Tja, afhankelijk van hoe je (wilt)kijk(t)en, zit er altijd wel een waarheid in, maar waarheid en werkelijkheid zijn twee verschillende zaken.
Wat voor de een werkelijkheid is, is voor de ander een niet te voeren discussie.
Voeding, verworden tot een absolute non-issue in ons dagelijkse beslommering, met enkel door de markt gedicteerde hoogtijdagen als kerst en pasen,opgeleukt met nepbrood en geplakt vlees, veilig en verantwoord verklaard door marketeers die valse veiligheidsclaims erop plakken, teneinde de verregaande infantilisering van de consument te bewerkstelligen, wat op hun beurt dan weer handig is voor bedrijven als Trendbox, maar dat even terzijde. Biologisch in in zijn intrinsieke waarde DE basis voor duurzame Landbouw, dat was ze nl. 50 jaar geleden ook, maar ja, we zien enkel wat we willen zien. ik wil geen meuk met een merkje, ik wil eerlijke voeding; groei of geen groei; en als dat dan betekent dat die echte voeding duurder is, is dat logisch. ieder merk heeft z,n prijs, en wellicht zit daar wel het verschil, we zijn verworden tot een grote Aldi, in een permanente staat van uitverkoop.dus Bio is niet duurder, Biologisch geproduceerde producten hebben de prijs die het waard is. alleen niet voor iedereen.

eric.

“de prijs die het waard is”

Is dat echt zo? Of wordt er naar onvervalst marketeersrecept een ordinair slaatje geslagen uit mensen die kennelijk letterlijk tot elke prijs eerlijke voeding willen? Hoe eerlijk is die voeding dan nog? Natuurlijk moet je koesteren dat er nog échte goede spullen worden geproduceerd, maar moet je daarom ook alles met de mantel der liefde bedekken?

Ik denk het niet. Heb lief, maar blijf kritisch. Dat is het recept voor een duurzame relatie.

De grote vraag hier is natuurlijk OOK: wie krijgt die 608% meer? De biologische sector moet onderscheiden worden naar boeren, verwerkers, verdere verwerkers en assembleurs, handel en de (super)detaillisten die het uiteindelijke verkopen aan een klant die die centen betaalt.

Welk deel krijgt de boer en welk deel stroomt naar de handel? Sterker, het moet sowieso via de handel terug naar de boer. De handel incasseert nl. het geld voor de hele keten; de boer, de verwerker doen geen zaken met de consument. Kon dat maar.

De vraag is dus hoeveel geld er nou precies weer stroomopwaarts komt. Zoals bekend lukt dat maar weinig vissen. Voor geld is het nog veel moeilijker, want iedereen is er dol op en houdt het liefst zoveel mogelijk zelf.

Ik zit nog met een ander prangend punt: overheden willen zoveel mogelijk bio voor hun werknemers als die daar tussen de middag en ‘s avond eten. Bij overheden werken een boel mensen. Als je die vraag dus heel oneigenlijk stimuleert, krijg je een schaarste-effect dat qua economische marketingstructuur precies hetzelfde is als die van Gucci. Je creeert schaarste voor iets dat heel logisch en gewoon is (wat is er mis met nep-Gucci’s, behalve dat er een ander logo op staat?), maar het gaat goud kosten.
Die biologische spullen komen gewoon .... uit de handel. Die er natuurlijk graag aan meewerkt en die overheid moet vertellen dat er zo’n schaarste is. Ergens midden in de stroom wordt er immers gevochten om het aanbod. Daar wordt er een beetje meer voor betaald. Aan het einde wordt er heel veel meer voor betaald omdat niet iedereen genoeg heeft.

Het is natuurlijk maar een hypothese, maar hij knaagt. Maar 6% grond erbij en toch een uit goeiigheid van een overheid die het goeie voorbeeld wil geven gekunstelde vraagstijging van (semi-)verheden waar wereldwijd toch heel wat procenten vd beroepsbevolking werken. Wie kan dat ‘ns een beetje berekenen? Louter om aan te tonen dat ik op het verkeerde spoor zit ;-)

Inderdaad is de omzetstijging veel groter dan de areaaltoename. Dhr. Veerman concludeert hieruit dat de prijstoename onevenredig is. M.i. kan je ook concluderen dat de opbrengst per hectare flink is gestegen, of dat er minder biologisch voedsel onverkocht is weggegooid. Op basis van alleen deze getallen zijn conclusies moeilijk te trekken.

Wel denk ik ook dat biologisch eten hip en yuppig is en er (daardoor?) veel verdiend wordt in de keten tussen producent en consument.
Biologisch meel is bv bij de natuurwinkel al snel twee keer zo duur als bij de molen.

Ben het met Jan-Willem eens. Misschien dat biologische boeren vooral producten zijn gaan verbouwen met een hogere (toegevoegde) waarde per ha: bijv. meer groenten en minder veevoer- of akkerbouwgewassen. Dat valt uit het stukje niet op te maken.

Jan-Willem en Joost, dat zijn correcte en terechte vragen. De volgende resulteren daar meteen weer uit: kunnen dervingsafname en hogere opbrengsten per ha een toename van de prijs van 400% verklaren?

Om het antwoord te geven is een forse analyse nodig (tenzij iemand die cijfers beschikbaar heeft. Als dat zo is: meld ze!). Daarom even op z’n ‘problem solvings’:
stel dat derving en opbrengsten beiden met 100% zijn verbeterd. Dan is er nog 200% te verklaren, die dan zouden kunnen worden toegerekend aan de hip- en yup-factor.

Die dervingsafname is met heel veel goede wil eventueel voorstelbaar; ik zou een gat in de lucht springen als het waar was, maar ik ga met J-W mee. Maar dan die opbrengststijging? Het zou uitstekend nieuws zijn voor het wereldvoedselprobleem als we teelten in een jaar tijd kunnen verdubbelen.

En nu komt er natuurlijk iets terug: die 400% kun je niet zomaar in vieren hakken!

Dat is de vraag, zoals Eric al zei, want het is maar hoe je kijkt.

Bio-landbouw is aan de basis duurder, maar die stijging in de kostprijs maakt in de totale eindprijsopbouw niet zoveel uit. De wedervraag zou dus weer zijn: waarom kosten heftrucks, vrachtwagens, die biologische dozen vervoeren en mannen in Audi’s A4 en 6 die ze verkopen, en de schappen van AH en Aldi (daar overigens fors goedkoper dan bij AH of Super De Boer) opeens ook hun gebruikelijke factor op die meerprijs meer? Het zijn immers dezelfde vrachtwagens, heftrucks, snij- en verpakkingsmachines, Poolse en Roemeense handen, schappen en Audi’s.

De wedervraag zou overigens weer mank gaan op 1 puntje, want - zoals blijkt uit het overzicht van de IFOAM - komt heel wat bio van heel ver. Daar moeten boten voor varen en waarschijnlijk zelfs vliegtuigen voor vliegen. Dat kost meer. Heel veel meer zelfs dan in de statistieken staat want de kosten van de natuur in uitstoot zijn niet meegerekend.

Om eerlijk te zijn vind ik het een tendentieus stukje, om redenen zoals aangegeven door de twee reacties boven mij. Daarnaast ben ik erg benieuwd hoe je nou precies aan die 608% komt, want hoe ik ook reken, dat getal krijg ik er niet uit.

Willem, neem de areaalstijging (volume) en de waardestijging (value). De eerste is iets meer dan 6%. De tweede is iets meer dan 38%. Relateer ze aan elkaar. Hoe vaak gaat 6% om in 38%? Ruim 6x. Grof berekend? Jazeker. Maar onterecht en tendentieus? Publicistisch - ja, dat wel.

Als je zo kijkt en vervolgens naar de zich in de draad ontvouwende nuance-vragen gaat (ook door mij aangedragen, en - zeker - expres pas daar) krijg j een beeld dat van grof naar fijn gaat. Je kunt alle nuances uitleggen. Ook dat handel nou eenmaal werkt zoals die werkt. En toch gaat er iets giga fout?

Ik kan prima uitleggen waarom een biologische kipfilet 27 euro moet kosten, tussen de 4 en 6 keer zoveel als een gewone. Omdat de handel nou eenmaal is wat’ie is en de consument nou eenmaal krijgt wat de handel vindt dat die zou willen.
De tranen springen in je ogen. Maar de consument gaat er echt niet meer van kopen.

Dick, leg de rekenmachine aan de kant en zet je gezonde verstand aan het werk. Voor een totale waardestijging van 38% is een prijsstijging van 38% voldoende. Maar aangezien het oppervlak ook al met 6% is toegenomen is een gemiddelde prijsstijging van zo’n 30% al genoeg.

Gezien de korte periode (1 jaar) zal dat wel een simpel prijseffect zijn: meer betalen voor hetzelfde product. Maar bekijk dat eens positief: consumenten zijn blijkbaar bereid die prijs te betalen, en dat vormt de fundering voor een gezonde groeimarkt. Mooi toch?

Maar waarom relateer je ze aan elkaar? Als je uitrekent wat het eerst was: 26 miljard omzet op 30,7 miljoen ha = € 847/ha. Nu is het 36 miljard op 32,2 miljoen ha = € 1118/ha. Wat neerkomt op een stijging van 32% per ha.

Misschien mis ik de clou maar ik snap echt niet waarom je die 38% omzetstijging deelt op 6% areaalstijging. Stel nou dat er een areaalstijging van 1% was geweest, dan zou volgens je berekening de prijs met 3800% zijn gestegen, waaruit duidelijk blijkt dat deze berekening in de limiet naar oneindig gaat.

“consumenten zijn blijkbaar bereid die prijs te betalen, en dat vormt de fundering voor een gezonde groeimarkt.” Dat is idd geweldigs nieuws. En daar zit nou precies m’n probleem: is ‘de’ consument dat ook bij een areaaluitbreiding van 100 miljoen ha ipv die 2?

Dat is de fout in die - heel vaak gehoorde - redenering. Gucci hanteert ‘m ook, maar weet dat het alleen gaat bij kleine volumes. Flink uitbreiden is dan ook vooral hun strategie niet. LVMH en PPR (waarvan Gucci deel uitmaakt) maken dan andere merken ernaast.

Bio zit - dat wil ik geloven - per ongeluk met een kleine volumegroei en een hoge prijsstijging, dwz een Gucci-mechanisme. Maar roepen dat dat werkt, lijkt me nogal kortzichtig. Als je doel biologische LANDBOUW is, en de kostprijsverhoging aan de bron maar een fractie van de consumentenprijs, moet je je zelfs afvragen hoe zinvol het is biologisch als PRODUCT te verkopen. Doe het gewoon en cross subsidieer het bijvoorbeeld over de hele verscategorie. Albert Heijn, Super de Boer en de andere service supers kunnen je daar alles over vertellen. Ze doen niet anders tussen de A-merken en hun vers-assortiment. Daar kan bio best bij. Tis maar een ideetje. Dat kan hier tenslotte ;-)

Volgens mij klopt Willem’s berekening veel beter.
32% is veel, ook als je daar inflatie, opbrengstverbetering, e.d. tegenover zet.
Ik ga ook grotendeels mee met wat Dick probeert te zeggen. al doet hij dat wat ongefundeerd.
Gelukkig is biologisch ook vaak fair (in de zin van Max Havelaar) en mag dat wat kosten.
Maar de bioknoflook uit China en de bio-kiwi’s uit Nieuw-Zeeland ingevlogen geven een te grote milieuschade en kosten dus te veel.
De knollen (die niet hip zijn) vallen in prijs nog aardig mee.
Bij pompoenen zie je het effect wel duidelijk terug: erg hip geworden en in prijs verdubbeld in twee jaar.
Het wordt kortom tijd dat alle landbouw (en veeteelt) biologisch wordt en de hipheidsfactor wegvalt.

Ha, dit wordt spannend: goochelen met cijfers. Wie heeft gelijk?

Ik zal het meteen verklappen: Willem! (neenee, het was geen opzetje tussen hem en mij).

Maar wat het duidelijk maakt, zoals Jan-Willem schrijft, zijn alle inmiddels gestelde vragen die anders niet zo scherp meteen naar boven waren gekomen.

Een heel essentiele vraag kwam nog niet aan de orde: gaat het om boerenprijzen of consumentenprijzen? Willem’s simpele sommetje maakt dat meteen duidelijk: het gaat om boerenprijzen.

Wat een deconfiture dus - zeker bij deze kop!!!! Die zijn nl. ‘maar’ 32% gestegen, terwijl de wereldprijzen voor ‘gewone’ primaire producten in een aantal gevallen rond het 2- en zelfs 4-voudige daarvan liggen.

Als we nu dus de hele boel omkeren: wat kostten biologische eindproducten in 2006 en hoeveel in 2007? Dan hebben we het spel compleet en kunnen we echt rekenen aan hoe het zit. De vragen zijn intuitief nl. wel correct (daar durf ik m’n hand wel voor in het vuur te steken).

Je kunt niet zomaar hectaren met de waarde van de opbrengst vergelijken. Als de groei van het aantal hectaren voor een groot deel is toe te schrijven aan de teelt van relatief dure grondstoffen als koffie- en cacaobonen en druiven, krijg je een heel andere opbrengstgroei in Euro’s dan wanneer de groei is veroorzaakt doordat er meer suikerbieten zijn verbouwd. En betreft de waardegroei uitsluitend grondstoffen of ook verwerkte producten zoals wijn, snelfilterkoffie en suiker?

Bernard, dat klopt, ook die verfijning is nodig om zulke uitspraken te kunnen doen. Maar je kunt er gevoegelijk van uitgaan dat zo’n kleine stijging bij een vraag die zich in de breedte uitbreidt de historische verhouding tussen waarde en volume niet echt elkaar trekt.

Beste Dick, was die keiharde 608% nou een foutje, of een wel heel aparte manier om een discussie uit te lokken?

Wie legt mij uit wat de Gucci-factor is van pak-’m-beet een bos biologische wortelen? De vergelijking lijkt me vergezocht. Een merk als Gucci heeft een signaalfunctie, je kunt je er positief mee onderscheiden van anderen. De exclusiviteit en hoge prijs zijn noodzakelijke randvoorwaarden om het gewenste signaal af te kunnen geven.

Natuurlijk is er een grens aan de vraag naar biologische producten. Het is momenteel een luxe-product, maar meer uit noodzaak dan uit principe. Als je de prijs maar concurrerend weet te krijgen, kun je aan Jan-met-de-pet biologische aardappelen slijten zonder daarmee de grachtengordel af te schrikken.

Ik was gistermiddag en -avond op pad en vond ook in de mailbox klachten en twee mails die het kennelijk niet meer voorlangs durfden te vragen: “wat is er nou mis is met met jouw berekening?”

Daar is mis mee, dat’ie logisch lijkt maar het niet is (ja Jeroen, het ging echt fout): die 608% krijg je als de prijs van het ‘oude’ areaal stabiel laat. Je rekent dan de groei in opbrengst alleen toe aan de groei in nw areaal en vergelijkt die opbrengst met de oude per hectare. Dat is niet zuiver en mag zelfs niet in stabiele markten.

“En toch voel ik aan mijn theewater dat je wel toename van areaal en groei van geldomzet kunt combineren”, schreef iemand. Nee, dat mag alleen als je het volume-effect (af- of juist toenemende meeropbrengsten) bekijkt zonder rekening te houden met prijsveranderingen van de markt, cq. als je weet dat je oude volume’s gaan voor je oude prijzen. Alleen speelt dat hier nou juist niet.

Reken je het dan correct uit, dan lijk je te moeten concluderen dat biologisch het slechter doet dan de reguliere markt: ‘maar’ 32% prijsstijging voor een primair product, terwijl de prijsstijgingen van primair product in sommige gevallen nog veel hoger zijn. Hoe kan dat en hoe zit dat? Het is nl. uiterst merkwaardig vanwege de ‘biopush’ en het feit dat het product in het rijke Westen (de grootste consumptie zit in de VS en Europa) in een niche wordt verkocht.

Beste lezers,

ik ben door een van jullie trouwe fans geattendeerd op deze site. Zelf ben ik een consument van biologisch eten geworden, omdat een land wel vaart als de boeren het goed doen en een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Ik weet niet of de opsteller van dit stuk enige affiniteit heeft met het boerenbedrijf, maar A) geef eerst de juiste getallen weer en B) wees blij dat er boeren zijn die wat meer voor hun product hebben gekregen. Ik ben blij dat ik een product kan kopen waar niet mee gerotzooid is (wees gerust, ik heb geen 608% meer betaald voor mijn boodschappen) Voer deze discussie integer.

Arend, dan ben met je met deze verwarrende posting wel met je neus in de boter gevallen. Ik heb nl. idd affiniteit met het boerenbedrijf. Doel van dit stukje was de vraag op te spelen waar het geld in de biologische keten blijft. Het meeste komt nl. niet bij de boer, maar bij de stappen verderop in de keten.

Daar zit m’n ‘duwen’ - hier te ongenuanceerd en als ik het van mezelf mag zeggen, dat komt niet zo vaak voor; scherpte wel - in dit stuk, zoals je ook hierboven kunt lezen.

De integriteit vd discussie proef je hopelijk uit de omgang met de reacties: die zit in het stellen van vragen en wedervragen. Dat is het doel van een interactief medium: publiek, insiders en nieuwsgierige lieden als journalisten doen samen aan waarheidsvinding. De waarheid is meestal nogal gelaagd.

Heb je ook het stukje gezien wat ik in reactie op de ontwikkeling van deze draad schreef?

excuus, ik had het stukje niet gezien, maar het maakt de discussie in ieder geval interessant. Zijn de prijsstijgingen niet te wijten aan de hoeveelheid tussenpersonen. Als elke tussenpartij 50% winst wil maken, dan ben je met 5 schijven 500% duurder uit dan het originele product. (ik ben dus een fan van winkels bij boerenbedrijven. Alleen een beetje lastig voor een rotterdammer) bovendien is het ook nog verser en je weet dat het geld op de goede plek komt.

Ik realiseer me dat de internationale handel nodig blijft, maar dan blijven er nog steeds een hoop vragen over. bijvoorbeeld: 1 kilo biologische druiven uit Zuid Afrika kost 0,5 liter kerosine om te vervoeren, volgens mij zijn reguliere appels uit de Hoekse Waard schoner.

Ben net terug van de Salon d’Agriculture in Parijs, waar ik een interessant gesprek voerde met de directeur van het AgenceBio, waarover later een verslag volgt. Maar ik sprak ook met een jonge fruitteler van biologische appels. En ik vroeg hem hoeveel duurder zijn appels waren dan de ‘gewone’. Kost een conventionele kilo vergelijkbare appels pakweg 2,40 euro de kilo op de markt, zijn bio-appels kosten 3 euro. Dat is niet zo gek veel duurder toch? Ook over deze pepinier/fruittier zal ik een stukje schrijven. Interessant verhaal naast onze contractappels.

@Lizet: die bedragen die je noemt, is dat wat deze jonge fruitteler krijgt voor zijn appels of wat de consument er voor moet betalen?
En dan wil ik ook graag de bedragen aan de andere kant weten. Inderdaad interessant.

Aangezien de meeste verkoop direct van de boer aan de klant is: de fruitteler. Ik kom daar later en detail op terug. Wanneer ik de spullen heb uitgepakt en georganiseerd.

Jan-Willem, dit is het voorbeeld van een teler die direct verkoopt en zelf de volledige marge en dus keten beheerst. Appeltelers krijgen op de veiling, The Greenery of via de handel echt geen 2,40 en geen 3,00, al zijn ze biologisch-dynamisch met een gouden strikje.

Het merendeel van de telers van deze specifieke appels verkopen direct aan de consument vanaf de boerderij of via de lokale markten. Maar een deel gaat naar de grootgrutter. Ik kom er op terug, even geduld, ook jij Dick, je loopt vér voor de troepen uit. Het interessante aan het verhaal is de constructie wie deze bio-appel mogen aanplanten, onder welke voorwaarden en wat de rendementen zijn. Dit in tegenstelling tot de schrijnende contractappelconstructie in ons land. Maar ik moet echt eerst even wat anders doen. Geduld tot zondag aub.

Misschien kan ik de hele discussie op losse schroeven stellen. Die 10 miljard euro stonden vermeld in het AGD, maar niet in het persbericht van IFOAM dat ik onder ogen kreeg. IFOAM bericht dat de marktwaarde in 2007 (dat zijn de meest recente cijfers) 46 miljard dollar was. Enig zoeken levert op dat de totale waarde in het voorgaande jaar (2006)door IFOAM op 38,6 miljard dollar werd gezet. Dat is dus tussen de 7 en 8 miljard dollar verschil. In euro’s, tegen de huidige koers, circa 5 a 6 miljard. Of spelen koersveranderingen hier een rol?

NB: de meest recente cijfers zijn dus twee jaar oud. Op dit moment zijn wereldwijde omzet en areaal vermoedelijk alweer een stuk groter.

Alexis, dan wordt deze discussie steeds interessanter. Het zou nl. kunnen impliceren dat de waarde van biologisch ‘af boer’ afneemt tov de waarde van conventioneel. Daar kan ik me intuitief niets bij voorstellen, maar ik pas wel op om daar in deze kwestie ooit nog ‘ff snel’ een oordeel op te baseren.

Ik lees zojuist in de nieuwsbrief van Biofach dat Wholefoods in de US staat op 8 mrd dollar omzet in consumentenwaarde in 2008. Een heel bedrag als je het afzet op die 36 mrd boerenwaarde uit 2007.

Mr. Ooijer zal me terecht corrigeren op een aantal punten, waarvan in ieder geval dit
- WhF is voor een groot deel niet biologisch
- dus mag je hun consumentenomzet niet relateren aan die van biologisch af boer

En toch doe ik het even, om het gevoel voor die relevante vraag weer wakker te maken: hoe kan 1 eindverkoper zo’n 20% van de totale tegenwaarde aan primaire waarde doen?

Nou weer terug. De brokken informatie roepen steeds meer vragen op, dus het wordt steeds boeiender om door te vragen: hoe het nou zit met die verhouding tussen opbrengsten voor de boer en de prijsontwikkeling daarvan enerzijds en de opbrengsten voor de winkelier en de prijsontwikkeling in de consumentenmarkt anderzijds?