Antwoord van Van Opzeeland. Ik vroeg hem vorige week of hij dezelfde was als de Opzeeland van Greenpeace.
Hij emailde zojuist:

Geachte meneer Wouter Klootwijk,

Dank voor uw intresse in foodwatch.

Ik ben inderdaad de persoon die in de periode 2001 t/m 2007 gewerkt heeft voor
Greenpeace Nederland, voor de giftige stoffen campagne en met resultaat; bedrijven
zoals onder andere HP, Nike, Unilver, Samsung zijn toen begonnen met het uitfaseren
van schadelijke stoffen die op de OSPAR prioriteitenlijst staan.

Ik zeker niet de enige Nederlander die werkt voor foodwatch. Ook de assistent is een
Nederlandse daarbij hebben we een aantal consultants in dienst die allemaal van
Nederlanse komaf zijn.

In het bestuur zitten voorlopig twee duister en één Nederlander/Australiër, ookal
doet de naam anders vermoeden de heer Hohnen heeft de Nederlandse Nationaltiteit. Ik
benieuwd waarom u wilt weten of het bestuur alleen maar uit Duitsers bestaat.

foodwatch is onafhankelijk van overheden en bedrijfsleven en ontvangt alleen geld
van donateurs/consumenten. In de opstart fase wordt foodwatch Nederland financieel
gesteunt door de Duitse donateurs van foodwatch. Binnen 5 jaar moet foodwatch
Nederland onafhankelijk zijn van de steun van de Duiste donateurs van foodwatch.

Ik hoop dat uw vragen hiermee voldoende beantwoord zijn.
Met vriendelijke groet,
Bart van Opzeeland
Directeur foodwatch Nederland
Fizeaustraat 23
1097 SC Amsterdam
bart.van.opzeeland@foodwatch.nl
020-7741079/ 06-15966428

Lees een brede discussie. Wil er wel wat aan toevoegen.Telers spuiten natuurlijk niet voor de lol. Kost geld.. Strooizout maakt de gemeente wel op zodat ze volgend jaar meer krijgen! Directe vervuiling overigens dat strooizout.. Dat verbruiken de telers in geen jaren.
Wie kan er rekenen..? Buitentelers spoten vroeger in totaal 3-6 keer tegen alles. Nu 18-30 keer. Millieubesparing schei uit!?
Die paar middelen waren gevaarlijk, maar dat moet ook! De komende jaren is er groot gevaar voor schimmels en insecten (uit andere landen)die volgens de huidige NL-regels niet te bestrijden zijn! Brussel krijgt iedereen mee. Het NL bedrijfsleven wordt daar niet goed verdedigd. En die belangenbehartiging is nog gekozen door de kwekers zelf.
Gezocht; Sterk persoon die weet wat onderhandelen is

@Dick " is Milieukeur in de praktijk nog moeilijker - en dus strenger en inventiever in middelengebruik - dan biologisch?"

Milieukeur is zo ongeveer als ik het beschreven heb, ik doe het zo en was in 1998 de eerste aardbeienteler met Milieukeur. Maar Milieukeur is niet uit te leggen aan de consument en de markt heeft er geen cent meer voor over. Ik ben daar nu dan ook niet meer voor gecertificeerd. Die papiertjes en nietszeggende logo's interesseren mij helemaal niks eerlijk gezegd. Ik vind het interessanter en leuker om gewoon op mijn website te laten lezen hoe we het doen. Of met excursies en proeverijen of gewoon 1 op 1 contact met consumenten, wederverkopers, culinaire schrijvers en zo.
Maar dat ik het doe zoals Milieukeur en vaak nog beter, dat mag ik dan weer niet op mijn website zetten, dan krijg ik allemaal vervelende telefoontjes en mailtjes om de naam Milieukeur overal te vermijden. Ik doe het dus gewoon op de Jan Robben manier en wie dat goed vindt en mij vertrouwt mag mijn aardbeien kopen en anders maar niet.

Over het onderscheid tussen gangbaar, milieukeur en biologisch:
enkele jaren geleden was ik met een aantal scholieren met het wiedbed bezig. Dat is feitelijk geen machine maar een transportmiddel. Het is een frame van 6 of 9m breed met wielen en daarop ieder 75 cm een ligplaats; te vergelijken met een strandstretcher. Hierop liggen dan een tiental mensen die met hun handen onkruid tussen het gewas uit pulken. [Wij boeren hebben het oudste beroep ter wereld. Er zijn anderen die daar ook aanspraak op maken, maar die liggen dan normaal niet met hun hoofd en armen naar beneden]. Op deze wijze ben je met je hoofd ong 30 cm boven de grond. Bij warm weer wordt je even duf als dat je op het strand hebt liggen slapen. Heel sociaal want je hebt alle tijd om met de anderen te praten.
Eén van de scholieren – zoon van een gangbare boer – zei: moet je kijken, er lopen allemaal kleine beestjes tussen het gewas. Ik had het ook gezien, maar onze conclusies waren verschillend. Zijn gedachte: dat ziet er niet goed uit, die eten vast alles op. Mijn gedachte: dat ziet er goed uit, biologisch evenwicht.

In het kort geeft dat het verschil aan en tegelijk de overeenkomst. Gangbare boeren hebben de “natuurlijke neiging” om niet te kijken om welk insect het gaat, maar om direct de spuit te pakken*. Insecten hebben immers al gauw voor €10 of €20 per ha opgegeten. Biologische boeren hebben ook de natuurlijke neiging om niet te kijken welk insect het is, als er weinig is dat je kunt doen en andere insecten de plaaginsecten grotendeels onder controle houden. Milieukeurboeren willen juist veel meer weten wat er gebeurt en voortdurend de afweging maken om wel of niet in te grijpen en zo ja op welke manier. Dit is enerzijds heel boeiend, maar het is ook topsport. Gangbaar spuiten heeft vaak iets van een verzekeringspremie. Milieukeur zoekt juist de grenzen op. En dicht bij de grens treedt weer de wet van afnemende meeropbrengst op. Minder besparingen en meer risico’s.

Een vriend van mij, biologisch boer, zei eens dat hij niet terug zou kunnen naar gangbaar omdat hij al die beestjes niet meer kende. En het klopt, als bioboer ben je voor altijd verpest voor gangbare landbouw. Al gauw denk je dan: dit beestje zal ik maar niet tegen spuiten, want dat zal het biologisch evenwicht wel in de hand houden. Maar bij gangbaar of milieukeur werkt dit nu net niet.

* Uiteraard chargeer ik hier mee. Ik heb niet zo de behoefte een oordeel te vellen over gangbaar, milieukeur of biologisch noch over de telers. Gangbare landbouw komt voor onder mijn beste vrienden, kennissen en familieleden.

Huib, je spreekt een vermoeden uit dat me intrigeert: is Milieukeur in de praktijk nog moeilijker - en dus strenger en inventiever in middelengebruik - dan biologisch?

Kunnen ook anderen daar hun praktijklicht eens over laten schijnen?

Huib, Foodlog moet dringnd wat sponsors vinden om bijv. jouw wijsheden eens in kleine drukwerkjes te kunnen verspreiden. Je kennis en inzicht en motivatie zijn een belangrijke reden voor mij om Foodlog te bezoeken.

Voor het overzicht; op ons bedrijf vorig jaar toegepast:
Aardappelen 3 keer 5kg/ha koperoxychloride (50% koper) dwz 5 á 10 keer de onttrekking. Dit op 2/3 van het perceel. 1/3 was een resistent ras.
(De koperbespuiting was de 2e keer in 17 jaar)

Rode en witte kool: planten zijn bij de plantenkweker behandeld met Tracer - werkzame stof spinosad (een gefermenteerd plantaardig middel). Tijdens de teelt 2 bespuitingen met Bacillus thuringiensis-bacteriën tegen rupsen.

Overige gewassen zijn onbehandeld: sperciebonen, rode bieten, knolvenkel, courgettes en gerst.

Tracer en Bacillus thuringiensis (hiervan zijn diverse stammen) zijn beiden ook gangbaar toegestaan en worden ook wel toegepast, hoewel de chemisch-synthetische middelen veelal goedkoper zijn. Tracer was dit jaar voor het eerst toegestaan. Het resultaat viel mij niet mee. Het middel wordt door de plant opgenomen en heeft dan een werking van enkele weken. Mijn idee was dat de ontwikkeling van natuurlijke vijanden van rupsen (sluipwespen met name) vertraagd werd. Toen het middel uitgewerkt was kwam er een massale ontwikkeling van rupsen, met als gevolg 2 keer bespuiten met Bac. thur. en toch nog kwaliteitsverlies door rupsen. De chinese kool is niet behandeld met Tracer en maar 1 keer met Bac. thur.

Jan Robben hierboven had het over biologisch pyrethrum. Dit is het extract van een afrikaanse margrietsoort. (de natuur is niet vriendelijk). De chemische werkzame stof pyrethrum, is geanalyseerd en vervolgens zijn hiervan 5 of 10 stoffen ontworpen met bijna dezelfde chemische structuur: de synthetische pyrthroïden. Deze zijn dan wat effectiever dan het natuurlijke product of worden wat minder snel afgebroken. Volgens mij zijn ze allemaal niet-selectief waardoor ze ook de natuurlijke vijanden doden. Biologisch zijn ze dan ook weinig van nut. Je krijgt dan snel twee richtingen: niets doen en alles aan de natuurlijke vijanden overlaten of juist volledig op de chemie vertrouwen en aan "kalenderspuiten" doen, dat wil zeggen bijv iedere week tegen luizen spuiten. Ik weet niet hoe het tegenwoordig is, maar 10 jaar geleden was dit normaal in gangbare slateelten en ook bij pootaaardappelen.

Zwavel is op ons bedrijf nog nooit toegepast. Verder zijn er vrijwel geen praktisch toepasbare middelen in de bioteelt. Ik heb wel eens een seizoen een middel op basis van citrusextract geprobeerd (werkzame stof vitamine C) maar de eerste Phytophtora-aantasting kwam in het spoor waar de spuitmachine had gereden voor dat middel. Verder komen er wel eens handelaren langs met allerlei vage middelen op bacteriebasis. Ze hebben dan cijfers bij zich van proefveldjes bij andere bioboeren die 30-40% opbrengstverhoging aantonen. Maar die cijfers blijken ze dan zelf opgesteld te hebben.

Wel hebben we ervaring met uitzetten van natuurlijke vijanden. Kortschildkevers tegen uien/koolvlieg, antagonistische schimmels tegen rhizoctonia (lakschurft) in aardappels en steriele insecten techniek. Hierbij worden in het labarotorium uienvliegen gekweekt en deze worden bestraald zodat ze steriel zijn en vervolgens in overmaat in het veld uitgezet. Ook dit wordt trouwens gangbaar toegepast.

(vervolg)In de geïntegreerde landbouw (ik heb enkele jaren in een studieclubje gezeten) kwam de aandacht te liggen op de hoeveelheid werkzame stof maar nog meer op de milieueffecten. Sommige middelen zijn bijv heel schadelijk voor het leven in slootwater. Of voor het bodemleven. In de uienteelt zijn enkele middelen die als gevolg hebben dat het bodemleven bijna geheel verdwijnt. Zeer nadelig, met name voor de telers zelf.
De toegelaten middelen waren in de jeugd van Hendrik J en van mij van het type botte bijl. Als gevolg van effecten beschreven in “Silent Spring” (ophoping van DDT, etc) werden regels opgesteld dat middelen afbreekbaar moesten zijn. Moderne middelen zijn veel verfijnder en selectiever. Sommige middelen hebben een dosering van 30 gram per ha. Een goede zaak uiteraard, maar wel heb ik soms het idee dat juist door die grote selectiviteit allerlei hormoonachtige effecten op kunnen treden (zoals hierboven beschreven voor Round-up) . Verschijnselen als ADHD en allerlei allergieën spreken mij ook niet aan.

Het is niet mijn bedoeling gangbaar negatief af te schilderen. Zo is het gevaar van een verkeerd dieetpatroon groter dan gebruik van niet-bio voedsel.

Waarom ik dan toch biologisch boer? Omdat ik trots ben als het lukt om zonder kunstmest en synthetische middelen een product te telen dat ze gangbaar niet beter kunnen.
En veel voordelen van biologisch zie ik niet eens zo zeer op productniveau maar op systeemniveau. Biologische landbouw ervaar ik als veel socialer. Gangbare boeren zijn vaak het hele jaar alleen aan het werk. Omgang met personeel moet je leren, maar is uiteindelijk veel leuker (af en toe geen personeel is ook zalig).
Ik maak liever kosten om mensen aan het werk te zetten (onkruid wieden) dan dat ik hetzelfde geld uitgeef aan industriële producten. En ik ben blij om voor de Europese markt te produceren en geen overschotten te veroorzaken waar allerlei andere boeren last van hebben.

`Als leek kan ik niet zomaar iets uit deze lijn destilleren` Dick, dat geldt niet alleen voor leken. In de lijn van de biozalm kwam al naar voren dat er geen direct verband is tussen biocertificering en meerwaarde voor de consument. Welnu, er zijn wellicht meer niet-verbanden als wel-verbanden.
Zo zijn er enorme verschillen tussen gangbare bedrijfstakken. Ik neem direct aan dat er glastuinders zijn die vrijwel zonder bestrijdingsmiddelen telen, en ik heb respect voor hen. De helft van mijn vriendengroep doet iets vergelijkbaars, AgroMilieuKeur. Ik denk wel eens dat dit nog moeilijker is dan bio.
Ander niet-verband: het aantal bespuitingen hangt niet samen met de milieueffcten.

Toen ik heel jong was, hoewel dat niet zo verdomd lang geleden als HJK is, waren er nog de ouderwetse spuitmiddelen. De DDT was dan weer net voor mijn tijd, maar parathion en zelfs middelen op arsenietbasis en kwikverbindingen om pootaardappels te ontsmetten waren toen nog voor handen. En wat te denken van ontsmettingsmiddelen op basis van gifgassen zoals Cyanamid ze in Bhopal maakte. Begin jaren 80 verdwenen die ergste middelen. In die tijd was er steeds grote opwinding als er een voorlichtingsavond was over gewasbeschermingsmiddelen, welke nieuwe middelen kwamen nu weer ter beschikking?
Ook kwamen er technieken om de heoeveelheid middelen te verlagen, voornamelijk uit kostenbesparingsoogpunt maar ook vanuit milieuoverwegingen. Zo ontstond toen het lagedoseringensysteem, waarbij meerder keren onkruidbestrijdingsmiddelen in lage hoeveelheden werden gespoten.

Dan toch maar vast een aanzet over hoe we het allemaal al doen. Voor de liefhebbers hier een verhaal dat al 10 jaar op onze website staat http://www.aardbeien.net/consument.php?menu=teelt&item=1_1
(hier en daar wellicht een beetje over de datum, maar ik beloof beterschap)

Wij telen aardbeien uitsluitend in de vollegrond, met stro ertussen om de vruchten te beschermen tegen zandspetters en met name botrytis en andere soorten vruchtrot zoals phytophtora en colletotrichum. Maar ook ter voorkoming van zwarte en zere plukkersknieën.

Aardbeien worden ook wel eens gespoten tegen vruchtrot als de weersomstandigheden in de bloei daar aanleiding toe geven. De infectie gebeurt namelijk al bij het afvallen van de bloemblaadjes omdat er dan wondjes optreden. Bij droog schraal weer hoeft niet gespoten te worden, bij onweersachtig weer juist wel. Vrijwel uitsluitend dus tijdens de bloei. Daarbij gebruiken we een afwisselend middelenpakket om resistentie te voorkomen en we gebruiken alleen de middelen met de laagste milieubelasting.

Goed om te weten: van 1998 tot en met 2000 hebben we een project gedraaid samen met CLM en daarbij hebben we de milieubelasting veroorzaakt door bestrijdingsmiddelen verminderd met 96%! Voornamelijk door het bewust kiezen van middelen, inzet van natuurlijke bestrijders en andere maatregelen.

Aaltjes van het type pratylenchus penetrans worden bij ons bestreden door vruchtwisseling toe te passen met afrikaantjes. Als een aaltje het durft om aan een afrikanenwortel te prikken is zijn laatste uur geslagen. Werkt effectiever dan chemische ontsmetting is onze ervaring. Dit werkt niet tegen andere aaltjessoorten, maar sinds 1994 is er op ons bedrijf niet meer chemisch ontsmet.

Van de insecten vormen de trips voor ons de meest vervelende plaag. Eenmaal een flinke portie trips in de aardbeienbloempjes en je hoeft geen aardbei meer te plukken. Af en toe komen roofwantsen dat karweitje opknappen, maar er moet ook met de spuit worden ingegrepen. Hiervoor gebruiken we dan een synthetisch pyrethroïde, het enige middel wat er voor is toegelaten in aardbeien. Klote van dit middel is dat het ook schadelijk is voor natuurlijke vijanden. De biologische variant die er van dit middel is, is even erg volgens mij.

Spint is een ander vervelend beest, vrijwel onzichtbaar zonder loep, maar desastreus voor het gewas. De groei kan er finaal uit gaan als de spint er goed in zit en zonder groei weer andere kwalen zoals meeldauw, kleine aardbeitjes en te weinig opbrengst. In de vroege teelten lukt het wel eens om met sluipwespen deze plaag te beheersen, maar af en toe moet ook gespoten worden. Ook om te voorkomen dat de plaag van het ene naar het andere perceel verhuist.

Luizen proberen het ook vaak om de boel te komen verpesten, maar daar doen we sinds 1998 helemaal niks meer aan. De lieveheersbeestjes en sluipwespen houden dit mooi bij. Daarvoor houden we de akkerranden lekker ruig en hebben we geleerd geduld te hebben. Mooi neveneffect van die akkerranden is dat je hier de nek breekt over de patrijzen.

De gemeente heeft aan de weg zelfs een bord geplaatst met daarop de tekst, dat door het verminderde gebruik van insecticiden de patrijs weer kans gekregen heeft om zich te nestelen in het gebied. Nou mooi toch?