductie in de hand hebben!

Ik ben het qua dierenwelzijn helemaal met Dick eens maar qua boerenwelzijn met Frank. Dit soort projecten zijn (financieel) niet te behappen voor de “gewone” boer en zullen dus alleen gestart worden door kapitaalkrachtige bedrijven zoals Nutreco’s enz enz.

Ik ben altijd weer geboeid door het denken in bestaande tegenstellingen, terwijl je daar ook overheen kunt proberen te kijken.

Driekwart van de varkensboeren verwacht er over een paar jaar niet meer te zijn vanwege hun bepaald onflorissante perspectieven (die er op dit moment weer niet beter voor staan). Dat spreekt boekdelen. Daarmee doet zich een keuze voor:
- steeds grotere nemen hun volume over (waar ze het geld vandaan halen om de nodige investeringen te doen is even een raadsel)
- de varkenshouderij krimpt in en creeert een nieuwe dynamiek.

Het nieuwe project waar ik het hierboven heb, zal kleinschalig zijn. Misschien wel ‘beyond klein- en grootschalig’.

Eind jaar zei ik het aan een tafel met Nutreco, DSM, wat hoogleraren, een duurzaamheidsgoeroe en een verantoordelijke minister: geef iedere stad zijn eigen varkens en maak er een heel zichtbare cyclus van. Net als stadsbier of - hier in Frankrijk waar ik nu weer een tijdje woon - streekwijn, raak je er trots op. Een Amsterdammer wil geen Utrechts of Rotterdams varken. Relateer het ophalen van huisvuil aan het kopen van varkensvlees- en vleeswaar, ook financieel. Dimensioneer de productie aan de consumptie en bewonertallen. Een unieke kans ligt voor vanwege de shake out. Speel erop in en exporteer vervolgens de kennis om het overal in de wereld te doen. Nooit meer slepen met dieren en de controle op hun welzijn en hetrespect wat we voor ze moeten hebben in de stad zelf verankeren. Daar ligt een heel nieuw terrein voor duurzame waardecreatie.

De woorden vervlogen aan tafel. Nu heb ik ze genoteerd. Misschien moet Nutreco het wel doen. Of Sica, het afvalverwerkingsbedrijf dat multinationaal opereert. Of een joint venture van Cehave, de voerfabriek, met Nutreco en Sica.

Misschien, met andere woorden, moet het houden van varkens wel helemaal opnieuw worden uitgevonden. Enne ... als genoemde partijen het niet kunnen of niet tijdig zien, wat weerhoudt dan een nwe boerencooperatie van varkenshouders ervan het in samenwerking met bijv. dierwetenschappers aan te pakken?

Die varkensflats: het klinkt als het scenario van een nooit gepubliceerd boek van Orwell, als opvolger voor ‘1984’. Ik heb de varknsstallen in mijn dorp zien komen. In mijn jeugd stond er geen een. Nu zijn er geen andere landbouwbedrijven meer behalve de varkensstallen. Ik zag geen honger om mij heen in de jaren zeventig, dus ik zie de reden ook niet om alles telkens maar weer op maat van overmatige vleesconsumptie te willen blijven organiseren. ‘t Is net als met de financiële crisis vandaag: we lopen liever in de val, dan onze hebzucht te temmen.

Ik geef voor de rest Frank groot gelijk: liever een land vol duurzame boeren dan een handjevol multinationals die de voedselproductie in de hand hebben. In mijn dorp heeft een recreatiedomein de handen in mekaar geslagen met een lokale varkensboer.

Vervolg: sorry, mijn reactie werd verstuurd voordat ie helemaal af was. Dat recreatiedomein (Molenheide) claimt nu het eerste CO2-neutrale bungalowpark te zijn. Het zwembad van Molenheide wordt voortaan op temperatuur gebracht met de warmte van varkensmest, afgekeurde hondenbrokken, zure melk, maïs, rotte bananen, slib, etc… van een hereboer in de buurt: Lavrijsen.

Wat ‘multinationals’ betreft: Lavrijsen, die in België, Nederland, Spanje en Hongarije meer dan 50.000 mestvarkens en 8.000 zeugen houdt en ook honderden hectaren akkerland bewerkt, zocht een oplossing voor zijn mestoverschot en groenafval.

Is Lavrijsen zodoende ook een multinational? Dan is de varkenssector sowieso al in handen van multinationals.

Wel een beetje gevaarlijk, zo’n varkensflat.
Ik herinner me een landelijk succesvol politicus, die varkensflats promootte, en door een links dierenactivist vermoord werd, die o.a. dat idee van die politicus als motief aangaf..
Zijn clubje veranderde ijlings van naam en ging op in de zusteractiegroep Milieudefensie, nadat ze beiden, - ze zaten in het zelfde kantoor en werden getipt doot een GL-wethouder in Wageningen -, de harde schijven gewist hadden....

Uitkijken, Dick !
Ik vind je te waardevol om het loodje te leggen !

Guillaume, ik zou mordicus tegen zijn als ik niet kon aantonen dat het echt een heel goed plan zou zijn (incl. het over de tegenstellingen heen springen zoals ik dat zojuist in een comment bij Frank en Co deed). Die politicus da, dacht ik, iets met kleine hondjes. Niets met varkens. Aangezien hij zovele meningen had, heb ik geen idee of dat pleidooi gefundeerd was of alleen maar om te shockeren.

Een Multinational hoeft opzich niet altijd verkeerd te zijn, grote probleem is dat we onze democratische sturing op ons voedsel kwijt zijn. Want we kunnen wel zeggen dat we stemmen met onze winkelwagen maar daar geloof ik zelf weinig van cq zie ik in de praktijk niks van terug (het volk kiest het meest/best gepromootte). Maar misschien zijn bedrijven als Vion juist wel geinteresseerd in niches zoals een reclycle stal in de stad! Ik zou ze ook willen uitdagen om eens actief mee te denken/doen. Alleen als ze een beetje teveel geld kosten worden ze vermoedelijk onder het mom van recessie weer geschrapt. Kleinere robuuste stad-landcooperaties waarbij een groep boeren hoogkwalitatief varkensvlees produceren in ruil voor een oplossing van ons afvalprobleem?? Enfin, varkenshouders moeten zowieso nog leren kwaliteit en duurzaamheid ook te verkopen, zoals bijvoorbeeld http://www.livar.nl.

Zover ik mij herinner introduceerde hij voor het eerst breed het idee van de varkensflats. Geen flats voor hondjes, naar ik mij herinner. Dat het een creatief denker was, valt niet te ontkennen.

Maar eigenlijk gaat het natuurlijk helemaal niet om varkensflats !
Het gaat om het idee of je de voedsel/vleesvoorzienig op een ‘romantische’ wijze structureert, dan wel op een ‘realistische’ tijdseigen wijze. In dat laatste beeld passen varkensflats.
Dat ben ik 100% met je eens.

Dat links een romantisch beeld van de perfect maakbare staat (en dus ook maakbare voedselvoorziening) aanhangt, geeft te denken.
Nog erger zijn de neo-romantici, die via Slow-Food kraampjes op ‘Old English’ wijze jampotjes willen ruilen.

Ik ga dus voor jouw flat.

Guillaume, concentratiekampen waren een goed idee voor uiterstlink, uiterstrechts, George Bush en nu ook 75% van de Foodlogstemmers ivm varkensflats.

Beste Frank,
Je schrijft over “niches zoals een recyclestal in de stad”
Laten we het over een zaak eens zijn !
In het verleden werd een zwijn relatief gezond gevoerd.
Recyclen met de junkfoodrestanten van de ‘stad’ waarin artificiële kleurtjes en smaken, antioxidanten, chemische vitamientjes en god weet wat nog meer voor troep, gebaseerd op het gegeven, dat er nog best wel ‘wat voedzame bestanddelen in zitten’ is een beschamend voorstel.
Ook in een varkensflat kan men op basis van hoogwaardige voedingsstoffen varkens voederen. Laten we van het stadsafval maar petfood maken.
Of kroketten voor AH.

Steven, ik ben niet voor megaflats (onbeheersbare ziekteproblemen en dus onwijs), wel voor diervriendelijkheid en duurzaamheid. Er is zelfs een kans om gedimensioneerd op de behoefte van steden te produceren ipv volkomen niet land of stad gebonden, maar domweg in absurde conecntratie waar we nu in Nederland - naar het voorbeeld van de VS - naar toe groeien. En de kennis die daarmee opgedaan wordt te exporteren, zodat er niet meer zo absurd met dieren - en vlees - gesleept hoeft te worden. In mijn dromen maken me er voortaan ook lokaal goeie vleeswaar en andere vleesproducten van. Wellicht met geimporteerde kennis uit landen waar ze geleerd hebben m grootschalig kwaliteit - maar ook: au dela van het klein en grootschalige - te maken. Wij zijn dat in Nederland al te veel kwijt. Jullie Belgen hebben daar wat meer van.

Ik denk dat je nog een beetje moet wennen. Zou dat kunnen?

(maar even een gebruikersnaam aangevraagd)
@Guillaume ze moeten zeker niet met rommel gevoerd worden maar er zijn toch cateringbedrijven en voedselverwerkers met “afval"stromen die prima naar de varkens kunnen?

Ik lees met belangstelling de ideeen van de een en de ander. Gevoelsmatig wil het er bij mij niet echt in die “varkensflat”, maar er is een ander probleem waar eenieder in mijn gevoel te makkelijk overheen fietst: het (keuken-of groen)afval gebruiken als voer. Ik weet niet zeker of het bij wet geregeld is, maar de recycling van keukenafval/huishoudafval voor varkensvoer (swill) is verboden. Varkens werden er ziek van. Het zal zeker ook aan de verminderde weerstand van de varkens gelegen hebben, maar het ontbreken van een gecontroleerde stroom (GMP) afval leek toch wel de grootste oorzaak van de ziekte uitbraken… Ik denk eigenlijk dat het idee zoals omschreven niet haalbaar is vanuit zootechnisch oogpunt bekeken…

Steven,
De eerste concentratiekampen vond je in Zuid Afrika. Daarna in Duitsland, maar ze kwamen pas tot grote bloei in de goelags onder de rode vlag van de USSR.
Een Konzentrationslager vergelijken vergelijken met een varkensflat geeft een gebrek aan historisch besef aan.
Maak je dan maar beter druk over de flats waarin kinderen in Antwerpen en Brussel gekweekt worden.

En een varken vergelijken met een mens in een concentratiekamp vind ik een beetje genant.

Het risico dat grotere varkensbedrijven door multinationals worden overgenomen acht ik niet zo groot. Veel te groot risico. Dat risico laten ze liever bij zelfstandige ondernemers die met een relatief laag uurloon genoegen nemen. De interessante vraag is of je een innovatiesprong in de varkenshouderij kunt realiseren zonder ook een schaalsprong (lees agroproductiepark) te maken. Bij een schaalsprong kun je ook winst boeken in het terugdringen van transport, worden alternatieve vormen van mestverwerking rendabel en is zelfs een combinatie met een slachterij denkbaar. Ook is de vraag waar zo’n agropark dan het beste kan: in een akkerbouwgebied tussen het veevoer, aan de haven voor goedkoop veevoer van elders of nabij de stad als afvalverwerker van de stad. Probleem is dan weer de kans op ziektes als MKZ die kunnen ontstaan door het voeren van keukenafval. Streng verboden op dit moment in de EU.

Boerenverstand@

Daar heb je gelijk in, maar dat vraagt om zeer gesofisticeerde recycling plants.
Waarom ?
Een gezond gekweekt varken mag niet achter ons in de voedselketen komen, maar vóór ons !!!!!!

Guillaume, ik vgl een varken niet met een mens - ik vgl dezelfde basisredenering: wat minderwaardig wordt GEACHT mag als minderwaardig worden behandeld.

@flilpse Het is zeker verboden omdat er veel mis kan gaan. Maar waar je ziet dat het op kleine schaal duurzaam is (varkens ons restafval voeren..zoals het eeuwenlang gebeurde) het op grote schaal niet kan omdat de terugkoppeling verdwenen is (lees ermee gerommeld kan worden vanwege verschillende belangen in de keten). Dus moet alles tracking en tracing enzoverder… wil alleen nog niet zeggen dat er niet opnieuw kleinere duurzamere iniatieven kunnen onstaan waar dit principe toch overeind blijft. En misschien moet het niet juist te groot anders krijg je dus “swill” toestanden. Ik denk niet dat het voor of achter ons in de voedselketen is..wij hebben het namelijk niet geconsumeerd.

Boerenverstand@
Je maakt een kleine vergissing. Wat tot ca. 1960 ‘eeuwenlang’ restafval was, was het overschot van relatief hoogwaardinge voeding.
En jij wil nu een mix van pizza’s, paprika-chips en Mona toetjes ? 

Een echte liefhebber had trouwens vroeger een ‘fornuis’ waar aardappelen gekookt werden en gemengd met meel het varkensvoer bepaalde.
(Ik kan me zelfs nog een zeeuwsvlaams cafe herinneren waar het aftapsel van het bier vermengd werd met meel en aardappelen.... ;-)

Steven@
Da’s hogere filosofie; ben ik te dom voor.

In mijn oude hut in de Betuwe, was nog zo’n plaats waar het varkensvoer werd gekookt. Maar dan heb je het over gecontroleerde ingredienten, zelfs mbt de etensresten. En trouwens ook over varkensvlees dat nog ergens naar smaakte! Maar, laten we niet vergeten dat heden ten dage een massa reststromen uit de voedingsmiddelenindustrie richting dierlijke productie gaan, maar die zijn tot op de kilo traceerbaar… .

Guillaume, jij lijkt me juist intelligent, dus veronderstel ik dat je wil aangeven deze discussie niet opnieuw te willen voeren. Daar kan ik inkomen.

Wat de poll betreft: “ik wil de varkens kunnen zien”. Da’s pas onnozele romantiek. Of niet? Wat is daar de noodzaak van? Controle?

Ja Steven, zien - of voelen en weten - is heel belangrijk. Dan weten we wat we opeten en gaan we er beter mee om.

Joost, zeer zeker. Swill is nog altijd heel erg verboden. Net zoals op diermeel in diervoer sinds de BSE een taboe rust (maar niet verboden is). Maar, en ik vermoed dat jij het ook weet, het schuift. Ik weet uit contacten met de verantwoordelijke ministeries dat niemand het aandurft, maar dat de verleiding groot is om swill wel toe te gaan staan. Alleen geen ‘kannibale’ swill, dus geen varkensresten voor varkens. Daar zit het probleem: hoe hou je dat uit elkaar? De voederindustrie kan er een cruciale rol in spelen.

Een lichtje op deze zaak van dierwetenschappers die wel beter weten?

En wie denkt/voelt er vanuit het varken zelf ? Wie is de advocaat van het varken ?
Wat zijn de natuurlijke behoeften van het varken ? Nadat we dit dier hebben gedomesticeerd zijn we nu aan het testen hoever we kunnen gaan met industrialiseren. Tot nu toe lukt het om in ieder geval tot 100.000 dieren per locatie te houden. Het gebruik van antibiotica op dit soort bedrijven is iets waar je beter niet naar kunt vragen.
Wat mij opvalt is dat de menselijke maat, en daarvan afgeleid de dierlijke maat, helemaal verdwenen is. Het draait alleen nog maar om laagste kostprijs, bulk produceren en elkaar (dus boeren onderling) aftroeven als het gaat om die laagste kostprijs. En daarmee verdwijnt iedere 10 jaar 50 % van de boeren. Is dit duurzaam te noemen ? Volgens mij een compleet doodlopende weg.
Wat gaat deze ontwikkeling stoppen ? Kredietcrisis II, de nieuwe influenzastam, de nog resistentere MRSA~bacterie, het, per ongeluk, genetische defect !
Alle partijen in de keten voelen zich door elkaar gegijzeld. Voer door boer, boer door voer, slachter door supermarkt, dierendokter door boer, boer door bank, bank door aandeelhouder/lid.
Laten we dus maar eens buiten de geèffende beton-en-staal-paden treden en eens serieus zoeken naar een duurzame toekomst met de varkens weer dicht bij de mens.

Jij doet dat Kees, denken vanuit het dier zelf. Dat weet ik nou toevallig.

Het gaat hier nou juist niet om in aantallen van honderdduizenden gehouden dieren zoals in de VS of de ex SU (dat zijn giga-plats, die ik liever ook niet als flats zie; ik moet er zelfs niet aan denken). In essentie worden de dieren waarin het in dit pleidooi om gaat gehouden in gestapelde kassen met wroetbakken, hagen, schoon te maken na iedere generatie (zoals bij kippen, dus een grote kans op antibiotica vrije houderij).

Vertel: wat is er tegen zo’n houderij op mens- en dierlijke maat? Net zoals mensen leven in de stad, zoals ze het altijd al deden? Zichtbaar voor de stad, zodat zichtbaar kloten en hopelijk ook de rest vanzelf niet ontstaat. Zonder overproductie voor het buitenland bovendien. Juist nu, omdat de varkenshouderij in transitie is en over kan gaan van een houderij- naar een kenniseconomie.

En, ik ben het zeer eens met Joost, dit is een zaak van boeren want de grote partijen gebruiken hen liever als contracttelers/-mesters. Is daar hulp voor nodig? Vermoedelijk wel, om het project van A naar D te helpen, want in B en C sneuvelt het in de regel. Meteen stoppen evenwel als het loopt en beweegt naar fase E.
Ergens in Nederland zou niettemin een eerste pilot kunnen starten. Daar legt het nwe Maas-project de eerste stenen voor. Als je met me mee wilt gaan om ernaar te kijken: graag!

Als marketing docent vind ik het de varkensflat heel erg productiegericht gedacht. Als we maar diervriendelijk en stankvrij en duurzamer produceren dan is men ervoor. Als we maar in grote scholen een hoge kwaliteit lesgeven op een leerlingvriendelijke manier lesgeven,dan is iedereen er ook voor.
De praktijk wijst helaas uit dat men met massa productie van een voor de consument niet inhoudelijk moeilijk te vergelijken levend product met niet beheersbare ingangsvariabelen wel een zekere standaardkwaliteit kan bereiken. Met dode objecten zoals mobiele telefoons en auto’s lukt het wel omdat de samenstellende delen van het eindproduct goed beheersbaar zijn. Maar de product en productie kwaliteit zal het nooit zal halen bij kleinschalige producten. In de varkensvlees markt is prijs de allesbepalende factor. De belangrijkste drive die er achter de varkensflatproductiewijze zit is een strategie van costleadership. Een kilo varkensvlees zo goedkoop mogelijk kunnen produceren. Door de massieve investeringen die nodig zijn gaan de kleinere boeren die niet zo kostenefficient kunnen produceren op den duur out of business. Alleen varkensboeren die zich specialiseren kunnen in deze markt overleven. (Huidige prijzen €1,36 per kilo geslacht gewicht zie http://www.boerderij.nl/Varkenshouderij/Marktprijzen/Vleesva rkens/Binnenland.shtml

Volgens ontkom je er niet aan om als overheid (op europees niveau) gewoon harde regels te stellen aan alle varkensboeren voor het welzijn van de dieren. Zodat er een level playing field ontstaat op een beter prijsniveau.

Sander, jazeker, ik provoceer. Hoewel, het is maar een beetje. Mijn flat zou er een zijn waarin welzijn en moderne duurzaamheid samen gaan. De voorstelling als zou welzijn samen moeten gaan met een Ot & Sien boerderij is een fundamenteel probleem.

Voor de rest ben ik het volstrekt met je eens. Een stadsvarken is wellicht een onderscheiden varken; wat denk jij als marketingman? Een vet varken is het kwa smaak, alleen is de antivetmafia nog altijd tegen.

Is het niks voor Zwolle, jouw hoofdstad van de smaak 2008: een vet stadsvarken?
Het zou wat zijn voor Zwollenaar Jonnie Boer. Zijn gewicht zou helpen en zou zinvoller ingezet zijn dan rond een volkstuintje voor koks.

Ik heb VOOR een varkensflat gestemd, maar niet omdat ik VOOR een varkensflat BEN. Let op! De vraag was: Als een varkensflat aantoonbaar diervriendelijker, stankvrij en duurzamer is dan biologische houderijvormen, ben ik voor varkens in of dichtbij de stad. Ik wil ze bovendien kunnen zien.

Ik ben altijd voor nog diervriendelijker en duurzamer dan welke situatie, inclusief de biologische. Remember, organic is always beyond organic. Ik ben ook altijd voor meer voedselproductie dichtbij de stad, en ik ben altijd voor transparantie van de voedselproductie, en ik ben voor het sluiten van kringlopen.

Ik voel dat “varkensflat” een verkeerd gekozen beeld is, en als het wel een goed gekozen beeld zou lijkt het een romantische notie. Diervriendelijke, duurzame varkenshouderij is topsport, van welke schaal dan ook en ik denk dat technisch en logistiek zo’n varkenshouderij in een stad een heel lastige propositie is.

Maar als romanticus zie ik graag echte varkens in de grote steden rondlopen. Maakt alles overzichtelijker. En zijn vaak slimmer dan de onechte ;-)

En altijd weer leuk om via foodlog voor mij nieuwe mensen te zien zoals boerenverstand… goeie site…

Dick, ik geloof ook dat zien en voelen e.d. heilzaam zijn. Maar mogen we dan ook in de buurt van de flats ‘genieten’ van de geur? Of je nu thuis twee varkens in de stal hebt staan of je rijdt voorbij een varkensfabriek of melkveehouderij: de geur komt je tegemoet. Ik ben met de geur van de stal in mijn kleren opgegroeid en vind dat je deze niet mag onthouden aan de stadsbewoners met zo’n varkensflat in de buurt.

Overigens blijf ik dit een heel goeie oefening vinden om doen. Kwa diervriendelijkheid scoren de huidige varkensstallen ronduit slecht. Da’s niet de schuld van de boer, maar het gevolg van de jacht naar ‘efficiëntie’, zoals Sander het heel goed verwoord heeft.

@ Dick. Even er van uitgaande dat je met stadsvarkens geen mensen bedoeld. :)
Qua imago zie ik weinig in een stadsvarken. Voor de meeste consumenten zit varkensvlees in een categorie producten die met weinig emotionele betrokkenheid gekocht wordt. Zeg maar zoals je wc papier of zout koopt.Voor deze brede groep consumenten is het onderscheid stadsvarken vs standaard varken niet relevant. 
Slechts een kleine groep consumenten heeft een ander beslissingspatroon en is geinteresseerd in meer dan de prijs. Imago, herkomst, smaak,(vet) van varkensvlees speelt bij deze laatste groep wel een rol bij het kopen. Maar een smaakvol vet stadsvarken zal het toch qua imago afleggen tegen een smaakvol vet plattelandsvarken. Voor je gevoel hoort een lekker varken qua herkomst toch van een boerderij met vrolijk wroetende rondscharrelende dieren te komen. Niet van een stad. Het is erg lastig en dus kostbaar qua promotieinspanning dat beeld van een varken bij consumenten te veranderen.

Het leuke is dat het segment weekend kokers aan het groeien is. In het weekend wordt er wel moeite gedaan om met goede producten te koken. Dan gaat men wel op jacht naar dat stukje berkshire varken.

Jonnie Boer haalt veel van zijn groenten al bij kweker Eef Stel in Dalfsen. Deze kweekt met gevitaliseerd water en bestrijdingsmiddelvrij. Ook voor andere producten haalt hij vaak zijn producten bij kleinere kaliteitsproducenten uit de regio. De koks van het de Boer imperium leren dus al hoe belangrijk het is om goede groenten te gebruiken. Veel koks gaan na een periode bij Jonnie Boer naar een ander restaurant en verspreiden zo hun (product)kennis over hoe belangrijk de kwaliteit van het basisproduct is om smaakvolle gerechten te kunnen maken.

Sander, dat is de reden voor mij om vast te houden aan dat shokerende en fout gekozen woord FLAT. Hoe laten we mensen ooit weer respect krijgen voor het varken, met de kip - ook een omnivore afvalruimer - onze meest duurzame eiwitvriend?

Door te constateren dat het varken ze geen zier interesseert komen we er niet. De ballenactie van Wakker Dier helpt niet. Varkens in Nood vraagt aandacht voor vervoer en slacht. Over slacht willen we alleen niks weten en daarom ook niet over wat kleine verbeteringen in het hok. We willen immers niet weten dat er dieren voor ons leven om ook weer voor ons dood te worden gemaakt.

Laten we het marketingbrein ‘ns anders gebruiken. Hoe creeer je interest voor iets dat geen interest heeft, cq. waarvoor we de interest zelfs verdringen?

Interessante discussie hier, maar ik mis nog iets: hoe kijken burgers hier nu tegenaan? Ik was vorige week in Oirschot waar in een uitpuilende zaal zo’n vierhonderd burgers het vuur na aan de schenen legden van een Brabantse gedeputeerde, een burgemeester, een wethouder, een ZLTO-bestuurder, BMF en een LNV-er (ik dus). Het ging formeel over “volksgezondheid en landbouwontwikkelingsgebieden” maar in het echt ging het om de weerstand tegen intensieve veehouderij in de achtertuin. Die is niet mals! Het ging om geur, verkeer, risico’s volksgezondheid en hoe het er eigenlijk uitziet. Het ging ook een heel klein beetje over dierenwelzijn. Kortom die stallen moeten er zeker niet komen. Als het toch moet, dan maar op industrieterreinen of in het buitenland. Uit het zicht dus en er vooral zelf geen last van (kunnen) hebben. Nu is dat redenerend vanuit je eigen achtertuin allerzins begrijpelijk, maar het is ook wel verantwoordelijkheid mijdend. Immers: je bent wat je eet. Ik vrees uit deze en andere ervaringen in de praktijk dat realisering van de droom van Dick ver weg is, vooral omdat de kloof tussen wat burgers acceptabel vinden aan vleesproductie (wat overigens volmaakt niet spoort met het consumptiegedrag) heel ver staat van de praktijk. Die kloof moet worden geslecht (bijv. via projecten als het stadsvarken) of erkend waarbij de dierenproductie net zo ver wordt weggestopt als de chemische processen die leiden tot consumentenproducten. DSM en Unilever doen immers ook niet aan “zichtfabrieken”. Wegstoppen in duurzame en welzijnsvriendelijk complexen op industrieterreinen is dan wellicht een wat cynische en ‘ongewenste’ uitkomst van het maatschappelijke debat vanuit de achtertuin.

Inderdaad opzienbarend, driekwart van de foodloglezers blijkt voorstander van de varkensflat. En nog meer goed nieuws, dat bewijs voor het duurzame karakter van een Agrocentrum is ook geleverd! Op papier althans, want om dit concept in de praktijk te demonstreren, moeten we enorme maatschappelijke weerstanden trotseren. En dat terwijl het gaat om een concept dat perfect past bij een dichtbevolkte, verstedelijkte delta. Ik had al bijna de moed opgegeven, dat hierover nog ooit een genuanceerde discussie mogelijk zou zijn. Toen we vanuit InnovatieNetwerk 9 jaar geleden het rapport Agroparken aan Minister Brinkhorst van LNV aanboden, die toezegde een plekje hiervoor in de Rotterdamse Haven te willen reserveren, brak de pleuris uit. Hoe gemakkelijk bleek het om mensen te mobiliseren tegen het beeld van varkensflats (een term die door een journalist in bedacht) als karikatuur van de vertechnologisering van de voedselproductie. Ons streven om hiermee een aantal taboes te doorbreken (voedselproductie hoort op het platteland, het gezinsbedrijf als kurk van de landbouw, kleinschalig is dier- en milieuvriendelijker) leek faliekant mislukt. Gelukkig blijkt nu een goed geïnformeerd publiek van foodlog lezers een sprankje hoop te bieden op een mooie toekomst voor de varkensflat. Dat is nodig ook, want inmiddels vindt op het platteland een sluipend proces van schaalvergroting plaats, waarbij geen enkele duurzaamheidswinst wordt gerealiseerd. En waarbij we over 10-20 jaar ons zullen afvragen: hoe hebben we dit ooit kunnen laten gebeuren? En de consument, die wel wil eten, maar niet wil weten, draagt hiervoor een grote verantwoordelijkheid. Het verkleinen van de kloof tussen consument, boer en dier is in mijn ogen cruciaal. Recent zijn we eeen project gestart onder de titel: “Pig your own” een variant op Pick your own” waarbij mensen zelf hun fruit mogen plukken. Is de moderne consument bereid en in staat om het dier dat hij gaat oppeuzelen recht in de ogen te kijken? Weg met de hypocrisie! Daarom doen we ook mee met het project van Winy en Dick over de varkens in de stad: druk de mensen met de neus op de feiten. Die varkens mogen van mij gerust in een flatje met een platje!

Voor de geïnteresseerden een paar informatieve links over ‘vertical farming’ uit de VS.

skysraperfarming

verticalfarm

De kranten staan er vandaag vol. De nieuwe influenzastam, waar ik eergisteren over schreef, is blijkbaar gearriveerd.
Voor meer info, kijk even op http://www.rivm.nl/cib/actueel/nieuws/mogelijke-overdracht-v arkensgriepvirussen-mexico.jsp

@Jan de Wilt: Om toch functioneel je euforie over deze draad te temperen: Je schrijft “Weg met de hypocrisie” waar het gaat om het beest wel of niet in de ogen te kijken wanneer jet het gaat slachten om te eten.
Met zo’n waardeoordeel help je me niet echt het plan van Winy, Dick en jouzelf te omarmen. En je zet de deur wagenwijd open voor de Law of Unintended Consequences.

Er zijn veel zaken weggestopt in onze maatschappij, waaronder ook de voedselproduktie. Als we erachter zouden komen waarom dat zo is kan je er meer constructief mee aan de slag gaan.

Vraag: Wat zouden andere redenen dan hypocrisie of het Bambi-effect kunnen zijn waardoor we vervreemd zijn van zaken als de slacht? Hebben jullie daar ideeen over?

De duivelse dilemma’s in de discussie beginnen zichtbaar te worden. Oude problemen - influenza-virussen en, naar ik ooit begreep, de honderden potentiele ziektehaarden in zeer massale varkensfabrieken in ‘verwegge’ buitenlanden - zullen nieuwere oplossingen nog tijden achtervolgen. Swill is o.m. die redenen een probleem.

Onzichtbare, massale en architectonisch aanvaardbaar gemaakte oplossingen op het platteland zijn geen oplossing. We accepteren het dieronwelzijn niet meer. Geintegreerde (niet klein, noch grootschalig maar gedimensioneerd aan de afvalproductie en consumptie van een stad of gebied) oplossingen in de stad zijn het misschien wel. Om mensen niet triomfantelijk (het verschil tussen Sander, mijzelf en Jan de Wilt) met hun neus op de feiten te drukken, maar weer te laten wennen aan het feit dat vlees ergens vandaan komt en je het dier er dankbaar voor mag wezen en je trots mag zijn op het jouwe. Fresco had het wat esoterisch over de moderne religiositeit van eigentijdse spijswetten. Experimenten met stadsvarkens zouden daartoe een concrete aanzet kunnen zijn. Juist met die varkens’flat’ omdat het begrip zo controversieel is geraakt, zou het kunnen helpen mensen uit wat sociologen noemen hun ‘habitus’ - = de kern waarom een stadsvarken vlgs Sander als marketeer zal mislukken - te schudden en opnieuw te sensibiliseren voor iets nieuws dat beter is.

Maar jazeker, je kunt de wereld niet zomaar even opnieuw beginnen. Of ‘m even stilzetten als een Titatovenaar als het mis gaat. We willen geen MRSA en varkensinfluenza in de stad. Via Schiphol zou het zich in no time over de wereld verspreiden. Via treinen en de autowegen, zou het meteen overal in Europa aankomen. Vogelgriep is er niks bij.

En toch: is een stadsvarken niet een heel aantrekkelijke oplossing, die goed nadenken over alle aspecten vergt om het goede ervan te behouden en de problematische aspecten ervan weet te omzeilen? Nederland is een wereldkampioen varkens produceren en verdient er - net als de scheepsbouw een aantal decennia geleden - geen zier aan. Dat kan niet doorgaan, terwijl hier wel de kennis aanwezig is om radicaal andere vormen op moderne menselijke en dierlijke maat te ontwikkelen. Die nieuwe vormen zijn economisch exporteerbaar zijn en kunnen wereldmaatschappelijk veel bijdragen aan die eigentijds lofzang op lokaliteit.

Als het begrip niet zo gezwollen zou zijn geraakt zou ik zeggen dat dat ‘maatschappelijk en duurzaam ondernemen’ genoemd mag worden.

Heeft iemand zicht op de hoeveelheid varkensvlees die jaarlijks wordt geconsumeerd in grote steden als Amsterdam, UItrecht, Den Haag en Rotterdam. En om hoeveel varkens het per stad per jaar zou gaan om die hoeveelheid vlees te kunnen leveren. En als we die aantallen weten, hoe groot de behuizing(en) zou(den) moeten zijn voor die aantallen varkens en of die behuizingen diervriendelijker zouden kunnen worden opgezet dan in betonnen bunkers zonder daglicht? Dan concretiseren we een deel van deze discussie en krijgen we misschien meer zicht op en baanbrekende ideeen voor een pilot die ergens zou kunnen worden opgezedt.
En wat de nadelen van swill betreffen.Kunnen we ons huisafval niet toespitsen op varkensvriendelijk afval? Niet al te grote roze containers op diverse punten in woonwijken die dagelijke worden geledigd en direct vervoerd naar varkensverblijven? Vroeger haalde de schillenboer swill op en dat ging goed. Maar het huisafval van tegenwoordig bevat denkelijk minder schillen en meer plastic en andere ellende. Als we de glasbak kunnen vullen dan willen sommigen misschien ook eetbaar huisafval naar de roze bak brengen. Er wordt waanzinnig veel (bereid)voedsel weggegooid in deze luxe maatschappij waar men niet meer aan restverwerking in de keuken doet.

Wmb een uitstekende vraag. Ik vrees dat niemand het antwoord paraat heeft. Dat laat - als ik gelijk heb - precies zien, waar het aan schort.

Volgens deze cijfers eet de gemiddelde Nederlander +- 41 kilo per persoon: http://www.slagerswereld.nl/nieuws/consument-eet-iets-meer-v lees-(1005).html, en als je er van uit gaat dat een geslacht varken netto 80 kg vlees oplevert.Dan eten dus elke 2 Amsterdammers 1 compleet varken op.

Er zijn +- 837.000 Amsterdammers: http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/22 035/2008/07/09/Amsterdam-groeit-door-tot-837-000-inwoners.dhtml

Ik weet nog dat er een paar jaar terug een paar honderd kippen in Amstelveen losliepen, dat gaf toen ook al veel problemen: http://www.familiebofkont.nl/kippenactie/index.html dus hoe zal dat met een paar honderdduizend loslopende varkens gaan denken jullie?

Om te beginnen moeten van die 837000 Amsterdammers de moslims niet worden meegeteld. En die 41 kilo per persoon dat komt neer op zo’n 100 gram per dag. Dat lijkt me wel erg saai worden.En worden daar alle delen van het varken onder gerekend? Of alleen de meest gangbare stukken, te weten filetlappen,rollade, hamlappen, fricandeau, hals en schouterkar=bonades,haaskarbonades, ribkarbonades, speklappen, varkenspoulet (nasivlees), lever (erg gel;iefd bij Chinezen en Chinese restaurants), schenkels (bovenpoot),schouderlappen (mager), gehakt. De oren, pootjes, staartjes, zijn minder in trek. Dus worden die meegeteld bij die 80 kg? Misschien even nieuwe berekening maken.
En Co, wie heeft het nu over loslopende varkens in de stad? Het is aardiger de discussie serieus te houden. Misschien is er wel ruimte voor een flat met uitloop die door tijdklok wordt geregeld zodat niet alle verdiepingen tegelijk uitlopen om te krabben en te snuiven en wat daglicht op te pikken. Te denken is aan het Amsterdamse Bos, Meyendel (nabij Den Haag) en het Kralingse Bos. Rand van de stad, buiten directe bewoning van klagende bewoners maar wel met Frische Luft voor de dieren. Ik doe maar een gooi…

Voor alle duidelijkheid: ik heb nergens gesteld dat alle varkens die een stad eet ook maar meteen uit de stad moeten komen en al helemaal niet dat ze los moeten lopen. Ik heb wel gesteld dat het een weg is naar dimensionering van het aantal inwoners van een stad en land en het aantal dieren dat er gehouden wordt. Ik heb vooral gesteld dat een flatje, ergens in een stad een eerste stap is om weer respect te krijgen voor het varken.

Van wetenschappers heb ik begrepen dat menselijke nederzettingen van 30.000 zielen ideaal zijn om bij 7.500 varkens te voeden en eten. Misschien moeten we er eens rekening mee houden als we een stad of wijk ergens op de wereld uit de grond stampen.

Hallo Dick,

Soms moet je wel eens iets extreems stellen om het scherp op het netvlies te krijgen. Grote aantallen landbouwhuisdieren passen nu eenmaal niet in de stad. Niet omdat er welzijnsproblemen zijn maar vooral omdat er in de meeste steden geen ruimte over is. Door de vele mensen die er (willen) wonen is de m2 meter prijs voor stadsgrond bij voorbaat te duur om er voor de huidige vleesprijzen varkens te houden.

Je ziet nu al dat de grootste hoeveelheden importvlees afkomstig is uit landen waar de landbouwgrond zeer goedkoop is......

Co, vandaar een flat en geen plat. Hoge prijzen? Jazeker, maar waarom geen stukje van parken en andere sowieso niet woonbestemmingen afgestaan voor zo’n flat. Het is maar welke keuze een stadsbestuur en zijn bewoners maken.