Misschien had je er niets van gemerkt: de onrust die was uitgebroken rond aspartaam, het kunstmatige zoetmiddel dat je terugvindt in zoveel 'low calory' en 'light' producten (op het etiket terug te vinden als E951).

Afgelopen maart werd het zg. Ramazinni-rapport gepubliceerd. Daarin werd op basis van proeven op ratten geconcludeerd dat aspartaam een krachtige trigger kan zijn voor verschillende typen kankers. Het onderzoek sloeg in als een bom. Niet alleen omdat het het eerste onafhankelijke onderzoek is naar aspartaam sinds de introductie van het middel in 1965, maar vooral ook omdat het gebruikt wordt in zo'n 6000 voedingsproducten en softdrinks (m.n. in dieetproducten).

Reden genoeg dus voor de European Food Safety Authority (EFSA) om het onderzoek nader te bestuderen en snel een regelgevende uitspraak te doen over de veiligheid van aspartaam. De uitspraak kwam snel: op 27 april werd hij aangekondigd en gisteren kwam hij.
Iedereen hield de adem in. Het leek er zelfs een beetje dat Holland Sweetener Co., de grootste producent van aspartaam in Europa, mede in reactie op de studie zei (althans zo suggereerde Foodnavigator) dat het de productie van het zoetmiddel in het vierde kwartaal van 2006 zou afbouwen.

Het oordeel van de EFSA luidt: aspartaam is veilig omdat het onderzoek niet goed is uitgevoerd.

De argumenten:
- de ratten waren niet neutraal (er zaten dieren bij met aandoeningen aan de luchtwegen)
- er traden rat-specifieke ziekten op die niet zomaar naar mensen kunnen worden vertaald
- het vermeende verband (de correlatie) tussen een hoge dosering aspartaam en kanker is niet significant omdat sommige dieren met een hoge dosering juist een ongebruikelijk lage kankerontwikkeling te zien gaven

Daar sta je dan weer: slecht uitgevoerd onderzoek, maar wel rook. De uitspraak zegt dus vooral iets over de uitvoering van het onderzoek. Omdat die niet best was - ik ga er maar even van uit - kun je er ook geen uitspraken op baseren. 'Not guilty until proven' en dus is aspartaam safe.

Jammer dat het op deze basis moest, want .... om dit soort zaken te bewijzen heb je langjarig onderzoek nodig. Het Ramazzini-onderzoek bestreek 7 jaar. Dat wordt dus voor zowel industrie als consument weer wat jaartjes wachten en even zo lang een gokje wagen. Of geen gokje en gewoon wat meer bewegen en wat anders gaan eten natuurlijk.

Als je gaat zoeken naar aspartaam vind je waarschijnlijk ook deze typisch links-Amerikaanse link ('aspartame kills'). Toch interessant om eens door deze 'rook' te bladeren.

Enne ... over het emblematische Cola Light (en daarnaast dus nog bijna 6000) producten, kijk en luister naar de mening van de Leuvense en Gentse wetenschappers Jan Tytgat en Nik Van Larebeke.