Gewoon nog effe over Nicaragua.
Het inkomen van Nicaragua is
voor 25% afkomstig van ontwikkelingshulp,
25% van wat migranten aan remesas opsturen en
25% van illegale drugshandel.

Slechts een kwart van de middelen is dus het gevolg van eigen economische activiteiten.

NGO's en stedenbanden treden in de plaats van de overheid. Deze laatste blijft achter met weinig of geen verantwoordelijkheid en zonder risico's. Er is weinig democratische controle. Het land wordt geteisterd door corruptie.

Misschien dus niet verwonderlijk dat bepaalde Nicaraguanen geen interesse hebben in fair trade, Bart?

Steven,
a) ik zoek niet naar het slechte, ik zoek naar hoe het zit
b) ik zoek naar het koren en naar het kaf

Ingewikkelder is het niet.

Dat biljoen en die 20 miljoen mensen link ik niet aan Fair Trade alleen. Als die indruk zou zijn ontstaan, dan spijt me dat. Wat ik wel aan de orde stel is de vraag naar exact dat wat juist jij ook beschimpt: institutionalisering en wat er dan overblijft van echte eerlijke handel (en van al dat andere goeds waar andere NGO's en andere welzijsnwerkers voor staan)
En voorts stel ik precies dat aan de orde wat jij - en alweer Jens - aan de orde stelt: aan wie laten we de controle op die betere wereld waarin we allemaal moeten investeren over? Op dit moment zijn er 2 smaken: de NGO's en bedrijven. De laatsten heten enerzijds Miko en Albert Heijn, anderzijds zijn het kleine initiatieven van ideëel ondernemerschap (waar jij je sterk voor maakt, met al mijn respect en bewondering overigens!). Waar is de onafhankelijke derde? Bij gebrek aan inzicht moet een burger die niet meer aan de missie geeft daar wel naar vragen.

De trend van overheden is dat ze zowel de eerlijkheid als de controle daarop aan de markt overlaten. Dat is levensgevaarlijk nu het om steeds meer geld gaat en welzijnswerk gewoon werk wordt waarvoor mensen door headhunters worden geworven. Daarom moet er een openbare en volstrekt onafhankelijke instantie zijn die - naar mijn bescheiden mening - wel degelijk een overheidsachtige' rol vervult. Tenzij je alles volstrekt transparant weet te maken, natuurlijk (onbegonnen werk).

Als je mijn zoektocht naar feiten, beloftes en controle tendentieus wilt noemen, so be it. Tendentieus ben ik inderdaad naar de vrolijke wegwuivers van alle mogelijke kritiek. Die geloof ik inderdaad per definitie niet.

'Daar' geweest en iedereen gesproken? Nee, daarom ben ik blij met de Bart's en Jopie's die er wel geweest zijn en er hier over verhalen. Ik hoop dat er nog veel meer komen. Daar kun je vragen aan stellen, die zij met feiten kunnen beantwoorden in plaats van met mooie grote verhalen.

Wat Peter Jens zegt is gewoon geen nieuws. Waarmee ik niet gezegd heb dat hij daar geen belangrijk feit naar voren haalt.
Zie ook deze Foodlog-draad: Marketingsuggesties: fair trade & biologisch.
De eerste reactie daar kwam van Klootwijk: "Waar zijn die kleine cooperaties, Albert Heijn? Zeg het en ik ga er kijken. Cameraatje mee."
Volledig mee akkoord.

Niet akkoord met je stelling dat eerlijke handel enkel iets zou zijn waar NGO's richting aan geven. Van in den beginne van de introductie van het Max Havelaar-keurmerk waren hier commerciële, kleine branders bij betrokken. Simon Levelt stond zelfs mee aan de wieg van het keurmerk. Vandaag zijn branders - toch niet van de minsten - als Rombouts en MIKO in België voortrekkers. Waar jij NGO's beticht, beticht je in één adem ook deze ondernemingen. Ze werken nauw samen met NGO's. Wat zij hierover te vertellen hebben, kan je hier bij monde van Marc Swinnen (marketingsmanager MIKO) en Hugo Rombouts (CEO Rombouts Koffie). Ik vind dat heel straffe koffie. Jij schuift het met je opstelling gewoon mee van tafel.

Neen, ik ben nooit in Ghana of Nicaragua geweest. Ben dat ook niet van plan. Wat moet ik daar gaan uitrichten? Omgekeerd ontmoet ik hier in Vlaanderen wel heel regelmatig mensen uit het Zuiden.
Maar jij bent duidelijk ook nooit aanwezig geweest op Algemene Vergaderingen, congressen en noem maar op, waar NGO's als Oxfam-Wereldwinkels (een 99,7% vrijwilligersbeweging van 8000 leden) veel tijd in steken om in discussie te treden. Met elkaar, met partenrs uit het Zuiden, met bedrijfsleiders, noem maar op.

Waar het fout loop met labelingorganisaties is dat - in het geval van Max Havelaar - ze de zaken gewoonweg niet meer gecoördineerd kunnen houden. Dan krijg je autoritaire toestanden, met veel administratie. Dat laatste zegt oprichter van Max Havelaar, Francisco Van der Hoff. Voor de supermarkten is Max Havelaar-gelabelde koffie bijv. zo'n interessante winstpakker ('de grootste in het koffiesegment', beweert de inkoper van Albert Heyn) dat ze aan maatschappelijk verantwoord ondernemen kunnen doen en dat daar bovenop de klant hen er hun nog een flinke bonus mee uitbetaalt. Vandaar ook het fenomeen van Max Havelaar-huismerken in onze supermarkten. De winsten blijven maximaal bij de organisator van de oneerlijke handel.

Ik noemde Teun expliciet 'ondernemer' om de redenen die je zelf neerschreef.

Je mag van mij verder blijven zoeken naar al het slechts dat fair trade in zich draagt, zonder het veelvoud aan prachtige verwezenlijkingen maar zelfs te wensen te belichten. Ik heb daar geen probleem mee. Geen enkel.

Pleit ik NGO's vrij van iedere beschuldiging? Neen. Er bestaat idd de tendens om zichzelf te willen institutionaliseren. Alleen moet je het debat wel eerlijk voeren. Binnen het hele NGO-landschap nemen fairtrade-organisaties maar een piepklein hoekje in. Ik vind dat je de laatste weken al wel eens vaker tendentieus uit de hoek komt. Dat bedrag dat je naar boven tovert mag je niet zomaar linken aan fairtrade-organisaties. Je doet dat wel.

"Weet je wat Shell allemaal voor elkaar krijgt in de wereld met 108.000 man en een derde van de omzet van de NGO’s." Ach ja! De Koninklijke Shell! Die meer haalt uit iedere druppel. Veel interessant leeswerk op Ethicalcorp. Wat heeft Shell te maken met fair trade?

Ah, Roundup, yummie!
Sinds de aarde geobjectiveerd werd door prachtige foto's vanuit het heelal, de democratizering van vliegreizen en de verbeterde communicatie de laaste dertig jaar is met het recente alomaanwezige www Teilhard's noosphere ontstaan. Een gecombineerd menselijk bewustzijn. Het ontstaan van een noosphere verplicht ons telkens onze aannames en praktijken van de afgelopen dertig jaar telkens onder de loep te nemen, te herijken en aan te passen. Soms kom ik tot de ontdekking dat ik als ouwe man last heb van het werkelijk doorgronden van de implicaties van de grote veranderingen de laatste dertig jaar, en denk dat we zeker volgende generaties denkers nodig hebben die behendiger invulling kunnen geven aan bio-ethische zaken. Maar daar wil ik nu niet dieper op ingaan.

Terwijl we weten (GfK) dat individuen -wanneer bevraagd- vaak nog een verschil voelen tussen mensenrechten, fairtrade, bio en eco zijn de grondslagen van die zaken ten principale niet echt verschillend en bij bio in haar vier principes vastgelegd. Er zijn nu zoveel kruisverbanden dat het niet werkbaar meer is om in silo's te denken.

Ik vermoed daarom dat er convergentie is ontstaan bij de vier genoemde stromingen. Eerder schreef ik dat AH's Puur en Eerlijk een goed ordeningsprincipe is, vast en zeker gebaseerd op een door en door kennen van de consument. Mijn eerdere opmerkingen in deze draad gaan in feite over de heijnisering van bio/eco/mensenrechten/fairtrade. Ofwel laten NGO's het aan de marktpartijen over, waardoor mogelijk belangrijke verworvenheden teloor gaan, of we doen het zelf. Dat is mijn vraag...

@ Peter Jens,

Zoals ik al schreef weten zelfs boeren met veel kennis niet wat Fair Trade inhoud. Wel hadden we het al een paar keer over Organic. Uiteindelijk moet er weer een certificaat komen. Boeren zijn daar wat angstig voor.

Ik schreef al een keer op mijn blog (voor vrienden en fam.) over de gif schandalen in Nicaragua, ook wel bekend als Round-up. De gevolgen worden in Nicaragua heel openlijk getoond. Een goede bodem en water zorgen ervoor dat het hier ook niet nodig is.

Over Tony. Het is een hardnekkig misverstand, maar Teun vd Keuken is geen directeur van Tony Chocolonely, maar speelt die. Hij zou er goed aan doen dat duidelijk te maken. Nog beter zou het zijn als hij over eerlijke chocola weer de echte verhalen ging vertellen. Je ziet wat er van komt: je maakt je kwetsbaar en verliest het vertrouwen. Journalisten zijn noch acteurs, noch chocolade-ondernemers. Je kunt misschien wat starten omdat niemand anders het doet. Maar daarna moet je of het een of het ander laten.

Hard? Nee. Logisch. Zo werkt dat nou eenmaal.

Steven, ben je wel eens in Ghana geweest? En in Nicaragua? En heb je die boeren en hun knechten gesproken over wat zij willen? Ik snap je wel: jij wilt nieuwe ketens maken met een aandeel voor iedereen in de winst. Fairder kan niet. Je hoeft er niet eens meer over te praten. Maar daar zit het probleem: het zijn en blijven miniscule projecten. Big Fair Trade is heel wat anders.

Naar je andere punt. Als de uitspraak van Peter Jens geen nieuws is, dan breekt mijn klomp. Ik sprak vanmiddag met een Eerlijke Handelaar van een Officiele Instantie. Nee, telefonisch. Hij deed het liever niet schriftelijk want er zijn te veel mensen met vakantie nu. Ik heb een artikel aangeboden dat ze hier zelf mogen plaatsen en eindeloos heen- en weerwoord, zolang als nodig is om alle tinten grijs helder te maken die nu eenmaal aan eerlijk en handel kleven. We gaan zien.

Weet je waarom mijn klomp dan breekt? Omdat ook deze man het zo geweldig vond dat vele NGO, Milieugroepen etc. allemaal hun eigen rol in het spel hebben. Ik leerde dat je actie NGO's hebt en organisaties die het samen met bedrijven doen. Ik vroeg nog spel? Welk spel? Het is bloedserieus. Het publiek dat niet meer aan de missie geeft, maar aan labeltjes moet weten wat er gebeurt en hoe en waarom er meer dan $ 1 biljoen nodig is om 20.000.000 NGO medewerkers in de benen te houden. En het worden er steeds meer. Weet je wat Shell allemaal voor elkaar krijgt in de wereld met 108.000 man en een derde van de omzet van de NGO's?
Daarom breekt mijn klomp. Gelukkig vond de Eerlijke Handelaar die discussie net zo 'bere interessant' als ik. We komen er vast wel.

Niemand zeikt jouw initiatieven af. We hebben het hier over het grote gezelschapsspel van de NGO's waarin veel geld omgaat op een overduidelijk inefficiënte manier. De sympathie die Eerlijke Handelaren oogsten heeft hen te lang volledig gevrijwaard van vragen naar de antwoorden op die twee simpele vragen die gisteren werden gesteld. D'r komt er maar eentje achteraan: kan het misschien efficiënter, dan blijven er meer centjes over mensen die het echt nodig hebben. Zo niet, dan werkt 'het spel' niet en moet de missie weer worden uitgevonden.

En heb jij de antwoorden in het soort ketens waar jij het over hebt, dan is dat geweldig! Hier hebben we het over mainstream Fair Trade zoals het mainstream in de winkels ligt.

gangbaar beter maken en niet zeuren

Helemaal niks wereldnieuws te rapen, Dick. Organic en fair trade vinden elkaar al lang. Wat Peter zegt is gewoon dat bio en eerlijke handel elkaars standaarden ernstig nemen en kijken wat ze zelf kunnen overnemen van de ervaring/boodschap van de ander. Dierenwelzijn zie ik daar niet snel bij in beeld komen. Eén kerumerk dat bepaalt hoeveel liter een exportgerichte Thaïse biorijstboer zijn os mag laten zweten per dag, opdat hij nog een faire beloning verdient, bedoel je dat? Of ben je op zoek naar een blik faire biohaaievinnensoep? :-)

Voor de rest:

Een tijd terug had ik een onderhoud met 'de directeur van een Limburgse werkgeversorganisatie'. Hij opende het gesprek met de zin "Werkgevers zijn allemaal belastingontduikers, dat realiseer jij je als fairtrader toch?". "Geen probleem, dan is het toch niet met uw belastinggeld dat ik aan het knoeien ben en de mensen leugens lig te vertellen."

Ondernemer Teun van der Keuken heeft met zijn Tony Chocolonely nog steeds het Max Havelaar-keurmerk op de verpakkingen staan. En op 1 oktober 2008 las ik: "Vandaag is de allereerste reep Fairtrade chocolade van Verkade geveild voor het goede doel. Teun van der Keuken, de gelukkige bieder, ontving uit handen van Nance en de Meisjes van Verkade de allereerste eerlijke reep én een speciale reep van maar liefst 5 kilogram. De veiling bracht 15.800 euro op; genoeg om voor 26 kinderen van cacaoboeren in Ghana een studiejaar middelbare school te betalen."

Teun klaagt aan wat hij zelf beleidt. Welkom in de club, Teun!

Ik hoop van harte dat Teun nog eens in Ghana gaat kijken wat er precies allemaal van aan is. En dat hij ander onpartijdig journalistiek talent meeneemt. Niet 'embedded', maar onafhankelijk. (ergens zegt me een stemmetje, dat dit al dit al in orde komt)

Ik denk dat Teun eieren voor zijn geld gekozen heeft, door eerst wel, dan weer niet, dan weer wel Ik roep bij deze Teun op het keurmerk van zijn verpakking te halen. Dat extra geld kan hij opsparen om eens naar Peru te vliegen. Een kennis van mij bracht vorige maand heerlijke chocola uit Peru mee. 100% daar gefabriceerd. De cacao gaat recht vanuit het bos de fabriek in. Dat consumenten er hier een bio en faitradelabel op willen, vooraleer 'm te willen kopen, aanzien de eigenaars van de fabriek als een slag in het gezicht. Ze strijken liefst een zo groot mogelijk stuk van de koek zelf op. Maar ja, hoe leg je hen uit dat de superrijken van deze wereld liever hun tijd verdoen met het afzeiken van miniscule alternatiefjes dan de geörganiseerde misdadigers Unilever en Douwe Egberts bij hun pietje te pakken. En als ze dan toch dat éne faire (en liefst in één inspanning ook bio) product dat ze jaarlijks aankopen in hun karretje gooien, dan willen ze voor enkele centen meerprijs wel een hele verpakking vol met autoritaire labels van om de hoek.

Mss kan de KvW dit oplossen?

Peter, tussen drie regels door zeg je daar heel wat. Dat is wereldnieuws: er zijn mogelijk fusies op handen tussen de Havelaren en de Biologica's en misschien ook wel de dierwelzijnszorgers!