@ Pieternel, ter vergelijking. Gewoon productiepersoneel via OTTO kost 14.00 euro per uur. Een kwaliteitsmanager van rond de 30 bij een MKB voedselverwerkend bedrijf rond de 3500 a 4000 bruto per maand (met uitschieters naar 5000!). HBO's met enkele jaren ervaring (dus rond de 25-28 jaar) 2300 zonder vakantiegeld. Startsalaris van een HBO'er ligt rond de 1900 a 2000 euro. Aangezien ik veronderstel dat productiepersoneel geen opleiding of een MBO opleiding heeft, vind ik 1800 euro best netjes en zeker niet onderbetaald.

Ik geloof dat mensen in hun kern goed zijn en soms geneigd tot het kwade. Sommige mensen zijn gewoon echt heel erg fout. Ik en de meeste boeren en tuinders horen tot de eerste categorie. Over de tweede lezen we dagelijks in de krant.

@Wouter, dit zijn standaard minimumbedragen. Een goede medewerker krijgt best wat extra.

@Wouter: voorop gesteld, ik ben geen specialist. Voor een medewerker die 30 is die al een aantal jaren ervaring heeft opgebouwd: ongeveer 1.800 bruto per maand, exclusief vakantietoeslag. Voor de hogere functies: 2.500 per jaar.
Even ter vergelijking: de CAO kleinmetaal 1.600, de horeca 1.500.

@Paul: je raakt een gevoelige snaar met het woord rechtvaardigheidsgevoel. Ik denk even aan de GMO-subsidies waar ik al eerder stukken over schreef. Bloementelers kunnen er geen aanspraak op maken, groentetelers wel. Zit je in een erkende telersvereniging wel, heb je een bedrijf met eigen afzet (vaak veel moeilijker) niet. Pas sprak ik een perenteler die wilde gaan investeren in koelruimte. Als hij GMO krijgt toegekend kan hij rekenen op 50% subsidie op de hal met installatie. Da's best veel.

@paul, ik bedoelde de boer niet, maar ik bedoelde de werknemer die komt helpen in de kas. Wat verdient hij/zij per uur? Verder heb je gelijk ook subsidies kunnen tot een non-level playing field leiden. Aan de andere kant is dat gewoon Darwin "de best aangepaste overleeft", subsidies kunnen door elke boer of tuinder worden aangevraagd. Overigen heb ik zelf ook te maken met een non-level playing field door de aanwezigheid van 'overheidsorganisaties of door de overheid betaalde organisaties' die commerciele diensten leveren onder de kostprijs. Cohen schreef hier 10 jaar geleden al over (zg hybride organisaties, google maar ff).

Wouter, een boerenwijsheid: het maakt niet uit of je een dag wel of niet wat verdiend hebt, als je maar moe bent zodat je goed kunt slapen.

Over rechtvaardigheidsgevoel. Hier wordt gewezen op frauduleuze toestanden maar hoe rechtvaardig is het als die ene boer of tuinder wel een flinke subsidie toegewezen krijgt en de ander niet? Scheelt ook weer in productiekosten of een Mercedes met luxemburgs kenteken.

Pieternel, dank voor je pets. Ik weet dat je er zo over denkt.

@ pieternel, wat verdient een gemiddelde medewerker van 30 in de kas als hij/zij 38 uur werkt ongeveer?

Soms moet je even afstand nemen om de zaak weer helder te krijgen.

Dick, ik begrijp helemaal niets van grote, echte fouten en wijs ze dus resoluut af. In de grote zaken die nu de kranten halen zijn mensen bewust bezig geweest een constructie te bedenken waar ze zelf, financieel, beter van zijn geworden. Neveneffect is dat er heel veel mensen hard hebben moeten werken die daar niet echt beter van werden. Mijn rechtvaardigheidsgevoel slaat daarvan volledig op tilt.

Blijft de land- en tuinbouw met een hardnekkig probleem zitten: wie gaat het werk opknappen?

Mijn rechtvaardigheidsgevoel zegt ook dat er heel veel Nederlanders niet eens de moeite nemen om uit te vinden of het werk in de tuinbouw hen past. Ik heb lang genoeg zelf meegedraaid in ploegen (vandaar die versleten meniscus) om te weten dat het geen minderwaardig werk is, dat het vaak gezellig is en ook bevredigend om te zien wat je op zo’n dag bereikt. Ik heb ook nooit slecht verdiend, of dat gevoel gehad. Dus wat dat betreft vind ik dat de arbeid op boeren- en tuiniersbedrijven niet de status krijgt die het verdient.

Ik zit me ook af te vragen waarom de toonzetting van Willem me zo irriteerde. Willem, ik kreeg het gevoel –en misschien bedoelde je dat niet zo- dat je me een beetje betuttelend toesprak, alsof ik het allemaal niet zo goed snap en jij wel. Moet ik het eigenlijk allemaal tot in de finesses snappen om een vraag neer te leggen op Foodlog? Ik reken op expertise van deelnemers om juist die nuances aan te brengen in de daarop volgende discussie.

Willem, je maakt een punt van iets dat in de literatuur bekend staat als 'situationele rechtvaardigheid'. Het gaat over buigbaarheid van rationaliteit in rechtsvaardigheidsoordelen die niettemin helder en integer zijn voor betrokkenen. Ik vind dat je er niet in slaagt het waarde te laten krijgen in de discussie.
Ik spreek Pieternel wel eens in het wild en weet dat ze fraude fout vindt. Interessant is waarom ze het handelen van tuinders - ook grote, echt foute - kan begrijpen en tegelijk afwijst.

De betekenis van dat dilemma komt niet uit de verf van je opposities. Op een ander niveau komt het bijv. wel heel praktisch en voelbaar naar voren uit de reactie van biologische en ideologisch geinspireerde tuinder Jopie.


Om een antwoord te geven: Pieternel ziet dat tuinders in een context zijn gebracht waarin ze ernstig verleid worden tot het foute. Zij kunnen anders kiezen, maar een landsbestuur moet ook weten dat mensen net mensen zijn en vaak onvoldoende creatief om totale contexten te veranderen. Criminaliteit en fraude zoals die hier aan de orde zijn, is - zo lijkt de stelling te moeten luiden - meer dan alleen individueel bepaalt. Het collectief slaapt of wenst zijn eigen rol niet te zien en wijst naar degene bij wie de systeemfout zich uit.